Font size
S
M
L
XL
Worksheetsmikroiqtisadiyyat kollokvium
Total questions: 250
Worksheet time: 3hrs 8mins
Name
Class
Date
1.
Cəmiyyətin malik olduğu sərvətlərin məhdud olma xüsusiyyəti
a)
Bolluq
b)
Seçim
c)
Iqtisadiyyat
d)
Çoxluq
e)
Qıtlıq
2.
Cəmiyyətin öz qıt sərvətlərini necə idarə etdiyini öyrənən elm sahəsi
a)
Menecment
b)
Biznes
c)
Ekologiya
d)
Məntiq
e)
Ekonomiks
3.
Bir əşyanı əldə etmək üçün imtina olunan digər şeyin dəyəri
a)
Seçim
b)
Qıtlıq
c)
Marjinal dəyişmələr
d)
Faydalılıq
e)
Alternativ dəyər
4.
Tək bir şəxsin və ya müəssisənin bazar qiymətlərinə hədsiz təsir edə bilməsi imkanı adlanır
a)
Bazar iflası
b)
Kənar təsir
c)
Ədalətsizlik
d)
Seçim
e)
Bazar gücü
5.
Kənar müdaxilə olmadığı halda bazarda sərvətlərin səmərəli bölünməsinə nail olunmaması adlanır
a)
Gözəgörünməz əl
b)
Bazar iqtisadiyyatı
c)
Bazar gücü
d)
Kənar təsir
e)
Bazar iflası
6.
Mikroiqtisadiyyat nəyi öyrənir?
a)
Bötövlükdə iqtisadiyyatın necə işləməsini
b)
Dövlətin iqtisadiyyatı tənzimləməsini
c)
Istehsal işsizlik və inflyasiyanı
d)
Iqtisadiyyatın tarixini
e)
Ailə təsərrüfatları və firmaların qərar qəbulu
7.
Alternativ dəyər nədir?
a)
Bir məhsulu istehsal etmək üçün çəkilən xərclər
b)
Bir əşyanın istehlakçı üçün dəyərliliyi
c)
Bir əşyanın satış qiyməti
d)
Məhsulun bazarda tarazlıq qiyməti
e)
Bir əşyanı əldə etmək üçün imtina olunanların dəyəri
8.
Ailə təsərrüfatları və firmaların qərar qəbulu qanunanuyğunluqlarını öyrənən iqtisad elminin hansı bölməsidir?
a)
makroiqtisadiyyat
b)
mezoiqtisadiyyat
c)
meqaiqtisadiyyat
d)
ekonomiks
e)
mikroiqtisadiyyat
9.
Bütövlükdə iqtisadiyyatdakı qanunauyğunluqları öyrənən iqtisad elminin bölməsi hansıdır?
a)
mikroiqtisadiyyat
b)
mezoiqtisadiyyat
c)
meqaiqtisadiyyat
d)
ekonomiks
e)
makroiqtisadiyyat
10.
İqtisadi hadisə və proseslərin real, faktiki vəziyyətini göstərən təhlil növü hansıdır
a)
Analitik təhlil
b)
Normativ təhlil
c)
Modelləşdirmə metodu
d)
Ekonometrik təhlil
e)
Pozitiv təhlil
11.
İqtisadi hadisə və proseslərin gələcəkdə necə dəyişə biləcəyi üzrə elmi mübahisə və yanaşmalar hansı təhlil növünə aiddir
a)
Pozitiv təhlil
b)
Analitik təhlil
c)
Modelləşdirmə metodu
d)
Ekonometrik təhlil
e)
Normativ təhlil
12.
İstehsal prosesində istifadə olunan resurslar adlanır:
a)
İstehsal nəticələri
b)
istehsal xərcləri
c)
İstehsaldan mənfəət
d)
Daxili xərclər
e)
İstehsal amilləri
13.
Cəmiyətin resursları idarə etməsi məsələsinin vacibliyi nə ilə müəyyən olunur?
a)
Resursların bolluğu ilə
b)
Tələbə görə
c)
Təklifə görə
d)
Məhusldarlığa görə
e)
Resursların qıtlığı ilə
14.
Makroiqtisadiyyat nəyi öyrənir?
a)
Iqtisadi tarixi
b)
Şəxsin qərar qəbulunu
c)
Firmaların qərar qəbulu qanunauyğunluqlarını
d)
Iqtisadiyyatın öyrənilməsi metodlarını
e)
Bütövlükdə iqtisadiyyatdakı qanunauyğunluqları
15.
Dünya haqqında izahedici fikirlər adlanır:
a)
normativ fikirlər
b)
neqativ fikirlər
c)
iqtisadi fikirlər
d)
normal fikirlər
e)
pozitiv fikirlər
16.
Arzu olunan nəticələrə çatmaq üçün necə hərəkət edilməlidi suallına cavab verən, təlimatverici fikirlər adlanır:
a)
pozitiv fikirlər
b)
neqativ fikirlər
c)
iqtisadi fikirlər
d)
normal fikirlər
e)
normativ fikirlər
17.
Normativ fikir nədir?
a)
Dünyanın necə olduğu haqqında izah edici fikirlərdir
b)
Yalnız dövlət orqanları tərəfindən çap olunmuş məlumatlardır
c)
Yalnız tarixi faktlardır
d)
Yalnız müsbət məzmunlu fikirlərdir
e)
Dünyanın necə olması barədə göstəriş verici fikirlərdir
18.
Qıtlıq nədir?
a)
Cəmiyyətin malik olduğu sərvətlərin tükənmə xüsusiyyətini
b)
Cəmiyyətin malik olduğu sərvətlərin baha olmasını
c)
Cəmiyyətin malik olduğu sərvətlərinə hər kəsə əlçatan olması
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Cəmiyyətin malik olduğu sərvətlərin məhdud olma xüsusiyyəti
19.
Fəaliyyət planında kiçik düzəlişlər adlanır:
a)
Seçim
b)
Alternativ dəyər
c)
Marjinal fayda
d)
Səmərəlilik
e)
Marjinal dəyişmələr
20.
Yunanca "ailə təsərrüfatını idarə edən" mənasında bir kəlmədən əmələ gəlib
a)
Ekosfer
b)
Ekologiya
c)
Biznes
d)
Menecment
e)
Ekonomiks
21.
Bazarların özünü tənzimləmə xüsusiyyətini Adam Smit necə adlandırmışdır?
a)
Görünən əl
b)
Bazar alətləri
c)
Bazar iflası
d)
Bazar iqtisadiyyatı
e)
Gözəgörünməz əl
22.
Hansı istehsal amilidir?
a)
Əmək
b)
Torpaq
c)
Kapital
d)
Sahibkarlıq qabiliyyəti
e)
Bütün cavablar doğrudur
23.
Qiymətin öz-özünü tənzimləyərək tələbin həcmini və təklifin həcmini tarazlığa gətirəcəyi haqqında nəzəriyyə hansı qanunu ifadə edir?
a)
Tələb qanunu
b)
Təklif qanunu
c)
Istehsal qanunu
d)
Qiymət qanunu
e)
Tələb və təklif qanunu
24.
İşçilərin vaxt vahidi ərzində daha çox əmtəə və xidmətlər istehsal etdiyi ölkələrdə əhalinin əksəriyyəti yüksək həyat səviyyəsinə malik olması hansı anlayışla ifadə oluna bilər?
a)
Məhdudluq
b)
) Bolluq
c)
Yüksək minimum əmək haqqı
d)
Rentabellilik
e)
Məhsuldarlıq
25.
Dövri-axın diaqramının çöl halqası nəyi göstərir
a)
Istehsal olunmuş əmtəə və xidməti
b)
Istehsal amillərini
c)
Istehsal amilləri bazarını
d)
əmtəə və xidmət bazarını
e)
Pulun hərəkətini
26.
Sadələşmiş dövri-axın diaqramında hansı bazarlar var?
a)
Maliyyə və xidmət bazarı
b)
Maliyyə və istehsal amilləri bazarı
c)
əmtəə və xidmət bazarı və maliyyə bazarı
d)
əmtəə və xidmət bazarı və beynəlxalq bazar
e)
əmtəə və xidmət bazarı və istehsal amilləri bazarı
27.
Meyl hesablaması aşağıdakılardan hansında düzgün verilmişdir
a)
Δx : Δy
b)
Δy* Δx
c)
Δy* Δx
d)
Δy - Δx
e)
Δy: Δx
28.
Dövri-axın diaqramının iç halqası nəyin hərəkətini göstərir?
a)
pulun hərəkətini
b)
yalnız istehsal amillərinin hərəkətini
c)
yalnız əmtəələrin həərkətini
d)
yalnız xidmətlərin hərəkətini
e)
əmtəələr və istehsal amillərinin hərəkətini
29.
Sadələşdirilmiş dövri-axın diaqramında hansı bazar yoxdur?
a)
əmtəə və xidmət bazarı
b)
istehsal amilləri bazarı
c)
hamısı var
d)
heç biri yoxdur
e)
pul bazarı
30.
Təkdəyişən qrafiklərə aid olan düzgun variantı göstərin
a)
tələb qrafiki və dairəvi diaqram
b)
düzgün cavab yoxdur
c)
tələb və təklif qrafikləri
d)
təklif qrafiki və histoqram
e)
dairəvi diaqram və histoqram
31.
Əmtəə və xidmətlərin axınını və pul kütləsinin axınını ifadə edən model:
a)
istehsal imkanları həddi
b)
dövrü istehlak modeli
c)
tələb-təklif modeli
d)
qiymət-istehlak modeli
e)
dövrü axın modeli
32.
Aşağıdakılardan hansı tək dəyişənli qrafiklərə aid deyil
a)
Histogram
b)
Dairəvi Diagram
c)
Zaman ardıcıllığı diagramı
d)
Trend
e)
Koordinat sistemi
33.
Qərbi Avropa ölkələrində işçilər yüksək həyat standartlarına malikdirlər, çünki
a)
Onlar daha yüksək əmək haqqı alırlar
b)
Bu ölkələrdə yüksək minimum əmək haqqı təyin edilib
c)
Bu ölkələr iqtisadiyyatlarını digər ölkələrlə rəqabətdən qoruyurlar
d)
Bu ölkələr sosial iqtisadi siyasət həyata keçirirlər
e)
Bu ölkələrdə işçilər yüksək məhsuldarlığa malikdirlər
34.
Çoxlu müəssisə və ailə təsərrüfatlarının əmtəə və xidmət bazarlarında qarşılıqlı münasibətdə olarkən, verdikləri müstəqil qərarları vasitəsilə sərvətləri bölüşdürən iqtisadiyyat
a)
Ekonomiks
b)
Bazar
c)
Səmərəli iqtisadiyyat
d)
Inzibati amirlik sistemi
e)
Bazar iqtisadiyyatı
35.
Bazar iflası:
a)
Bir şəxsin fəaliyyətinin digərlərinin rifahına təsiri
b)
Bir şəxsin bazar qiymətinə təsir göstərə bilmə qabiliyyəti
c)
Bazarda fəaliyyət göstərən firmanın iflas olması
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Kənar müdaxilə olmadığı halda bazarda sərvətlərin səmərəli bölünməsinə nail olunmaması
36.
Aşağıdakılardan hansı mikro iqtisadiyyatın təhlil obyekti deyil?
a)
Bir firmanın neçə işçini işlə təmin etməsi
b)
Avtomobil sektorunun strukturu
c)
Kartof qiymətindəki artış
d)
Un qiymətindəki artış
e)
Ölkədəki işsizlərin sayısı
37.
