wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

§30.Түрік империясының мұрагерлері.

Total questions: 82

Worksheet time: 45mins

Name
Class
Date
1.

Түрік қағанаты ыдыраған соң, бірнеше мемлекеттер пайда болды:

a)

 Ұйғыр қағандығы

b)

 Сармат қағандығы

c)

 Найман қағандығы 

d)

 Қыпшақ қағандығы

2.

Билік құрған жылдары:

a)

745-840

b)

745-845

c)

765-840

d)

755-840

3.

Тоғыз тайпаға бөлініп, түркілерден тәуелсіздік алуға ұмтылған тайпа:

a)

ұйғырлар

b)

қарлұқ

c)

басмылдар

d)

яғлақарлар

4.

Ұйғырлар екінші Түрік қағандығының құрамына кірген жыл:

a)

680

b)

685

c)

670

d)

675

5.

742-744 жылдары Ашина әулеті билігін талқандағандар:

a)

ұйғыр

b)

қарлұқ

c)

басмылдар

d)

яғлақарлар

6.

Ұйғырлардың билеуші руы:

a)

яғлақарлар

b)

қарлұқ

c)

ұйғыр

d)

қыпшақ

7.

745 жылы өз қағандығын құрған тайпа:

a)

ұйғырлар

b)

яғлақарлар

c)

қыпшақ

d)

найман

8.

Ұйғырлар бейбіт қарым-қатынаста болған ел:

a)

Қытай

b)

Қырғыз

c)

Өзбекстан

d)

Монғолия

9.

Қытайлармен тиімді сауда жасап, ішкі бүліктерді басуға атсалысу ұйғырлардың қай тайпасының беделін көтерді:

a)

яғлақарлар

b)

ұйғырлар

c)

наймандар

d)

қыпшақтар

10.

Қағандық билігінің басында тұрғандар:

a)

қағандар

b)

наймандар

c)

қыпшақтар

d)

ру басылар

11.

Қағандардың «министрлері»  қызметін атқарғандар: 

a)

 тоғыз ұлы бұйрықтар

b)

 он ұлы бұйрықтар

c)

 үш ұлы бұйрықтар

d)

 төрт ұлы бұйрықтар

12.

Яғлақарлар әулетінің биліктен кеткен жылы:

a)

795

b)

785

c)

765

d)

775

13.

795 жылы Яғлақарлар әулетінің орнына билікті иемденген әулет:

a)

Эдиздер әулеті

b)

Мөде әулеті

c)

Ғұн әулеті

d)

раманов әулеті

14.

Яғлақарлар әулетінің Эдизерлер әулетіне билікті тапсыру себебі:

a)

ұлы бұйрықтар билігінің күшеюі

b)

ру басылардын күшеюі

c)

болыстардың бастығы

d)

хан билігінің әлсіреуі

15.

Эдизерлер әулеті келіп, қағандық әлсіреп, ыдыраған жыл: 

a)

840

b)

895

c)

855

d)

865

16.

Қарлұқ мемлекетінің өмір сүрген жылдары:

a)

756-940

b)

755-940

c)

750-940

d)

756-945

17.

Ұйғырлардан билік үшін күресте жеңілген соң батысқа қарай көшіп, түргештерді өзіне бағындырған тайпа:

a)

қарлұқ

b)

қыпшақ

c)

найман

d)

ұйғыр

18.

Қарлұқтар түргештерді бағындырған жыл:

a)

746

b)

745

c)

750

d)

755

19.

Қарлұқ мемлекетінің қалыптасуы тұспа-тұс келген оқиға:

a)

арабтар мен қытайлардың Орта Азияға басқыншылығы

b)

арабтар мен қытайлардың Оңтүстік Жетісуға басқыншылығы

c)

арабтар мен қытайлардың Алтай тауына басқыншылығы

d)

арабтар мен қытайлардың Орта Еуропаға басқыншылығы

20.

Тараз, Суяб, Шашты басып алған:

a)

қытайлар

b)

ұйғырлар

c)

наймандар

d)

қыпшақтар

21.

