wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

морфология

Total questions: 53

Worksheet time: 27mins

Name
Class
Date
1.

Сөздің лексикалық я грамматикалық мағыналарын білдіретін 

    бөлшектерін не деп атайды?

a)

Морфемалар

b)

кос создер

c)

лексикалык магына

d)

грамматикалык магына

2.

Қазақ тіліндегі барлық сөздер семантикалық және морфологиялық белгілеріне қарай қандай топқа бөлінеді?

a)

Шылаулар, қайтала қос сөздер, қосарлама сөздер.

b)

Атаушы сөздер, көмекші сөздер, одағай сөздер

c)

Атаушы сөздер, одағай сөздер, қосалқы сөздер

d)

Атаушы сөздер, қосалқы сөздер, одағай сөздер

3.

Күрделі сөздің құрамындағы компоненттің дыбыстық өзгерістің нәтижесінде бастапқы өз мағынасынан ада – күде айрылуы не деп аталады?

a)

грамматикалау

b)

лексикалану

c)

Делексикалану

 

d)

идиомалану

4.

Амалдың субъекті  мен объектіге қатысын, сондай–ақ, керісінше,  субъекті мен объектінің амалға қатысын білдіретін формалардың жүйесін не деп атаймыз?

a)

шак категориясы

b)

есимше категориясы

c)

Етіс категориясы

d)

Көсемше категориясы

5.

Тілдегі өзіне тән грамматикалық формасы бар жалпы грамматикалық мағына не деп аталады?

a)

грамматикалық форма

b)

Грамматикалық категория

c)

септеу категрияы

d)

жиктеу категориясы

6.

 Құрылымы мен құрамы жағынан жұрнақтар қандай салаға бөлінеді?

a)

Синоним, омоним жұрнақтар

b)

Сөз тудыратын, сөз түрлендіретін жұрнақтар

c)

Жалаң, құранды жұрнақтар

d)

Полисемиялы, кірме жұрнақтар.

7.

Көмекші есімі бар сөйлемді көрсетіңіз

a)

Ол өзінен - өзі сөйлей кірді

b)

Сен қымсынба, біз бармыз

c)

Жаңбыр жауып, жер көгерді.

d)

Сүйексіз қызыл тілімді жаңылдырман

8.

Мағыналық жағынан бір я бірнеше мағынаны білдіретініне қарағанда, жұрнақтар қалай бөлінеді?

a)

. Омоним, синоним жұрнақтар

b)

. Сөз түрлендіретін, сөз тудыратын жұрнақтар

c)

Дара мағыналы, көп мағыналы жұрнақтар

d)

Көне, жаңа жұрнақтар

9.

Тілдің даму барысында сөз құрамындағы морфемалардың бірінің   элементі екіншісіне ауысып, ол морфемалардың бұрынғы жігімен ара қатысының өзгеруі не деп аталады?

a)

жылысу кубылысы

b)

курделену кубылысы

c)

жалаң соз

d)

Сіңісу құбылысы

.

10.

Есімше формалы сөзден сын есімге ауысқан сөздерді табыңыз

a)

таудай,баудай

b)

Жатаған, сүзеген

c)

білген,терендік

d)

жазатын коретін

11.

Деривациялық мағына дегеніміз не?

a)

Жалғаулардың мағынасы

b)

Морфемалардың өзгеруі

c)

Көптік жалғаулардың мағынасы.

d)

Сөз тудырушы жұрнақтардың грамматикалық мағынасы

12.

Модальдылықты іс - әрекеттің шындыққа қатынасын білдіретін грамматикалық категорияны табыңыз

a)

Рай категориясы

b)

Салт-сабақтылық категориясы

c)

Шақ категориясы

d)

Сыпат категориясы

13.

Реляциялық мағына дегеніміз не?

a)

Синтаксистік мағына

b)

. Сөз түрлендіруші түбірдің ішіне қойылатын морфема

c)

Морфемал. ардың жылысу

d)

Омонимдес қосымшалар

e)

Сөз түрлендіруші жұрнақтардың грамматикалық мағынасы

14.

Сөз түрлендіруші жұрнақтардың грамматикалық мағынасы

a)

үстеу

b)

тұйық етәстік

c)

етіс

d)

есімше

e)

көсемше

15.