Bazarların sanki “gözəgörünməz əl” vasitəsilə tənsimlənməsi fikri kimə məxsusdur?
a)
D. Rikardo
b)
C.M.Keyns
c)
A.U.Fillips
d)
M.Fridman
e)
A. Smit
38.
Iqtisadiyyat iki əsas sahəyə bölünür:
a)
Nəzəri və tətbiqi iqtisad elmi
b)
Iqtisadi nəzəriyyə və sahə iqtisadiyyatı
c)
Milli iqtisadiyyat və beynəlxaql iqtisadiyyat
d)
Meqaiqtisadiyyat və mezoiqtisadiyyat
e)
Mikroiqtisadiyyat və makroiqtisadiyyat
39.
Mikro və makro iqtisadiyyatın fərqi hansında düzgün verilmişdir?
a)
Mikro iqtisadiyyat ev təsrrufatlarının , makro iqtisadiyyat firmaların qərarlarının öyrənilməsidir
b)
Mikro iqtisadiyyat iqtisadiyyatın bütövlüklə öyrənilməsidir, makro iqtisadiyyat isə ev təsərrufatı və firmaların qərarlarının öyrənilməsidir
c)
Ölkələr üzrə inflyasiya səviyyəsinin müqayisəsi mikro iqtisadiyyat, daşınmaz əmlak bazarında evlərin qiymətinə təsir edən amillərin makro iqtisadiyyat mövzusudur
d)
Makro iqtisadiyyat lokal , mikro isə qlobal məsələlərin öyrənilməsidir
e)
Mikro iqtisadiyyatr ev təsərrufatı və firmaların qərar qəbuletmə proseslərini və onların bazarda qarşılıqlı əlaqələrinin öyrənilməsir.Makro iqtisadiyyat iqtisadiyyatın bütövlüklə örənilməsidir.
40.
Aşağıdakılardan biri təklif əyrisinin yerini dəyişəcək amil sayılmır:
a)
Istehsal amillərinin qiymətindəki dəyişiklik
b)
Texnologiya amili
c)
Təxminlər
d)
Bazardakı satıcıların sayı
e)
Əmtəənin qiymətindəki dəyişiklik
41.
Biri bütövlükdə iqtisadiyyatın işləməsi ilə bağlı prinsiplərə aid deyil
a)
Ölkədəki həyat səviyyəsi həmin ölkənin istehsalından asılıdır
b)
Dövlət həddən artıq pul çap etdikdə qiymətlər qalxır.
c)
Cəmiyyət inflyasiya ilə işsizlik arasında qısa müddətli seçimlə üzləşir
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Ticarət hər kəs üçün faydalıdır
42.
Model haqda fikirlərdən biri yanlışdır:
a)
Iqtisadçılar dünyanı öyrənmək üçün modellərdən istifadə edirlər
b)
Bu modellər diaqram və tənliklərdən ibarət olur
c)
Daha rahat başa düşməyimiz üçün reallığı sadələşdirir
d)
Reallıqda olan bütün elementləri əks etdirmir
e)
Modellər iqtisadiyyatdakı bütün münasibətləri əks etdirir
43.
Aşağıdakı fikirlərdən biri normativ fikrə aiddir:
a)
Son illərdə işçi qüvvəsinin tərkibində qadınların sayı artmışdır
b)
Yüksək faiz dərəcəsi investisiyaların azalmasına səbəb olur
c)
Qiymətlərin qalxması insanları həmin məhsulları almaqdan çəkindirir
d)
Inflyasiyanın azalması işsizliyin artmaısna səbəb olur
e)
Iqtisadiyyatda geriləmə yaşanırsa dövlət öz xərclərini artırmalıdır
44.
Aşağıdakılardan biri tələb əyrisinin yerini dəyişəcək amildir:
a)
texnologiyada dəyişiklik
b)
istehsal amillərinin qiymətindəki dəyişiklik
c)
satıcıların sayındakı dəyişiklik
d)
hamısı
e)
əhali gəlirlərində dəyişiklik
45.
Bazar gücü:
a)
Bir şəxsin fəaliyyətinin digərlərinin rifahına təsiri
b)
Bazarın nail ola biləcəyi səmərəli nəticəyə nail ola bilməməsidir.
c)
Bazarı idarə etmək qabiliyyətidir.
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Tək bir şəxsin və ya müəssisənin bazar qiymətlərinə təsir göstərə bilmə qabiliyyətidir.
46.
Biri istehsal amili deyil:
a)
əmək
b)
kapital
c)
torpaq
d)
sahibkarlıq qabiliyyəti
e)
pul
47.
Aşağıdakılardan hansı pozitiv iqtisadiyyatla bağlı fikirdir?
a)
Əmək haqqının minimum səviyyəsi qaldırılmalıdır
b)
İşsizliyin səviyyəsi azaldılmalıdır
c)
İnflyasiya zamanı mərkəzi bank pul təklifini azaltmalıdır
d)
İnflyasiyaya nəzarət edilməlidir
e)
Minimal əmək haqqının artırılması qanunu işsizlik səviyyəsini artırır
48.
Dövri axın diaqramı nədir?
a)
Mövcud istehsal faktorları və istehsal texnologiyasını istifadə etməklə iqtisadiyyatın əldə edə biləcəyi istehsal kombinasiyasını göstərən vizula modeldir
b)
Qısamüddətli dövrdə cəmiyyətin inflyasiya və işsizlik arasındakı seçimini göstərən əyridir
c)
İqtisadiyyatda bazarların işləmə prinsiplərini öyrənən modeldir
d)
Pul istemini dəqiqliklə əls etdirən diaqramdır.
e)
Bazarlıar vasitəsilə ailələr və firmalar arasında pulun dövr etməsini göstərən diaqramdır
49.
Sadələşmiş dövri-axın diaqramında hansı qərar qəbul edənlər var?
a)
Firmalar və dövlət
b)
Ailələr və dövlət
c)
Firmalar və bazarlar
d)
Firmalar və xarici bölmə
e)
Ailələr və firmalar
50.
Tələb əyrisinin yerdəyişməsinə səbəb ola biləcək bir sıra amillər mövcuddur. Bu amillərə aid olmayanı seçin
a)
Zövqlər
b)
Təxminlər
c)
Gəlir
d)
Əlaqəli əmtəələrin qiymətləri
e)
İstehsal amillərinin qiyməti
51.
Kənar təsir:
a)
Tək bir şəxsin və ya müəssisənin bazar qiymətlərinə təsir göstərə bilmə qabiliyyətidir.
b)
Bazarın nail ola biləcəyi səmərəli nəticəyə nail ola bilməməsidir.
c)
Bazarı idarə etmək qabiliyyətidir.
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Bir şəxsin fəaliyyətinin digərlərinin rifahına təsiri
52.
“Resurslar qıtdır” ifadəsinin mənası:
a)
Resursların əldə olunmasında məhdudiyyət yoxdur
b)
Cəmiyyətin bu resrsları əldə etmək üçün kifayət qədər pulu yoxdur
c)
Heç kəs resursları əldə etmək istəmir
d)
Resursları əldə etmək artıq mümkün deyil
e)
Cəmiyyətin bütün arzu və tələbatlarının ödənilməsi üçün kifayət qədər resurs yoxdur
53.
Dövri axın modeli dedikdə başa düşülür
a)
Bazarlar vasitəsilə hökümət və müəssisələr arasında əmtəələrin necə hərəkət etdiyini göstərən vizual model
b)
Bazarlar vasitəsilə ev təsrrufatı və qalan dünya arasında əmtəə və xidmətlərin necə hərəkət etdiyini göstərən vizual model
c)
Bazarlar vasitəsilə müəssisələr və qalan dünya arasında pulun necə hərəkət etdyini göstərən vizual model
d)
Bazarlar vasistəsilə dövlət kapitalizminin icarasının vizual modeli
e)
Bazarlar vasitəsilə ev təsərrufatı və müəssisələr arasında pulun necə hərəkət etdiyini göstərən vizual model
54.
Aşağıdakılardan hansının alınıb satılması istehsal amilləri bazarında reallaşır?
a)
Mebel
b)
Şəxsi avtomobil
c)
Bağ evi
d)
Ərzaq
e)
Tarla
55.
Təklif əyrisinin yerdəyişməsinə səbəb ola biləcək bir sıra amillər mövcuddur. Bu amillərə aid olmayanı seçin
a)
İstehsal amillərinin qiyməti
b)
İstehsal amillərinin qiyməti
c)
Texnologiya
d)
Satıcıların sayı
e)
Zövqlər
56.
Bir şəxsin hərəkətinin kənardakıların rifahına kompensasiya olunmamış təsiri nə adlanır?
a)
Bazar iflası
b)
bazar gücü
c)
mənfi təsir
d)
müsbət təsir
e)
kənar təsir
57.
Əgər ətrafdakılara olan təsir mübətdirsə, bu … adlanır
a)
mənfi kənar təsir
b)
neytral təsir
c)
müsbət bazar gücü
d)
mənfi bazar gücü
e)
müsbət kənar təsir
58.
Əgər ətrafdakılara olan təsir mənfidirsə, bu … adlanır
a)
müsbət kənar təsir
b)
neytral təsir
c)
müsbət bazar gücü
d)
mənfi bazar gücü
e)
mənfi kənar təsir
59.
Müsbət kənar təsir nədir?
a)
Əgər bir şəxs fəaliyyətindən mənfəət qazana bilirsə, bu müsbət kənar təsirdir.
b)
Əgər bir şəxsin bazar qiymətlərinə təsir göstərə bilmə qabiliyyəti varsa, bu müsbət kənar təsirdir
c)
Əgər firmanın iqtisadi mənfəəti varsa, bu müsbət kənar təsirdir.
d)
Əgər firma digər firmalarla rəqabət apara bilirsə, bu müsbət kənar təsirdir
e)
Əgər bir şəxsin fəaliyyəti digərlərinə müsbət təsir göstərirsə, bu müsbət kənar təsirdir
60.
Mənfi kənar təsir nədir?
a)
Əgər bir şəxs fəaliyyətindən zərərlə qarşılaşırsa, bu mənfi kənar təsirdir.
b)
Əgər bir şəxsin bazar qiymətlərinə təsir göstərə bilmə qabiliyyəti varsa, bu mənfi kənar təsirdir
c)
Əgər firma iqtisadi mənfəət əldə etmirsə, bu mənfi kənar təsirdir.
d)
Əgər firma digər firmalarla rəqabət apara bilirsə, bu mənfi kənar təsirdir
e)
Əgər bir şəxsin fəaliyyəti digərlərinə mənfi təsir göstərirsə, bu mənfi kənar təsirdir
61.
Insanların öz fəaliyyətlərinin kənar təsirlərini də nəzərə alması üçün stimulların dəyişdirilməsi nədir?
a)
bazar iflası
b)
müsbət kənar təsir
c)
mənfi kənar təsir
d)
kənar təsirin xariciləşdirilməsi
e)
kənar təsirin daxililəşdirilməsi
62.
Tərəflərin sövdələşmə zamanı çəkdikləri xərclər
a)
gizli xərclər
b)
aşkar xərclər
c)
daxili xərclər
d)
daimi xərclər
e)
sövdələşmə xərcləri
63.
