wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Абылай хандығы

Total questions: 68

Worksheet time: 45mins

Name
Class
Date
1.

Орта жүздің сұлтаны, Уалидің баласы Әбілмансұр дүниеге келген жыл:

a)

1711жылы

b)

1712жылы

c)

1717жылы

d)

1751жылы

2.

Абылай ханның өмір сүрген жылдары: 

a)

1711-1781жж

b)

1711-1785

c)

1711-1771жж

d)

1711-1791жж

3.

1711-1781 жылдары аралығында өмір сүрген мемлекет қайраткері:

a)

Абылай

b)

Әбілмәмбет

c)

Шарыш

d)

Дұрыс жауап жоқ

4.

Абылай ханның азан шақырған есімі: 

a)

 Әбілмансұр

b)

 Сабалақ

c)

Әбілмәмбет

d)

Шарыш

5.

Абылай ханның бала кезіндегі лақап аты:

a)

 Әбілмансұр

b)

 Сабалақ

c)

 Әбілмәмбет

d)

 Шарыш

6.

Абылайдың атасы «Қанішер» Абылай билік құрған қала:

a)

Түркістан

b)

Семей

c)

Алмалық

d)

Отырар

7.

Сабалақ атанаған Абылай келіп қосылған әкесімен ағайындас орта жүздің  ханы: 

a)

Әбілмәмбет

b)

Сабалақ

c)

 Шарыш

d)

дұрыс жауап жоқ

8.

Абылай жоңғарларға қарсы күреске белсене ат салысты:

a)

 15 жасында 

b)

 14 жасында 

c)

 17 жасында 

d)

 16 жасында 

9.

Жекпе жек ұрыста Абылайдың қолынан қаза тапқан жоңғарлардың атақты батыры:

a)

Сабалақ

b)

Шарыш

c)

Әбілманбет

d)

Үз-Темір

10.

1740 жылы Ресей билігіне бағынуға ант берген билеуші(-лер): 

a)

Абылай, Әбілмәмбет

b)

 Әбілмансұр Абылай

c)

Әмірсана

d)

дұрыс жауап жоқ

11.

1755ж басталған соғыс: 

a)

Қазақ-Өзбек

b)

Жоңғар-Қазақ

c)

Қытай Жоңғар

d)

Барлық жауап дұрыс

12.

1756 жылы Іле өзенінің бойымен Қазақстанға басып кірген ел: 

a)

Қытай

b)

Жоңғар

c)

Өзбек

d)

Моңғол

13.

1756 (1757) жылы Қазақстанға басып кірген ел: 

a)

Қытай әскері

b)

Моғол әскері

c)

Жоңғарй әскері

d)

Өзбек әскері

14.

Қытай қолбасшылары Фу Дэ, Чжао Хой бастағана әскердің Қазақстанға басып кірген жылы:

a)

1757

b)

1728

c)

1759

d)

1755

15.

Қытай әскерінің  Алтай, Тарбағатй өңіріне қауіп төндірген жорығы басталды: 

a)

1575

b)

1757

c)

1754

d)

1755

16.

ХҮІІІ ғ-ң ортасында Қазақ билеушілері мен Қытай арасында шиеленістің басты себебі: 

a)

Жер мәселесі

b)

Сауда мәселесі

c)

Әскер мәселесі

d)

Су мәселесі

17.

Қытайлар қазақ шекарасына осы ханның тұсында басып кірді: 

a)

Жәңгір

b)

Қасым

c)

Әбілхайыр

d)

Абылай

18.

Қытай әскері қазақ жеріне басып кірген жыл: 

a)

ХҮІІІ ғ. 50 жылдары

b)

 ХҮІІІ ғ. 40 жылдары

c)

 ХҮІІІ ғ. 60 жылдары

d)

 ХҮІІІ ғ. 30 жылдары

19.

Абылайдың Қытай билігін мойындаған жылы:

a)

1757ж

b)

1766ж

c)

1754ж

d)

1784ж

20.

