NEW
Font size
Worksheetsақп қорғау 50
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Ақпарат қауіпсіздігінің аймағы-
бұл ақпаратты қорғау емес оны жекеменшік ету құқығынан қорғау
жекеменшік ерекшеліктерінен қорғау
Иемдену құқығы -
ақпаратты кім иемденетінін немесе қолдануын анықтауға мүмкіндік береді
ақпаратты өзгертілмеген күйде иемденуге құқық береді
Тарихи дәстүрлі жекеменшік құқығы объектісі -
материалды объекті болып саналады
ақпаратты ұстаушылар немесе иеленушілер болып саналады
Жекеменшік құқығы неше түрлі жекеменшік құқығы элементтерінен тұрады:
3
2
Басқару құқығы арқылы –
ақпараттың қолданылу аймағын басқарады
ақпаратты өзгертілмеген күйде иемденуге құқық береді
Қолдану құқығы –
ақпаратты өз мақсаттарында қолдануға мүмкіндік береді
ақпаратты кім иемденетінін немесе қолдануын анықтауға мүмкіндік береді
Компьютер желісіндегі ақпараттың қауіпсіздігін жабдықтау үшін келесі қасиеттерді сақтау керек:
қажеттілігі, бүтіндігі, құпиялылығы
қажеттілігі, құпиялылығы
Ақпараттың жойылуына әкеп соқтыратын қатерлер -
кездейсоқ және ойластырылған
техникалық және тораптық
Әдіс, тәсіл – бұл
белгілі бір мақсатқа жетудің әрекетерінің реті және әдістері
бір нәрсе жасауға арналған ережелер жиынтығы
Ақпаратқа құқықсыз ену келесі әдістер арқылы іске асады:
пассивті және активті әдістер
техникалық, кәсіптік
Компьютерлік ақпарат берілетін байланыс каналдары келесі түрлерге бөлінеді:
өткізгіш сымды, талшықты-оптикалық, өткізгіш сымдарсыз
өткізгіш сымды, өткізгіш сымдарсыз
Байланыссыз қосылу неше жолмен жүргізіледі ?
2
1
Талшықты-оптикалық байланыс линияларына құқықсыз ену тәсілдері:
байланысты және байланысты емес
активті және пассивті
Парольдер қарастырылады -
жүйеге ену үшін қажетті кілттер ретінде
құжатты сақтау үшін
Парольдер неше топқа бөлінеді ?
7
5
Парольдер ұзындығы неше символдан аспау керек ?
6
7
Өмір сүру ортасына қарай компьтерлік вирустар бөлінеді –
жүктеме, файлдық, файлдық жүктеме, желілік
студент тік, компоньон
Жүктеме вирустар –
дискінің жүктеме секторына орналасады
файлдарды зақымдаушы вирустар
Файлдық вирустар –
орындаушы файлдарды зақымдаушы вирустар
зиянды вирустар
Вирустар өмір сүру ортасындағы тәсіліне қарай бөлінеді:
резидентті және резидентті емес
көрінбейтін және макро
Криптология -
акпаратты оны түрлендіру арқылы корғаумен щұғылданады
ақпаратты шифрлау арқылы түрлендіреді
Криптография-
акпаратты заңсыз пайдаланушылардан корғау мақсатымен оны турлендіру әдістері жайындағы ғылым
акпаратты оны турлендіру арқылы корғаумен щұғылданады
Криптоанализ -
ақпаратты оның кілтін білмей-ақ кері шифрлау мәселесімен айналысады
акпаратты заңсыз пайдаланушылардан корғау мақсатымен оны турлендіру әдістері жайындағы ғылым
Криптожүйе дегеніміз -
алуан түрлі кіттердің, ашық және шифрланған мәтіндердің жиынтығы
ақпаратты оның кілтін білмей-ақ кері шифрлау
Кілт –
ақпаратты шифрлау және кері шифрлау, сондай-ақ, оған қол қою үшін арналған цифрлық кода
кілтті белгісіз жағдайда шифрдың кepi шифрлауға беріктігін анықтайды
Шифр -
ашық ақпаратты бастапқы қалпына келтіре алмайтындай етіп тұрлендіру үшін қолданылатын шартты белгілер тізбегі
кілті белгісіз жағдайда шифрдың кepi шифрлауға беріктігін анықтайды
Шифрлау дегеніміз –
белгілі-біp адамнан басқалар оқи алмайтындай етіліп ақпаратты математикалық, алгоритмдік түрлендіру әдісі
ақпаратты оның кілтін білмей-ақ қалайша кері шифрлау әдісі
Шифрлау түрлері:
симметриялық және асимметриялық
активті және пассивті
Симметриялық криптожүйеде шифрлау және кері шифрлау үшін неше кілт пайдаланылады:
1
2
Симметриялық криптожүйелерде қолданылатын криптографиялық әдістерді келесі топтарға бөлуге болады:
