Worksheets9-13 ҒҒ. БАСЫНДАҒЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТ
Total questions: 45
Worksheet time: 23mins
9-13 ғ. Басындағы ғылым мен мәдениет орталықтары:
Отырар, Испиджаб
Тараз, Бұхара
Самарқан
Барлығы дұрыс
Ортағасырлық қалалардан шыққан ғұламалар:
әл-Фараби, Әбу Райхан әл-Бируни
М. Қашғари, Ж. Баласағұни
А. Иүгінеки, Қ. А. Йасауи
Барлығы дұрыс
Қазіргі түркі халықтарының ортақ игілігі болып табылады:
ғылым мен әдебиеттегі жетістіктер
руна жазуы
жер иеліктері
Барлығы дұрыс
Еңбектерінде өздерін түркі ретінде таныстырған ғұламалар:
Омар Хаям, әл-Фараби
Йассауи, Махмұд Қашқари
Ә. Науаи, Ж. Баласағұни
Барлығы дұрыс
Ортағасырлық ғалымдар өздерін еңбектерінде қай ұлттың өкілі ретінде таныстырды:
араб
парсы
түркі
қытай
Ортағасырлық ғалым-ғұламалар еңбектерінде өз тілін мақтанышпен атады:
араб тілі
түркі тілі
парсы тілі
қыпшақ тілі
Еңбектері ортағасырлық ғылымның негізін қалаған ғұлама:
әл-Фараби
әл-Бируни
әл-Идриси
әл-Марвази
Әл-Фараби ықпалымен көзқарастары қалыптасқан ойшылдар:
әл-Бируни, әл-Идриси
Қашқари, Баласағұн
Ибн Сина, Омар Хайям
Барлығы дұрыс
Әл-Фараби дүниеге келген жыл:
970 ж
670 ж
570 ж
870 ж
Әл-Фараби дүниеге келген жер:
Суяб
Сығанақ
Испиджаб
Фараб
Әл-Фараби айналысқан салалар:
астрномия, логика, музыка
теориясы, математика, әлеуметтану, этика
медицина,
психология, философия, құқық
Барлығы дұрыс
Әл-Фараби жинақтап, ретке келтірен Аристотель шығармасы:
Поэзия жанры
Органон
Аспан әлемі
Дұрыс жауап жоқ
«Екінші ұстаз» атанған тұлға:
Аристотель
Махмұд Қашқари
әл-Фараби
әл-Марвази
Әл-Фараби жинаған білімін жүйелеп жазған еңбек:
«Ғылымдардың жіктемесі туралы сөз» трактаты
“Поэзия өнері жайлы” трактаты
“Аспан әлемі жайлы” трактат
Дұрыс жауап жоқ
Әл-Фараби ғылымды бөлді:
сандық, мәтіндік деп
ауызша, жазбаша деп
теориялық, практикалық деп
Дұрыс жауап жоқ
Әл-Фараби жіктелімі бойынша теориялық білімдерге жатты:
логика, математика
физика, астрономия
поэзия, музыка
Барлығы дұрыс
Әл-Фараби жіктелімі бойынша практикалық білімдерге жатты:
поэзия, музыка
математика, физика
этика, саясат
Барлығы дұрыс
Әл-Фараби жасаған тұжырым:
білімді тану туралы
аспанды тану туралы
әлемді тану туралы
бақытты тану туралы
Әл-Фарабидың адамның табиғаты, интеллектуалдық және
этикалық жетілу, билеушінің мұраты туралы ой тұжырымдары айтылған еңбектері:
«Бақытқа жету туралы»
«Азаматтық саясат»
Барлығы дұрыс
Дұрыс жауап жоқ
Орта ғасырлар энциклопедияшысы:
Әбу Райхан Әл-Бируни
әл-Фараби
әл-Идриси
әл-Марвази
Әбу Райхан Әл-Бирунидың 27 жасында жазған ескерткіші:
Поэзия өнері туралы трактат
«Өткен буындардың ескерткіштері»
Музыка өнері жайлы трактат
Барлығы дұрыс
Жыл санау жүйесі туралы айтылып, алғаш рет тригонометрияның негіздері мен астрономия мәселелері қарастырылған Әл-Бируни еңбегі:
«Өткен буындардың ескерткіштері»
«Бақытқа жету туралы»
«Азаматтық саясат»