Жіктік жалғаудың ықшамдалған формаларын табыңыз

a)

баралық     

b)

тартқам

c)

ішімнен

d)

күйлер

e)

баласындай

16.

Сапалық сын есімді табыңыз

a)

малды ауыл

b)

сүтті сиыр

c)

Үлкен үй

d)

құмды жер

e)

қарлы тас

17.

Затты жеке – даралап атамай, оның жиынын тобымен атайтын зат есімдер не деп аталады?

a)

. Көмекші есімдер

b)

Жалпы есімдер

c)

Көптік жалғаулары

d)

Эмоциялы – экспрессивтік реңді есімдер

e)

Көптік мәнді есімдер

18.

 Өлі түбірді табыңыз

a)

уыста

b)

біл

c)

Момақан

d)

жүнде

e)

тізеле

19.

Қатыстық сын есім анықтаңыз

a)

сынық

b)

Шоқпардай  

 

 

c)

сарыақ

d)

ап анық

e)

қызыл

20.

Болымды етістікті табыңыз

a)

айтпа

b)

сұрама

c)

сыз

d)

барма

e)

тасыма

21.

Негізгі сын есімді табыңыз

 

a)

тарихи

b)

көк

c)

ұрысқақ

d)

көкшіл

22.

 Дыбыстық еліктеуіш сөзді көрсетіңіз

 

$$$

a)

тырс

b)

тыртық

c)

бүгжең

d)

қиқаң

23.

Мақсат үстеуді табыңыз

a)

алда

b)

бірталай

c)

қасақана

d)

былтыр

e)

шапшаң

24.

 Есімше жасап тұрған жұрнақты табыңыз

a)

көрме

b)

көретін

c)

көріп

d)

көрсе

25.

Нақ осы шақтағы сөзді көрсетіңіз

a)

жатыр

b)

істейді

c)

айтқан

d)

жазады

26.

Шылау сөздер қатарын көрсетіңіз

a)

тез, тым, сонша, оңаша

b)

қызыл, сары, аппақ, көкпеңбек

c)

үшін, және, ғана, түгіл

d)

кел, тұр, түр, кем

e)

кі, он, үш, бес

27.

Есімдер тобынан жасалған қос сөзді көрсетіңіз

a)

Келген тәрізді

b)

Асығып-үсігіп

c)

Жылдан-жылға

d)

Әттеген-ай

e)

Қол қою

28.

 Есім сөздерден сын есім тудыратын жұрнақты табыңыз

a)

–қылт, -ғылт

b)

шылтым, -шілтім

c)

–лық, -лік

d)

–ақ, -ек

e)

–ғыш, -гіш

29.

Бөлшектік сан есімдер құрамы жағынан қандай түрде болып келеді

a)

Дара, күрделі

b)

күрделі

c)

Құранды

d)

Негізгі, туынды

30.

Жалғаулық шылауды көрсетіңіз

a)

Ойына алғаны орындалған сөң сәнді өмірі басталды

b)

Түн мен күн орнын ауыстырды

c)

Шын жүйрік–ау деген ой келді

d)

Шынайы ғалым ғана биіктерге көтеріледі

31.

Зат есімнің рең мәнін тудыратын жұрнақтарды табыңыз

a)

– еке, -қа ,- ке

b)

ыра, /іре/

c)

– шақ, /шек/

d)

ашақ, /-.ешек

32.

Қатыстық сын есім дегеніміз не?

a)

Сын есімнің заттық мағынаға ие болуы

b)

Басқа заттың қатысы арқылы заттың сынын білдіреді

c)

Іс - әрекет қимылдың сынын білдіреді

d)

Шырай арқылы түрлене алатын сын есім

33.

Қосарлама қос сөздерді табыңыз

a)

өзбе – көз

b)

Мөп – мөлдір

c)

Өсіп-өнген

d)

Асқар тау

34.

Есім сөзден жасалған туынды зат есімді табыңыз

a)

Айтыс, ұрыс, талас

b)

Кісілік, малшы, заңгер

c)

Білім, ұғым, төзім

d)

. Көрме, терме, кеспе

35.