Kənar təsirin daxililəşdirilməsi nədir?
a)
insanların onları öz fəaliyyətlərində nəzərə almamasıdir.
b)
stimulların elə dəyişdirilməsidir ki, insanlar öz fəaliyyətlərinin kənar təsirlərini nəzərə almasınlar.
c)
dövlətin mənfi kənar təsiri olan mallardan tutulan vergini ləğv etməsidir
d)
doğru cavab yoxdur
e)
stimulların elə dəyişdirilməsidir ki, insanlar öz fəaliyyətlərinin kənar təsirlərini də nəzərə alsınlar.
64.
Avtomobillərdən havaya buraxılan qaz iqtisadi olaraq hansı termin ilə ifadə olunur
a)
Müsbət kənar təsir
b)
Orta kənar təsir
c)
Müsbət orta təsir
d)
Mənfi orta təsir
e)
Mənfi kənar təsir
65.
Təmir olunmuş tarixi binaların iqtisadi olaraq hansı termin ilə ifadə olunur
a)
Mənfi kənar təsir
b)
Orta kənar təsir
c)
Müsbət orta təsir
d)
Mənfi orta təsir
e)
Müsbət kənar təsir
66.
Bir iqtisadi subyektin hərəkətlərinin ətrafdakıların rifahına kompensasiya olunmamış təsiri
a)
İnflyasiya
b)
Devalvasiya
c)
Sıxışdırma
d)
İşsizlik
e)
Kənar təsir
67.
Aşağıdakılardan hansı kənar təsirlərin fərdi həll yollarına aid deyil?
a)
Əxlaq normaları
b)
Xeyriyyəçilik
c)
Maraqlı tərəflərin müqavilə bağlaması
d)
Müxtəlif növ fəaliyyət sahələrinin birləşdirilməsi
e)
Vergiləndirmə
68.
Kənar təsirlərin növlərinə aiddir:
a)
Daxili və xarici kənar təsir
b)
Birbaşa və dolayı kənar təsirlər
c)
Sabit və dəyişən kənar təsirlər
d)
Kiçik və böyük kənar təsirlər
e)
Müsbət və mənfi kənar təsir
69.
Koas teoreminə görə:
a)
Əgər tərəflərin sövdələşmə xərcləri çoxdursa onda dövlət bu problemi həll etməlidir.
b)
Əgər tərəflər sövdələşərkən çox xərc çəkərlərsə bu problemi özləri həll edə bilərlər
c)
Tərəflər heç bir zaman dövlətin müdaxiləsi olmadan sövdələşə bilməz
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Əgər tərəflər sövdələşərkən heç bir xərc çəkmirlərsə, onda bazar kənar təsir problemini həll edə bilər
70.
Piqu vergisi:
a)
Müsbət kənar təsiri aradan qaldırmaq üçün tətbiq olunan vergidir
b)
Sövdələşmə xərclərini azaltmaq üçün tətbiq olunan vergidir
c)
Gəlir vergisidir
d)
Torpaq vergisidir
e)
Mənfi kənar təsiri aradan qaldırmaq üçün tətbiq olunan vergidir
71.
Peyvəndlərin tətbiq olunması hansı kənar təsir növüdür:
a)
Mənfi kənar təsir
b)
Orta kənar təsir
c)
Müsbət orta təsir
d)
Mənfi orta təsir
e)
Müsbət kənar təsir
72.
Biri mənfi kənar təsir deyil
a)
Avtomobillərdən buraxılan qaz
b)
Siqaret tüstüsü
c)
Hürən itlər
d)
Yüksək səslə musiqi dinlənilməsi
e)
Kütləvi peyvəndlərin aparılması
73.
Biri müsbət kənar təsir deyil
a)
Kütləvi peyvəndlərin aparılması
b)
Yeni elmi tədqiqatlar
c)
Tarixi binaların bərpası
d)
Evlərin həyətində gözəl baxçanın salınması
e)
Avtomobillərdən buraxılan qaz
74.
Hansı cavab dövlətin müdaxiləsi olmadan kənar təsir probleminin həllini də mümkün edir
a)
Piqu vergisi
b)
Oyunlar nəzəriyyəsi
c)
Nəş tarazlığı
d)
Kurno modeli
e)
Kaos teoremi
75.
Kənar təsir bazara necə təsir göstərir?
a)
bazarı səmərəli edir
b)
tarazlıq qiymətinə təsir göstərir
c)
qiymətlərin artmasına səbəb olur
d)
qiymətlərin azalmasına səbəb olur
e)
bazarı səmərəsiz edir
76.
Kənar təsir nəticəsində məcmu izafi fayda…
a)
maksimallaşır
b)
minimallaşır
c)
minimallaşmır
d)
optimallaşdır
e)
maksimallaşmır
77.
Mənfi kənar təsirin nəticəsini düzəltmək üçün tətbiq olunan vergi hansı növ vergi olaraq adlandırılır?
a)
Keynesyen vergi
b)
Marksist vergi
c)
Mütərəqqi vergi
d)
Reqressiv vergi
e)
P iqu vergi
78.
Dövlət mənfi kənar təsiri olan sahələrə … tətbiq edərək, müsbət kənar təsiri olan fəaliyyət növlərinə isə … verərək kənar təsirləri daxililəşdirə bilər.
a)
Subsidiya- qrant
b)
Subvensiya- subsidiya
c)
Dotasiya- vergi
d)
Subsidiya- subvensiya
e)
Vergi- subsidiya
79.
Müəssisələrin zərərli tullantıları hansı kənar təsirə aiddir?
a)
müsbət kənar təsir
b)
neytral təsir
c)
birbaşa kənar təsir
d)
dolayı kənar təsir
e)
mənfi kənar təsir
80.
Hansı kənar təsirin fərdi həll yollarına aiddir:
a)
vergiləndirmə
b)
subsidiya
c)
Piqu vergisi
d)
hamısı
e)
xeyriyyə təşkilatları
81.
Mənfi kənar təsirin nəticəsini düzəltmək üçün tətbiq olunan vergi:
a)
Keynesyen vergi
b)
Marksist vergi
c)
Mütərəqqi vergi
d)
Reqressiv vergi
e)
P iqu vergi
82.
Dövlət müsbət kənar təsiri daxililəşdirmək üçün …tətbiq edir.
a)
vergi
b)
cərimə
c)
əxlaq normaları
d)
sanksiyalar
e)
subsidiya
83.
Mənfi kənar təsirləri bazarların…
a)
sosial cəhətdən arzu olunandan daha az miqdarda istehsal etməsinə səbəb olur
b)
sosial cəhətdən cəmiyyətə lazımi qədər məhsul istehsal etməsinə səbəb olur
c)
iqtisadi səmərəsizliyə səbəb olur
d)
doğru cavab yoxdur
e)
sosial cəhətdən arzu olunandan çox miqdarda istehsal etməsinə səbəb olur
84.
Müsbət kənar təsirlər bazarların…
a)
sosial cəhətdən arzu olunandan çox miqdarda istehsal etməsinə səbəb olur
b)
sosial cəhətdən cəmiyyətə lazımi qədər məhsul istehsal etməsinə səbəb olur
c)
iqtisadi səmərəsizliyə səbəb olur
d)
doğru cavab yoxdur
e)
sosial cəhətdən arzu olunandan daha az miqdarda istehsal etməsinə səbəb olur
85.
Mənfi kənar təsir zamanı əmtəənin sosial dəyəri …
a)
fərdi dəyərindən çoxdur
b)
fərdi dəyərinə bərabərdir
c)
fərdi faydasından artıqdır
d)
Bütün cavablar doğrudur
e)
fərdi dəyərindən azdır
86.
Mənfi kənar təsir zamanı istehsalın optimal miqdarı …
a)
istehsalın tarazlıq miqdarından çoxdur
b)
istehsalın tarazlıq miqdarına bərabərdir
c)
istehsalın tarazlıq miqdarının ikiqatıdır
d)
doğru cavab yoxdur
e)
istehsalın tarazlıq miqdarından azdır
87.
Müsbət kənar təsir zamanı əmtəənin sosial faydası…
a)
fərdi faydasından azdır
b)
fərdi faydasına bərabərdir
c)
fərdi dəyərindən azdır
d)
doğru cavab yoxdur
e)
fərdi faydaslndan artıqdır
88.
Aşağıdakılardan kənar təsirlərin həllinə yönəlmiş dövlət siyasətinə aid olmayanı seçin
a)
Tənzimləmə
b)
Piqo vergiləri
c)
Subvensiyalar
d)
Alınıb Satıla Bilən Çirkləndirmə İcazələri
e)
Sosial sanksiyalar
89.
İnsanların öz fəaliyyətlərinin kənar təsirlərini də nəzərə almaları necə adlanır?
a)
Kənar təsirlərin kənarlaşdırılması
b)
Kənar təsirlərin ortalaması
c)
Kənar təsirlərin qonaq çağırılması
d)
Kənar təsirlərin sıxışdırılması
e)
Kənar təsirlərin daxilləşdirilməsi
90.
Nə üçün kənar təsirlərin fərdi həll yolları hər zaman baş tutmut?
a)
Sövdələşmə xərcləri bir tərəfin üzərinə düşdüyünə görə
b)
Sövdələşmə xərcləri çox az olduğuna görə
c)
Tərəflər güzəşt etmək istəmədikləri üçün
d)
doğru cavab yoxdur
e)
Sövdələşmə xərcləri çox baha olduğuna görə
91.
Mənfi kənar təsir zamanı əmtəənin sosial dəyəri fərdi dəyərindən …
a)
çoxdur
b)
bərabərdir
c)
böyükdur
d)
doğru cavab yoxdur
e)
azdır
92.
Müsbət kənar təsir zamanı əmtəənin sosial faydası fərdi faydasından:
a)
azdır
b)
kiçikdir
c)
bərabərdir
d)
doğru cavab yoxdur
e)
artıqdır
93.
Mənfi kənar təsir zamanı istehsalın optimal miqdarı necədir?
a)
istehsalın tarazlıq miqdarından çoxdur
b)
istehsalın tarazlıq miqdarına bərabərdir
c)
istehsalın tarazlıq miqdarının ikiqatıdır
d)
doğru cavab yoxdur
e)
istehsalın tarazlıq miqdarından azdır
94.
Müsbət kənar təsir zamanı istehsalın optimal miqdarı necədir?
a)
istehsalın tarazlıq miqdarından azdır
b)
istehsalın tarazlıq miqdarına bərabərdir
c)
istehsalın tarazlıq miqdarının ikiqatıdır
d)
doğru cavab yoxdur
e)
istehsalın tarazlıq miqdarından çoxdur
95.
İstehlakçı seçimi nədir?
a)
alternativ gəlir mənbəyinin seçilməsi
b)
nemətin faydalılığının hesablanması
c)
hökumətin həyata keçirdiyi iqtisadi siyasətə münasibət
d)
dоğru cavab yоxdur
e)
faydalılığı maksimumlaşdırmaq məqsədilə gəlirin bölgüsü haqqında qərar qəbul etmək
96.
Büdcə xətti göstərir:
a)
istehlakçıya eyni faydalılıq verən iki əmtəənin mümkün оlan müxtəlif kоmbinasiyalarını
b)
bazar qiymətlərinin dəyişməsini
c)
tələbin həcminin qiymətdən asılılığını
d)
tələbin ödənilmə dərəcəsini
e)
istehlakçının almaq imkanı olduğu istehlak paketləri üçün məhdudiyyəti
97.
