2. Мөлдірдің қан тобы ІІ. Ол ІІІ қан тобындағы Бауыржанға тұрмысқа шықты. Олардың екі қызы бар ІVқан тобындағы Нұрлы және ІІІ  қан тобындағы Гаухар. Үлкен қызы Нұрлы ІІІ қан тобындағы Айдарғатұрмысқа шыққалы жатыр.Айдардың анасында І қан тобы.

Нұрлы мен Айдардың балаларында қандай қан топтары болуы мүмкін?

3. Мөлдірдің қан тобы ІІ. Ол ІІІ қан тобындағы Бауыржанға тұрмысқа шықты. Олардың екі қызы бар: ІІқан тобындағы Нұрлы және І қан тобындағы Гаухар. Үлкен қызы Нұрлы ІІІ қан тобы бар Айдарғатұрмысқа шыққалы жатыр, Айдардың анасында І қан тобы.

Нұрлы мен Айдардың балаларының қан топтары қандай болуы мүмкін?

Жануарлардың қаңқа құрылымының ерекшеліктеріне сәйкес дұрыс бөлінген жауап нұсқасын таңдаңыз

Жануарлардың құрылым ерекшеліктеріне сәйкес дұрыс жіктелген жауап нұсқасын талдаңыз

Омыртқалы және омыртқасыз жануарларды анықтаңыз

7.Төмендегі суретте жасуша мембранасы арқылы заттардың белсенді және енжар тасымалдану түрлері көрсетілген.  Суретті пайдаланып тасымалдау түрлерін анықтаңыз.

8. Мембраналық тасымал – қарапайым диффузия, жеңілдетілген диффузия және белсенді тасымал сияқты әртүрлі механизмдер арқылы жүзеге асырылатын заттардың жасуша мембранасы арқылы жасушаға немесе жасушадан тасымалдануы. Сызбада жасуша мембранасы арқылы тасымал түрлері көрсетілген.

Осы процестің қайсысы жеңілдетілген диффузияға, ал қайсысы қарапайым диффузияға жататынын анықтаңыз.

Бұл процестің қайсысы жеңілдетілген диффузияға жататынын анықтаңыз

10.Активті тасымал қай санымен көрсетілген

11. Терлеудің басты қызметі.

12. Сайқымазақ балықтар (рыба-клоундар) актинияның  қармалауыштарында тіршілік етеді.Өз кезегінде  бұл балықтар актиния қармалауыштарын тазартады.

Ағзалар арасындағы биотикалық қарым-қатынас түрін анықтаңыз.

13. Мектепте оқушылар ең қарапайым бір жасушалы организм амебаның көбеюіне зерттеу жүргізуде.Олар әрбір амебаның 2 бөлікке бөліну арқылы көбейетінін біледі.

Егер жеті рет бөліну процесінен кейін амебалардың саны 768 болса, зерттеудің басында не амеба болды?  

14. Хромосомалық аурулар геномдық және хромосомалық мутацияларға байланысты қалыптасады. Жиі кездесетін хромосома ауруларының қатарына трисомиялар жатады. Бұл кезде хромосома жұптарының бірінде қосымша 3ші хромосома пайда болады. Мысалы, Даун ауруында аутосом 21-жұп бойынша трисомия болса, Патау синдромында 13-ші жұпта, Эдварс синдромында 18-ші жұбында болады. Гаметогенезде мейоздық бөлінудің бұзылуына байланысты әйелдерде жыныстық Х-хромосомалардың біреуі болмаса, Шерешевский-Тернер синдромы,керісінше бір хромосома артық болса – триплоид – Х (ер адамдарда Клайнфельтер) синдромының қалыптасуына әкеледі.

Жыныс хромосомасымен тіркесіп тұқымқуалаутын ауру:

15. Z және X құрылымдық компоненттерін, сондай – ақ олардың функциларын көрсететін жауап нұсқасын таңдаңыз.

16. Сауле микроскоп астында үш жасушаны бақылады.ОЛ жасушалардың құрылымдық компоненттерін салыстырып , олардың қызметін көрсете отырып, кестеге өзінің бақылауларын жазды.

Жасушалар туралы келесі тұжырымдардың қайсысы дұрыс?

17. Ананас кулинарияда. Ананас құрамында бар өте қызықты зат – бромелайн. Бромелайн етті жұмсақ, әрі балғын ете алады,әсіресе егер сіз оны қатты және сапасыз ет кесектерін маринадтау үшін қолдансаңыз. Ананастың тәтті және жемісті дәмі бар, ол етке жағымды тәттілік пен дәм қосады. Бұл әсіресе маринадтағы қышқыл немесе ащы ингридиенттермен жақсы үйлеседі. Ананас сонымен қатар етті ылғалдандыруға көмектеседі, бұл оны шырынды етеді және пісіру кезінде шамадан тыс кебуін болдырмайды.  Бромелайн гидролаза класындағы ферменттердің қай тобына жататынын анықтаңыз.    

