а)

• өзіңізді қызықтыратын адамның тұлғалық нысанын (немесе түрін) және өзіңіздің тұлғалық нысаныңызды бірден анықтауға мүмкіндік береді;

• кез келген адамның тұлғалық қасиеттері мен мінез-құлық ерекшеліктерін барлық адамдарға түсінікті тілде толық сипаттау;

• әрбір тұлға нысаны үшін белгілі бір жағдайлардағы іс-әрекет сценарийін құрастыру.

б) 

·         сәйкес форманы, нысанды сезінуге тырысу;

·         мінез-құлқыңыздың басым қасиеттерін және мінез-құлық ерекшеліктерді анықтау;

а)

- саяси жетілу,

- балаларға және балалармен жұмыс істеуге деген сүйіспеншілік,

- міндет және жауапкершілік сезімі,

- тәртіп, еңбекқорлық, өнімділік және физикалық төзімділік,

- жігерлілік, табандылық, батылдық, мақсатқа ұмтылушылық,

- шапшаңдық, жылдам бағдарлау, оқушылардың, педагогтердің ықтимал реакцияларын болжау, педагогикалық ұжым -мүшелерінің  мінез-құлқын болжау,

- төзімділік және шыдамдылық, әдептілік, адамдармен жұмыс істей білу,

-мейірімділік, көңіл-күйдің тұрақтылығы, негізгі тон, оптимизм,

- жан-жақтылық, жалпы жоғары мәдениет, жағымды мінез-құлық, сөйлеу мәдениеті, қисынды ойлау, зейінді шоғырландыра білу қабілеті,

- көшбасшылықтың өзіндік стилі    

б)

- басқалардың табыстылығына сену

- сезімталдық(сензитивтілік)

- өзін іспен сәйкестендіру

- жанашырлық танытуқабілеті.

- өз мансабына емес, ұйымның өсуіне мүдделі.

- тәуелсіздік.

- икемділік.

- стрескетөзімділік.

- мақсаттың болуы.

- қоғамдастықты басқару.

- әзіл сезімі.

- жеке идеалдың тұтастығы

а)

1.Мектептің алдында тұрған білім мен тәрбиенің жалпы мақсаттарына сәйкес белгілі бір мерзімге нақты мақсаттар қою, мектептің алдында тұрған білім беру міндеттерін  және осы педагогикалық ұжымның мүмкіндіктерін ескеру

2.Тәрбиелеу мен оқытудың жалпы мақсаттарын, мектептің алдында тұрған заманауи міндеттерді және әрбір оқу жылына қойылатын нақты талаптарды білу

б)

1. Мұғалімдердің жеке тұлғасы мен ерекшеліктерін зерделеу (жеке ісі, денсаулық жағдайы, педагогикалық сипаттамасы)

2. Мұғалімдердің жеке тұлғасына және кәсіби қасиеттеріне қойылатын заманауи талаптарды зерделеу (нормативтік құжаттар, психологиялық-педагогикалық әдебиеттер)

3. Мұғалімдердің алдыңғы жұмыс орнындағы оқу жоспары мен сипаттамаларын зерделеу

4. Мұғалімнің оқу-тәрбие жұмысының жай-күйін талдау

5. Оқу-тәрбие жұмысын ұйымдастыруда мұғалімдердің сұраныстары мен мүмкіндіктерін зерделеу  

а)

1. Перспективалық және жылдық жоспарды әзірлеу

Жоспарлаудың ғылыми негіздерін, жоспарлардың құрылымын және ықтимал схемаларын білу, мектеп жұмысының нақты бағыттарына жалпы міндеттерді нақтылап сәйкестендіре білу

2. Педагогикалық ұжымның жұмыс жоспарларын әзірлеу (күнтізбелік жоспарлар)

Айтулы күндердің күнтізбесін білу, мектептің әрбір жұмыс уақытындағы басты буынды айқындай білу

б)

1.Мектептің алдында тұрған білім мен тәрбиенің жалпы мақсаттарына сәйкес белгілі бір мерзімге нақты мақсаттар қою, мектептің алдында тұрған білім беру міндеттерін  және осы педагогикалық ұжымның мүмкіндіктерін ескеру

2.Тәрбиелеу мен оқытудың жалпы мақсаттарын, мектептің алдында тұрған заманауи міндеттерді және әрбір оқу жылына қойылатын нақты талаптарды білу   

а)

1. Қойылған мақсаттарды педагогикалық ұжымға жеткізу

2. Мектеп құжаттамасын зерттеу және талдау (сынып журналдары, сабақ жоспары, тақырыптық жоспарлар және т.б.)

