wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Синтаксис косымша

Total questions: 94

Worksheet time: 47mins

Name
Class
Date
1.

Алшақ байланыс түрі:      

a)

жанасу 

b)

қабысу

c)

матасу

d)

меңгеру

e)

қиысу

2.

Қазіргі қазақ тілі синтаксисін зерттейді:

a)

Сипаттамалы синтаксис

b)

Тарихи синтаксис

c)

Мәтін синтаксисі

d)

Коммуникативтік синтаксис

e)

Функционалды синтаксис

3.

Сөздердің байланысу тәсілдерін зерттейді:

a)

Сөз тіркесі синтаксисі

b)

Сөйлем синтаксисі.

c)

Мәтін синтаксисі

d)

Құрмалас сөйлем синтаксисі

e)

Функционалды синтаксис

4.

Сөйлем синтаксисі зерттейді:

a)

Сөйлем түрлерін

b)

Сөздердің тіркесін

c)

Мәтін құрылымын

d)

Сөз тіркесінің түрлерін

e)

Сөз тіркесіндегі синтаксистік қатынастарды

5.

Қай иерархиялық жүйе дұрыс?

a)

сөз- сөз тіркесі-сөйлем

b)

сөйлем- сөз тіркесі-сөз

c)

сөз тіркесі-сөз-сөйлем

d)

сөз-сөз-сөйлем

e)

сөз тіркесі-сөз тіркесі-сөйлем

6.

Сөз тіркесі синтаксисі зерттейді:

a)

синтаксистік қатынастарды

b)

сөйлем типтерін

c)

күрделі синтаксистік тұтастықты

d)

тұрақты сөз тіркестерін

e)

күрделі сөздерді

7.

Қайсысы сөз тіркесі:

a)

қызыл алма

b)

есік алды

c)

киіз үй

d)

сары ала

e)

келе ғой

8.

Қайсысы сөз тіркесі:

a)

күле сөйледі

b)

қайтып келе жатыр

c)

аяқ киім

d)

есік алды

e)

кешке қарай

9.

Қайсысы сөз тіркесі:

a)

көп оқиды

b)

күле бастады

c)

келетін сияқты

d)

торғай екеш торғай да

e)

ауылға дейін

10.

Қайсысы сөз тіркесі:

a)

көңілді кеш

b)

берген еді

c)

байқап қалды

d)

қызыл ала

e)

есіне түсті

11.

Қайсысы сөз тіркесі:

a)

ұзақ ойланды

b)

берген еді

c)

ойнап жүр

d)

барып қайтты

e)

көңілі қайтты

12.

Қайсысы сөз тіркесі:

a)

қауғаны тартты

b)

еңсесін көтерді

c)

баруы мүмкін

d)

айтпақшы еді

e)

қаша жөнелді

13.

Қайсысы сөз тіркесі:

a)

ауылдың үлкендері

b)

елге қарай

c)

барған сияқты

d)

ұзын бойлы

e)

қызарып кетті

14.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

столдың үсті

b)

елге оралды

c)

менің ағам

d)

ұзын ағаш

e)

биікті бағалады

15.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

ауылда ғой

b)

үйге оралды

c)

ерте барған

d)

ұзын бойлы жігіт

e)

ағаш жапырағы

16.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

өзеннің жаны

b)

үйге оралды

c)

кеш қамданыпты

d)

сақалды қарт

e)

жапырағы сарғайды

17.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

барғысы келеді

b)

ертемен аттанды

c)

ерге сенім артты

d)

ұзын ағаш

e)

арбаға тиеді

18.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

тайға таңба басқандай

b)

сапарға аттанды

c)

қарқылдап күлді

d)

ақ орамал

e)

жүн қырқылды

19.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

беттен алды

b)

биікке самғады

c)

биік үй

d)

аппақ қар

e)

алыстан жарқырайды

20.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

езу тартты

b)

жымия күлді

c)

сақ-сақ күлді

d)

ортаға кірді

e)

жиын басталды

21.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

шаба жөнелді

b)

ақшия қарады

c)

кеңк-кеңк күлді

d)

орын берді

e)

шара басталды

22.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

былқ етті 

b)

ақшия қарады

c)

кеңк-кеңк күлді

d)

орын берді

e)

шара басталды

23.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

көшеге қарай

b)

ақшия қарады

c)

кеңк-кеңк күлді

d)

төрге озды

e)

шара басталды

24.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

жаны шықты

b)

ақшия қарады

c)

кеңк-кеңк күлді

d)

төрге озды

e)

ұзақ күтті

25.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

өзенге дейін

b)

табысты оралды

c)

көңілді кеш

d)

төр біздікі

e)

шараны аяқтады

26.

