wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

9-13 ҒҒ. БАСЫНДАҒЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТ

Total questions: 45

Worksheet time: 23mins

Name
Class
Date
1.

9-13 ғ. Басындағы ғылым мен мәдениет орталықтары:

a)

Отырар, Испиджаб

b)

Тараз, Бұхара

c)

Самарқан

d)

Барлығы дұрыс

2.

Ортағасырлық қалалардан шыққан ғұламалар:

a)

әл-Фараби, Әбу Райхан әл-Бируни

b)

М. Қашғари, Ж. Баласағұни

c)

А. Иүгінеки, Қ. А. Йасауи

d)

Барлығы дұрыс

3.

Қазіргі түркі халықтарының ортақ игілігі болып табылады:

a)

ғылым мен әдебиеттегі жетістіктер

b)

руна жазуы

c)

жер иеліктері

d)

Барлығы дұрыс

4.

Еңбектерінде өздерін түркі ретінде таныстырған ғұламалар:

a)

Омар Хаям, әл-Фараби

b)

Йассауи, Махмұд Қашқари

c)

Ә. Науаи, Ж. Баласағұни

d)

Барлығы дұрыс

5.

Ортағасырлық ғалымдар өздерін еңбектерінде қай ұлттың өкілі ретінде таныстырды:

a)

араб

b)

парсы

c)

түркі

d)

қытай

6.

Ортағасырлық ғалым-ғұламалар еңбектерінде өз тілін мақтанышпен атады:

a)

араб тілі

b)

түркі тілі

c)

парсы тілі

d)

қыпшақ тілі

7.

Еңбектері ортағасырлық ғылымның негізін қалаған ғұлама:

a)

әл-Фараби

b)

әл-Бируни

c)

әл-Идриси

d)

әл-Марвази

8.

Әл-Фараби ықпалымен көзқарастары қалыптасқан ойшылдар:

a)

әл-Бируни, әл-Идриси

b)

Қашқари, Баласағұн

c)

Ибн Сина, Омар Хайям

d)

Барлығы дұрыс

9.

Әл-Фараби дүниеге келген жыл:

a)

970 ж

b)

670 ж

c)

570 ж

d)

870 ж

10.

Әл-Фараби дүниеге келген жер:

a)

Суяб

b)

Сығанақ

c)

Испиджаб

d)

Фараб

11.

Әл-Фараби айналысқан салалар:

a)

астрномия, логика, музыка

b)

теориясы, математика, әлеуметтану, этика

c)

медицина,

психология, философия, құқық􏰓

d)

Барлығы дұрыс

12.

Әл-Фараби жинақтап, ретке келтірен Аристотель шығармасы:

a)

Поэзия жанры

b)

Органон

c)

Аспан әлемі

d)

Дұрыс жауап жоқ

13.

«Екінші ұстаз» атанған тұлға:

a)

Аристотель

b)

Махмұд Қашқари

c)

әл-Фараби

d)

әл-Марвази

14.

Әл-Фараби жинаған білімін жүйелеп жазған еңбек:

a)

«Ғылымдардың жіктемесі туралы сөз» трактаты􏰓

b)

“Поэзия өнері жайлы” трактаты

c)

“Аспан әлемі жайлы” трактат

d)

Дұрыс жауап жоқ

15.

Әл-Фараби ғылымды бөлді:

a)

сандық, мәтіндік деп

b)

ауызша, жазбаша деп

c)

теориялық, практикалық деп

d)

Дұрыс жауап жоқ

16.

Әл-Фараби жіктелімі бойынша теориялық білімдерге жатты:

a)

логика, математика

b)

физика, астрономия

c)

поэзия, музыка

d)

Барлығы дұрыс

17.

Әл-Фараби жіктелімі бойынша практикалық білімдерге жатты:

a)

поэзия, музыка

b)

математика, физика

c)

этика, саясат􏰓

d)

Барлығы дұрыс

18.

Әл-Фараби жасаған тұжырым:

a)

білімді тану туралы

b)

аспанды тану туралы

c)

әлемді тану туралы

d)

бақытты тану туралы

19.

Әл-Фарабидың адамның табиғаты, интеллектуалдық және

этикалық жетілу, билеушінің мұраты туралы ой тұжырымдары айтылған еңбектері:

a)

«Бақытқа жету туралы»􏰓

b)

«Азаматтық саясат»

c)

Барлығы дұрыс

d)

Дұрыс жауап жоқ

20.

Орта ғасырлар энциклопедияшысы:

a)

Әбу Райхан Әл-Бируни􏰓

b)

әл-Фараби

c)

әл-Идриси

d)

әл-Марвази

21.

Әбу Райхан Әл-Бирунидың 27 жасында жазған ескерткіші:

a)

Поэзия өнері туралы трактат

b)

«Өткен буындардың ескерткіштері»

c)

Музыка өнері жайлы трактат

d)

Барлығы дұрыс

22.

Жыл санау жүйесі туралы айтылып, алғаш рет тригонометрияның негіздері мен астрономия мәселелері қарастырылған Әл-Бируни еңбегі:

a)

«Өткен буындардың ескерткіштері»

b)

«Бақытқа жету туралы»􏰓

c)

«Азаматтық саясат»

d)

«Масғұд кестелері

23.