Абылайдың Қытай билігін мойындаған жылы:

a)

1757-1760ж

b)

1756-1760ж

c)

1755-1760ж

d)

1757-1765ж

21.

Абылай хан тұсында Қытаймен ара қашықтықтағы иеліктерді сақтап қалу мүмкіндігі:

a)

Дипломатиялық жолмен

b)

Сауда саттық жолымен

c)

Әскери жолмен

d)

дұрыс жауап жоқ

22.

Абылай ханға байланысты дұрыс дәйекті анықтаңыз

a)

І. Қазақ жеріндегі патша  үкіметінің әскери бекіністерін жойды

b)

ІІ.1756 жылы қытай үкіметімен дипломатиялық байланыс орнатты

c)

III. 1771 жылы Еділ қалмақтарымен сауда байланыс орнатты

d)

. Қытайдан Тарбағатай мен Іле өзені бойындағы жерлерді қайтарып алды

23.

Абылай ханның Қытаймен жүргізген келіссөз нәтижесінде қайтарылған жер:

a)

Тарбағатай, Алтай сеңгірі, Зайсан көлінің шығысы

b)

Тарбағатай аймағы

c)

 Зайсан көлінің шығысы

d)

дұрыс жауап жоқ

24.

ХҮІІІ ғ-ң ІІ жартысында Қытай елі қазақтарға көшіп- қонуға рұқсат беруге мәжбүр болған аймақ:

a)

 Тарбағатай аймағы

b)

Алтай сеңгірі

c)

Зайсан көлі

d)

Ташкент

25.

ХҮІІІ ғ-ң 70ж Абылай бірқатар соғыстарда соққы беріп , салық төлеуге мәжбүр еткен қала: 

a)

 Ташкент

b)

Зайсан

c)

Алмалық

d)

Тарбағатай

26.

ХҮІІІ ғ-ң 70ж Абылай бірқатар соғыстарда соққы берді: 

a)

Ходжент әміршісіне

b)

Әмірсанаға

c)

Қытайға

d)

Жоңғарларға

27.

Абылай хан Орта Азия елдеріне шабуыл жасады:

a)

 ХҮІІІғ-ң 70ж

b)

 ХҮІІІғ-ң 40ж

c)

 ХҮІІІғ-ң 80ж

d)

 ХҮІІІғ-ң 60ж

28.

Қазақтар мен қалмақтар арасындағы болған 1771 жылғы шайқас:

a)

Бұлтанты

b)

Аңырақай

c)

Қалмақ қырылған

d)

 Шаңды жорық

29.

А.Левшиннің еңбегңнде сипатталған тарихи оқиғаны табыңыз: «Кез-келген қырғыз-қайсақ қалмақтармен шайқасқа түсуге оларды аяусыз тонауға асықты. Олар бір айға жетер-жетпес уақыт ішінде қаруланып шыға келді. Жайықтың бойынан басталып, Қытайдың шекарасына дейін созылып жатқан кең-байтақ даланың қай қай жерінде болса да қалмақтардың келуін асыға күтіп жүрген жауынгерлер – толып кетті....»: 

a)

Бұланты

b)

Қалмақ қырылған

c)

Аңырақай

d)

Шаңды жорық

30.

Мәтінде сипатталған тарихи оқиғаны анықтаңыз:  «Жайықтың бойынан басталып, Қытайдың шекарасына дейін созылып жатқан кең-байтақ даланың қай жерінде болса да қалмақтардың келуін асыға күтіп жүрген жауынгерлер толып кетті. Қазақтар өздеріне қалмақтардың бұрын көрсеткен жәбір-жарасы мен қорлығын былай қойғанда, жалпы шыққан тегі мен атын естігенде-ақ оларды ата жауымыз деп санайды...»

a)

Шаңды жорық

b)

Аңырақай

c)

Бұланты

d)

Қалмақ қырылған

31.

1761ж Абылай орыстың осы патшасымен ағаш ұстасын және 200-300 пұт астық жіберуді сұрап хат жазды: 

a)

 Елизавета Петровна

b)

1 Петр

c)

Әбілпайыз

d)

дұрыс жауап жоқ

32.

