WorksheetsЭкожүйелер
Total questions: 80
Worksheet time: 40mins
Name
Class
Date
1.
Жер бетіндегі әртүрлі табиғи жағдайлар жиынтығы:
a)
экология
b)
тіршілік ортасы
c)
биосфера
d)
атмосфера
2.
Тірі ағзалардың өзара және қоршамен ортамен жағдайын зерттейтін биология бөлімі:
a)
гистология
b)
популяция
c)
демэкология
d)
экология
3.
Тірі ағзалардың тіршілігіне әсер ететін кез келген орта жағдайлары:
a)
антропогендік фактор
b)
биотикалық фактор
c)
экологиялық фактор
d)
абиотикалық фактор
4.
Экологиялық факторлар бөлінеді:
a)
абиотикалық,биотикалық,антропогендік
b)
жасанды және табиғи
c)
тірінің өліге қатынасы
d)
тура немесе жанама
5.
Абиотикалық факторлар:
a)
мутуализм
b)
симбиоз
c)
қоқыс тастау
d)
ылғалдылық
6.
Тірі ағзалардың бір біріне әсер етуі:
a)
биотикалық фактор
b)
абиоткалық фактор
c)
антропогендік фактор
d)
экологиялық фактор
7.
Адамның қоршаған ортаға әсері:
a)
биотикалық фактор
b)
антропегендік фактор
c)
абиотикалық фактор
d)
экологиялық фактор
8.
Температура мен ылғалдылыққа қарағанда тұрақты фактор:
a)
жарық
b)
күн
c)
ауа
d)
қысым
9.
Экваторда ылғалдылықтың жоғары болуынан және күннің қатты қызуынан қалыптасты:
a)
джунгли
b)
орман
c)
алқап
d)
тау
10.
Өсімдіктер күн ыстықта қызып кетпес үшін:
a)
су булануы жылдамдайды
b)
тіршілігін тоқтатады
c)
өспей қалады
d)
су булануын азайтады
11.
Төмен температурада өмір сүретін дене температурасы тұрақты жануарлар суықтан қалай қорғанады:
a)
жүндерін түсіреді
b)
жемтігін көбірек аулайды
c)
қыс түсісімен қалың ұйқыға кетеді
d)
дұрыс жауап жоқ
12.
Өсімдікке жарық не үшін қажет:
a)
өсуі үшін қажет
b)
хлорофиллдің түзілуі үшін
c)
өліп қалмасы үшін
d)
қоректенуі үшін
13.
Жарықтың ең маңызды қасиеті:
a)
күн энергиясын пайдалана отырып,фотосинтез процесіне қатысу
b)
жылу тарату
c)
ылғалдандыру
d)
сәуле беру
14.
Өсімдіктер жарықтың түсу жағдайына қарай бөлінеді:
a)
пойкилотерімді
b)
суықсүйгіш,жарықсүйгіш
c)
жарықсүйгіш, көлеңкесүйгіш, көлеңкеге төзімді
d)
термофильділер
15.
Жарықсүйгіш өсімдіктер:
a)
емен
b)
дион ағашы
c)
пальма
d)
қарағай
16.
Көлеңкесүйгіш өсімдіктер:
a)
қарағай
b)
қырықжапырақ
c)
балқарағай
d)
терек
17.
Көлеңкеге төзімді:
a)
қаражидек
b)
мүк
c)
плаун
d)
гидра
18.
Омыртқасыздардың көзі:
a)
жарықты жақсы сезеді
b)
омыртқа жотасында орналасқан
c)
көрмейді
d)
пигменттермен боялған жарықсезгіш жасушалар
19.
Көру мүшесі мейілінше жетілген:
a)
омыртқалы
b)
жәндіктердің
c)
басаяқты
d)
барлығы дұрыс
20.
Көлемді көру қасиеті тән:
a)
адамдар
b)
приматтар
c)
сүліктер
d)
жәндіктерге
21.
Ортаның қышқылдығы жатады:
a)
абиотикалық факторға
b)
антропогендік факторға
c)
биотикалық факторға
d)
экологиялық факторға
22.
Белгілі бір аумақты мекендейтін тірі организмдер жиынтығы немесе бірлестігі:
a)
экология
b)
экожүйе
c)
биогеоценоз
d)
биоценоз
23.
Ұзақ уақыт бойы қатар тіршілік етіп бір біріне өзара әсер ететін алуан түрлі ағзалар жиынтығы:
a)
биоценоз
b)
биогеоценоз
c)
қоршаған орта
d)
табиғат
24.
Экожүйе неше түрлі компоненттен тұрады:
a)
жанды немесе жансыз
b)
тура және жанама
c)
үш түрлі
d)
екі,тірі табиғат және жансыз табиғат
25.
Өсімдік паразиттері:
a)
маса
b)
біте
c)
кене
d)
бактерия
26.