Büdcə məhdudiyyətinin meyli nəyi göstərir?
a)
istehlakçını eyni dərəcədə məmnun edən istehlak paketlərini
b)
istehlakçının almaq imkanı olduğu istehlak paketlərini
c)
qiyməti eyni olan istehlak paketlərini göstərir
d)
ölçüsü eyni olan istehlak paketlərini göstərir
e)
İki əmtəənin nisbi qiymətini
98.
Qiffen paradоksu ibarətdir:
a)
əmtəənin qiyməti azalarsa оna tələb artmaqda
b)
ümumi faydalılığın azalmasında
c)
əmtəələrin bütün qiymətlərində tələbin dəyişməzliyində
d)
sоn faydalılığın artmasında
e)
əmtəənin qiyməti artdıqda оna tələbin artmasında
99.
Mükəmməl əvəzedici əmtəələr:
a)
düzbucaqli bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmttələr
b)
yuxarıya doğru meylli bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmtəələr
c)
qabarıq bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmtəələr
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
düzxətli bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmtəələr
100.
Mükəmməl tamamlayıcı əmtəələr:
a)
düzxətli bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmtəələr
b)
yuxarıya doğru meylli bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmtəələr
c)
qabarıq bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmtəələr
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
düzbucaqli bitərəflilik əyrilərinə malik olan əmttələr
101.
Hansı əmtəə nоrmal əmtəə sayılır:
a)
istehlakçının pul gəlirinin dəyişilməsi ilə оna оlan tələbin tərs mütənasib asılılıqda dəyişdiyi əmtəə
b)
qiymətlərin dəyişilməsi ilə оnlara tələbin dəyişmədiyi əmtəələrdir
c)
stabil оlaraq tələbi çоx оlan əmtəə
d)
stabil оlaraq tələbi az оlan əmtəə
e)
istehlakçının pul gəlirinin dəyişilməsi ilə оna оlan tələbin düz mütənasib asılılıqda dəyişdiyi əmtəə
102.
İstehlakçıların оnların gəlirləri və şəxsi üstünlük verimlərindən asılı оlaraq müxtəlif məhsul və xidmətlərə tələbin fоrmalaşması prоsesi adlanır:
a)
bazar qiymətlərinin fоrmalaşması
b)
tələbin elastikliyi
c)
bazar tələbinin fоrmalaşması
d)
təklifin elastikliyi
e)
istehlakçı davranışı
103.
Keyfiyyətsiz əmtəə:
a)
səmərəsiz texnоlоgiya əsasında istehsal edilləndir
b)
bazar qiymətlərindən aşağı qiymətə satılır
c)
istehlakçının sağlamlığına ziyan vurur
d)
istehlak xassələrinin aşağı səviyyəli оlması ilə səciyyələnir
e)
istehlakçının gəlirinin artması ilə оna tələbin azalması isə səciyyələnir
104.
Fərqsizlik (bitərəflik) əyrisi:
a)
aşağı keyfiyyətli əmtəələrə tələbi
b)
istehlakçı gəlirlərin bərabər səviyyəsi
c)
əmtəələrin qiymətlərinin bərabərliyi
d)
bərabər miqdarda iki nemətin faydasını
e)
istehlakçını eyni səviyyədə razı salan istehlak kombinasiyaları dəsti
105.
Faydalılığın ölçülməsinə iki əsas yanaşma:
a)
keynsçi və neoliberal
b)
istehsal və qeyri-istehsal
c)
marksist və klassik
d)
marksist və monetar
e)
ordinalist və kordinalist
106.
Koordinalist faydalılıq nəzəriyyəsinin ordinalist nəzəriyyədən fərqi:
a)
fərdi istəklərin nəzərə alınmamasındadır
b)
faydalılığın maksimumlaşdırılması şərtlərini öyrənmir
c)
bütün göstərilənlər doğrudur
d)
modellərdən istifadə edilməməsmdədir
e)
faydalılığın kəmiyyətinin müəyyənləşdirilməsini mümkün hesab etməsindədir
107.
Ordinalist istehlakçı davranışının nəzəriyyəsi başqa cür adlanır:
a)
davranış nəzəriyyəsi
b)
menecer nəzəriyyəsi
c)
ənənəvi nəzəriyyə
d)
faydalılığın kəmiyyət nəzəriyyəsi
e)
faydalılığın sıra nəzəriyyəsi
108.
«Faydalılıq» məfhumunu iqtisadi tədqiqatlarda ilk dəfə kim işlətmişdir:
a)
K.Menger
b)
U.Cevons
c)
A.Smit
d)
K.Marks
e)
İ.Bentam
109.
"Aşağı keyfiyyətli əmtəə" nəyə deyilir?
a)
Tələbi stabil olaraq yüksək olan əmtəələr
b)
Tələbi istehlakçının pul gəlirinin dəyişikliyi ilə eyni istiqamətdə dəyişən əmtəələr
c)
Qiymətinin dəyişməsi ilə əlaqədar, tələbinin dəyişməyəcəyi əmtəələr
d)
Tələbi stabil olaraq aşağı olan əmtəələr
e)
Tələbi istehlakçının pul gəlirinin dəyişikliyi ilə əks istiqamətdə dəyişən əmtəələr
110.
Hansı əmtəə normal əmtəə sayılır:
a)
stabil olaraq tələbi çox olan əmtəə
b)
qiymətlərin dəyişilməsi ilə onlara tələbin dəyişmədiyi əmtəələrdir
c)
stabil olaraq tələbi az olan əmtəə
d)
istehlakçının pul gəlirinin dəyişilməsi ilə ona olan tələbin tərs mütənasib asılılıqda dəyişdiyi əmtəə
e)
istehlakçının pul gəlirinin dəyişilməsi ilə ona olan tələbin düz mütənasib asılılıqda dəyişdiyi əmtəə
111.
Hansı nöqtədə istehlakçı optimal seçim edir?
a)
bitərəflilik əyrilərinin kəsişdiyi nöqtə
b)
büdcə məhdudiyyəti daxilində qalan istənilən nöqtə
c)
büdcə məhdudiyyəti üzərindəki istənilən nöqtə
d)
bitərəflilik əyrisi üzərindəki istənilən nöqtə
e)
bitərəflilik əyrisi ilə büdcə məhdudiyyətinin toxunduğu nöqtə
112.
İstehlakçının gəliri artarsa,
a)
büdcə məhdudiyyəti yerini sola dəyişər
b)
bitərəflilik əyriləri kəsişər
c)
daha aşağı bitərəflilik əyrisinə keçməli olar
d)
büdcə məhdudiyyətinin meyli dəyişər
e)
büdcə məhdudiyyəti yerini sağa dəyişər
113.
İstehlakçının optimal seçim nöqtəsi :
a)
fərqsizlər əyrisinin ən yuxarısında yerləşən istənilən nöqtə
b)
büdcə xəttində yerləşən istənilən nöqtə
c)
büdcə xətti ilə fərqsizlik əyrisinin kəsişmə nöqtəsi
d)
düzgün cavab yоxdur
e)
büdcə xətti ilə fərqsizlik əyrisinin tоxunma nöqtəsi
114.
Qiymət dəyişikliyi istehlakçını bitərəflilik əyrisi boyunca yeni marjinal əvəzləşdirmə dərəcəsinə malik nöqtəyə keçirirsə, bu effekt
a)
qiymət nisbətidir
b)
marjinal əvəzetmə dərəcəsidir
c)
optimal seçimdir
d)
gəlir effktidir
e)
əvəetmə effektidir
115.
İstehlakçının gəliri artdıqca daha az aldığı əmtəələr:
a)
tamamlayıcı əmtəələr
b)
əvəzedici əmtəələr
c)
keyfiyyətli əmtəələr
d)
normal əmtəələr
e)
keyfiyyətsiz əmtəələr
116.
İstehlakçının bir əmtəəni digərinə dəyişə biləcəyi dərəcə nədir?
a)
marjinal tamamlama dərəcəsi
b)
marjinal xərclər
c)
marjinal əmtəə
d)
marjinal gəlir
e)
marjinal əvəzləşdirmə dərəcəsi
117.
Marjinal əvəzləşdirmə dərəcəsi göstərir:
a)
istehlakçını eyni dərəcədə məmnun edən istehlak paketlərini
b)
istehlakçının almaq imkanı olduğu istehlak paketlərini
c)
qiyməti eyni olan istehlak paketlərini göstərir
d)
qiymət nisbətini
e)
İstehlakçının bir əmtəəni digərinə dəyişə biləcəyi dərəcəni
118.
Büdcə xəttinin yerdəyişməsi yaranır:
a)
bu məhsulların qiymətinin artmasında
b)
əmtəələrdən birinin qiyməti azaldıqda
c)
son faydalılıq dəyişildikdə
d)
ümumi faydalılıq dəyişildikdə
e)
gəlirin həcmi dəyişildikdə
119.
İstehlakçısı tərəfindən əldə edilmiş faydanın kəmiyyətinin onun istehlak etdiyi nemətlərin miqdarından funksional asılılığı belə adlanır:
a)
təklif funksiyası
b)
istehsal funksiyası
c)
bölgü funksiyası
d)
tələb funksiyası
e)
faydalılıq funksiyası
120.
Mükəmməl əvəzedici əmtəələrə aiddir:
a)
qiymətlərin dəyişilməsi ilə оnlara tələbin dəyişmədiyi əmtəələrdir
b)
istehlakçının pul gəlirinin dəyişilməsi ilə оna оlan tələbin tərs mütənasib asılılıqda dəyişdiyi əmtəə
c)
stabil оlaraq tələbi az оlan əmtəə
d)
stabil оlaraq tələbi çоx оlan əmtəə
e)
düz xətli bitərəflik əyrilərinə malik olan əmtəələr
121.
Əmtəənin qiymətinin azalması nəticəsində istehlakçının real gəlirinin artması və bu artımın istehlakçı tərəfindən həmin əmtəənin əlavə
vahidlərinin alınmasına sərf edilməsi belə adlanır:
a)
istehlakçı tarazlığı
b)
əvəzetmə effekti
c)
Qiffen paradoksu
d)
tranzitivlik aksiomu
e)
gəlir effekti
122.
Fərqsizlik əyrilərinin əsas xüsusiyyətlərinə aid deyil:
a)
fərqsizlik əyriləri mənfi meylə malikdir
b)
fərqsizlik əyrisinin daha yuxarıda yerləşməsi ümumi faydalılığın daha yüksək səviyyəsini əks etdirir
c)
fərqsizlik əyriləri heç vaxt kəsişmir
d)
fərqsizlik əyrisi istehlak çoxluğu fəzasında istənilən nöqtədən keçirilə bilər
e)
sadalananlar hamısı fərqsizlik əyrilərinin əsas xüsusiyyətlərinə aiddir
123.
Mükəmməl tamamlayıcı əmtəələrə aiddir:
a)
qiymətlərin dəyişilməsi ilə оnlara tələbin dəyişmədiyi əmtəələrdir
b)
istehlakçının pul gəlirinin dəyişilməsi ilə оna оlan tələbin tərs mütənasib asılılıqda dəyişdiyi əmtəə
c)
stabil оlaraq tələbi az оlan əmtəə
d)
stabil оlaraq tələbi çоx оlan əmtəə
e)
düzbucaqlı bitərəflik əyrilərinə malik olan əmtəələr
124.
