NEW
Font size
WorksheetsМеталдар құймалары
Total questions: 46
Worksheet time: 23mins
Электр тогы мен жылуөткізгіштігі жоғары,созылғыш,иілгіш және металдық жылтыры бар заттар –
металдар
бейметалдар
галогендер
инертті газдар
Металдарға жатады –
галогендер
қосымша топша элементтері, лантаноидтар мен актиноидтар, I, II, III топтың негізгі топша элементтері мен IV-VI топтың негізгі топшаларының кейбір элементтері
1-2 топтар
қосымша топша элементтері
Металдар химиялық реакцияға түседі де тек ... –
мүлдем түспейді
екеуі де болады
тотықтырғыш болады
тотықсыздандырғыш болады
Металл атомдарының сыртқы энергетикалық деңгейіндегі электрондар саны –
1-3
2-8
11-18
20-32
Зарядталған бөлшектердің арасында химиялық байланыстың ерекше түрі –
металдық байланыс
иондық байланыс
ковалентті байланыс
сутектік байланыс
Кристалдық тор түйіндеріндегі оң иондар мен кейбір бейтарап атомдар арасында еркін қозғалатын электроны бар тор –
иондық кристалдық тор
атомдық кристалдық тор
молекулалық кристалдық тор
металдық кристалдық тор
Металдардың физикалық қасиеттері –
металдық жылтыр, электр және жылуөткізгіштік, созылғыштығы мен иілгіштігі
қатты, жылу мен электр өткізбейді
ақ түсті
жылтырамайды, қатты болады
Түскен жарық сәулелерін металл беттері жақсы шағылыстыратындықтан, барлық металдарға тән –
иілгіштік
Металдық жылтыр
созылғыштық
қаттылық
Электр тогы мен жылуды жақсы өткізеді-
металдар
бейметалдар
электрондар
инертті газдар
Физикалық сипаттамаларына сәйкес металдар шартты түрде төмендегідей жіктеледі:
Тығыздығына қарай - жеңіл және ауыр • Балқу температурасына қарай – оңай және қиын балқитындар • Қаттылығына қарай – жұмсақ және қатты
тек ауыр және жеңіл
тек оңай және қиын балқитындар
тек жқмсақ жіне қатты
Металдарға тән ортақ қасиет –
тез балқиды
олар валенттілік электрондарын оңай беріп, оң зарядты ион түзеді
электрондарын бермейді
ортақ қосылыс түзеді
Электрөткізгіштігі жоғары металдар –
мыс пен алюминий
калий мен натрий
магний мен кальций
алюминий мен магний
Электрөткізгіштігінің өсу қатары:
Au, Ag, Cu, Sn, Pb, Zn, Fe
Hg, Zn, Mg, Pb, Fe,Al, Au
Pb, Fe, Au, Ag, Cu
Hg, Pb, Fe, Zn, Mg, Al, Au, Cu, Ag
Иілгіштігі ең жоғары металл –
алтын
күміс
темір
кобальт
Иілгіштігінің кему қатары:
Au, Ag, Cu, Sn, Pb, Zn, Fe
Hg, Pb, Fe, Zn, Mg, Al, Au
Mg, Al, Au, Cu, Ag
Ag, Cu, Sn, Pb, Zn, Fe,Au
Физикалық сипаттамаларына сәйкес металдар шартты түрде жіктеледі –
тығыздығына қарай, балқу температурасына қарай, қаттылығына қарай
қатты және жұмсақ
кіші және үлкен
оңай және қиын
Тығыздығына қарай ең жеңіл металл –
осьмий
литий
натрий
калий
Тығыздығына қарай ең ауыр металл –
темір
кальций
калий
осьмий
Ең оңай балқитын металл –
литий
осьмий
сынап
темір
Ең қиын балқитын металл –
вольфрам
молибден
хром
натрий
Оңай балқитын металлдар –
хром,темір, молибден
сынап, натрий, галий
сілтілік металдар, қалайы, қорғасын
сынап, алюминий
Қиын балқитын металлдар –