Жануар паразиттері:
a)
жапырақжегіш
b)
қандала
c)
жұлдыз құрты
d)
біте
27.
Талғаусыз қоректенетіндер:
a)
көбелек
b)
буылтық құрт
c)
шимпанзе
d)
қасқыр
28.
Органикалық заттардың қалдық массасы:
a)
детриттер
b)
продуценттер
c)
приматтар
d)
редуценттер
29.
Қоректік тізбекті құрайтындар:
a)
детриттер
b)
ыдыратушылар
c)
паразиттер
d)
продуценттер,консументтер және редуценттер
30.
Органикалық заттарды өздері түзетін организмдер:
a)
гетротрофтылар
b)
автотрофтылар
c)
редуценттер
d)
сапрофиттер
31.
Дайын органикалық затты қорек етушілер
a)
продуценттер
b)
сапрофиттер
c)
гетеротрофтылар
d)
миксотрофтылар
32.
Гетеротрофтылар:
a)
балдыр
b)
бактерия
c)
қына
d)
саңырауқұлақ
33.
Экожүйенің барлық деңгейлеріндегі өсімдіктер мен жануарлардың арасындағы қарым - қатынастың графикалық бейнесі:
a)
тізбектік тор
b)
қоректік тор
c)
биомасса
d)
экологиялық пирамида
34.
Продуценттер немесе өндірушілер, автотрофтылар:
a)
жануар
b)
өсімдіктер
c)
саңырауқұлақ
d)
жәндік
35.
Бірінші реттік қоректік деңгейді құрайтындар:
a)
өсімдіктер
b)
балдыр
c)
жануар
d)
саңырауқұлақ
36.
Екінші реттік қоректік деңгейді құрайтындар:
a)
шөпқоректілер
b)
сапрофиттер
c)
протистер
d)
продуценттер
37.
Үшінші реттік қоректік деңгейді құрайтындар:
a)
детриттер
b)
сапрофиттер
c)
нағыз жыртқыш жануарлар
d)
продуценттер
38.
Қоректік тізбектің үшінші тобын құрайтындар:
a)
редуценттер
b)
продуценттер
c)
детриттер
d)
протистер
39.
Ағзалармен қоректенетін бірақ оларды өлтірмейтін жануар:
a)
паразиттер
b)
бактерия
c)
вирус
d)
сапрофиттер
40.
Өлген жануар қалдығымен қоректенетін:
a)
бактерия
b)
сапрофиттер
c)
вирус
d)
редуценттер
41.
Бір түр ішінде болатын қорекке талас:
a)
нейтрализм
b)
бәсекелестік
c)
аменсализм
d)
комменсализм
42.
Инелік дернәсілі қоректенеді:
a)
балдырлармен
b)
жапырақтармен
c)
тұщы қоймада,ұсақ су жануарлармен
d)
сумен
43.
Инеліктің ересектері қоректенеді:
a)
сумен
b)
балдырлармен
c)
ұшатын жәндіктермен
d)
өсімдіктермен
44.
Әртүрлі қоректік тізбектен тұратын күрделі құрылым:
a)
қоректік тор
b)
экологиялық пирамида
c)
сукцессия
d)
экологиялық фактор
45.
Өте сирек кездесетін үй тышқанына ұқсас эндемик түрі:
a)
мензбир сусиыры
b)
қызыл қоқиқаз
c)
алабұғы
d)
жалман
46.
Оңтүстік шығыс Қазақстанда кездесетін ең ежелгі реликтілік түр:
a)
алабұғы
b)
жалман
c)
жетісу бақатісі
d)
қызыл қоқиқаз
47.
Егер көлемі әр қоректік деңгейдің өніміне үйлесімді тік бұрыштарды бірінен кейін бірін қойса:
a)
биомасса
b)
экологиялық пирамида
c)
қоректік орта
d)
қоректік тізбек
48.
Ең үлкен экожүйе:
a)
тропосфера
b)
атмосфера
c)
агроценоз
d)
биосфера
49.
Мұхит экожүйесі:
a)
мұхит тереңдігі
b)
топарал
c)
архипелаг
d)
барлығы дұрыс
50.
Материк экожүйесі:
a)
топарал
b)
тау шыңдары
c)
арал
d)
дұрыс жауап жоқ
51.
Экожүйелердің біртіндеп, уақыт бойынша ауысуы:
a)
сукцессия
b)
экожүйе
c)
биоценоз
d)
биогеоценоз
52.
Әлі топырақ түзіле қоймаған жерде пайда болатын құбылыс:
a)
екінші реттік сукцессия
b)
бірінші реттік сукцессия
c)
үшінші реттік сукцессия
d)
бесінші реттік сукцессия
53.
Екінші реттік сукцессия:
a)
таулы аймақтар
b)
құрғақ жер
c)
әлі топырақ түзіле қоймаған жерде түзілу
d)
адам іс әрекеті
54.