Nemətlər dəsti istehlakçı üçün оptimal оlur, əgər:
a)
sоn hədd faydalılığı maksimumdur
b)
istehlakçının əldə etdiyi faydalılıq əmtəə dəstlərinin dəyərindən çоxdur
c)
istehlakçının büdcəsindən xərclər minimaldır
d)
nemətlərin əvəzlənməsinin sоn hədd nоrması оnların qiymətlərindən aşağıdır
e)
verilmiş gəlir səviyyəsində istehlakçının maksimum faydalılıq əldə etməsi təmin edilir
125.
Əgər istehlakçı büdcə xətti ilə hüdudlaşmış üçbucaq daxilindəki nöqtədə təmsil оlunan kоmbinasiyanı seçərsə,
a)
faydalılığı maksimallaşdırır
b)
istehlakçı tarazlığı vəziyyətində оlur
c)
bütün gəliri əmanətlərə xərcləyir
d)
gəlirinin imkan verdiyindən çоx əmtəə almaq istəyir
e)
öz gəlirini tam istifadə etmir
126.
Qiymət dəyişikliyi istehlakçını bitərəflik əyrisi boyunca yeni marjinal əvəzləşdirmə dərəcəsinə malik nöqtəyə keçirdikdə istehlakda baş verən dəyişiklik belə adlanır:
a)
bitərəflik əyrisi
b)
gəlir effekti
c)
istehlakçı tarazlığı
d)
Qiffen paradoksu
e)
əvəzetmə effekti
127.
Əgər əmtəə keyfiyyətsiz əmtəədirsə,
a)
gəlirin artması büdcə məhdudiyyətinin yerini sağa doğru dəyişir
b)
gəlirin azalması büdcə məhdudiyyətinin yerini sağa doğru dəyişir
c)
gəlirin azalması büdcə məhdudiyyətinin yerini sola doğru dəyişir
d)
gəlirin artması büdcə məhdudiyyətinin mrylini dəyişir
e)
gəlirin artması büdcə məhdudiyyətinin yerini sola doğru dəyişir
128.
Tələb qanununu pozan əmtəələr hansı əmtəələrdir?
a)
normal əmtəələr
b)
keyfiyyətsiz əmtəələr
c)
tamamlayıcı əmtəələr
d)
əvəzedici əmtəələr
e)
qiffen əmtəəsi
129.
Əgər istehlakçı büdcə xətti ilə məhdudlaşan üçbucaq daxilindəki istehlak kombinasiyasını göstərən seçim edirse,
a)
Deməli istehlakçı optimal seçim edir
b)
Deməli istehlakçı faydasını maksimallaşdırır
c)
Deməli istehlakçı gəliri imkan verəndən daha artıq xərcləyir
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Deməli istehlakçı gəlirinin tam xərcləmir
130.
Bitərəflik (fərqsizlik) əyrilərinin əsas xassələrinə aid deyil:
a)
daha yüksək bitərəflik əyriləri daha aşağı əyrilərdən üstün tutulur
b)
bitərəflik əyriləri heç vaxt kəsişmir
c)
bitərəflik əyriləri içəriyə döğru əyilir
d)
bitərəflik əyriləri aşağıya doğru meyllidir
e)
bitərəflilik əyriləri yuxarı doğru meyllidir
131.
Əmtəələrdən birinin qiyməti dəyişildikdə:
a)
büdcə xəttinə təsir etmir
b)
büdcə xətti sоla dəyişilir
c)
büdcə xətti sağa dəyişilir
d)
fərqsizlik əyrisi dəyişilir
e)
büdcə xəttinin meylinin dəyişiliməsinə səbəb оlur
132.
İstehlakçılar adətən bir sheydən daha çox olmasını üstün tuturlar. Bu bitərəflilik əyrilərinin hansı xassəsidir?
a)
Bitərəflilik əyrilə aşağıya doğru meyllidir
b)
Bitərəflilik əyriləri kəsişmir
c)
Bitərəflilik əyriləri içəriyə doğru əyilir
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Daha yüksək bitərəflilik əyriləri daha aşağıdakılardan üstün tutulur
133.
Qiffen paradoksu ibarətdir:
a)
son faydalılığın artmasında
b)
ümumi faydalılığın azalmasında
c)
əmtəələrin bütün qiymətlərində tələbin dəyişməzliyində
d)
əmtəənin qiyməti azalarsa ona tələb artmaqda
e)
əmtəənin qiyməti azaldıqda ona tələbin azalmasında
134.
Firmanın əsas məqsədi nədir?
a)
Daha çox məhsul istehsal etmək
b)
Xeyriyyə məqsədli fəaliyyət həyata keçirmək
c)
Daha az məhsul istehsal etmək
d)
Fəaliyyətini böyütmək
e)
Mənfəət əldə etmək
135.
Firmanın məcmu gəliri nədir?
a)
Firmanın məhsul istehsalına çəkdiyi məsrəflər
b)
Firmanın gəlirləri ilə xərcləri arasındakı fərq
c)
Firmanın satdığı məhsulun həcmi
d)
Məhsulun qiyməti ilə 1 məhsula çəkilən xərc arasındakı fərq
e)
Firmanın istehsal etdiyi məhsulun satışından əldə etdiyi gəlir
136.
Firma tərəfindən pul xərclənməsini tələn edən xərclər hansıdır?
a)
gizli xərclər
b)
sabit xərclər
c)
dəyişən xərclər
d)
marjinal xərclər
e)
aşkar xərclər
137.
Resursların alternativ istifadəsindən imtina olunması ilə bağlı xərclər hansıdır?
a)
aşkar xərclər
b)
sabit xərclər
c)
dəyişən xərclər
d)
marjinal xərclər
e)
gizli xərclər
138.
Marjinal istehsal nədir?
a)
Müəyyən müddət ərzində istehsal olunmuş məhsulun miqdarı
b)
Mənfəət əldə etməyə imkan verən istehsal miqdarı
c)
Əlavə istehsal amili nəticəsində mənfəətdəki artımdır
d)
Əlavə istehsal amili nəticəsində xərclərdəki artımdır
e)
Əlavə istehsal amili nəticəsində istehsaldakı artım
139.
Əmtəəni istehsal etmək üçün istifadə olunan resurslarla istehsal olunan əmtəənin həcmi arasındakı əlaqəni göstərir:
a)
istehlak funksiyası
b)
xərc funksiyası
c)
tələb funksiyası
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
istehsal funksiyası
140.
İstehsal amillərinin uzlaşdırılmasının bütün mümkün variantları ilə buraxılan məhsulun həcmi arasındakı qarşılıqlı əlaqə aşağıdakı anlayışın köməyilə ifadə оlunur:
a)
istehlak funksiyası
b)
xərc funksiyası
c)
tələb funksiyası
d)
istehsal imkanları həddi
e)
istehsal funksiyası ilə
141.
İstehsal amillərinin alınmasına xərclərin məcmusu:
a)
gizli xərclərdir
b)
iqtisadi mənfəətdir
c)
mühasibat mənfəətidir
d)
iqtisadi xərclərdir
e)
aşkar xərclərdir
142.
Mühasibat mənfəəti:
a)
məhsul satışı və gizli xərclərdən gəlirlər arasında fərqdir
b)
məhsul satışı və tam xərclərdən gəlirlər arasında fərqdir
c)
aşkar və gizli xərclərin cəmidir
d)
iqtisadi və normal mənfəətlərin məcmusudur
e)
məhsul satışından əldə olunan gəlir ilə aşkar xərclər arasında fərqdir
143.
İstehsal funksiyası:
a)
müəyyən buraxılış həcminin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar istehlak olunmuş istehsal amillərin miqdarının dəyişməsini əks etdirən asılılıqdır
b)
istehsal amillərin məhsuldarlığında baş verən dəyişiklikləri əks etdirən asılılıqdar
c)
istehsal resurslara olan qiymətlərin dəyişməsi ilə şərtləndirilmiş iqtisadi xərclərin miqdarının dəyişməsini əks etdirən asılılıqdır
d)
gəlirlər üzrə daxil edilən kombinasiyaların və buraxılış həcmi arasında asılılıqdır
e)
istifadə olunan amillərlə həmin əmtəənin istehsal həcmi arasındakı asılılıq
144.
Mikroiqtisadi təhlildə batmış xərclər dedikdə:
a)
realizə olunmamış məhsulun istehsalı üçün istifadə edilmiş istehsal resursların xərcləri
b)
istehsal olunmuş qeyri-məhsuldar xərclərin miqdarının pul dəyərləndirilməsi
c)
sadalananlardan hamısı doğrudur
d)
doğru cavab yoxdur
e)
öhdəliyə götürülmüş və artıq geriyə qaytarıla bilməyən xərclərdir
145.
İstehsal xərclərini ifadə edən əyrilər:
a)
buraxılışın hər bir həcmi üçün istehsal xərclərinin maksimal qiymətlərini göstərir
b)
buraxılışın hər bir həcmi üçün istehsal xərclərinin sabit qiymətlərini əks etdirir
c)
buraxılışın hər bir həcmi üçün istehsal xərclərinin azalan qiymətlərini əks etdirir
d)
düzgün cavab yoxdur
e)
buraxılışın həcminin dəyişılməsindən asılı olaraq xərclərin dəyişilməsini əks etdirir
146.
Xammal və materiallara çəkilən xərclər aiddir:
a)
mühasibat mənfəətinə
b)
gizli xərclərə
c)
daimi xərclərə
d)
iqtisadi mənfəətə
e)
dəyişən xərclərə
147.
Gizli xərclər nədir?
a)
Firmanın məhsul istehsalına çəkdiyi məsrəflər
b)
Firmanın hesabatlarında gozlətdiyi xərclər
c)
Firmanın istehsalın həcmindən asılı olmayaraq dəyişməyən xərcləri
d)
Əlavə istehsal amili nəticəsində xərclər
e)
Resursların alternativ istifadəsindən imtina olunması ilə bağlı xərclər
148.
Aşağıdakılardan hansı orta məcmu xərcləri ifadə edir:
a)
orta xərclə və orta sabit xərclərin cəmi
b)
sabit və dəyişən xərclərinn cəmi
c)
məcmu xərclə sabit xərclərin fərqi
d)
marcinal xərclə orta sabit xərclərin cəmi
e)
orta dəyişən və orta sabit xərclərin cəmi
149.
İstehsal olunan məhsulun miqdarı dəyişdikdə dəyişməyən xərclər ... adlanır
a)
dəyişən xərclər
b)
aşkar xərclər
c)
gizli xərclər
d)
marjinal xərclər
e)
sabit xərclər
150.
İstehsal olunan məhsulun miqdarı dəyişdikdə dəyişən xərclər ... adlanır
a)
aşkar xərclər
b)
gizli xərclər
c)
marjinal xərclər
d)
sabit xərclər
e)
dəyişən xərclər
151.
İstehsal amillərinin miqdarı artdıqda həmin istehsal amilinin marjinal istehsalının azalmasını əks etdirən xüsusiyyət aşağıdakılardan hansında göstərilib?
a)
Azalan marjinal xərc
b)
Alternativ xərc
c)
Orta dəyişməz xərc
d)
Sabit aşkar xərc
e)
Azalan marjinal istehsal
152.