хром,темір, молибден
сілтілік металдар, қалайы, қорғасын
сынап, натрий, галий
натрий, калий
Жұмсақ металлдар –
сынап, натрий, галий
хром,темір, молибден
сілтілік металдар, қалайы, қорғасын
натрий, калий
Ең қатты металлдар –
сілтілік металдар, қалайы, қорғасын
хром,темір, молибден
сынап, натрий, галий
хром мен молибден
Ең кең таралған металл –
алюминий
темір
калий
кальций
Қаратауда ванадий кенін өндіру кезінде табылған минерал –
карналлит
сатпаевит
магнезум
алюминий
Құрамында металдар мен олардың қосылыстары болатын, өндірісте металл алуға жарамды минералдар мен тау жыныстары –
кен
болат
шойын
құм
Егер кенде екі немесе бірнеше металлдардың қосылыстары бар болса –
полиметалл кені
темір
бейметал
диполи кені
Табиғи шикізаттан металдарды өндіру әдістері туралы ғылым –
металлургия
зертхана
технология
өндіріс
Металлургия жіктеледі –
үлкен және кіші
жіктелмейді
пирометаллургия, гидрометаллургия және электрометаллургия
тез балқитын және қиын балқитын
Металлдарды жоғары температурада тотықсыздандыру арқылы алатын әдістерді қамтиды –
гидрометаллургия
пирометаллургия
электрометаллургия
диметаллургия
Тотықсыздандырғыш ретінде қолданылады –
галогендер
сутек пен оттек
калий, натрий, кальций, гелий
сутек, белсенді металдар, көміртек және көміртек (II) оксиді
Белсенділігі төмен металдарды (мыс,вольврам,молибден) алу үшін қолданылады –
сутектермия
металлургия
пирометаллургия
гидрометаллургия
Алюминотермия әдісімен алынады –
хром, кальций, марганец
калий, магний
темір
алюминий
Кальцийтермия арқылы алынады –
кальций
цезий
магний
калий
Жоғары температурада кокс, күйе түріндегі көміртек және көміртек (II) оксиді күшті тотықсыздандырғыш бола алатын әдіс –
пиролиз
кальцийтермия
сутектермия
карботермия
Металлдарды олардың тұздарының судағы ерітіндісінен алу әдісі –
гидрометаллургия
пирометаллургия
электрометаллургия
пиролиз
Металлдарды электролиз әдісіменалу -
электрометаллургия
гидрометаллургия
пирометаллургия
пиролиз
Екі немесе одан да көп металдардан және бейметалдардан тұратын жүйелер –
құймалар
гидрометаллургия
интерметаллидтер
қосылыстар
Жоғары қаттылығымен ерекшеленеді –
алтын мен темір тұратын құйма
темір мен күмістен тұратын құйма
алтын мен күмістен тұратын құйма
алтын мен болат тұратын құйма
Кейбір жағдайда балқыған металлдар,бір – бірімен әрекеттесіп, химиялық қосылыстар түзеді, ол қосылыстар –
пирометаллургия
интерметаллидтер
гидрометаллургия
электрометаллургия
Металл толықтырғышы бар полимерлер –
интерметаллидтер
металлополимерлер
гидрометаллургия
пирометаллургия
Тез қататын құйма, марганецке бай,болат пен тапталғыш шойын алуда қолданылады –
темір
болат
құйылғыш шойын
өңделетін шойын
Графит күйінде-
Сұр шойын
Ақ шойын
Қара шойын
Сары шойын
Цементит күйінде-
ақ шойын
сұр шойын
сары шойын
қара шойын
Баяу қататын құйма, кремнийге бай, шойын құйма өндірісінде қолданылады –
құйылғыш шойын
өңделетін шойын
болат
темір