Абылай хан дамытуды қолдаған шаруашылық саласы:

a)

егіншілік

b)

су

c)

мал шаруашылығы

d)

отырықшы

33.

Абылай хан жер өңдеу шаруашылығын дамытқан өңір:

a)

ТАЛАС

b)

СЫРДАРИЯ

c)

ШУ

d)

Ертіс бойы

34.

1771ж орта жүздің ханы Әбілмәмбет қайтыс болғаннан кейін хан тағына отыруға тиіс мұрагер:

a)

Абылай

b)

Әмірсана

c)

Бөкей

d)

 Әбілпайыз

35.

Қазақ халқының атақты хандары, билері, сұлтандары, батырлары Абылайды хан етіп сайлады: 

a)

 1771ж

b)

 1773ж

c)

 1777ж

d)

 1775ж

36.

1771 жылы Түркістан қаласында болған оқиға:

a)

Абылай хан

b)

Әбілхайыр хан

c)

Әмірсана

d)

Жәңгір

37.

Абылай  билік құрған жылдары:

a)

1771-1781жж

b)

1771-1751жж

c)

1771-1786жж

d)

1775-1781жж

38.

Мәтінде сипатталған оқиғаға қатысты тұлғаны табыңыз:  «Ресейдің қол астына өтуді қабыл алғанына қарамастан, ол іс жүзінде Ресейге мүлде тәуелсіз ішкі және сыртқы саясат жүргізді. 1759 жылы патша үкіметінің әкімшілігі Әбілмәмбетті тағынан тайдырып, оның орнына өзінің отыруын ұсынды және оған барлық жағынан қолдау көрсетуге уәде етті. Алайда ел арасында беделі зор алыстан болжайтын көреген сұлтан бұл ұсынысты қабыл алмады. Өйткені ол ұсыныс елдің өз ішінде қазақтардың бірлігін ыдыратуға алып барып соқтыратын еді.»: 

a)

Абылай

b)

Әмірсана

c)

Қайып

d)

Жәңгір

39.

. Мәтінде сипатталған тұлғаны анықтаңыз: «.... Өз заманындағы қырғыз (қазақ)  билеушілерімен салыстырғанда жасымен, айлакерлігімен, тәжірбиелігімен, ақылдылығымен өз қарамағындағы халықтың көптігімен басым болды. Ресей империясымен және Қытай Боғды ханымен қарым-қатынасында тәуелсіздігін көрсетті...» 

a)

Абылай

b)

Әмірсана

c)

Жәңгір

d)

Қасым

40.

Мәтінде қай тарихи тұлғаның билік еткен тұсы сипатталғанын анықтаңыз: «Өзінің артықшылықтарына әбден сенімді ол өз жақтастарының бәрін де айбынымен, салиқалы мінез-құлқымен таңғалдыра қызықтырып, өзіне тарта білетін, өзінің жауларын күш көрсете қорқыта алатын, ал әрбір қалыптасқан нақты жағдайға қарай өзін бірде орыстардың қол астында, бірде қытайлардың қол астында болғандай ұстай білетін, бірақ іс жүзінде ешкімді мойындамайтын тәуелсіз билеуші еді. Оның бұл қасиеті әсіресе 1771 жылдан кейін ерекше айқын көрінді.»: 

a)

Әмірсана

b)

Абылай

c)

Әбілхайыр

d)

дұрыс жауап жоқ

41.

Абылай тұсында хан билігіне енгізілген өзгеріс:

a)

 Хан билігі шексіз болды

b)

Билер кеңесі

c)

Соттар жиыны

d)

барлық жауап дұрыс

42.

Абылай хан құқығын шектеген кеңес:

a)

Билер кеңесі

b)

Рулық

c)

Әскери

d)

дұрыс жауап жоқ

43.

Абылай тұсында өмір сүрген ақын-жыраулар:

a)

Тәтіқара

b)

Үмбетей

c)

Бұқар

d)

Тәттімбет

44.