Бромелаин қандай заттарды ыдыратады?

18.Ананас кулинария. Бромелаин гидролиз класындағы ферменттердің қай тобына жататынын және олар қандай заттарды ыдырататынын анықтаңыз 

20. Үйректердің су өткізбейтін қасиеттерінің құпиясы.

Үйректердің ерекше қауырсындары бар, олардың қауырсындары сыртқы қауырсындары мен үлпілдек жастықшаларынан тұратын спецификалық құрылымға ие, олар ауаны ұстап,    құстың денесі мен суық су арасында ауа қабатын құрайды. Бұл ауа қабаты оқшаулау қызметін атқарады  жәнесуда жүзетін құстардың денесін жылы ұстауға көмектеседі. Үйректерде құйрықтың түбінде май бөлетін арнайы май бездері бар.құстар бұл майды қауырсындарына жағып, олардың су өткізбейтін қасиетін күшейтеді. Бұл қауырсындарды құрғақ ұстауға және дымқыл қауырсындар арқылы жылудың жоғалуын болдырмауға көмектеседі.

 Липидтер су өткізбейтін жабындарды құруда қандай қызмет атқарады?     

21. Ағзалар арасындағы қарым-қатынас формалары.

Табиғи бірлестіктердегі барлық тіршілік иелері күрделі. Қарым қатынаста болады және түрлердің  қоректену, көбею және таралу мүмкіндіктері бір-біріне тәуелді. Мұндай  байланыстар биотикалық деп аталады. Түр  үшін пайдалы байланыс «+» зиянды «-» бейтараптылық байланыс «0» деген шартты белгісімен таңбаланады.

Ағзалар арасындағы дұрыс биотикалық қарым қатынас типі көрсетілген шартты белгіні  анықтаңыз. 

22. Организмнің ішкі ортасына қан, лимфа және ұлпа сұйықтығы жатады. Қан дәнекер ұлпасының сұйықтық түрі. Қанның мөлшері адамның дене салмағына байланысты. Ересек адамдарда 4,5 - 5 литрді құрайды. Қанның құрамы плазмадан тұрады. Қан тасмалдау, қорғаныш және гуморальдық қызмет атқарады.     Организмнің ішкі ортасына жатпайды.               

23. Зертханалық және ас қорыту жағдайындағы еттің ыдырау процестерін салыстыру

Бір кесек етті химиялық зертханада ыдырату үшін, 3-4 атмосфералық қысымда және 100 градустан жоғары температурада 4 тәулік бойы қыздыру керек. Сондай көлемдегі еттің кесегі асқорыту жолында ферменттердің көмегімен 4-5 сағатта аминқышқылдарына дейін ыдырайды.

Нәруыздардың қандай қызметі ағзадағы химиялық реакциялардың жүруін жылдамдатады?

24. Зертханалық және ас қорыту жағдайындағы еттің ыдырау процестерін салыстыру

Бір кесек етті химиялық зертханада ыдырату үшін, 3-4 атмосфералық қысымда және 100 градустан жоғары температурада 4 тәулік бойы қыздыру керек. Сондай көлемдегі еттің кесегі асқорыту жолында ферменттердің көмегімен 4-5 сағатта аминқышқылдарына дейін ыдырайды.

Гидролаза класындағы ферменттердің қай тобы еттің ыдырау үдерісін катализдейді

25. Зертханалық және ас қорыту жағдайындағы еттің ыдырау процестерін салыстыру.

Бір кесек етті химиялық зертханада ыдырату үшін 3-4 атмосфералық қысымда 4 тәулік бойы 100 градустан жоғары температурада қыздыру керек, сондай қыздыру жолында ферменттердің көмегімен 4-5 сағатта аминқышқылдарына дейін ыдырайды.

Гидролаза класындағы ферменттердің қай тобы еттің ыдырау үдерісін катализдейді?

26. Мектепте оқушылар балық шабақтарына азық ретінде бір жасушалы организмдерді өсірді. Бұл организмдердің көбеюі әрбір организмдердің екі бөлікке бөлінуі арқылы жүреді. Бастапқыда ыдыста 6 бір жасушалы организм болды.

Алты рет бөліну процесінен кейін ыдыста неше бір жасушалы организм болатынын анықтаңыз.   

27. Биогенді элемент дененің жүрек тамыр жүйесінің жұмыс істеуі үшін қажет. Қышқылдың негіздік тепе – теңдікті реттеуге және жүйке импульстарының берілуіне қатысатын биогенді элементті анықтаңыз.

