NEW
Font size
Worksheets9-сын құрмалас сөйлем
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
тұрлаулы мүшелер нешеге бөлінеді?
2
3
4
5
Құрмалас сөйлем дегеніміз не?
А) Сөз не сөз тіркесінен құралып, тиянақты бір ғана ойды білдіретін сөйлемнің түрі
Іс- оқиғаның жайын баяндамай, соған қатысты мекен, мезгіл, құбылысты атап көрсететін сөйлем
Екі немесе одан да көп жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретін сөйлем
Тұрлаусыз мүшелері қатыспайтын жай сөйлем, яғни бастауыш пен баяндауыштан құралған сөйлем
. Құрмалас сөйлемді ажыратыңыз
Талғар өзені сияқты Шелек өзені де Ақтаудың орталық қыраттарынан басталады.
Абай сүйсінгеннен қарқ- қарқ күліп, аттан секіріп түсті.
1945 жыл. Ақпан айы.
Өз сыныбынан Жантасты іздей бастады.
Құрмалас сөйлемнің жай сөйлемнен айырмашылықтарын табыңыз.
Құрамы жағынан кем дегенде екі жай сөйлемдерден құралады, күрделі ойды білдіреді
Құрамы жағынан жеке сөздерден құралады, бір ғана ойды білдіреді.
Жеке, дербес ойды білдіреді, бастауыш пен баяндауыштан тұрады.
Дауыс ырғағы тиянақты болады, аяқталған бір ғана ойды білдіреді
Құрмалас сөйлемнің түрлерін анықтаңыз.
Салалас, аралас, толымсыз.
Жалаң, атаулы, жайылма.
Толымды, толымсыз, аралас.
Салалас, сабақтас, аралас
Салалас құрмалас сөйлемді табыңыз
Жомарт биылғы демалысын шетелде өткізетініне қатты қуанды
Ес жиған соң, жұрт Көксеректің құлағына қарап отырып, бұрынғы кеткен Көксерек атты күшікті таныды
Сөйлер сөзге, тілге адамзат сонау көне дәуірдің өзінде- ақ ерекше мән берген
Осы бір кішкене тірлікте араласып тұрдық, Бәкең үйімізде талай болған-ды.
Сабақтас құрмалас сөйлем дегеніміз не?
Құрамындағы жай сөйлемдерінің біреуінің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысқан құрмаластың түрі
Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір- бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлемнің түрі
Құрамындағы жай сөйлем сыңарлары сабақтасып та, салаласып та байланысатын құрмаластың түрі
Іс- оқиғаның жайын баяндамай, соған қатысты мекен, мезгіл, құбылысты атап көрсететін сөйлемнің түрі
Сабақтас құрмаласты ажыратыңыз.
Бала-шағаңыз аман-есен келіп, көзайым болдыңыз ба?
Халық ойынды тәрбие құралы деп таныған.
Ұлттық ойындардың, әсіресе, жасөспірім балаларға арналған түрлері өлеңмен өрнектеліп отырған.
Дүниеде адам баласының ұлы қасиеті екеу- ақ: ой ұлылығы, сұлулық ұлылығы.
Аралас құрмалас сөйлемнің анықтамасын табыңыз.
Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір- бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлем
Құрамындағы жай сөйлем сыңарлары сабақтасып та, салаласып та байланысатын құрмалас сөйлем
Бағыныңқы сөйлем басыңқы сөйлемдегі ойға тән іс- әрекеттің жүзеге асырылу мезгілін білдіретін сабақтас құрмалас сөйлем
Құрамындағы жай сөйлемдерінің біреуінің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысқан құрмалас сөйлем.
Аралас құрмалас сөйлемді ажыратыңыз.
Бұл қалада Алаш көсемдері, ұлтымыздың ардақты тұлғалары Ахмет Байтұрсынұлы, Әлихан Бөкейхановтар болған.
Зерделі, тумысынан өнерге бейім, зерек жасөспірім домбыра тартып, ән үйренді
Сары жотаға қарап- қарап қойып, әрлі- берлі жүріп, жер иіскелейді.
Ал Аңғара қорықпады, бірақ атасына қарсы келмей, бетін солтүстікке қаратып, жан- жағына қарап тұрды да, алға жүре берді.
Жалғаулықсыз салалас құрмалас сөйлемді табыңыз
Жақсы мінез-құлық пен ақыл күші болып, екеуі біріккенде, бұлар адамшылық қасиеттер болып табылады.
Өлең, жыр- қазақтардың жан серігі.
Осылар арасынан шыққан Базаралы болса, ол әрі сымбатты, әрі шешен жүйрік.
Байлық пен бақ – сенімді серігің, балаң – артыңда қалған ізің.
Себеп-салдар салаласты табыңыз.
Молда маған орын нұсқаған соң, Оразәлі мен оның қасындағы бала араларын аша берді
Байжекең суырдың інін тереңдетіп қазып көрсе, ар жағы сіресіп жатқан тас көмір екен.
Жаны шығып кете жаздады, өйткені оның қолына түскен ыдыс сау қайтқан емес
Жел дауылды шақырады, бұлт жауынды шақырады.
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.
Таным-түсініктің дұрыс қалыптасуы – мәдениеттіліктің кепілі.
Кітап оқудан тыйылған адам ойлаудан да тыйылады.
Ер деп атақ кім берер, алмас семсер асынбай.
Саған ашып айтарым сол- мен басында қаламын
Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.
Қазақ отбасында әкені сыйлауға үлкен мән беріледі де, бала әкесін сыйлап өседі
Жақсы бала әке-шешесін қуантады.
Дала тым-тырыс
Қыз әңгіме айтқызайын деп соғысты сұрай беріп еді,- Жарқабай оған жөнді жауап қайырған жоқ
Талғаулы салалас құрмалас сөйлемді табыңыз
Бата-біреуге жақсы тілек білдіру үшін айтылатын сөз.
Көп адам қасында келеді, бірақ жалғыз келе жатқандай сезінді.
Сөз бен қылық суық көңілді жылытады немесе жылы көңілді суытады.
Әлемдік демографиялық үрдіс елдің даму деңгейіне қарай әртүрлі болады.
Себеп бағыныңқы сабақтасты белгілеңіз.
күздің санаулы күндерінің бірі бола тұра, ауа райы жақсы еді.
Құлағына жайлы хабар тигендіктен ,Ақан киіне бастады.
кейде үлкен көздері жарқ етіп, кісінің өңменінен өте қарайды.
Мен қорықпаймын, өйткені әжем кеше айтып берген
Себеп -салдар салаластың жалғаулық шылаулары
себебі, және
сол себепті, өйткені
және, неге десеңіз
әрі, сондықтан
Жай сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрі
Бұйрықты сөйлем
Атаулы сөйлем
Жақты сөйлем
Жақсыз өйлем
Пысықтауыш қатысқан хабарлы сөйлем
Қызыл көйлегі жарасымды екен
Ауыл жақтан қуанышты хабар келді
мектепке қанша адам келді
оның сөзін жақтырмады
Бірыңғай анықтауышты сөйлем
көшеде сырғанақта біреу зырлатып шана теуіп жүр
Әлемдегі ең бай, шұрайлы тіл - қазақтілі
көршісін аяғынан шалып итеріп жіберді.
Қазақтар хайуанды үйір қылып. үйрете білген.