 Сын есімнің заттануын көрсетіңіз

 

a)

Құлақ есіткенді, көз көреді

b)

Құлағы үлкен күйші болар, саусағы ұзын биші болар

c)

Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен

d)

Айдағаны бес ешкі, ысқырығы жер жарады

36.

 Есімдерден зат есім тудыратын өнімсіз жұрнағы бар сөйлемді  көрсетіңіз

a)

. Бүгінді – ертең жеңеді

b)

Төрт аяғым тең жорғамын

c)

Қазақстан, айналайын атыңнан

d)

Жаздым үлгі жастарға бермек үшін

37.

Есімдерден сын есім тудыратын өнімсіз жұрнақты көрсетіңіз

a)

нды – інді

b)

ыңқы - ңқы

c)

қой -ғой

d)

ымтал – імтал

38.

 Омонимдес жұрнақты табыңыз

a)

шақ - шек жұрнағы

b)

й жұрнағы

c)

к -қ -ық -ік –ақ -ек

d)

нікі, -ныкі – жұрнағы

39.

Сын есімнің заттануын көрсетіңіз

a)

. Бұл – жазғы жайлы қоныс

b)

Ескіге жаңа өлшеуіш

c)

төрт аяғым тең жорғамын

d)

Өткір пышақ қол кесер

40.

$$$

 Мағыналарына қарай есімдіктер неше топқа бөлінеді?

a)

өртке

b)

Жетіге

c)

Алтыға    

d)

Беске   

41.

Синонимдес жұрнақтарды көрсетіңіз

.

a)

қ - ық - ік – ақ - ек

b)

қақ - ғақ - көк – гек

c)

- қыш - ғыш – кіш – гіш

d)

нікі – дікі, - тікі.

42.

 Ешқашан да күрделі түрде қолданылмайтын сан есімді табыңыз

a)

Топтық сан есімдер

b)

Болжалдық сан есімдер

c)

Реттік сан есімдер

d)

Жинақтық сан есімдер

43.

 Сын есімнің заттануын көрсетіңіз

a)

Ол өзінен - өзі сөйлей кірді

b)

Жылтырағанның бәрі алтын емес

c)

Жаздым үлгі жастарға бермек үшін

d)

Құлақ есіткенді, көз көреді

44.

Қатыстық сын есімді табыңыз

 

a)

Желсіз 

b)

базарлы

c)

ақ

d)

мейірімді

45.

Етістіктен жасалған зат есімді көрсет

a)

тарсыл

b)

бұрғы

c)

дәптер

d)

қамшыла

46.

Тұлғасына қарай одағай түрін анықтаңыз: қап, бәлім

a)

негізгі түбір

b)

–ғалы, -гелі, -қалы, -келі+

c)

іркесті сөз

d)

ды, -ді, -ты, -ті

47.

 Негізгі етістікті көрсетіңіз

a)

ал

b)

уйренуші

c)

шығар

d)

отыырғыз

48.

 Еліктеу сөзі бар тіркесті анықтаңыз

a)

өскен өркен

b)

мәдени орталық

c)

. үй айналасы

d)

бүлк ету

49.

Үстеудің қызметін анықтаңыз. Жата-жастана қонуымызды өтінеді.

a)

баяндауыш

b)

пысықтауыш

c)

толықтауыш

d)

бастауыш

50.

 Септеулік шылауды көрсетіңіз

 

a)

Тек апасы түннен бері қатты мазасызданып, тынышы кетіп тұр

b)

Сондай да сөз бола ма екен?

c)

Абайдың қысылғанын Ділда сеїді, бірақ ол түк өкінген жоқ

d)

сәт үзіліс істеліп, ақын да, үйдегі үлкендер де сыртқа шықты

51.

Көсемшені табыңыз

a)

кетер

b)

кеткелі

c)

кетпек

d)

. кеткен

52.

 Көсемшенің жұрнағын белгілеңіз

a)

–ғалы, -гелі, -қалы, -келі

b)

атын, -етін, -йтын, -йтін

c)

–ар, -ер, -р

d)

ма ме

53.

Әр түрлі мағынаға ие бола алатын одағайды көрсетіңіз

a)

әтеген-ай

b)

бәрекелді

c)

тәйт

d)

пар-пар