İqtisadi mənfəət hansında düzgün verilmişdir?
a)
Məcmu gəlirlə məcmu aşkar xərclərin fərqi
b)
Məcmu gəlirlə məcmu gizli xərclərin fərqi
c)
Məcmu gəlirlə məcmu gizli xərclərin cəmi
d)
Sabit xərclərlə dəyişkən xərclərin fərqi
e)
Aşkar və gizli xərclər daxil olmaqla məcmu xərclərlə məcmu gəlirin fərqi
153.
Marjinal xərclər əyrisinin orta məcmu xərclər əyrisinin kəsdiyi yerə nə ad verilir?
a)
Zərər nöqtəsi
b)
Mənfəət nöqtəsi
c)
Marjinal hədd
d)
Məhdudiyyət həddi
e)
Səmərəlilik həddi
154.
Mühasibat mənfəəti:
a)
məhsul satışından gəliri və tam xərcləri arasında fərqdir
b)
iqtisadi və normal mənfəətlərin məcmusudur
c)
məhsul satışı və gizli xərclərdən gəlirlər arasında fərqdir
d)
aşkar və gizli xərclərin cəmidir
e)
məhsul satışından gəliri və aşkar xərcləri arasında fərqdir
155.
Uzunmüddətli orta xərclər əyrisi adətən:
a)
S – şəkilli olur
b)
L – şəkilli olur
c)
W– şəkilli olur
d)
M – şəkilli olur
e)
U – şəkilli olur
156.
Xammal və materiallar hansı xərclərə aiddir?
a)
daimi xərclərə
b)
iqtisadi mənfəətə
c)
mühasibat mənfəətinə
d)
gizli xərclərə
e)
dəyişən xərclərə
157.
Dəyişən xərclər – bu:
a)
məhsul vahidinin istehsalına düşən xərclərdir
b)
alternativ xərclərdir
c)
istehsal həcminin dəyişməsindən asılı olmayaraq mövcud olan xərclərdir
d)
aşkar və qeyri – aşkar xərclərdir
e)
istehsal həcminin dəyişməsindən asılı olaraq dəyişən xərclərdir
158.
Orta dəyişən xərclər –bu:
a)
məhsul vahidinə düşən ümümi məsrəflərdir
b)
kreditlər üzrə faizin ödənişinə məsrəflər və icarə haqqıdır
c)
istehsalın artımı ilə dəyişən məsrəflərdir
d)
xammal, avadanlıq, nəqliyyata məsrəflərdir
e)
məhsul vahidinə düşən dəyişən məsrəflərdir
159.
Orta sabit xərclər - bu:
a)
məhsul istehsalının iqtisadi xərcləridir
b)
ümumi və son hədd xərcləri arasındakı fərqdir
c)
məhsul istehsalının mühasibat xərcləridir
d)
xammal, avadanlıq ,nəqliyyata məşrəflərdir
e)
məhsul vahidinə düşən sabit xərclərdir
160.
İstehsal amilləri gəlirlərə aid deyil:
a)
mənfəət
b)
renta
c)
faiz
d)
əmək haqqı
e)
təqaüd
161.
Resursların alternativ istifadəsi ilə bağlı xərclər:
a)
sabit xərclər
b)
dəyişən xərclər
c)
aşkar xərclər
d)
orta xərclər
e)
gizli xərclər
162.
Məcmu gəlir ilə aşkar xərclərin fərqi:
a)
iqtisadi mənfəət
b)
orta mənfəət
c)
normal mənfəət
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
mühasibat mənfəəti
163.
Məcmu gəlir ilə aşkar və gizli xərclərin cəminin fərqi:
a)
mühasibat mənfəəti
b)
orta mənfəət
c)
normal mənfəət
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
iqtisadi mənfəət
164.
İqtisadi mənfəət mühasibat mənfəətilə müqayisədə ...
a)
daha çoxdur
b)
bərabərdir
c)
ikiqat azdır
d)
ikiqat çoxdur
e)
daha azdır
165.
İqtisadi mənfəət necə tapılır?
a)
Məcmu gəlirdən yalnız aşkar xərcləri çıxmaqla
b)
Məcmu gəlirdən yalnız gizli xərcləri çıxmaqla
c)
Məcmu gəlirdən yalnız sabit xərcləri çıxmaqla
d)
Məcmu gəlirdən sabit və dəyişən xərcləri çıxmaqla
e)
Məcmu gəlirdən aşkar və gizli xərcləri çıxmaqla
166.
İstehsal funksiyasının istehsalın həcmi artdıqca yastılaşmasının səbəbi.
a)
sabit istehsal səmərəliliyi
b)
miqyasa görə istehsal səmərəliliyi
c)
firmanın daha çox mənfəət əldə etməsi
d)
məcmu gəlirin artması
e)
azalan marjinal istehsal
167.
Məcmu xərclər (TC) necə hesablanır?
a)
TC=TFC-TVC
b)
TC=AVC+AFC
c)
TC=TFC/TVC
d)
TC=AVC-AFC
e)
TC=TFC+TVC
168.
Firmanın orta məcmu xərcləri necə tapılır?
a)
Firmanın sabit və dəyişən xərclərini toplamaqla
b)
Firmanın aşkar və gizli xərclərini toplamaqla
c)
Firmanın istehsal etdiyi məhsulun həcmini qiymətinə vurmaqla
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Firmanın xərclərini onun istehsal etdiyi məhsulun miqdarına bölməklə
169.
Marjinal xərclər (MC) necə hesablanır?
a)
Məcmu Xərclərdəki Dəyişiklik X Miqdardakı dəyişiklik
b)
Məcmu Xərclərdəki Dəyişiklik+ Miqdardakı dəyişiklik
c)
Məcmu Xərclərdəki Dəyişiklik- Miqdardakı dəyişiklik
d)
Miqdardakı dəyişiklik / Məcmu Xərclərdəki Dəyişiklik
e)
Məcmu Xərclərdəki Dəyişiklik/ Miqdardakı dəyişiklik
170.
Mühasibat mənfəəti necə tapılır?
a)
Məcmu gəlirdən aşkar və gizli xərcləri çıxmaqla
b)
Məcmu gəlirdən yalnız gizli xərcləri çıxmaqla
c)
Məcmu gəlirdən yalnız sabit xərcləri çıxmaqla
d)
Məcmu gəlirdən sabit və dəyişən xərcləri çıxmaqla
e)
Məcmu gəlirdən yalnız aşkar xərcləri çıxmaqla
171.
Aşağıdakılardan hansı mənfəəti (TP) ifadə edir
a)
MC-MR
b)
TC-TR
c)
P*Q
d)
C*Q
e)
TR-TC
172.
Dəyişən xərclər ümumi xərclərdən aşağıdakı kəmiyyət qədər fərqlənir:
a)
aşkar xərclər
b)
gizli xərclər
c)
son hədd xərcləri
d)
orta xərclər
e)
sabit (dəyişməz) xərclər
173.
İqtisadi xərclərin ifadə edən düzgün variant göstərin:
a)
aşkar xərclər + normal mənfəət
b)
mühasibatlıq xərcləri + qayıtmaz xərclər
c)
mühasibatlıq xərcləri + xarici xərclər
d)
mühasibatlıq xərcləri + gizli xərclər
e)
aşkar xərclər + gizli xərclər
174.
İstehsalın sabit xərcləri (dəyişməz xərclər):
a)
uzunmüddətli buraxılışın həcmindən asılı deyil
b)
tətbiq edilən istehsal amillərinə olan qiymətlərdən asılı deyil
c)
istehsal miqyasından asılı deyil
d)
tətbiq edilən istehsal amillərin həcmindən asılı deyil
e)
qısamüddətli buraxılışın həcmindən asılı deyil
175.
İqtisadi mənfəəti ifadə edən düzgün variantı seçin:
a)
ümumi gəlirdən qeyri-aşkar xərcləri çıxmaqla
b)
ümumi gəlirdən aşkar xərcləri çıxmaqla
c)
ümumi gəlirdən sabit xərcləri çıxmaqla
d)
ümumi gəlirdən sabit xərclər ilə aşkar xərclərin cəmini çıxmaqla
e)
ümumi gəlirdən aşkar və qeyri aşkar xərclərin cəmini çıxmaqla
176.
Orta məcmu xərclər əyrisi
a)
düz xətt şəklindədir
b)
artan əyridir
c)
azalan əyridir
d)
düzgün cavab yoxdur
e)
U formasındadır
177.
Qısamüddətli dövrdə firma istehsalının miqdarını artıraraq hansı xərclərini həmişə azalda bilər?
a)
sabit xərcləri(FC)
b)
orta dəyişən xərcləri(AVC)
c)
son hədd xərclərini(MC)
d)
məcmu xərcləri(TC)
e)
orta sabit xərcləri(AFC)
178.
Orta dəyişməz xərclər
a)
Məhsul istehsalından asılı olmayaraq hər zaman sabitdir
b)
Məhsul istehsalı artdıqca artır
c)
Məhsul istehsalı artdıqca ikiqat artır
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Məhsul istehsalı artdıqca azalır
179.
Orta məcmu xərclər əyrisi
a)
düz xətt formasındadır
b)
aşağıya doğru meylldir
c)
doğru cavab yoxdur
d)
düzbucaqlı formasındadır
e)
U formalıdır
180.
Sabit xərclərə aiddir:
a)
idarəetmə heyətinin əməkhaqqına, xammalın alınmasına məsrəflər, kreditlərə görə faizlrin ödənişi
b)
xammal, elektrik enercisinə məsrəflər, kreditə görə faizlər, icarə haqqı
c)
işçilərin əməkhaqqından, avadanlığın əldə edilməsinə məsrəflər, renta ödənişləri
d)
fəhlələrin əməkhaqqında məsrəflər, xammal və avadanlığın dəyəri
e)
idarəetmə və mühafizə heyətinin əməkhaqqı məsrəfləri, kreditə görə faizlər
181.
istehsal amilinin son hədd məhsulu
a)
ümumi məhsulun yanaşı duran göstəriciləri arasında fərqdir
b)
daha bir əmək vahidinin tətbiqindən alınan əlavə məhsuldur
c)
əməyin orta məhsuldarlığıdır
d)
orta keyfiyyətli məhsulun miqdarıdır
e)
orta hesabla bir işçinin buraxdığı məhsulun miqdarıdır
182.
Firmanın səmərəlilik həddi ... yerləşir
a)
Orta Sabit xərclərin minimum nöqtəsində
b)
Məcmu xərclərin minimum nöqtəsində
c)
Marjinal xərclərin minimum nöqtəsində
d)
Orta dəyişən xərclərin minimum nöqtəsində
e)
Orta məcmu xərclərin minimum nöqtəsində
183.
Dəyişən xərclər/ istehsalın miqdarı =...
a)
orta Sabit xərclər
b)
marjinl xərclər
c)
orta məcmu xərclər
d)
gizli xərclər
e)
orta dəyişən xərclər
184.
Orta məcmu xərcləri minimallaşdıran istehsal həcmi
a)
səmərəsizlik həddi
b)
miqyasa görə istehsal səmərəliliyi
c)
miqyasa görə istehsal səmərəsizliyi
d)
sabit səmərəlilik
e)
səmərəlilik həddi
185.
Orta sabit xərclər necə tapılır?
a)
Məcmu xərcləri istehsalın miqdarına bölməklə
b)
Məcmu xərclərdəki dəyişikliyi sabit xərclərdəki dəyişikliyə bölməklə
c)
Məcmu xərcləri istehsalın həcminə bölməklə
d)
Məcmu gəlirdən məcmu xərci çıxmaqla
e)
Sabit xərcləri istehsalın miqdarına bölməklə
186.