Қытайлардың басқыншылық әрекеттеріне кері әсер еткен оқиға:

a)

қарлұқтардың арабтар тарабына өтуі

b)

ұйғырлардың арабтар тарабына өтуі

c)

қалмақтардың арабтар тарабына өтуі

d)

қыпшақтардың арабтар тарабына өтуі

22.

Қарлұқтар арабтар одақтасқан жыл:

a)

751

b)

755

c)

765

d)

785

23.

Қытайлардың жерімізге басқыншылығын біраз уақыт тыйып тастаған:

a)

751 жылғы Талас маңындағы Атлах шайқасы. Ішкі саясаты

b)

770 жылғы Талас маңындағы Атлах шайқасы. Ішкі саясаты

c)

765 жылғы Талас маңындағы Атлах шайқасы. Ішкі саясаты

d)

755 жылғы Талас маңындағы Атлах шайқасы. Ішкі саясаты

24.

Билеушісі:

a)

жабғу

b)

қаған

c)

хан

d)

күнби

25.

Артықшылыққа ие болушылар:

a)

билеуші ру

b)

тайпа ақсүйектері

c)

болыс басшысы

d)

абыздар

26.

Соғыс кезінде өз жасақтарын шығарған:

a)

тайпалар

b)

ру басылар

c)

болыстар

d)

хандар

27.

Мемлекеттің өмір сүрген жылдары:

a)

942-1212

b)

952-1212

c)

945-1212

d)

942-1215

28.

Қарахан әулеті түркі тайпалар арасында ерекше беделге ие болған уақыт:

a)

IX ғ. ортасы

b)

XIX ғ. ортасы

c)

I ғ. ортасы

d)

X ғ. ортасы

29.

Қарахан әулеті құрған мемлекет:

a)

Қарахан(қара+қаған> атауынан келіп шыққан)

b)

Қыпшақ

c)

Найман

d)

Қытай

30.

Билеуші тайпалары: 

a)

 шығыл

b)

яғма

c)

қыпшақ

d)

найман

31.

Шығылдар басқарған аймақ: 

a)

Қарахан мемлекетінің шығысы

b)

Қыпшақ мемлекетінің шығысы

c)

Сармат мемлекетінің шығысы

d)

Қытай мемлекетінің шығысы

32.

Яғмалар басқарған аймақ:

a)

Қарахан мемлкетінің батысы

b)

Найман мемлкетінің батысы

c)

Қыпшақ мемлкетінің батысы

d)

Ұйғыр мемлкетінің батысы

33.

Шығыс қағаны

a)

жоғарғы қаған

b)

кіші қаған

c)

орта билік

d)

дұрыс жауап жоқ

34.

Батыс  қағаны

a)

кіші қаған

b)

үлкен қаған

c)

орта билік

d)

барлық жауап дұрыс

35.

Шығыс қаған ордасы:

a)

Қашғар

b)

Баласағұн

c)

Алмалық

d)

Ферғана

36.

Батыс қаған ордасы:

a)

Тараз

b)

Самарқандта орналасты

c)

Қашғар

d)

Баласағұн

37.

Шығыс қағаны:

a)

Арслан Қара қаған

b)

Боғра Қара қаған

c)

Мөде қаған

d)

дұрыс жауап жоқ

38.

Орта Азияда қарахандар билік үшін күресті:

a)

Саманилер әулетімен

b)

Найман әулетімен

c)

Қыпшақ әулетімен

d)

дұрыс жауап жоқ

39.

Саманилермен соғыстың нәтижесі:

a)

Саманиелер толықтай күйреді

b)

Қарахандар билігі Әмударияға дейін тарады

c)

Жетісуға шегінді

d)

дұрыс жауап жоқ

40.

Қарахан мемлекетінің құлдырауына алып келді:

a)

қарақытай (қидан) тайпаларының Жетісу жеріне басып кіріп, мемлекет құруы

b)

Қарахан билеушілерінің қарақытай гурханына тәуелді болып, салық төлеуі

c)

Саманиелер толықтай күйреді

d)

Қарахандар билігі Әмударияға дейін тарады.

41.