28. Сіз қызыл маржан рифтеріндегі маржан полиптері мен микроскопиялық зооксантелла балдырлары арасындағы өзара қарым – қатынасқа зерттеу жүргізудесіз. Зооксантеллалар маржан полиптерінде тіршілік етеді және фотосинтезге қажетті жарық көзін қабылдау оған тиімді және балдырлар маржан полиптерін қоректік заттармен қамтамасыз етеді.

 Ағзалар арасындағы қарым – қатынас түрін анықтаңыз

29.Өсімдіктер мен жануарлардағы қандай органоид жасушааралық тасымалды қамтамасыз етеді?

30. Бір түрге жататын өсімдіктер арасындағы қарым-қатынас түрін анықтаңыз (ағаштар)

31.Әкесінде 4 қан тобы,анасында 1 қан тобы.Балада әкесінің қан тобы тұқымқуалаушылық ықтималдығы қандай?

32.Ата – аналардың қан топтары геторозиоготалы ІІ және ІV некеден І қан тобы бар баланың туылу ықтималдылығының пайызын анықтаңыз.

33.АВО қан топтарының жүйесін пайдаланып тапсырманы орындаңыз. Отбасында екі  бала бар ұл балада                4 қан тобы,оның әпкесінде 1 қан тобы. Ата анасының қан топтарын анықтаңыз

34.Харди Вайенберг  Адамда альбинизм-аутосомды рецессивті белгі. Бұл ауру қала тұрғындары арасында 1-2500 жиілікпен кездеседі.

Аурудың гетерозиготалы тасымалдаушыларының жиілігін анықтаңыз  

35.Өсімдіктер энергияны крахмал түрінде сақтайды. Крахмалға тән қасиетті анықтаңыз?

36.Жануарлар қорғаушыларының бұл алаңдаушылықтары қаншалықты орынды?

37. Фотосинтез процесі қай кезеңде белсенді болады?

38.Экстремальды экологиялық  жағдайы бар Қазақстан мен Азиядағы жалғыз қорықты атаңыз?

39. Қай графикте пепсин ферменті үшін оңтайлы рН көрсетілген?

40.Сүтқоректі жануарлардың қаңқасындағы негізгі ұқсастықты анықтаңыз

41.Суретте актиния мен таңқы шаян бейнеленген. Жануарлардың қарым қатынас түрін анықтаңыз

42.NaCl  - химиялық қасиеттеріне сүйене отырып, физиологиялық ерітіндінің жасуша мембранасы арқылы тасымалдану механизмі туралы қорытынды жасаңыз.

43.Майлардың қандай қасиеті  суды өткізбейді?

Үйректің бездерінен бөлінетін майдың қандай қасиеті суды өткізбейді?

Жабысқақ балықтар мен акула арасындағы қарым қатынас

46. Гастрит кезінде қызметі бұзылуы мүмкін ферментті және ол ыдырататын затты анықтаңыз?

Оқушылар жануар мен өсімдік жасушаларын микроскоппен зерделеп олардың құрылысындағы вакуольдердің саны мен көлемі арасындағы ерекшеліктерді байқады Аталған органоидті зерттеп оқушылар бұл айырмашылықтар олардың атқаратын қызметіне байланысты екенін түсінді

       Өсімдік вакуольінің қызметтерін белгілеңіз

48.  Оқушылар жануар мен өсімдік жасушшаларын микроскоппен зерделеп, олардың құрылысындағы вакуоль мен оның көлемін арасындағы ерекшеліктерді байқады. Мысалы амеба денесінде сұйытық көпіршігі болады, ол өсіп содан кейін белгілі бір көлемге жеткенде жарылып, ішіндегісін босатады. Көп ұзамай сол циклді қайталаайтын шағын вакуоль пайда болады. Аталған вакуольдің қызметтік ерекшеліктерін белгілеңіз 

49.  Жасушаның құрылымдық компоненттері мен олардың қасиеттері туралы дұрыс тұжырымдарды таңдаңыз?

50. Төменде берілген  тізімдегі құрылымдық компоненттердің қайсысы өсімдіктердің де, жануарлардың да жасушаларында болады?

1-ядро 2-хлоропласт 3-цитоплазма 4-жасуша кабыкшасы 5-сырткы мембрана

Жылы желді күні адам судан шыққанда салқындықты сезінеді

Күз қыс мезгілінде жедел медициналық жәрдем қызметі,,,,,,,,,,,,38.5 С тан жоғары болған кезде

53.Жасуша мембранасының ең маңызды қасиеті жартылай өткізгіштігі  Яғни мембрана арқ ,,,,,

     Пассивті тасымалды сипаттаңыз

Бұғылар мен қасқырлардың экологиялық қарым қатынас түрін анықта

Жануарлардың дене бөліктерінің дұрыс сипаттамасы берілген нұсқаларды анықта

Гастрит кезінде бұзылимайтын ферментті және затты анықта

Денатурация дегеніміз не