Font size
WorksheetsGramatyka języka scs. 3
Total questions: 25
Worksheet time: 4hrs 10mins
Który zabytek scs. został odnaleziony w Polsce?
Apostoł Eninski
Kodeks Zografski
Kodeks Supraski
Modlitewnik Synajski
Proszę wybrać prawidłową charakterystykę dla kodeksu Zografskiego:
Zabytek głagolicki, z X - XI w., zawiera przekład 4 ewangelii
Zabytek głagolicki, z X - XI w., zawiera zbiór modlitw liturgicznych
Zabytek cyrylicki, z X - XI w., zawiera zbiór modlitw liturgicznych
Zabytek cyrylicki, zawiera przekład 4 ewangelii, został sporządzony ok. VII w.
Proszę wybrać prawidłowe wytłumaczenie, dlaczego wszystkie (albo prawie) zabytki z kanonu scs. mają na początku określenie "kodeks"?
Jest to określenie konwencjonalne, oznaczające średniowieczną księgę piśmienną
Jest to określenie , którym posługiwali się średniowieczni mnisi
Jest to określenie niekonwencjonalne, a to, że określano nim niektóre zabytki scs. jest przypadkiem
Jest to określenie, którym posługiwali się użytkownicy tych ksiąg - duchowni.
Czy do zabytków kanonu scs. zaliczano tzw. redakcje (czyli zabytki napisane odmianą języka scs., właściwie językiem cerkiewnosłowiańskim, z cechami języków narodowych, np., rosyjskiego, bułgarskiego itp.)?
niektóre tak, bo były datowane X-XI w.
nie, nigdy
tak, wszystkie
Język scs. w fonologii i morfologii wykazywał cechy języków...
południowosłowiańskich
wschodniosłowiańskich
zachodniosłowiańskich
była to "mieszanka" południowo-wschodniosłowiańska
Za podstawę języka scs. Cyryl i Metody wzięli ...
dialekt bułgaro-macedoński
dialekt chorwacki
dialekt słoweński
dialekt bułgaro-ruski
Skąd wywodzi się nazwa "głagolica"?
wymyślił ją Cyryl, zwracając uwagę na wyraz "glagolъ" (słowo) i nadał swojemu alfabetowi
wymyślili ją uczniowie Cyryla i Metodego, żeby odróżniać głagolicę od cyrylicy
powstała o wiele później od samego alfabetu na gruncie chorwackim
powstała o wiele później na gruncie staroruskim (zwrócono wtedy uwagę na wyraz "glagolati" - mówić)
Z którym rodzajem greckiego pisma naukowcy najczęściej wiążą głagolicę?
z grecką minuskułą
z grecką majuskułą
z grecką kursywą
W jakiej pozycji w wyrazie litera "jat' " (Ѣ) będzie wymawiana jako [ja]?
w nagłosie, po samogłoskach w środku wyrazu i wygłosie
po spółgłoskach na końcu wyrazu
tylko w nagłosie
nigdy nie jest wymawiana w taki sposób
W jaki sposób należy odczytać dwuznak cyryliczny "ОУ" (litera w alfabecie scs. nazywana jest "uk")?
Jako [u]
jako [o]
jako [ou]
jako [jo]
Przy "wyliczaniu" pozycji jerów (słabej albo mocnej) należy zacząć od...
początku wyrazu
od sylaby akcentowanej
od końca wyrazu
lepiej tego w ogóle nie ruszać :-)
Proszę zaznaczyć mocne pozycje jerów:
przed samogłoską zredukowaną w pozycji słabej
w sylabie akcentowanej
w niektórych wyrazach typu tъ, sь, nъ
na końcu wyrazu
Z których samogłosek praindoeuropejskich wywiodły się prasłowiańskie (a potem odziedziczone przez języka scs.) samogłoski zredukowane?