Оғыздар мемлекеті. Өмір сүрген уақыты:

a)

9 ғасырдың соңы 11 ғасыр басы

b)

16 ғасырдың соңы 11 ғасыр басы

c)

9 ғасырдың соңы 13 ғасыр басы

d)

10 ғасырдың соңы 11 ғасыр басы

42.

7 ғасырда қарлұқтармен күресте жеңіліп Жетісудан кеткен:

a)

оғыздар

b)

найман

c)

қыпшақ

d)

қарлұқ

43.

9 ғасырда оғыздар қарлұқ және қимақтармен одақтасып талқандады:

a)

печенегтерді

b)

наймандарды

c)

қыпшақтарды

d)

ғұндарды

44.

Басшысы:

a)

жабғу

b)

күл еркін

c)

сюбашы

d)

барлық жауаб дұрыс

45.

Ордасы:

a)

Жаңакент

b)

Шаш

c)

Ферғана

d)

Талас

46.

Жабғу орынбасары: 

a)

күл еркін

b)

ханзада

c)

абыз

d)

сюбашы

47.

Әскер басшылары аталды:

a)

сюбашы

b)

күл еркін

c)

жабғу

d)

печенег

48.

Тайпалар саны:

a)

24

b)

30

c)

44

d)

45

49.

Тайпалық бөлінісі: 

a)

оң қанат

b)

сол қанат

c)

орта қанат

d)

үлкен қанат

50.

Оғыздар Хорезмді жаулап алған жыл:

a)

1041

b)

1055

c)

1065

d)

1075

51.

Оғыздарды ыдыратты:

a)

селжұқтармен күрес

b)

наймандармен күрес

c)

қыпшақтармен күрес

d)

ұйғырлармен күрес

52.

Ыдырау процесінде: 

a)

бір бөлігі оңтүстік, батысқа қоныс аударды

b)

бір бөлігі қыпшақтар құрамына кіріп кетті

c)

жойылып кетті

d)

барлық жауап дұрыс

53.

Қимақ қағандығы. Өмір сүрген мерзімі:

a)

9-11 ғасыр басы

b)

8-11 ғасыр басы

c)

10-11 ғасыр басы

d)

9-12 ғасыр басы

54.

Қимақтардың құрамындағы тайпалар саны:

a)

7

b)

8

c)

9

d)

10

55.

Қимақтар қарлұқтарды ығыстырып, оңтүстік және батысқа қарай жылжыды:

a)

8 ғасыр ортасында

b)

7 ғасыр ортасында

c)

10 ғасыр ортасында

d)

9 ғасыр ортасында

56.

Қимақтар мен олардан бөлінген қыпшақтар оңтүстік, шығыс, солтүстік  аумақтардағы билікті толық қолына алды:

a)

9-10 ғасырларда

b)

7-10 ғасырларда

c)

8-10 ғасырларда

d)

9-15 ғасырларда

57.

Астанасы:

a)

Имақия

b)

Қызыл аңғар

c)

Чигу

d)

Алмалық

58.

Билеуші атауы: 

a)

шад-тұтық

b)

байғу

c)

күнби

d)

хан

59.

«Шад-түтік» «байғу» атағына  ауысу себебі:

a)

Ұйғыр қағандығы ыдырауы

b)

Ұйғыр қағандығы ыдырауы

c)

Найман қағандығы ыдырауы

d)

Қыпшақ қағандығы ыдырауы

60.

9 ғасыр соңында қимақтар билеушісі алған атақ:

a)

қаған

b)

хан

c)

болыс

d)

абыз

61.

Биліктің берілу жолы:

a)

мұрагерлік арқылы

b)

Рулық арқылы

c)

болыс арасы

d)

дұрыс жауап жоқ

62.

Қағандық бөлінді:

a)

 11 үлестік иелікке

b)

 16 үлестік иелікке

c)

 15 үлестік иелікке 

d)

 12 үлестік иелікке

63.

Үлестік иеліктерді басқарды:

a)

әскери көсемдер

b)

болыстар

c)

ру басшылары

d)

хандар

64.