Көпжылдық астықтұқымды:
a)
бархан
b)
аристида
c)
тұқым
d)
қызанақ
55.
Жартас пен жанартауда ең алғаш пайда болған:
a)
бактерия
b)
балдыр
c)
мүк
d)
қына
56.
Қоныстауды бастаушы,пионерлер:
a)
қына
b)
мүк
c)
балдыр
d)
аристида
57.
Бактерия мен қына бөліктерінен түзілетін құнарлы зат:
a)
құс саңғырығы
b)
тезек
c)
шымтезек
d)
гумус
58.
Бұрын болған экожүйе тіршілігін жойып,енді біртіндеп, қалпына келе бастаған сукцессия түрі:
a)
бірінші реттік
b)
екінші реттік сукцессия
c)
экологиялық фактор
d)
пирамида
59.
Жасанды экожүйе:
a)
агроценоздар
b)
мұхит
c)
топарал
d)
құрлық
60.
Жасанды экожүйелер:
a)
топырақ
b)
маржан рифтері
c)
көкжиек
d)
жүзімдік
61.
Тұрақты күйге ұмтылатын өзін өзі реттейтін жүйе:
a)
атмосфера
b)
экология
c)
биосфера
d)
экожүйе
62.
Қазақстанда ерекше қорғалатын табиғи аумақтың неше түрі бар:
a)
5
b)
10
c)
11
d)
9
63.
Шаруашылық пайдаланудан толық алынған аумақ:
a)
бау-бақша
b)
қорықша
c)
қорық
d)
саябақ
64.
Қызыл кітаптың бірінші бөлімі қай жылы жарық көрді:
a)
1991
b)
2010
c)
1971
d)
1978
65.
Қызыл кітаптың өсімдіктерге арналған екінші бөлімі қай жылы жарық көрді:
a)
1998
b)
1994
c)
1981
d)
1991
66.
Қызыл кітаптың екінші басылымы қай жылы жарық көрді:
a)
2010, жануарларға арналғаны
b)
1991,алғаш рет омыртқасыз жануарлар енгізілді
c)
2011, омыртқасыздар үшін
d)
1989, өсімдіктер арналған бөлімі
67.
Қызыл кітаптың үшінші басылымы қай жылы жарық көрді:
a)
1989
b)
2001
c)
1996
d)
1991
68.
Қызыл кітапта кездесетін жануарлар:
a)
қызыл қасқыр
b)
шұбар күзен
c)
барлығы дұрыс
d)
аяқсыз кесіртке
69.
Қазіргі таңдағы Қазақстандағы резерват саны:
a)
20
b)
5
c)
9
d)
10
70.
Қызыл кітаптың толықтырылған әрі төртінші басылымы қай жылы жарық көрді:
a)
2001
b)
1989
c)
1991
d)
2010 жылы
71.
Қызыл кітаптың төртінші басылымында:
a)
3 түрлі қосмекенді, 10 түрлі жорғалаушы
b)
1 дөңгелекауыз, 17 түрлі сүйекті балықтар
c)
40 түрлі сүтқоректі
d)
барлығы дұрыс
72.
Қазақстанда кездесетін ерекше сирек кездесетін құс:
a)
қара ала қарға
b)
бұйра бірқазан
c)
буйвол
d)
ала торғай
73.
Құйрықты қосмекенді:
a)
Мензбир сусиыры
b)
Жалман
c)
Жетісу бақатісі
d)
Қызыл қоқиқаз
74.
Экологиялық пирамидадан келесі деңгейге энергияның неше пайызы өтеді:
a)
20%,10 есе төмен болады
b)
10%,30 есе төмен болады
c)
10%,15 есе төмен болады
d)
10%,10 есе төмен болады
75.
Экологиялық фактор:
a)
ылғал
b)
жарық
c)
ауа
d)
уақыт
76.
Ауылшаруашылығы зиянкестерімен немесе жұқпалы ауру таратушы жәндіктерге қарсы шашылатын химиялық зат:
a)
гербицид
b)
инсектицид
c)
фунгицид
d)
фермент
77.
Экожүйе өзгерісінің бір себебі:
a)
мал жайылымдарын қарқынды пайдалану
b)
ауаның ластануы
c)
топырақтың эрозияға ұшырауы
d)
адамдардың іс-әрекеті
78.
Суырлардың ішіндегі ең кішкентайы:
a)
ақбөкен
b)
жалман
c)
мензбир суыры
d)
қара ала қарға
79.
Қызылқаз деп аталатын ғажайып құс:
a)
қарлығаш
b)
қызыл қарға
c)
қызғылт қоқиқаз
d)
археоптерикс
80.
Ашық кеңістіктің типтік жануары:
a)
сусиыр
b)
ақбөкен
c)
торғай
d)
бұғы
100 %