«Масғұд кестелері
Коперник пен Галилейге дейін Жер Күнді айналатынын айтты:
әл-Бируни
әл-Марвази
әл-Идриси
Омар Хаям
Ортағасырлардағы аса көрнекті тарихшы:
әл-Марвази
әл-Бируни
әл-Идриси
әл-Фараби
Әл-Бируни тарихи тұрғыда қай халықтар туралы қызықты деректерде береді:
Батыс Еуропа мен Шығыс Еуропа
Орталық Азия мен Орта Азия
Оңтүстік Қазақстан мен Солтүстік Қазақстан
Барлығы дұрыс
Әлем ғалымдары «Әбу Райхан әл-Бируни» ғасыры атады:
12 ғ
13 ғ
11 ғ
15 ғ
ХІ ғ. ортасында Қарахан мемлекетінің орталығы Баласағұн қаласында дүниеге келді:
Махмұд Қашқари
Омар Хаям
Әл-Фараби
Жүсіп Баласағұн
Ж. Баласағұн жетік білген тілдер:
түркі, қыпшақ
араб, парсы
қытай, парсы
Барлығы дұрыс
Ж. Баласағұнның нақыл сөздер, уағыз, диалог түрінде жазылған поэмасы:
Диуани хикмет
Астрономия
Ақиқат сыйы
Құтты білік
«Құтты білік» поэмасының негізгі мазмұны арналды:
білімге
ақиқатқа
ізгілікке
ақылға
Жүсіп пікірінше мемлекетті қандай билеуші басқаруы тиіс:
жұртшылыққа ізгілік әкелетін білімді де мәдениетті билеуші
қара қылды қақ жарардай әділ
Барлығы дұрыс
Дұрыс жауап жоқ
Түркі тілінде жазылған алғашқы энциклопедиялық еңбек:
Тарихи-Рашиди
Ақиқат сыйы
Диуани хикмет
Құтты білік
Жүсіп «Құтты білік» шығармасын кімге арнады:
Қарақытай билеушісіне
Қарахан билеушісіне
Оғыз билеушісне
Ұйғыр билеушісне
Ж. Баласағұн «Құтты білік» шығармасы үшін Қарахан билеушісінен алған лауазым:
бас ақын
бас сот
бас уәзір
оң қол
Ортағасырлар кезеңіндегі түркі халықтарының рухани өмірі мен дәстүрлері болып табылатын еңбектің авторы:
Рашиди
Жалайри
Ж.Баласағұн
М.Қашқари
ХІ ғ. ІІ ширегінде Қарахандық ақсүйек отбасында дүниеге келді:
Әл-Марвази
Әл-Бируни
Махмұд Қашқари
Жүсіп Баласағұн
Ортағасырлық ғылымның барлық салаларынан білім алған:
әл-Марвази
Ж.Баласағұн
Ахмет Иүгүніки
М. Қашқари
М. Қашғаридың түркі тайпаларының тұрмысын, тілін, салтын зерттеп жазған еңбегі:
«Диуани лұғат-ат түрк»/«Түрік тілінің сөздігі
“Ақиқат сыйы”
“Құтты білік”
“Тарихи Рашиди”
Түркі мәдениетінің бірегей ескерткіші:
“Құтты білік”
«Диуани лұғат-ат түрк» /«Түрік тілінің сөздігі»
“Тарихи Рашиди”
“Оғызнама”
«Диуани лұғат-ат түрк»/«Түрік тілінің сөздігі» қай салалар бойынша құнды дерек береді:
түркі халықтарының тілі
тарих- ы, этнографиясы, экономикасы
мәдени-саяси өмірі туралы
Барлығы дұрыс
Түркология ғылымының негізін салушы:
әл-Фараби
әл-Идриси
М. Қашғари
әл-Марвази
«Мен бұл кітапты хикмет сөздер, мақал-мәтелдер, өлең жырлар
секілді, әдеби сөздермен безендіріп шықтым» - деп өз еңбегі
туралы баяндаған:
әл-Идриси
М. Қашғари
Йассауи
Рашиди
Түркі тілінде жазған Қарахан дәуірінің ақыны:
Махмұд Қашқари
Әл-Марвази
Әл-Идриси
Ахмет Иүгнеки
А. Иүгнеки еңбегі:
Диуани хикмет
Құтты білік
Ақиқат сыйы
Барлығы дұрыс
Болашақ ұрпақты адал өмір сүруге, парасатты болуға үндейтін
шығарма:
Құтты білік
Ақиқат сыйы
Диуани хикмет
Дұрыс жауап жоқ