3. Оқытуды зерделеу және талдау (сабақтарға, экскурсияларға, факультативтік сабақтарға қатысу)

4. Мұғалім қызметінің нәтижесі ретінде оқушылардың білім деңгейі мен тәрбиелілік деңгейін зерделеу және талдау

5. Педагогикалық еңбекті нормалау бойынша өкімдік қызмет (бұйрықтар, кестелерді, кестелерді бекіту)

6. Оқу процесінің анағұрлым тиімді өтуіне ықпал ететін режимді ұйымдастыру бойынша өкімдік қызмет (сабақтар мен қоңыраулар кестесі, тамақтануды ұйымдастыру, кезекшілікті ұйымдастыру)

7. Біліктілікті арттыру бойынша нұсқаулық қызмет (директор жанындағы кеңестер, педагогикалық кеңестер және т.б.)

8. Мектептің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз ету

9. Оқу-тәрбие процесінің қалыпты өтуі үшін қолайлы психологиялық ахуал қалыптастыру (директордың жұмыс стилі, оның ұжымшылдық рухын қалыптастыру, өзін-өзі сынауға қабілеттілігі)

б)

1. Перспективалық және жылдық жоспарды әзірлеу

Жоспарлаудың ғылыми негіздерін, жоспарлардың құрылымын және ықтимал схемаларын білу, мектеп жұмысының нақты бағыттарына жалпы міндеттерді нақтылап сәйкестендіре білу

2. Педагогикалық ұжымның жұмыс жоспарларын әзірлеу (күнтізбелік жоспарлар)

Айтулы күндердің күнтізбесін білу, мектептің әрбір жұмыс уақытындағы басты буынды айқындай білу 

а)

1. Қойылған мақсаттарды педагогикалық ұжымға жеткізу

2. Мектеп құжаттамасын зерттеу және талдау (сынып журналдары, сабақ жоспары, тақырыптық жоспарлар және т.б.)

3. Оқытуды зерделеу және талдау (сабақтарға, экскурсияларға, факультативтік сабақтарға қатысу)

4. Мұғалім қызметінің нәтижесі ретінде оқушылардың білім деңгейі мен тәрбиелілік деңгейін зерделеу және талдау

5. Педагогикалық еңбекті нормалау бойынша өкімдік қызмет (бұйрықтар, кестелерді, кестелерді бекіту)

6. Оқу процесінің анағұрлым тиімді өтуіне ықпал ететін режимді ұйымдастыру бойынша өкімдік қызмет (сабақтар мен қоңыраулар кестесі, тамақтануды ұйымдастыру, кезекшілікті ұйымдастыру)

7. Біліктілікті арттыру бойынша нұсқаулық қызмет (директор жанындағы кеңестер, педагогикалық кеңестер және т.б.)

8. Мектептің материалдық-техникалық базасын қамтамасыз ету

9. Оқу-тәрбие процесінің қалыпты өтуі үшін қолайлы психологиялық ахуал қалыптастыру (директордың жұмыс стилі, оның ұжымшылдық рухын қалыптастыру, өзін-өзі сынауға қабілеттілігі) 

б)

1. Оқу-тәрбие процесінің нәтижелерін талдау (бақылау жұмыстарын, емтихан нәтижелерін, қорытынды нәтижелерді талдау)

Оқу-тәрбие процесіне қойылатын қазіргі заманғы талаптарды білу, дидактика бөлімдері мен тәрбие теориясын білу; мектептегі оқу құжаттарына қойылатын талаптарды білу, оқу-тәрбие жұмысының қорытындыларын талдай білу

2. Оқу-тәрбие процесін бақылау және басқару әдістерінің тиімділігін, жоспар бойынша ұжым қызметінің және өз қызметінің қорытындыларын талдау

Мектептану, басшылық және бақылау туралы нормативтік құжаттарды білу. Сабаққа қатысқан жазбалар негізінде қорытынды жасай білу, басшылықтың бақылау жоспарларын талдай білу

а)

