Worksheets9-сын құрмалас
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Жалғаулықсыз салалас құрмалас сөйлемді табыңыз
Жақсы мінез-құлық пен ақыл күші болып, екеуі біріккенде, бұлар адамшылық қасиеттер болып табылады.
Өлең, жыр- қазақтардың жан серігі.
Осылар арасынан шыққан Базаралы болса, ол әрі сымбатты, әрі шешен жүйрік.
) Бұл қазақ нені бастан кешпеді, қазақ болғалы.
Байлық пен бақ – сенімді серігің, балаң – артыңда қалған ізің.
Себеп-салдар салаласты табыңыз
Молда маған орын нұсқаған соң, Оразәлі мен оның қасындағы бала араларын аша берді
Байжекең суырдың інін тереңдетіп қазып көрсе, ар жағы сіресіп жатқан тас көмір екен.
Байқағам жоқ, сондықтан кінәлі емен.
Жаманменен дос болсаң, сыртыңнан жүрер өсектеп
Талғаулы салалас құрмалас сөйлемнің шылауларын табыңыз.
себебі, өйткені, сондықтан, сол себепті;
да, де, та, те, және, әрі;
не, немесе, әлде, я болмаса, әйтпесе;
бірақ, алайда, дегенмен, сонда да;
«Атамның жолдан шаршағаны сондай-үйге сүйеп кіргіздік.» Салалас құрмаластың қай түрі?
Ыңғайлас
Қарсылықты.
Түсіндірмелі
Талғаулы.
«Біздің отбасымыз демалыс күні бірде тауда болады, бірде көлге барады» Салаластың қай түрі?
) Кезектес
Ыңғайлас.
Талғаулы.
Қарсылықты.
Құрмалас сөйлемді табыңыз.
) Іңір де түсті, балалар да үйлеріне кірді
Бұл мәселе сынып сағатында шешілді
Олар мұғаліммен ұзақ әңгімелесті
Нақты қорытынды жасалды.
Жалғаулықсыз салалас құрмалас сөйлемді анықтаңыз.
Қазақстан ұлан-байтақ жерді алып жатыр, ол ұлан-ғайыр кең өлке
«Отан» деген сөзді күнде естиміз, себебі Отан дегеніміз адамның туып-өскен жері
Біздің жеріміз ұлан-байтақ, бірақ халқымыздың саны аз.
Күзде біресе жаңбыр жауады, біресе қар жауады
Себеп бағыныңқы сабақтасты белгілеңіз
Аспанда тұтас бұлт сиреп, жұлдыздар көріне бастады
Сөйлесуге тіл жоқ: Есенейден бата алмайды
Мен қорықпаймын, өйткені әжем кеше айтып берген
Қасқыр енді мұнын айғайын елемейтін болған соң, Иса басқа бір тәсілге көшті
Көп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз
) Ербол ғана сүйеп қалып, зорға дегенде буынын бекітті, бірақ сонда да өзін-өзі аңғармады.
) Қысқы үкідей аппақ болып, ұзақ күндер ұзақ жортып, көбінесе үнсіз жортып, Омбы қаласына бүгін келіп кірді.
Сиырда аунамақ жоқ, тамда белдеу жоқ, таста тамыр жоқ, суда қаймақ жоқ.
Малды не жерден сұрау керек, не аққан терден сұрау керек.
Қимыл-сын бағыныңқы сабақтасты белгілеңіз
Қайраттан қанша жасқанса да, бүгін тәуекел етіп жолығуға келе жатыр еді
Біз үйден шыққанда, күн де сәскелікке жақындап еді
Құс жоғары-төмен ұшып, бір қанатын сабалап қаша берді
Жасында жаттықтыра алмасаң, өскенде бастықтыра алмайсың
Себеп бағыныңқы сабақтастың жасалу жолын анықтаңыз
–а, -е, -й.
–у үшін
–ғандықтан, -гендіктен.
–са, -се.
Мезгіл бағыныңқы сабақтастың жасалу жолын анықтаңыз
–қанмен, -кенмен.
са, -се.
–қанда, -кенде
–у үшін.
Сөйлемнің түрін анықтаңыз.
Ол көп ойланып, үйге қайтып келді
Мезгіл бағыныңқы сабақтас
Мақсат бағыныңқы сабақтас
Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас
Қарсылықты бағыныңқы сабақтас
Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз
Бұлар үйге кіргенде, түн ортасы жуық еді, бірақ Дәурен мен Айжан жатпады
Уақыт өткен сайын, су киімдерімізге қатқан мұз қалыңдай түсіп, денеміз дірілдей бастады.
Машина жақындаған сайын қала да қойнын ашып, көшелері кеңи бастады
Басында бірін-бірі онша білмесе де, осында келгеннен кейін, отбасы мүшелеріндей қатты
Аралас құрмалас сөйлемге тән ерекшелігін анықтаңыз
Құрамындағы бағыныңқы сыңарлардың әрқайсысы басыңқы сыңармен тікелей байланыса алады
Құрамындағы үш жай сөйлемнің біреуінің баяндауышы тиянақсыз болады да, қалған екеуінің баяндауыштары тиянақты болып келеді.
Көп басыңқылы сабақтас сөйлемдердің басыңқы сыңарлары өзара салаласа байланысуы керек
бағынынқылары әр түрлі сұрақтарға жауап беріп, әр түрлі мазмұнды білдіреді
Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз.
Көл бетіндегі сырғанақшыларға бармақ болып, Асқар үйден шыққан соң , Айбала шай қойды
Мен барар ем, сабалаған қымызым, жетектеген малым болса
Түсі сұрланып, екі танауы желбірей түсіп, тентек көздері от шашып тұрды
Жабай шығып кетпегенде, Игілік жігіттерді сөзге айналдырып бөгей тұрмақ еді, ойы жүзеге аспады
Аралас құрмаластың схемасын табыңыз.
«Шөптің бойы биік болады да, қашқан қоян мен түлкі болса, шөптер көрсетпейді, аңдар қалай қарай көшкеніне биік шөптің бойынан орғып шапқан иттің жобасынан ғана байқаймыз».
басыңқы, бағыныңқы, басыңқы, басыңқы
басыңқы, бағыныңқы, бағыныңқы, басыңқы
бағыныңқы, басыңқы, бағыныңқы, басыңқы
басыңқы, басыңқы, бағыныңқы, бағыныңқы
Аралас құрмалас сөйлемнің схемасын табыңыз.
«Ол оянса, терезе жабық , үй іші қара көлеңке екен».
басыңқы, бағыныңқы, басыңқы
бағыныңқы, бағыныңқы, басыңқы
бағыныңқы, басыңқы, бағыныңқы
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді табыңыз
Таным-түсініктің дұрыс қалыптасуы – мәдениеттіліктің кепілі.
Ата-бабаларымыздың бұл замандағылардан артық екі мінезі бар екен: әуелі- ел басы, топ басы деген кісілер болады екен, екіншісі- намысқор келеді екен.
Кітап оқудан тыйылған адам ойлаудан да тыйылады
) Одан әрі олар сөйлескен жоқ: әңгімеге уақытта қалмады.
. Кезектес салалас құрмалас сөйлемнің шылауларын табыңыз.
Жаман ағайыннан жақсы көрші артық
Ағайынның аты озғанша, ауылдастың тайы озсың
Күзде кейде жаңбыр жауады, кейде қар түседі
Бата тұрмыстағы әртүрлі оқиғаларға байланысты айтылады
