Font size
Worksheets&18-19. Ежелгі дәуірдегі Қазақстан аумағындағы этногенез және
Total questions: 26
Worksheet time: 14mins
Кез келген далалық этнос қалыптасты:
әртүрлі антропологиялық, тілдік және этникалық элементтердің араласуы нәтижесінде
интеграция, тайпалардың бірігуі, жаулап алушылар немесе отаршылдардың жергілікті халқы
иммигрант топтарының қосылуы, жіктелу арқылы, жіктеу арқылы, өзгеру арқылы
дұрыс жауап жоқ
Қандай тілде сөйлесе де, Даланың барлық тұрғыны:
малшы
егінші
аңшы
бақшы
Б.з.б 1 мыңжылдықтың ортасына қарай бөлінді:
көшпелі және жартылай
отырықшы
көшпелі
барлық жауап дұрыс
Ботай-Терсек мәдениетін жатқызады:
еуропеоидті-оралдық антропологиялық түрге
еуропеоидті-азиялық антропологиялық түрге
еуропеоидті-орталық антропологиялық түрге
еуропеоидті-шығыс антропологиялық түрге
Ғалымдардың көпшілігі Ботай-Терсек мәдениетін есептейді:
угорлар
монғол
сармат
сақ
Б.з.б 4-3 мыңжылдықта Орталық Азияның оңтүстігінде фин-угор тілдестер қарым-қатынаста болған:
дравид тілдестермен
иран тілдестермен
азялық тілдестермен
түркім тілдестермен
Үндіеуропалықтармен, дәлірек айтсақ, үндіирандықтармен (арийлермен) қола дәуірінің жақсы зерттелген кезеңі:
Андрон мәдени қауымдастығы уақыты
Иседон мәдени қауымдастығы уақыты
Аргепей мәдени қауымдастығы уақыты
Ботай мәдени қауымдастығы уақыты
Андрондықтардың үндіирандық екендігі туралы болжам расталады:
жазбаша Ригведа және басқа және лингивистикалық мәліметтермен
жазбаша Авеста, және басқа және лингивистикалық мәліметтермен
жазбаша Ведалар және лингивистикалық мәліметтермен
лингивистикалық мәліметтермен
Андрондықтар еуропеоидтердің екі типінде кездеседі:
Ұзын бас сүйекті және сопақтау бетті жерортатеңіздік тип жердің батысында
дөңгелек бас сүйекті, жалпақ бетті және қыр мұрынды андрондық түр шығысында
солтүстікте оралдық типтің, ал шығысында моңғолоидтіктің айқын белгілері орын алған
дұрыс жауап жоқ
Андрондықтар мекендеген аймақта:
солтүстікте оралдық типтің, ал шығысында моңғолоидтіктің айқын белгілері орын алған
Ұзын бас сүйекті және сопақтау бетті жерортатеңіздік тип жердің батысында
дөңгелек бас сүйекті, жалпақ бетті және қыр мұрынды андрондық түр шығысында
барлық жауап дұрыс
Қарасұқ мәдениеті мекені:
Шығыс Қазақстан мен Оңтүстік Сібір
Орталық Қазақстан
Шығыс Батыс сібір
барлық жауап дұрыс
Қарасұқ мәдениеті тілі жағынан болуы мүмкін:
ирандық та, прототүркілік те
монғолдық та, прототүркілік те
иракта та, прототүркілік те
парсыда та, прототүркілік те
Қарасұқ мәдениеті мұрагері:
скиф-сақтық келбеттегі Тағар мәдениеті
скиф-сақтық келбеттегі Омбы мәдениеті
скиф-сақтық келбеттегі Жәміш мәдениеті
скиф-сақтық келбеттегі Терек мәдениеті
Қытай деректерінде Қарасұқ ұқсатылады:
түркі тілдес динлиньдер
ғұн тілдес динлиньде
сармат тілдес динлиньде
сақ тілдес динлиньде
Андрондық қауымдастық пен оған туыстас мәдениеттердің мұрагерлері:
аргеппей мен сақтар
исседон мен сақтар
скифтер мен түріктер
скифтер мен сақтар
Далалық ирантілдес тайпалар қатарына сақтардан бөлек кіреді:
юэчжилер
массагеттер
сарматтар
аргепей
Б.з.б 1 мыңжылдықтағы жазба дереккөздерде Қазақстан мен Орталық Азияның іргелес жатқан аудандарында өмір сүрген сақтардың әртүрлі тайпалары:
турлар мен дахтар, сақ тиграхаудалар
хаомаваргалар, парадарайялар, массагеттер, аландар
сарматтар, исседондар, аорстар
аримарспалар, агриппейлер.
"скифтік үштік" бұл:
өнердегі аңдық стильмен
қару-жарағы және киімдердің ұқсастығымен
барлығына түсінікті диалектілерде сөйлеуімен біріг
дұрыс жауап жоқ
Юэжчилер сақтарға туыстас болған және Бактрияға өз атын берген ирантілдес тохарлармен байланыстырылады:
қытай деректерінде
иран деректерінде
парсы деректерінде
монғол деректерінде
Б.з.б 2 ғасырда юэчжилер ғұндардың қысымымен қоныстанды:
Солтүстік-Батыс Қытайдан батысқа қарай кетіп, Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Қазақстан аумағына
Ауғанстанның оңтүстігіне кетіп, Үндістанға қоныс аударған
Шығыс Түркістан, Жетісу аумағы мен Қазақстаннның Сырдария мен Аралға дейінгі бүкіл далалық аймақ
дұрыс жауап жоқ
Қытай деректері бойынша қаңлылар орналасты:
қытай деректері бойынша қаңлылар мен олардың мемлекеті Сырдарияның орта ағысында және Шаш облысында
қытай деректері бойынша қаңлылар мен олардың мемлекеті Сырдарияның орта ағысында және Омбы облысында
қытай деректері бойынша қаңлылар мен олардың мемлекеті Сырдарияның орта ағысында және Талас облысында
қытай деректері бойынша қаңлылар мен олардың мемлекеті Сырдарияның орта ағысында және Ферғана облысында
Қаңлылар Қазақстанның оңтүстігіне солтүстік-шығыстан келді:
ғұндардың ығыстыруы нәтижесінде
иседондардың ығыстыруы нәтижесінд
сарматтардың ығыстыруы нәтижесінде
сақтардың ығыстыруы нәтижесінде
Зерттеушілердің көпшілігі ғұндарды:
түркі тілдестер деп есептейді
ғұн тілдестер деп есептейді
сармат тілдестер деп есептейді
исседон тілдестер деп есептейді
Ғұндар Даланың шығысында, сақтар мен юэчжилерден шығысқа қарай мекендеген:
б.з.б 3 ғасырда құрды
б.з.б 1 ғасырда құрды
б.з.б 2 ғасырда құрды
б.з.б 4 ғасырда құрды
Юэчжилер (тохарлар) 1-3 ғасырларда Бактрияда патшалық құрды:
Кушан патшалығын
Ғұн патшалығын
Сақ патшалығын
Сармат патшалығын
Сақтар Сакастан (Систан) деген атауды алды:
Ауғанстанның оңтүстігіне кетіп, Үндістанға қоныс аударғанда
Алмалықтың оңтүстігіне кетіп, Үндістанға қоныс аударғанда
Өзбекстанның оңтүстігіне кетіп, Үндістанға қоныс аударғанда
Қырғыстанның оңтүстігіне кетіп, Үндістанға қоныс аударғанда