Қайсысы сөз тіркесі емес:

a)

өзенге дейін

b)

табысты оралды

c)

көңілді кеш

d)

төр біздікі

e)

шараны аяқтады

27.

Анықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

көңілді кеш

b)

табысты оралды

c)

танысып көрді

d)

төр біздікі

e)

шараны аяқтады

28.

Анықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

өзеннің тереңдігі

b)

табысты оралды

c)

мінезі нашар

d)

төр біздікі

e)

шараны аяқтады

29.

Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

шараны аяқтады

b)

табысты оралды

c)

мінезі нашар

d)

төр біздікі

e)

өзеннің тереңдігi

30.

Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

бетегеден биік

b)

табысты жетті

c)

мінезі қыңыр

d)

егін пісті

e)

көнген еді

31.

Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

бізде бар

b)

шашы ағарды

c)

мінезі қыңыр

d)

егін пісті

e)

көк шөп

32.

Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

айтқанын мақұл көрді

b)

күміс қасық

c)

мінезі жайдары

d)

жаралы жолбарыс

e)

киіктің лағы

33.

Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

менде бар

b)

жүрегі шаншыды

c)

сенімді сөйледі

d)

егін пісті

e)

көк тұман

34.

Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

баланы өсірді

b)

жүрегі шаншыды

c)

сенімді сөйледі

d)

бітік егін

e)

мырс етіп күлді

35.

Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

менде бар

b)

жүрегі шаншыды

c)

сенімді сөйледі

d)

егін пісті

e)

көк тұман

36.

Пысықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

мәпелеп өсірді

b)

жүрегі шаншыды

c)

айтқанына сенді

d)

бітік егін

e)

қаша жөнелді

37.

Пысықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

бытырай шапты

b)

жүрегі шаншыды

c)

ақтығына сенді

d)

жайдары мінез

e)

менің өмірім

38.

Пысықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

жүрегімен түсінді

b)

ауруы асқынды

c)

ағаш қасық

d)

ауыл адамы

e)

ағасы келді

39.

Пысықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

шалқалай құлады

b)

басы ауырды

c)

жас маман

d)

жақсыдан шарапат

e)

ауылдың ажары

40.

Пысықтауыштық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

шалқалай құлады

b)

басы ауырды

c)

жас маман

d)

жақсыдан шарапат

e)

ауылдың ажары

41.

Субьективті-предикаттық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

жүрегі сыздады

b)

етпетінен құлады

c)

жас маман

d)

жақсыдан шарапат

e)

әннің әсері

42.

Субьективті-предикаттық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

көзі өткір

b)

етпетінен құлады

c)

жас кәсіпкер

d)

жаманнан кесапат

e)

мінездің әлегі

43.

Субьективті-предикаттық қатынастағы сөз тіркесі:

a)

ауылы жақын екен

b)

етпетінен құлады

c)

тауға шықты

d)

жерге бай

e)

әншінің дарыны

44.

Меңгерудің неше түрі бар?

a)

3

b)

2

c)

1

d)

4

e)

түрге жіктелмейді

45.

Сөз тіркесінің бағыныңқы және басыңқы сыңарларының атау мен іліктен басқа септік жалғауларында тұрып байланысуы:

a)

меңгеру

b)

матасу

c)

қиысу

d)

қабысу

e)

жанасу

46.

Есімді меңгеру:

a)

елге бай

b)

сөзін мақұл көрді

c)

тауға шықты

d)

балтамен шапты

e)

өріске кетті

47.

Есімді меңгеру:

a)

бетегеден аласа

b)

сөзін жөн көрді

c)

жөніне кетті

d)

өріске жайылды

e)

тауға шықты

48.

Етістікті меңгеру:

a)

тауға шықты

b)

жусаннан аласа

c)

ауылға қарай

d)

елуге жуық

e)

сөзін мақұл көрді

49.

Сөздің басқа сөздермен синтаксистік байланыс жасау қабілеті: 

a)

тіркесімділік

b)

функционалдылық

c)

номинативтілік

d)

предикативтілік

e)

коммуникативтілік

50.