*ŭ - ъ, *ĭ - ь
*ŏ - ъ, * ĭ - ь
*ŭ - ь, *ĭ - ъ
*ŏ - ь, * ĭ - ъ
*poi̭ ti (1) / *poi̭ ǫ (2)
Dlaczego w pierwszym wyrazie prasłowiańskim doszło do monoftongizacji dyftongu oi̭ (pĕti), a w drugim nie?
ponieważ po dyftongu znajduje się spółgłoska [t]
ponieważ to jest bezokolicznik
ponieważ przed dyftongiem jest spółgłoska [p]
ponieważ w skład dyftongu wchodzi tzw. "i" niezgłoskotwórcze ([i̭])
W którym zapisie odzwierciedlona została przemiana zachodniosłowiańska dla form tort, tolt, tert, telt?
trot, tlot, tret, tlet
torot, tolot, teret, tolot
trat, tlat, trĕt, tlĕt
Które dwie palatalizacji mają ten sam rezultat?
II i III, rezultat to [z'], [c'], [s']
I i II, rezultat to [ž'], [č'], [š']
II i III, rezultat to [ž'], [č'], [š']
I i II, rezultat to [z'], [c'], [s']
Ile typów deklinacji wyróżnia się w języku scs.?
5
6
3
4
W Nominativus singularis (czyli w Mianowniku liczby pojedynczej) ten rodzaj rzeczowników miał końcówki, które nie były spotykane w innych rodzajach gramatycznych. Który to rodzaj?
rodzaj nijaki (neutrum)
rodzaj męski (masculinum)
rodzaj żeński (feminum)
W jaki sposób można ustalić temat rzeczownika scs.?
należy użyć formy w Dopełniaczu liczby pojedynczej i odciąć końcówkę
należy użyć formy w Celowniku liczby pojedynczej i odciąć końcówkę
należy użyć formy w Bierniku liczby pojedynczej i odciąć końcówkę
należy użyć formy w Mianowniku liczby pojedynczej i odciąć końcówkę
Jakie kryterium było decydujące dla przynależności rzeczownika do typu deklinacji?
znaczenie wyrazu
rodzaj gramatyczny wyrazu
przyrostek prasłowiański
Dla dwóch typów deklinacji wyróżniamy rzeczowniki twardotematowe i miękkotematowe? Które to są typy deklinacji?
z dawnym tematem na - ŏ -, -jŏ- oraz z dawnym tematem na -ā-, -jā-
z dawnym tematem na - ŏ -, -jŏ- oraz z dawnym tematem na -ŭ-
z dawnym tematem na -ŭ- oraz z dawnym tematem na -ā-, -jā-
z dawnym tematem na -ŭ- oraz z dawnymi tematami spółgłoskowymi
W Dopełniaczu liczby pojedynczej (Genetivus singularis) rzeczowniki o dawnym temacie spółgłoskowym w scs. miały końcówkę
-e
-a
-u
-ъ
Główną przyczyną powstania różnych końcówek w rzeczownikach twardo- i miękkotematowych było właśnie to...
wpływ [j] i przesunięcie samogłoski do przodu artykulacji
wpływ [j] i przesunięcie samogłoski do tyłu artykulacji
wpływ [j] i wypadnięcie samogłoski
monoftongizacja dyftongu, a potem wpływ [j]
Proszę zaznaczyć prawidłowe tematy, które są podstawą dla wyróżnienia 5 typów deklinacji w języku scs.:
tematy na - ŏ -, -jŏ-
tematy na -ā-, -jā-
tematy na -y-
tematy na -ŭ-
Deklinacja dawnych tematów na -ŭ- obejmowała tylko kilka wyrazów. Proszę wybrać prawidłowy i pełny wykaz:
synъ, volъ, vr̥xъ, domъ, medъ, polъ
synъ, vr̥xъ, domъ, medъ, polъ
synъ, volъ, vr̥xъ, domъ, polъ
synъ, vl̥’kъ, vr̥xъ, domъ, medъ, polъ