1. Перспективалық және жылдық жоспарды әзірлеу

Жоспарлаудың ғылыми негіздерін, жоспарлардың құрылымын және ықтимал схемаларын білу, мектеп жұмысының нақты бағыттарына жалпы міндеттерді нақтылап сәйкестендіре білу

2. Педагогикалық ұжымның жұмыс жоспарларын әзірлеу (күнтізбелік жоспарлар)

Айтулы күндердің күнтізбесін білу, мектептің әрбір жұмыс уақытындағы басты буынды айқындай білу 

б)

1. Оқу-тәрбие процесінің нәтижелерін талдау (бақылау жұмыстарын, емтихан нәтижелерін, қорытынды нәтижелерді талдау)

Оқу-тәрбие процесіне қойылатын қазіргі заманғы талаптарды білу, дидактика бөлімдері мен тәрбие теориясын білу; мектептегі оқу құжаттарына қойылатын талаптарды білу, оқу-тәрбие жұмысының қорытындыларын талдай білу

2. Оқу-тәрбие процесін бақылау және басқару әдістерінің тиімділігін, жоспар бойынша ұжым қызметінің және өз қызметінің қорытындыларын талдау

Мектептану, басшылық және бақылау туралы нормативтік құжаттарды білу. Сабаққа қатысқан жазбалар негізінде қорытынды жасай білу, басшылықтың бақылау жоспарларын талдай білу

а)

 1 Қызметкерлер өкілдерінің жеке тұлғасын зерделеу (еңбек кітапшасы, денсаулық жағдайы, отбасы, материалдық түсіндірме)

Еңбек заңнамасын, еңбек кітапшаларын жүргізу

2. Қызметкерлердің мүмкіндіктері мен қабілеттерін зерделеу

Ересектердің психологиясын білу

б)

1. Құрамын зерделеу (жас, жыныстық, әлеуметтік, денсаулық жағдайы туралы жалпы деректер)

2. Алдыңғы жылдардағы білім сапасын зерделеу

3. Тәрбиелілік деңгейін және сынып ұжымдарының ерекшеліктерін зерделеу

4. Қиын балалармен жұмыс істеу жағдайын зерделеу (тізбе, құқық бұзушылық саны, алдын алу)

5. Олардың мүдделерін, сұраныстары мен мүмкіндіктерін, олардың қоғамдық белсенділік деңгейін зерделеу

6. Мектептің және айналадағы мекемелердің тәрбиелік мүмкіндіктерін зерделеу 

а)   мұғалімдер

а)  мектеп оқушылары

а)

Директивалық, нормативтік құжаттарды білу, басшылық нұсқаулардың мағынасын түсіну,  ұжымның ерекшеліктерін және оның мүмкіндіктерін білу, шешендік өнерді меңгеру

Оқу қызметін сипаттайтын мектеп құжаттамасына қойылатын қазіргі заманғы талаптарды білу, дидактиканың тиісті бөлімдерін білу. Осы құжаттарды зерделеуді жоспарлау, оларды талдау және деректерді сандық кестелерге келтіру білігі

Сабаққа, сабақтағы қызметіне, оның оқытылуына қойылатын қазіргі заманғы талаптарды білу. Мінез-құлқын бақылау, олармен әңгімелесу, сабақта және бақылау процесінде алынған деректерді талдай білу

Түсіндірме жазбаларды, дидактика мен оқушылардың біліміне жеке әдістемелермен қойылатын қазіргі заманғы талаптарды білу

Білімнің сапасын тексеру, тексеру қорытындыларын талдау, өз талаптарын іске асыру 

б)

Ішкі тәртіп ережелерін білу, сендіре білу, коммуникативтік дағдылар

Мектептің қажеттілігін, нормативтік және директивалық құжаттарды білу

Ұжымды нақты міндеттерді шешуге ұйымдастыра білу

Білімді меңгеру және қолданысқа енгізе білу

Қызметкерлердің психологиялық ерекшеліктерін, коммуникативтік дағдыларын, жұмыс стилін білу

Педагогикалық ықпал етудің орынды шараларын, педагогикалық әдепті ұстану

а)

Мектептің алдында тұрған мақсаттар мен міндеттерді білу, ең бастысын бөліп көрсете білу, әрбір қызметкерге оның алдында қандай міндеттер тұрғанын кеңінен түсіндіру