Сөз тіркесінің бағыныңқы сыңарының басыңқымен жалғаусыз, қатар тұру арқылы байланысуы:

a)

қабысу

b)

матасу

c)

меңгеру

d)

қиысу

e)

жанасу

51.

Сөйлем ішінде басқа сөздермен грамматикалық байланысқа түсіп, белгілі сұраққа жауап бере алатын сөз немесе сөз тізбегі: 

a)

сөйлем мүшесі

b)

сөз тіркесі

c)

айқындауыш мүше 

d)

күрделі мүше

e)

бірыңғай мүше

52.

Сөйлемде зат есімнен, не заттанған басқа сөз таптарынан болған мүшені сындық, сандық, қатыстық жағынан сипаттайтын сөйлемнің тұрлаусыз мүшесі: 

a)

анықтауыш

b)

толықтауыш

c)

толықтауыш

d)

бастауыш

e)

баяндауыш

53.

Сөйлемде бір-бірімен сабақтаса тіркесіп, сөйлемнің бір мүшесінің қызметін атқаратын, екі, үш немесе одан да көп сөздерден тұратын сөйлем  мүшесі:  

a)

бастауыш

b)

толықтауыш

c)

пысықтауыш

d)

анықтауыш

e)

баяндауыш

54.

Тұрлаулы мүшелерден құралған жай сөйлемнің түрі:

a)

жайылма

b)

атаулы

c)

мүшеленбейтін

d)

күрделенген

e)

жалаң

55.

Төрт бөлмелі тас үй салқын да жайлы / Сөйлемде бірыңғай болып келген сөйлем мүшесі:  

a)

баяндауыш

b)

толықтауыш

c)

пысықтауыш

d)

бастауыш

e)

анықтауыш

56.

Бастауышы жоқ, айтылған іс-әрекет баяндауыш арқылы үш жаққа бірдей ортақ ұғымда жұмсалатын сөйлем:  

a)

жақсыз

b)

белгісіз жақты

c)

жақты

d)

белгілі жақты

e)

жалпылама жақты

57.

Саған аздап досыңның желігін басуға тура келер (С.М.)/ Қандай сөйлем?  

a)

жақсыз

b)

белгісіз жақты

c)

жақты

d)

белгілі жақты

e)

жалпылама жақты

58.

Жай сөйлемдер тұрлаулы, тұрлаусыз мүшелерінің қатысу сипаты  жағынан:    

a)

жалаң, жайылма 

b)

толымды, толымсыз 

c)

жақты, жақсыз

d)

мүшеленетін, мүшеленбейтін 

e)

сұраулы, бұйрықты

59.

1913-1915 жж. «Тіл құралы» деген жалпы атпен жарияланған  зерттеулер сериясының авторы кім?        

a)

А.Байтұрсынов 

b)

Қ.Жұбанов 

c)

Т.Қордабаев

d)

С.Аманжолов 

e)

Х.Досмұхамедов

60.

мына бала, қандай мәселе/ сөз тіркесінің түрі:       

a)

қабысу

b)

жанасу

c)

матасу

d)

меңгеру

e)

сөз тіркесі емес

61.

Жақсының жақсысы, бес бала / сөз тіркесіндегі синтаксистік қатынас түрі:       

a)

атрибуттық  

b)

толықтауыштық 

c)

пысықтауыштық

d)

предикаттық  

e)

синтаксистік қатынас жоқ

62.

Есімді қабысу:       

a)

айтылған сөз, қызу әңгіме 

b)

түйенің терісі, оқығанның арқасы 

c)

өз елінің тумасы

d)

менің ойым, жусаннан аласа 

e)

қаннан қызыл, күйеден қара

63.

Сенің өзің, оқушылардың бесеуі / сөз тіркесіндегі синтаксистік қатынас түрі:       

a)

анықтауыштық  

b)

толықтауыштық 

c)

пысықтауыштық

d)

предикаттық  

e)

синтаксистік қатынас жоқ

64.

Жай сөйлемдер айтылған ойға қатысты сөйлем мүшелерінің қатысу сипаты  жағынан:       

a)

толымды, толымсыз 

b)

жалаң, жайылма 

c)

жақты, жақсыз

d)

мүшеленетін, мүшеленбейтін 

e)

сұраулы, бұйрықты

65.