1778ж ІІ Екатирина Абылай ханды: 

a)

Орта жүздің ханы етіп сайлады

b)

Ұлы жүздің ханы етіп сайлады

c)

Кіші жүздің ханы етіп сайланды

d)

ҮШ жүздің ханы етіп сайлады

45.

. XVIII ғасырда өмір сүрген Абылай ханның серігі, атақты жыраулар:

a)

 Бұхар

b)

Тәтіқара

c)

Үмбетей

d)

Тәтіқара

46.

Абылайдың керемет қасиеттерін жырлап, Орта Жүздегі оқиғаларға белсене қатысқан, шығармаларына батырлар ерлігін арқау еткен XVIII ғасырдың II жартысындағы танымал ақын:

a)

Тәтіқара

b)

 Бұхар

c)

Үмбетей

d)

Тәттіқара

47.

Соңғы шығармалары Абылай кезіндегі Қазақ қоғамының ішкі өмірі туралы маңызды мағлұмат көзі болып табылатын XVIII ғасырда өмір сүрген белгілі жырау: 

a)

 Бұқар

b)

Тәтіқара

c)

Үмбетей

d)

Тәттімбет

48.

Абылай ханның ішкі және сыртқы саясатына әсер еткен дарынды адам:

a)

Бұқар

b)

Тәтіқара

c)

Үмбетей

d)

дұрыс жауап жоқ

49.

Көзінің тірісінде үлкен абыройға ие болып, қазақ халқының есінде қазақ жерін біріктіруші ретінде қалған хан:

a)

Әмірсана

b)

Әбілхайыр

c)

Абылай

d)

дұрыс жауап жоқ

50.

Абылайдың халық алдында беделінің өсуіне қандай жағдай ықпал етті:

a)

Жоңғарлармен күресте басшылық жасауы

b)

Жоңғарлармен күресте басшылық жасамауды

c)

Әскери ықпалы

d)

дұрыс жауап жоқ

51.

XVIII ғ. қазақ жерлерін қалпына келтіріп, билік жүргізген хан:

a)

Әбілхайыр

b)

Әмірсана

c)

Жәңгір

d)

Абылай

52.

Тарихшы Левшиннің еңбегінде сипаттаған XVIII ғ. көрнекті мемлекет қайраткері: 

a)

 Абылай

b)

Әмірсана

c)

Әбілхайыр

d)

Жәңгір

53.

Абылай ханға Ресей мен Қытайға бағынбаған « ... тәуелсіз билеуші...» деп баға берген ғалым:

a)

 А.Левшин

b)

Ш.Уәлиханов

c)

Уәли

d)

дұрыс жауап жоқ

54.

Абылай туралы жазған ғалымдар: 

a)

Ш.Уәлиханов

b)

А.Левшин

c)

Сүйік

d)

дұрыс жауап жоқ

55.

Абылай хан дүние салды:

a)

 1781 жылы

b)

 1782 жылы

c)

 1783 жылы

d)

 1788 жылы

56.

1781 жылы дүние салған хан:

a)

Әмірсана

b)

Әбілхайыр

c)

Қасым

d)

Абылай

57.

Абылай хан жерленген қала:

a)

Түркістан

b)

Ташкент

c)

Самарханд

d)

Отырар

58.

Абылайдың бас мирасқоры:

a)

Уәли

b)

Әбілхайыр

c)

Әмірсана

d)

дұрыс жауап жоқ

59.

1781 жылы Абылай хан қайтыс болған соң хан тағына отырды:

a)

Уәли

b)

Сүйік

c)

Әділ

d)

дұрыс жауап жоқ

60.

Абылай ханның атынан  Жетісуда билік жүргізген сұлтан: 

a)

Сүйік

b)

Әділ

c)

Уәли

d)

дұрыс жауап жоқ

61.