Әл-Идриси әскери көсемдер туралы:

a)

бұл патшалар қала бекіністерде тұрды, әрқайсысында көп әскері мен мол байлығы болды

b)

Дала көшпелі тайпалары ның қоныс аударуының жаңа ағымынан

c)

Еуроазия геокартасын өзгертті, түркі өркениетін жасады, еуроазиялық мемлкетте саяси құрылымын өзгертті

d)

барлық жауап дұрыс

65.

11 ғасырда Қимақ қағандығы құлады: 

a)

Дала көшпелі тайпалары ның қоныс аударуының жаңа ағымынан

b)

Дунайдың төменгң ағысына дейінгі жерді алуы

c)

жеңіліс табуы

d)

барлық жауап дұрыс

66.

Оғыз жерлерін жаулап алды:

a)

қыпшақтар

b)

наймандар

c)

аландар

d)

қытайлар

67.

Қыпшақтардың Ертістен Еділге дейін аумағына иелік еткен уақыт:

a)

11 ғасырдың ортасы

b)

12 ғасырдың басы

c)

15 ғасырдың аяғы

d)

10 ғасыр

68.

Ұлы Дала аталды:

a)

«Қыпшақ даласы» —Дешті Қыпшақ

b)

Алтай тауы

c)

Дунай жері

d)

барлық жауап дұрыс

69.

Қыпшақтар жаулап алды:

a)

Дунайдың төменгң ағысына дейінгі жерді

b)

Әмударияның төменгң ағысына дейінгі жерді

c)

Алтайдың төменгң ағысына дейінгі жерді

d)

Сырдың төменгң ағысына дейінгі жерді

70.

Европада таныла бастады:

a)

құман атауымен.Себебі бұл тайпа шеп алдында жүрді

b)

половецтер атауымен.Себебі бұл тайпа шеп алдында жүрді

c)

қыпшақ атауымен.Себебі бұл тайпа шеп алдында жүрді

d)

хан атауымен.Себебі бұл тайпа шеп алдында жүрді

71.

Орыстар қыпшақтарды атады:

a)

половецтер

b)

румындар

c)

наймандар

d)

хандар

72.

Орыстар мен қыпшақтар одақтасып, әулеттік некелер жасап  араласа бастады

a)

11 ғ

b)

12 ғ

c)

15 ғ

d)

14 ғ

73.

Шығыс қыпшақтары да араласа бастады: 

a)

Хорезммен

b)

Ферғанлықтармен

c)

хиуа хандығымен

d)

дұрыс жауап жоқ

74.

Хорезммен байланыс жасаған шығыс бөлік қабылдады:

a)

ислам дінін

b)

будизімді

c)

тотемезим

d)

атеиістік

75.

Хорезмшах қыпшақтарды мемлекеттік лауазымдар бере отырып құрды:

a)

қыпшақ әскерін

b)

найман әскерін

c)

қарлұқ әскерін

d)

ғұн әскерін

76.

Қыпшақтардың билеуші руы:

a)

елбөрі.

b)

билік мұрагерлік жолмен берілді

c)

күн би

d)

хан

77.

Ханның көшпелі сарайы:

a)

орда

b)

астана

c)

басшылық

d)

дұрыс жауап жоқ

78.

Қыпшақ ақсүйектері:

a)

хан

b)

тархан

c)

басқақ

d)

бек, байлар

79.

Ордасы:

a)

Жайық өзенін бойындағы оң қанатта

b)

Жем өзенін бойындағы оң қанатта

c)

Талас өзенін бойындағы оң қанатта

d)

Сыр өзенін бойындағы оң қанатта

80.

Астанасы:

a)

Сырдариядағы сол қанаттағы Сығанақ

b)

Жетісу сол қанаттағы Сығанақ

c)

Талас сол қанаттағы Сығанақ

d)

Сыр сол қанаттағы Сығанақ

81.

Шығыс Дешті Қыпшақ бытыраңқы болды: 

a)

13 ғасыр

b)

14 ғасыр

c)

17 ғасыр

d)

18 ғасыр

82.

Түркі әлемінің қалыптасуы мен дамуындағы Түрік мемлекеттерінің рөлі:

a)

Еуроазия геокартасын өзгертті

b)

түркі өркениетін жасады

c)

еуроазиялық мемлкетте саяси құрылымын өзгертті

d)

барлық жауап дұрыс