Артынан, Абай ұғындырған соң, олар үндемей қалысты. /Сөйлемдегі айқындауыштың құрылысы:       

a)

оңашаланған 

b)

қосарлы 

c)

қосалқы

d)

анықтауыш 

e)

айқындауыш жоқ

66.

Тіл білімі терминдерінің түсіндірме сөздігі (-А.,2005) авторы:       

a)

Ғ.Қалиев 

b)

Р.Әміров 

c)

С.Аманжолов

d)

С.Жиенбаев 

e)

Х.Досмұхамедов

67.

Жай сөйлемдер айтылған ойдың шындық болмысқа қатысы  жағынан:      

a)

болымсыз болымды

b)

жалаң, жайылма 

c)

жақты, жақсыз

d)

мүшеленетін, мүшеленбейтін 

e)

сұраулы, бұйрықты

68.

Самат екеуміз егінге бардық /Сөйлемдегі бастауыштың құрылысы:       

күрделі 

a)

үйірлі 

b)

дара

c)

бірыңғай

d)

бірыңғай

e)

бірыңғай

69.

Мынау егіс күздік пе, жаздық па? Сұраулы сөйлемнің мағыналық түрі:     

a)

 альтернативтік сұрақты   

b)

ашық сұрақты

c)

түрткі сұрақты 

d)

риторикалық сұрақты

e)

жетек сұрақты

70.

Содан бері бірталай жылдар өтпеді ме? Сұраулы сөйлемнің мағыналық түрі:     

a)

 риторикалық сұрақты

b)

ашық сұрақты

c)

ашық сұрақты

d)

түрткі сұрақты 

e)

жетек сұрақты

71.

Үй құрығыр, азынап кетті ғой, тағы бірдене тауып жағасың ба? Сұраулы сөйлемнің мағыналық түрі:     

a)

түрткі сұрақты

b)

ашық сұрақты

c)

ашық сұрақты

d)

риторикалық сұрақты 

e)

риторикалық сұрақты 

72.

Сұраулы сөйлемдер мағынасына қарай қанша топқа жіктеледі

a)

4

b)

2

c)

3

d)

5

e)

6

73.

Қалаға барып келесің бе? Сұраулы сөйлемнің мағыналық түрі:     

a)

түрткі сұрақты

b)

ашық сұрақты

c)

сұрақты   

d)

риторикалық сұрақты 

e)

жетек сұрақты

74.

Қанша кісі жұмысқа шықты? Сұраулы сөйлемнің мағыналық түрі:     

a)

риторикалық сұрақты

b)

түрткі сұрақты 

c)

альтернативтік сұрақты   

d)

жетек сұрақты

e)

ашық сұрақты

75.

Грамматикалық жағынан бір ғана предикативтік бас мүше құрылымда келіп, субьектілік бас мүшемен толықтыруды қажет етпейтін сөйлем түрі:     

a)

бір бас мүшелі

b)

екі бас мүшелі

c)

күрделенген   

d)

түрткі сұрақты  

e)

жетек сұрақты

76.

Сый дәметпе, берсе, алма еш адамнан / Бір негізді сөйлемнің мағыналық түрі:    

a)

белгілі жақты

b)

белгісіз жақты

c)

жалпылама жақты   

d)

жалпылама жақты   

e)

жақсыз

77.

Мәңгі жасайтындай алысасың, жұлысасың, қуанасың, күлесің, ұрысасың (Д.И.) Қандай сөйлем?      

a)

жалпылама жақты

b)

белгісіз жақты

c)

жақты   

d)

жақсыз

e)

белгілі жақты

78.

Айтпас жерде тіліңді тарт (мақал). Қандай сөйлем түрі?     

a)

жалпылама жақты

b)

белгісіз жақты

c)

белгісіз жақты

d)

жақты 

e)

жақсыз

79.

Мына жұмысшыларды пәледен құтқармай болмайды (С.М.). Бір негізді  сөйлемнің мағыналық түрі:     

a)

жақсыз 

b)

жақты

c)

белгілі жақты   

d)

жалпылама жақты 

e)

белгісіз жақты

80.

Затты сыны жағынан айқындау, сөйлеушінің эмоциялық қатынасын білдіретін қосалқы айқындауыш:      

a)

Сәлім жетпегір

b)

Баян бәйбіше   

c)

Майқы би

d)

Төле би 

e)

Алпамыс батыр

81.