жай ауыстыру, орын ауыстыру, гаммалау және блоктық шифрлар
жай ауыстыру, орын ауыстыру
Әліпби дегеніміз –
ақпаратты кодтау үшін пайдаланылатын таңбалардың шектеулі жиынтығы
ақпаратты шифрлау үшін қолданылатын сандар жиынтығы
Қорғау тәсілдерінің түрлері:
басқару, кодтау, кедергі, мәжбүр ету
басқару, кодтау, сақтау, өшіру
Қорғау құрылғылары:
формальды және формальды емес
ұйымдық, бағдарламалық
Формальды қорғау құрылғыларына жатады:
адамның қатысуынсыз алдын-ала қарастырылған процедура бойынша қорғаныс функцияларын орындайтын құрылғылар
белгілі бір адамның басқаруымен орындалатын басқару функциялары
Формальды емес қорғау құрылғыларына жатады:
адамдардың белгілі бір мақсатпен бағытталған қызметтері арқылы анықталатын қорғау түрлері
ұйымдық-құқықтық және ұйымдық-техникалық шаралар
Қорғау құрылғыларының категориялары:
өзіндік қорғау, ЕЖ құрамында қорғау, активті қорғау, пассивті қорғау
активті қорғау, пассивті қорғау
Ақпаратты техникалық қорғау құрылғылары бөлінеді:
электронды және оптикалық. қорғау құрылғылары
ішкі және сыртқы
Ақпаратты қорғау жүйелері тұрады:
ұйымдық және технологиялық шаралар, бағдарламалық-техникалық құрылғылар, құқықтық және моральды-этикалық нормалардан
ұйымдық және технологиялық шаралар, бағдарламалық-техникалық құ рылғылар, әкім-әміршілік шаралардан
Ұйымдық-әкімшілік қорғау құрылғыларының мақсаты:
қауіпсіздік қатерлерін жүзеге асыру мүмкіндіктерін қиындату немесе жою
қауіпсіздік шараларын жүзеге асыру үшін мүмкіндік жасау
Ақпаратты қорғау дегеніміз:
қорғалатын ақпараттың сыртқа шығуын, қорғалатын ақпаратқа рұқсат етілмеген және кездейсоқ әсерлерді болдырмауға бағытталған іс-әрекет
ақпараттың сыртқа шығуын, оның ұрлануын, жоғалуын, рұқсатсыз жойылуын, өзгертілуін, рұқсатсыз көшірмсесі алынуын, тежеуін болдырмау үшін жүргізілетін шаралар кешені
Ақпаратты қорғау құралдары:
мемлекеттік құпия болып табылатын мәліметтерді қорғауға арналған техникалық, криптографиялық, программалық және басқа құралдар
ақпараттың дұрыстығын көрсету үшін компьютер жадындағы сөзге үстемеленетін разряд
Брандмауэр –
екі немесе бірнеше желілер арасында қорғаныс барьерін құрушы жүйелер комбинациясы
үш немесе бірнеше желілер арасында қорғаныс барьерін құрушы жүйелер комбинациясы
Апарат қауіпсіздігін жабдықтаушы шаралар келесі топтарға бөлінеді:
жеке меншік, ортақ
құқықтық, ұйымдық-әкімшілік, инженерлі-техникалық
Апарат қауіпсіздігін құқықтық жабдықтау келесі нормаларға бөлінеді:
халықаралық және құқықтық
халықаралық және ұлттық
Қазақстан Республикасының ақпараттандыру туралы заңы -
ақпараттандыру саласындағы қатынастарды ақпараттық ресурстармен ақпараттық жүйелерді дамытумен қорғайды
ақпараттық технологияларды жеке және заңды тұлға ақпараттық қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатын қорғайды
Жай ауыстыру шифрларының түрлері:
қарапайым және күрделі
үлкен және кіші
Қарапайым ауыстыру шифрларына жатады:
Полибий квадраты, Цезар шифры, Кардано торы, Плейфер шифры
Вижинер квадараты, Гронсфельд шифры, Уитсонның “қос квадрат” шифры, Вернам әдісі
Күрделі ауыстыру шифрларына жатады:
Полибий квадраты, Цезар шифры, Кардано торы, Плейфер шифры
Вижинер квадраты, Гронсфельд шифры, Уитсонның “қос квадрат” шифры, Вернам әдісі
Блоктық шифрлар –
шифрланатын мәтіннің символдары шифр гаммасы дап аталатын кебір кездейсоқ тізбек символдарымен қосылады
шифрланатын мәтін қайсыбір аналитикалық ереже бойынша түрлендіріледі
Гаммалау арқылы шифрлау –
шифрланатын мәтін қайсыбір аналитикалық ереже бойынша түрлендіріледі
шифрланатын мәтіннің символдары шифр гаммасы дап аталатын кебір кездейсоқ тізбек символдарымен қосылады