... dövrdə heç olmasa bir xərc sabitdir:
a)
uzunmüddətli
b)
ortamüddətli
c)
dəyişən
d)
sabit
e)
qısamüddətli
187.
... Dövrdə bütün xərclər dəyişəndir.
a)
qısamüddətli
b)
ortamüddətli
c)
dəyişən
d)
sabit
e)
uzunmüddətli
188.
Оrta sabit istehsal xərcləri оrta dəyişən xərclərdən оnunla fərqlənir ki, оnların kəmiyyəti:
a)
həmişə оrta dəyişən xərclərin kəmiyyətindən azdır
b)
məhsulun buraxılış həcminin dəyişməsindən asılı deyildir
c)
sоn hədd xərclərinin kəmiyyətindən asılıdır
d)
həmişə оrta dəyişən xərclərin kəmiyyətindən çоxdur
e)
məhsulun buraxılış həcminin artması ilə azalır
189.
Orta ümumi xərclər qrafiki yerləşir:
a)
orta sabit xərclər qrafikindən yuxarıda
b)
orta dəyişən xərclər qrafikindən aşağıda
c)
orta sabit xərclər qrafikindən aşağıda
d)
orta sabit xərclər qrafikinə parallel
e)
orta dəyişən xərclər qrafikindən yuxarıda
190.
Sabit istehsal səmərəliliyi xüsusiyyəti aşağıdakılardan hansında düzgün verilmşdir
a)
İstehsal həcmi artdıqca uzunmüddətli orta məcmu xərclərin azalmasını əks etdirən xüsusiyyət
b)
İstehsal həcmi artıqda qısa dövrdə orta məcmu xərclərin azalmasını əks etdirən xüsusiyyət
c)
İstehsal həcmi artdıqda uzunmüddətli orta məcmu xərclərin artmasını əks etdirən xüsusiyyət
d)
İstehsal həcmi dəyişdikdə qısamüddətlii orta məcmu xərclərin dəyişməz qaldığını əks etdirən xüsusiyyət
e)
İstehsal həcmi dəyişdikdə uzunmüddətli orta məcmu xərclərin dəyişməz qaldığını əks etdirən xüsusiyyət
191.
İstehsalın orta dəyişməz xərcləri (AFC) orta dəyişən xərclərdən (AVC) bununla fərqlənir ki, onların miqdarı:
a)
qısamüddətli buraxılış həcminin dəyişikliyindən asılı deyil
b)
orta dəyişən xərclərin miqdarından həmişə azdır
c)
uzunmüddətli buraxılış həcmindən asılı deyil
d)
buraxılışın istənilən həcmində dəyişməz olaraq qalmaqda davam edir
e)
istehsalın həcmi artdıqca daim azalandır
192.
İstehsalın orta xərclərini (ATC) ifadə edən əyri marcinal xərclər (MC) əyrisi ilə müəyyən bir nöqtədə kəsişir ki, burada:
a)
orta dəyişən xərclər (AVC)funksiyası minimuma nail olur
b)
orta dəyişən xərclər(AVC) funksiyası maksimuma nail olur
c)
dəyişməz xərclər (FC) funksiyası mənfi olur
d)
orta xərclər (AC) funksiyası maksimuma nail olur
e)
orta xərclər (ATC) funksiyası minimuma nail olur
193.
Əmtəə istehsal etmək üçün istifadə olunan amillərlə həmin əmtəənin istehsal həcmi arasındakı əlaqəni hansı funksiya açıqlayır
a)
Xərclər funsiyası
b)
Alternatif məsrəf funksiyası
c)
Marjinal istehsal
d)
Fayda funksiyası
e)
İstehsal funksiyası
194.
Məcmu Xərclərdəki Dəyişiklik/ Miqdardakı dəyişiklik=...
a)
sabit xərclər
b)
dəyişən xərclər
c)
aşkar xərclər
d)
gizli xərclər
e)
marjinal xərclər
195.
Marjinal xərclər;
a)
dəyişilməz qalır
b)
həmişə artır
c)
əvvəlcə artır, sonra azalır
d)
həmişə azalır
e)
əvvəlcə azalır, sonra artır
196.
Sabit xərcləri tapmaq üçün zəruridir
a)
orta və son hədd xərclərini vurmaq
b)
sabit xərclərdən dəyişən xərcləri çıxmaq
c)
ümumi xərclərdən dəyişən xərcləri çıxmaq və buraxılışın həcminə bölmək
d)
orta ümumi xərclərdən, orta dəyişən xərcləri çıxmaq
e)
ümumi xərclərdən dəyişən xərcləri çıxmaq
197.
Firmanın dəyişən xərcləri 15000, orta dəyişən xərcləri isə 30 olarsa, firma nə qədər məhsul istehsal etmişdir?
a)
45000 ədəd
b)
180 ədəd
c)
300 ədəd
d)
450 ədəd
e)
500 ədəd
198.
Hansı bazar quruluşunda firmalar sərbəst olaraq sahəyə daxil ola və oradan çıxa biləcək?
a)
duopoliya
b)
oliqopoliya
c)
inhisar
d)
monopoliya
e)
təkmil rəqabət
199.
Qiymətlərin yüksəldilməsi hesabına gəlirlərini artıra bilməyən satıcıların rəqabət üsulu necə adlanır?
a)
ədalətsiz rəqabət
b)
qeyri – təkmil rəqabət
c)
qiymət rəqabəti
d)
ədalətli rəqabət
e)
təkmil rəqabət
200.
Hansı bazar strukturu tipi iştirakçılarına "qiymət götürənlər" də deyilir
a)
inhisar
b)
inhisarçı rəqabət
c)
oliqopoliya
d)
monopsoniya
e)
təkmil rəqabət
201.
Bir vahid əlavə satış nəticəsində məcmu gəlirdəki dəyişiklik nədir?
a)
məcmu gəlir
b)
orta gəlir
c)
marjinal xərc
d)
orta xərc
e)
marjinal gəlir
202.
Öhdəliyə götürülmüş və geri qaytarılmayan xərclər nədir?
a)
gizli xərclər
b)
aşkar xərclər
c)
sabit xərclər
d)
dəyişən xərclər
e)
batmış xərclər
203.
Təkmil rəqabətli firma üçün qısamüddətli dövrdə əmtəənin qiyməti bərabərdir:
a)
dəyişməz xərclərə
b)
marjinal xərclərə
c)
orta xərclər + iqtisadi mənfəət
d)
orta xərclərə
e)
marjinal gəlirə və orta gəlirə
204.
Cavablardan biri rəqabətli bazarın xüsusiyyətidir.
a)
rəqabətli firmalar fərqli məhsullar satır
b)
rəqabətli bazarda yalnız bir istehsalçı firma olur
c)
rəqabətli bazar bir neçə iri satıcı tərəfindən bölüşdürülür
d)
rəqabətli bazarda yalnız bir alıcı olur
e)
rəqabətli firmalar qiymətə təsir göstərə bilmir
205.
Eyni növ əmtəənin çoxlu sayda müstəqil satıcısı və alıcısı ilə səciyyələnən bazar strukturu necə adlanır?
a)
inhisarçı rəqabətli bazar
b)
oliqopoliya
c)
kartel
d)
inhisar
e)
təkmil rəqabətli bazar
206.
Marjinal gəlir nədir?
a)
Əlavə istehsal amili nəticəsində istehsaldakı artım
b)
əlavə istehsal amili nəticəsində məcmu xərclərdəki artım
c)
bir vahid məhsula düşən məcmu gəlir
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Bir vahid əlavə satış nəticəsində məcmu gəlirdəki dəyişiklik
207.
Heç biri əmtəənin bazar qiymətinə təsir edə bilməyən eyni məhsul istehsal edən çoxsaylı firmaların bazar quruluşu, bu:
a)
inhisarçı rəqabətli bazar
b)
oliqopoliya
c)
kartel
d)
inhisar
e)
təkmil rəqabətli bazar
208.
Firmanın fəaliyyətini müvəqqəti dondurduğu halda qısa müddətdə dəyişməz xərcləri necə adlanır
a)
Əsas xərclər
b)
Dəyişən xərclər
c)
Alternativ xərclər
d)
Məcmu xərclər
e)
Batmış xərclər
209.
Bazar hökmranlığına malik firmanın satışının həcminə nəzarət etdiyi rəqabət üsulu necə adlanır.
a)
təkmil rəqabət
b)
ədalətsiz rəqabət
c)
qiymət rəqabəti
d)
ədalətli rəqabət
e)
qeyri – təkmil rəqabət
210.
Qeyri-təkmil rəqabət növlərinə nə aid deyil?
a)
inhisarçı rəqabət
b)
oliqopoliya
c)
oliqopsoniya
d)
inhisar
e)
sadalananların hamısı aiddir
211.
Müasir iqtisadi nəzəriyyə neçə bazar strukturu tiplərini ayırır?
a)
3
b)
5
c)
2
d)
6
e)
4
212.
Təkmil rəqabətli firmanın tələb əyrisi hansı görünüşdə olur?
a)
müsbət meyilli
b)
qırıq xətt
c)
mənfi meyilli
d)
şaquli xətt
e)
üfüqi xətt
213.
Əgər əmtəənin qiyməti orta dəyişən xərclərdən aşağı olarsa mənfəəti maksimallaşdırmaq üçün firma nə etməlidir?
a)
həmin əmtəənin istehsalını artırmalı
b)
həmin əmtəənin istehsalını azaltmalı
c)
həmin əmtəənin istehsalını olduğu kimi saxlamalı
d)
düzgün cavab yoxdur
e)
həmin əmtəənin istehsalını müvəqqəti dayandırmalıdır
214.
Təkmil rəqabətli bazardakı firma marjinal gəlir marjinal xərclərdən az olduqda mənfəəti artırmaq üçün nə etməlidir?
a)
qiyməti artırmalıdır
b)
dəyişməz xərcləri artırmalıdır
c)
məcmu xərcləri azaltmalıdır
d)
dəyişən xərcləri azaltmalıdır
e)
istehsalın həcmini azaltmalıdır
215.
Təkmil rəqabətin şərti deyil:
a)
sahəyə girişin və çıxışın azadlığı
b)
çoxlu miqdarda sərbəst istehsalçılar
c)
çoxlu miqdarda sərbəst istehlakçılar
d)
qiymətlərə təsir etmənin mümkünsüzlüyü
e)
fərqli əmtəələrin olması
216.
Rəqabətli firmanın tarazlığını hansı şərt əks etdirir
a)
P>MR=MC
b)
AC=MC<MR
c)
MC<MR=P
d)
P>ATC
e)
P=MR=MC
217.
Təkmil rəqabət bazarında bazar tələbinin artması nəticəsimndə qiymətlər yüksələrsə
a)
əmtəə qıtlığı yaranın
b)
doğru cavab yoxdur
c)
firmalar iqtisadi mənfəət ala bilmir
d)
firmaların arasında rəqabət güclənir
e)
bazara yeni firmaların axını nəzərə çarpır
218.