Нормативтік және директивалық құжаттарды, лауазымдық нұсқаулықтарды жасауға қойылатын талаптарды білу. Мектептің нақты ерекшеліктеріне сүйене отырып, лауазымдық міндеттерді айқындай білу  

б)

1. Мектептің материалдық-техникалық дамуы туралы жылдық жоспардың бөлімі негізінде жеке қызметкердің нақты жұмысының айлық жоспарларын жасау

Мектептің қажеттіліктерін білу

2. Қызмет көрсетуші қызметкерлердің апталық және күндізгі тапсырмаларын жоспарлауға көмектесу

Жұмыс күшін оңтайлы бөлу

а)

1. Көмекшілерінің жеке тұлғасын және ерекшеліктерін зерделеу (жеке ісі, денсаулық жағдайы, алдыңғы жұмысы)

Құжаттандыруды білу, педагогикалық мінездеме әзірлеу

2. Әкімшілік, лауазымдық және олардың арасындағы міндеттерді бөлуге қойылатын қазіргі заманғы мектептану мен нормативтік талаптарды зерделеу

Мектептану, нормативтік және директивалық құжаттарды білу.

3. Олардың әрқайсысының материалдық-шаруашылық қамтамасыз ету және оқу-тәрбие процесіне әсер ету тиімділігін талдау

Орынбасарлардың функционалдық міндеттерін білу. Оқу-тәрбие жұмысының қажеттіліктерін талдау

4. Олардың әрқайсысының оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудағы және мектептен тыс байланыстарды ұйымдастырудағы мүмкіндіктерін зерделеу

Мектепке қойылатын талаптарды білу. Жалпы міндеттерді орындаудағы әрбір қызметкердің орнын айқындай білу 

б)

Жеке тұлғаның психологиясын, еңбекті ғылыми ұйымдастырудың физиологиялық негіздерін білу

Нормативтік, директивалық құжаттарды, мұғалімнің психологиясын және педагогикалық еңбектің ерекшеліктерін білу

Мектеп құжаттамасымен жұмыс істей білу

Оқу-тәрбие жұмысын бағалау критерийлерін білу

Әлеуметтік және педагогикалық зерттеу әдістерін білу, арнайы әзірленген әдістемені қолдана отырып, мұғалімдердің сұраныстары мен мүмкіндіктерін анықтай білу

а)

Ішкі тәртіп ережелерін білу, сендіре білу, коммуникативтік дағдылар

Мектептің қажеттілігін, нормативтік және директивалық құжаттарды білу

Ұжымды нақты міндеттерді шешуге ұйымдастыра білу

Білімді меңгеру және қолданысқа енгізе білу

Қызметкерлердің психологиялық ерекшеліктерін, коммуникативтік дағдыларын, жұмыс стилін білу

б)

Міндеттерді нақты, логикалық айқын, эмоциялық тұрғыдан дұрыс тұжырымдай білу

Құжаттану негіздерін білу, зерделеу бағдарламасын жасай білу, өз бақылаулары мен талдау деректерін белгілей білу

а) мектеп  мұғалімдерін басқаруда

б) қызмет  көрсететін  қызметкерлерді  басқаруда 

а)  қызмет  көрсететін  қызметкерлерді  басқаруда 

б)  мектеп  мұғалімдерін басқаруда

а)

1. Ата-аналардың әлеуметтік құрамын зерделеуді ұйымдастыру

Әлеуметтану, әлеуметтік психологияны және олардың әдістерін білу

2. Қиын отбасыларды зерттеуді ұйымдастыру.

3. Шағын ауданның ерекшеліктерін зерттеу.

4. Қамқоршы кәсіпорынды зерттеу.

5. Кәсіптік бағдарлау аймағының картасын зерттеу және жасау

6. Отбасының, шағын ауданның, кәсіпорынның қоғамдық-тәрбиелік мүмкіндіктерін зерделеу

Әлеуметтік зерттеу әдістерін қолдана білу

б)

Қоғамдық және мемлекеттік талаптар аясында «мектеп-отбасы-жұртшылық» тізбегіндегі әрбір буынның орны мен рөлін анықтау

Мектептің, отбасының және жұртшылықтың нормативтік, директивалық құжаттарын, бірлескен жұмыс тәжірибесінің сипаттамаларын білу