Кісінің көңіл-күйін, сезімін білдіретін қыстырмалар:       

a)

қысқасы

b)

өкінішке қарай

c)

әрине   

d)

айтпақшы 

e)

айтпақшы 

82.

Үй ортасында, үлкен қазанда ірімшік бұрқылдап қайнап жатыр (М.Ә.). Айқындауыш түрі:       

a)

оңашаланған

b)

қосалқы

c)

қосарлы   

d)

айқындауыш жоқ 

e)

анықтауыш

83.

Қасында сонау түптен ерте шыққан Күреңкөз қожа, жылтыр Омар, Нысаналы ақын, Жұмабек төре, Боздақ би, жетім болса да ерке жиен Сейіт бар (Ғ.М.). Бірыңғай сөйлем мүшесі:       

a)

бастауыш

b)

баяндауыш

c)

анықтауыш   

d)

толықтауыш 

e)

пысықтауыш

84.

Өкінішке орай, Жұмаханның естіп келген хабарлары расқа шықты (Қ.Ж.). Сөйлемдегі оқшау сөздің түрі:      

a)

қыстырма

b)

қаратпа

c)

қаратпа

d)

модаль сөз 

e)

реплика

85.

Кішіпейілдіктен қорлық көрген адамды естіген де, көрген де емеспін (Ғ.М.). Сөйлемдегі баяндауыш тұлғасы:       

a)

бірыңғай

b)

күрделі

c)

дара   

d)

құранды 

e)

үйірлі

86.

Жалқау бітпеген малдан дәмелі (мақал). /Сөз тіркесінің саны:       

a)

3

b)

4

c)

2

d)

5

e)

6

87.

Саумалды сабаға суытып құю керек (М.Ә). Бір негізді сөйлемнің түрі:       

a)

жақсыз

b)

жақты

c)

белгілі жақты   

d)

жалпылама жақты 

e)

жалпылама жақты 

88.

Айдала. Көлдің биік қабағы. Әлсіз жел. (Б.М.). /Мүшеленбейтін сөйлем түрі:       

a)

атаулы

b)

вокатив

c)

генетив   

d)

мүшеленеді 

e)

сөз-сөйлем

89.

Мағаш, Кәкітай, Мұқа – үшеуі салт атпен Семейге қарай аттанды (М.Ә.). Бірыңғай сөйлем мүшесі:        

a)

бастауыш

b)

баяндауыш

c)

толықтауыш   

d)

анықтауыш

e)

баяндауыш 

90.

Сайып келгенде, мұның өзі талантты жас музыканттар қатарының өсіп келе жатқандығын көрсетеді. (С.С.). Сөйлем мүшесіне талданбайтын оқшау сөздің түрі:           

a)

қыстырма сөз

b)

қаратпа сөз   

c)

одағай сөз

d)

қыстырынды сөйлем 

e)

оқшау сөз жоқ

91.

Бүгін Алатау басы, Алматы үсті, Абай ескерткіші тұрған мынау кең алаң – ерекше ыстық, айрықша нұрлы (Қ.Ж.). Сөйлемнің құрылысы қандай?           

a)

жай сөйлем

b)

жай сөйлем

c)

жалаң сөйлем   

d)

күрделенген сөйлем 

e)

бір тармақты сөйлем

92.

Сөйлемнің үйірлі мүшесі ретінде тек үйірлі бастауыш пен үйірлі анықтауышты ғана атап өткен ғалым:        

a)

М.Балақаев

b)

С.Аманжолов

c)

С.Жиенбаев   

d)

Қ.Шәукенов 

e)

Н.Сауранбаев

93.

Сөйлемнің үйірлі мүшесінде бастауыш болуы міндетті емес, сөйлемнің барлық мүшелері де өздері меңгерген тобымен сөйлемнің үйірлі мүшесі қызметін атқарады» - дейтін қай ғалым?

a)

С.Аманжолов

b)

Балақаев

c)

С.Жиенбаев   

d)

С.Жиенбаев   

e)

Н.Сауранбаев

94.

А.Байтұрсынұлы баяншы мүше деп атаған сөйлем мүшесі:  

a)

баяндауыш  

b)

бастауыш

c)

анықтауыш     

d)

толықтауыш   

e)

пысықтауыш

Similar Resources on Wayground

Гылыми

95 questions

Гылыми

quiz

Worksheet

•

University