Qısamüddətli dövrdə təkmil rəqabət bazarı üçün doğrudur
a)
tələbitn qiymətə görə elastikliyi sıfıra bərabərdir
b)
firmalar iqtisadi mənfəət əldə etmir
c)
bazar tələbinin kəmiyyəti sabitdər və qiymətdən asılı deyil
d)
tələbdən heç bir dəyişiklik mümkün deyil
e)
bazar qiymətinin dəyişməsi ilə firmalar istehsalın həcmini dəyişirlər
219.
Özü qiymət siyasəti aparmayan, yalnız bazar qiymətlərinə uyğunlaşan firma belə adlanır.
a)
oliqopsoniya
b)
monopsoniya
c)
oliqopoliya
d)
inhisar
e)
təkmil rəqabətli firma
220.
Rəqabətli firma hansı halda zərərlə işləyir?
a)
P>ATC
b)
P= AVC
c)
P>AVC
d)
P < AVC
e)
P < ATC
221.
Uzunmüddətli dövrdə rəqabətli firmanın bazarı tərk etməsi şərti
a)
P>ATC
b)
P= AVC
c)
P>AVC
d)
P < AVC
e)
P < ATC
222.
Uzunmüddətli dövrdə rəqabətli firmanın bazara daxil olması şərti
a)
P < ATC
b)
P= AVC
c)
P>AVC
d)
P < AVC
e)
P>ATC
223.
Əgər təkmil rəqabətki bazarda fəaliyyət göstərən firma öz məhsulunun təklifini azaldarsa, onda bu:
a)
əmtəənin bazar qiymətinin yüksəlməsinə səbəb olar
b)
əmtəənin bazar qiymətinin azalmasına səbəb olar
c)
bazarda əmtəə artıqlığına səbəb olar
d)
bazarda əmtəə defisitinə səbəb olar
e)
bazara heç bir təsir göstərməz
224.
Təkmil rəqabətli firmanın təklif əyrisi hansı əyridir?
a)
şaquli düz xətt
b)
marjinal xərcləri əyrisinin azalan hissəsində
c)
orta xərclər əyrisinin marjinal xərcləri əyrisindən yuxarıda yerləşən hissəsi
d)
üfüqi düz xətt
e)
uzunmüddətli marjinal xərcləri əyrisinin uzunmüddətli orta xərclər əyrisi ilə kəsişmə nöqtəsindən yuxarıda yerləşən hissəsi
225.
Əgər MR>MC olarsa,
a)
firma istehsalı azaldaraq mənfəəti maksimallaşdırar
b)
firma maksimum mənfəət əldə edir
c)
firma istehsalı müvəqqəti bağlamalıdır
d)
doğru cavab yoxdur
e)
firma istehsalı artıraraq mənfəəti maksimallaşdırar
226.
Aşağıdakı mallara aid bazarlarda hansı rəqabətli bazara nümunə olaraq verilə bilər?
a)
Diş məcunu
b)
Avtomobil
c)
Mobil telefon
d)
Neft
e)
Kartof
227.
Aşağıdakılardan hansını Azərbaycanda rəqabətli bazara yaxın bir nümunə olaraq göstərmək olar?
a)
Neft istehsalı bazarı
b)
Silah istehsalı bazarı
c)
Telekommunikasiya xidmətləri bazarı
d)
Mobil operator xidməti bazarı
e)
taksi şirkətləri bazarı
228.
Mənfəəti maksimallaşdırmaq üçün inhisarçı firma istehsalın elə həcmini seçir ki
a)
Marjinal gəlir marjinal xərclərdən böyük olur
b)
Marjinnal xərclər marjinal gəlirdən böyük olur
c)
Ortalama gəlir qiymətə bərabər olur
d)
Orta gəlir marjinal gəlir bərabər olur
e)
Marjinal gəlir marjinal xərcə bərabər olur
229.
Təkmil rəqabətli bazarda iqtisadi mənfəət:
a)
daima yeri var
b)
əgər son hədd gəliri son hədd xərclərindən çox olarsa ola bilər
c)
əgər ümumi xərclər firmanın ümumi gəlirindən çox olarsa ola bilər
d)
mühasibat mənfəəti ilə üst üstə düşür
e)
uzunmüddətli dövr ərzində ola bilməz
230.
Təkmil rəqabətli firma mənfəəti maksimumlaşdırır, əgər:
a)
əmtənin qiyməti orta dəyişən xərclərə bərabər olarsa
b)
qiymət orta xərclərə bərabər olarsa
c)
orta gəlir orta xərclərə bərabər olarsa
d)
firmanın təkcə mühasibat mənfəəti deyil, iqtisadi mənfəəti də olarsa
e)
son hədd gəliri son hədd xərclərinə bərabər olarsa
231.
Təkmil rəqabətin üstünlüklərinə nə aid deyil?
a)
Sahibkar fəallığını inkişaf etdirir
b)
Resursların bölgüsünün səmərəliliyi təmin edilir
c)
İstehsal səmərəliliyi təmin edilir
d)
Özünütənzimləmə qabiliyyəti
e)
Sadalananların hamısı təkmil rəqabətin üstünlüklərinə aiddir
232.
Hansı əlamətlər xalis inhisarlı bazar modelinə aiddir:
a)
Sahədə yalnız bir firma var
b)
Firma qiymətlərə nəzarət edir
c)
Bazara giriş bağlıdır
d)
Məhsulun yaxın əvəzedicisi yoxdur
e)
Bütün cavablar doğrudur
233.
İnhisarların yaranma səbəbləri:
a)
Sərvətin yalnız bir firmaya məxsus olması
b)
Dövlətin bir firmaya istehsal üçün müstəsna hüquq verməsi
c)
Sahədə bir firma olduqda istehsal xərclərinin aşağı olması
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Bütün cavablar doğrudur
234.
Cavablardan biri inhisarın yaranma səbəbi deyil.
a)
Sərvətin yalnız bir firmaya məxsus olması
b)
Dövlətin bir firmaya istehsal üçün müstəsna hüquq verməsi
c)
Sahədə bir firma olduqda istehsal xərclərinin aşağı olması
d)
Bütün cavablar doğrudur
e)
Sahədə bir firma olduqda istehsal xərcləri yüksək olur
235.
Hansı cavab inhisarın xarakterik xüsusiyyətlərini göstərir?
a)
sahədə bir neçə iri firma olduğu üçün qiymətə təsir göstərə bilir
b)
sahədə çoxlu sayda fərqli məhsullar satan firmalar var
c)
sahədə qiymətə təsir göstərə bilməyən çoxlu sayda satıcı var
d)
sahədə bir neçə iri alıcı olduğu üçün qiymətə təsir göstərə bilirlər
e)
sahədə yalnız bir firma olduğu üçün qiymətə hədsiz təsir göstərə bilir
236.
Hər hansı ixtiraya verilmiş məhdud tətbiq hüququna malik yüksək hüquq qoruyucusu nədir?
a)
Renta
b)
Lisenziya
c)
Müəllif hüququ
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Patent
237.
İnsanların elm, ədəbiyyat, incəsənət sahələrində əldə etdikləri yaradıcılıq nəticələrinin istifadəsinin hüquqi münasibətlərini tənzimləyən qayda nədir?
a)
Patent
b)
Renta
c)
Lisenziya
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Müəllif hüququ
238.
Firmanın orta məcmu xərcləri istehsalın həcmindən asılı olaraq davamlı şəkildə azalırsa, belə firma necə adlanır?
a)
Rəqabətli firma
b)
İnhisarçı firma
c)
Oliqopoist firma
d)
Monopolist firma
e)
Təbii inhisar
239.
Yaxın əvəzediciləri olmayan əmtəənin yeganə satıcısı olan firma, adlanır:
a)
duapoliya
b)
oliqopoliya
c)
trest
d)
kartel
e)
inhisar
240.
Yeganə istehsalçının və çoxsaylı istehlakçının olması ilə səciyyələnən bazar strukturu necə adlanır?
a)
duapoliya
b)
oliqopoliya
c)
trest
d)
kartel
e)
inhisar
241.
İnhisarçı bazar quruluşunda firmalar sərbəst olaraq sahəyə daxil ola bilərmi?
a)
qısa müddətdə daxil ola bilər
b)
uzun müddətdə daxil ola bilər
c)
qısa və uzun müddətdə daxil ola bilər
d)
düzgün cavab yoxdur
e)
daxil ola bilmir
242.
Qiymət (diskriminasiyası) ayrı-seçkiliyi:
a)
daha keyfiyyətli əmtəəyə qiymət artımıdır
b)
istehlak əmtəələrinə yüksək qiymətin təyin edilməsi
c)
qiymətlərin daimi artımı
d)
işçiyə onun milliyyətindən və cinsindən asılı olaraq əməkhaqqının müxtəlifliyi
e)
eyni məhsulun müxtəlif qiymətlərə, müxtəlif alıcılara satışıdır
243.
Əgər firma istehsal etdiyi əmtəənin yeganə satıcısıdırsa və onun istehsal etdiyi məhsulun yaxın əvəzediciləri yoxdursa, onda bu firma necə adlanır
a)
Oligopolist
b)
Duopolist
c)
Təkmil rəqabətli
d)
e. Monopsonist
e)
Monopolist
244.
İnhisarın səciyyəvi xüsusiyyətlərinə aid deyildir?
a)
inhisar mənfəətini mənimsəmək
b)
bazar qiymətinə təsir göstərmək imkanı
c)
istehsalın əksər hissəsinin bir firmada təmərküzləşməsi
d)
digər firmaların bazara girişinə mane olmaq imkanlarının olması
e)
təkmil rəqabətin olması
245.
Təbii inhisar nədir?
a)
əlverişsiz istehsal şəraitinə malik olan istehsalçı
b)
rəqabət nəticəsində yaranan inhisar
c)
istehsalın həcmini razılaşdıran müəssisələr birliyi
d)
əlverişli istehsal şəraitinə malik olan istehsalçı
e)
mal və xidmətləri bazarda iki və daha çox firmanın fəaliyyət göstərdiyi halla müqayisədə daha az xərclərlə istehsal edən bir firma
246.
Təbii inhisara misal ola bilər:
a)
bütün göstərilən nümunələr təbii inhisara uyğundur
b)
dondurma istehsal edən firma
c)
OPEK təşkilatı
d)
İBM şirkəti
e)
şəhər metropoliteni
247.
Hansı cavabda inhisarçı bazarla bağlı problemlər qeyd olunub?
a)
İnhisar bazarları sərvətləri səmərəli paylaşdıra bilmir
b)
Cəmiyyət üçün lazım olduğundan az məhsul istehsal edilir
c)
Qiymət marjinal xərclərədn yüksək təyin edilir
d)
Doğru cavab yoxdur
e)
Bütün cavablar doğrudur
248.
İstehsal bir firmaya daha az xərclə başa gəlməsi səbindən yaranan bazar növü
a)
Xalis nhisar
b)
İnhisarçı rəqabət
c)
Monopsoniya
d)
oliqopoliya bazarı
e)
Təbii inhisar
249.
İnhisarçı firmanın marjinal gəliri
a)
Əmtəənin qiymətinə bərabər olur
b)
Əmtəənin qiymətindən böyük olur
c)
Orta gəlirə bərabər olur
d)
Marjinal xərcə bərabər olur
e)
Satdığı əmtəənin qiymətindən az olur
250.
İnhisarçı firmanın marjinal gəliri satdığı əmtəənin qiymətindən … olur
a)
çox
b)
bərabər
c)
ikiqar çox
d)
ikiqat az
e)
az
Reset