Мәнмәтін сұрақ 1 Сұрақ «1761 жылы Қытай өзінің Жоңғариядағы жағдайын біржолата нығайту үшін онда империяның Синьцзянь немесе Шыңжаң (Жаңашеп) атты аймағын құрды. 1771 жылы жалпы саны 180 мың адам болатын Еділ қалмақтары Қытай шебіне көшуге әрекет жасады. Кіші жүз бен Орта жүздің жерлерін басып өткен әрі жорыққа қапысыз дайындалған қалмақтар қазақтардың әскери жасақтарынан күйрей жеңілді. Қазақтардың қалмақтармен ең ірі шайқасы Жем өзені бойында, Балқаш көлінің жағасында өтті. Мойынты өзенінің бойында Абылай бастаған 50 мың жасақ қалмақтарға ойсырата соққы берді. Бұл Абылай хан билігі тұсындағы орасан зор оқиға қазақ тарихында «…» деген атпен қалды».

1.Мәтінде сипатталған шайқас:

a)

Бұланты

b)

Аңырақай

c)

Шаңды жорық

d)

дұрыс жауап жоқ

62.

«Қазақ елінің тарихында XVIII ғасырдың маңызы өте зор. Бірнеше онжылдықтың ішінде ол өзінің тәуелсіздігі мен мемлекеттік құрылысы үшін ерекше күрес жүргізді. Сол аласапыран кездің тарихы Абылай есімімен байланысты. Оның ұрпағы Шоқан Уәлихановтың айтуы бойынша, осынау "тамаша қазақтың" даңқты өмірлік жолы көптеген ғалымдардың еңбектерінде жақсы зерттеліп және баяндалып суреттелген. Бірақбіздерге бұл күндері Абылайдың саясаты, әскери және дипломатиялық шеберлігі, әсіресе қазақтар мен жоңғарлардың арасындағы қарым-қатынастарға байланысты істері өте қызықты және қажетті болып тұр. Жоңғар мемлекеті қазақ даласына үнемі көз алартып, өзінің саяси, экономикалық және идеологиялық экспансиясын тоқтаусыз жүргізді…Түптеп келгенде, қазақтар мен жоңғарлар өзара ымырасыз саясатты үнемі жүргізе берген. Осы жағдайды өзінің замандастарымен салыстырғанда, Абылай жақсырақ пайдаланған. Оның ең негізгі мақсаты - Жоңғар мемлекетін әлсірету еді.».

Мәтінде берілген мемлекет қайраткерінің өмір сүрген жылдары:

a)

1711(1713)-1781 жж.

b)

1711(1713)-1780 жж.

c)

1711(1713)-1786 жж.

d)

1711(1713)-1785 жж.

63.

Мәтін бойынша XVII-XVIII ғғ.қазақ жеріне қауіп төндірген мемлекетті анықтаңыз:

a)

Қытай

b)

Жоңғар

c)

Өзбек

d)

дұрыс жауап жоқ

64.

Мәтінді пайдалана отырып, төмендегі дәйектердің тарихи дерекпен сәйкестендіріңіз:

a)

1)Ағартушы ғалым Ш.Уәлиханов - Абылай ханның ұрпағы 

b)

2)XVIII г.қазақ жеріндегі қазақ- жоңғар соғысы сипатталады

c)

3)Қазақ халқының шығу тарихы туралы шығарма 

d)

4)Қазақ-орыс сауда қатынастары туралы дерек береді

65.

Е.Пугачев бастаған шаруалар соғысы кезінде Кіші жүз қазақтары қатысқан  ұрыстар:

a)

 Жайықты қоршауға

b)

улагинді алуға

c)

Кулагинді алуға

d)

дұрыс жауап жоқ

66.

. Е.Пугачевтің Троицк бекінісіне қарай шегінуіне мәжбүр болған оқиға: 

a)

Орынбор қаласын қоршаудағы сәтсіздігі

b)

Қазақтардың өзіне бағынбай кетуінен

c)

 бейтарап саясатты ұстау

d)

дұрыс жауап жоқ

67.

1774 -1775 жылдары Сібір шебінде орналасқан тұрақты әскердің саны:

a)

 3500 адам

b)

 3300 адам

c)

 3400 адам

d)

 3600 адам

68.

 Е.Пугачевтің үндеуін қолдаған Орта жүздің биі:

a)

Бұқар

b)

Сырым

c)

Дәулет

d)

Төле