Коперник пен Галилейге дейін Жер Күнді айналатынын айтты:

a)

әл-Бируни

b)

әл-Марвази

c)

әл-Идриси

d)

Омар Хаям

24.

Ортағасырлардағы аса көрнекті тарихшы:

a)

әл-Марвази

b)

әл-Бируни

c)

әл-Идриси

d)

әл-Фараби

25.

Әл-Бируни тарихи тұрғыда қай халықтар туралы қызықты деректерде береді:

a)

Батыс Еуропа мен Шығыс Еуропа

b)

Орталық Азия мен Орта Азия

c)

Оңтүстік Қазақстан мен Солтүстік Қазақстан

d)

Барлығы дұрыс

26.

Әлем ғалымдары «Әбу Райхан әл-Бируни» ғасыры атады:

a)

12 ғ

b)

13 ғ

c)

11 ғ

d)

15 ғ

27.

ХІ ғ. ортасында Қарахан мемлекетінің орталығы Баласағұн қаласында дүниеге келді:

a)

Махмұд Қашқари

b)

Омар Хаям

c)

Әл-Фараби

d)

Жүсіп Баласағұн

28.

Ж. Баласағұн жетік білген тілдер:

a)

түркі, қыпшақ

b)

араб, парсы

c)

қытай, парсы

d)

Барлығы дұрыс

29.

Ж. Баласағұнның нақыл сөздер, уағыз, диалог түрінде жазылған поэмасы:

a)

Диуани хикмет

b)

Астрономия

c)

Ақиқат сыйы

d)

Құтты білік

30.

«Құтты білік» поэмасының негізгі мазмұны арналды:

a)

білімге

b)

ақиқатқа

c)

ізгілікке

d)

ақылға

31.

Жүсіп пікірінше мемлекетті қандай билеуші басқаруы тиіс:

a)

жұртшылыққа ізгілік әкелетін білімді де мәдениетті билеуші

b)

қара қылды қақ жарардай әділ

c)

Барлығы дұрыс

d)

Дұрыс жауап жоқ

32.

Түркі тілінде жазылған алғашқы энциклопедиялық еңбек:

a)

Тарихи-Рашиди

b)

Ақиқат сыйы

c)

Диуани хикмет

d)

Құтты білік

33.

Жүсіп «Құтты білік» шығармасын кімге арнады:

a)

Қарақытай билеушісіне

b)

Қарахан билеушісіне

c)

Оғыз билеушісне

d)

Ұйғыр билеушісне

34.

Ж. Баласағұн «Құтты білік» шығармасы үшін Қарахан билеушісінен алған лауазым:

a)

бас ақын

b)

бас сот

c)

бас уәзір

d)

оң қол

35.

Ортағасырлар кезеңіндегі түркі халықтарының рухани өмірі мен дәстүрлері болып табылатын еңбектің авторы:

a)

Рашиди

b)

Жалайри

c)

Ж.Баласағұн

d)

М.Қашқари

36.

ХІ ғ. ІІ ширегінде Қарахандық ақсүйек отбасында дүниеге келді:

a)

Әл-Марвази

b)

Әл-Бируни

c)

Махмұд Қашқари

d)

Жүсіп Баласағұн

37.

Ортағасырлық ғылымның барлық салаларынан білім алған:

a)

әл-Марвази

b)

Ж.Баласағұн

c)

Ахмет Иүгүніки

d)

М. Қашқари

38.

М. Қашғаридың түркі тайпаларының тұрмысын, тілін, салтын зерттеп жазған еңбегі:

a)

«Диуани лұғат-ат түрк»/«Түрік тілінің сөздігі

b)

“Ақиқат сыйы”

c)

“Құтты білік”

d)

“Тарихи Рашиди”

39.

Түркі мәдениетінің бірегей ескерткіші:

a)

“Құтты білік”

b)

«Диуани лұғат-ат түрк» /«Түрік тілінің сөздігі»􏰄

c)

“Тарихи Рашиди”

d)

“Оғызнама”

40.

«Диуани лұғат-ат түрк»/«Түрік тілінің сөздігі» қай салалар бойынша құнды дерек береді:

a)

түркі халықтарының тілі

b)

тарих- ы, этнографиясы, экономикасы

c)

мәдени-саяси өмірі туралы

d)

Барлығы дұрыс

41.

Түркология ғылымының негізін салушы:

a)

әл-Фараби

b)

әл-Идриси

c)

М. Қашғари

d)

әл-Марвази

42.

«Мен бұл кітапты хикмет сөздер, мақал-мәтелдер, өлең жырлар

секілді, әдеби сөздермен безендіріп шықтым» - деп өз еңбегі

туралы баяндаған:

a)

әл-Идриси

b)

М. Қашғари􏰄

c)

Йассауи

d)

Рашиди

43.

Түркі тілінде жазған Қарахан дәуірінің ақыны:

a)

Махмұд Қашқари

b)

Әл-Марвази

c)

Әл-Идриси

d)

Ахмет Иүгнеки􏰄

44.

А. Иүгнеки еңбегі:

a)

Диуани хикмет

b)

Құтты білік

c)

Ақиқат сыйы

d)

Барлығы дұрыс

45.

Болашақ ұрпақты адал өмір сүруге, парасатты болуға үндейтін

шығарма:

a)

Құтты білік

b)

Ақиқат сыйы

c)

Диуани хикмет

d)

Дұрыс жауап жоқ