wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

SMART: ӘДЕБИЕТ 1- АЙ 1-АПТА

Total questions: 50

Worksheet time: 27mins

Name
Class
Date
1.

Әдебиеттану ғылымы неше саладан тұрады ?

a)

3

b)

2

c)

1

d)

5

2.

Өмір шындығын мол қамтып, кең суреттейтін, адам мінезін терең ашып жан-жақты танытатын күрделі жанр.

a)

Лирика

b)

Эпос

c)

Драма

d)

Трагедия

3.

Суреттеп отырған өмір құбылысына ақынның түсінігін, күйінішін, сүйінішін көрсететін көлемі шағын өлеңдер:

a)

Лирика

b)

Батырлар жыры

c)

Эпостық жырлар

d)

Скетч

4.

Шындықты айрықша тәсілдермен, шиеленіскен тартыстар үстінде жинақтап, оқиғаға қатысатын адамдардың сөзі мен ісі арқылы көрерменнің

көз алдында қолма-қол көрсететін жанр:

a)

Лирика

b)

Эпос

c)

Драма

d)

Баллада

5.

Тілдің көркемдегіш тәсілдерін Әдеби ғылымға нақты дәлелдермен алып келген ғалым:

a)

М.Әуезов

b)

З.Қабдолов

c)

М.Мағауин

d)

Т.Қабдолов

6.

З.Қабдоловтың зерттеуі бойынша Тілдің көркемегіш тәсілдері :

a)

Ажарлау

b)

Құбылту

c)

Айшықтау

7.

“Құбылту” терминінің ғылыми атауы:

a)

Сонет

b)

Троп

c)

Фигура

d)

Очерк

8.

“Айшықтау” терминінің ғылыми атауы:

a)

Троп

b)

Фигура

c)

Сонет

d)

Баллада

9.

Тілдің көркемдегіш тәсілдеріндегі “Бейнелі сөз” дегеніміз ол:

a)

Ажарлау

b)

Айшықтау

c)

Фигура

d)

Троп

10.

Теңеу, Эпитет, Ассонанс, Аллитерация кіреді :

a)

Тропқа

b)

Фигураға

c)

Айшықтауға

d)

Ажарлауға

11.

Суреткер заттың, құбылыстың ерекше белгілерін көрсетпей-ақ, оны басқа затпен, құбылыспен

салыстыра суреттейтін “АЖАРЛАУДЫҢ” түрін анықтаңыз:

a)

Эпитет

b)

Ассонанс

c)

Теңеу

d)

Шеңдестіру

12.

Қайыңдар күмістің сом бақанындай,

Жиі терек әскердің қатарындай.

Бұтақтар жапырағы сылдыраған,

Өзбектің батсайы шапанындай.

Үзіндіде қолданылған көремдегіш құрал АЖАРЛАУ түрін белгілеңіз:

a)

Метафора

b)

Метонимия

c)

Теңеу

d)

Еспе қайталау

13.

Шаншылып Алатаудың ұршығындай, Шабыттың шырқап биік ыршуындай, Шолып тұр шартарапты Абай шыңы,

Шытырман, жақпар-жақпар жыр шыңындай. Үзіндіде қолдыналыған көркемдегіш құрал(дар)-ды АЖАРЛАУ түрін белгілеңіз:

a)

АЛЛИТЕРАЦИЯ

b)

ТЕҢЕУ

c)

МЕТАФОРА

d)

ШЕНДЕСТІРУ

14.

АЙҚЫНДАУ - заттың, құбылыстың айрықша

сипатын, сапасын анықтайтын суретті сөз АЖАРЛАУ түрі:

a)

Эпитет

b)

Метафора

c)

Теңеу

d)

Метонимия

15.

Қолыма от сиялы қалам алдым,

Жалтақтап айналама қарамадым... Үзіндіде қолданылған АЖАРЛАУ түрін белгілеңіз:

a)

Эпитет

b)

Аллитерация

c)

Метафора

d)

Кейіптеу

16.

Жердің де жасыл өзегі,

Көгілдір мұнар жамылған.

С.Жиенбаев

Үзіндіде қолданылған АЖАРЛАУ түрін белгілеңіз:

a)

Метафора

b)

Метонимия

c)

Эпитет

d)

Теңеу

17.

(ДЫБЫСТАС) - біріңғай дауыссыз

дыбыстарды қайталау :

a)

Ассонанс

b)

Аллитерация

c)

Эпифора

d)

Анафора

18.

Түніменен түйіндік,

Таң атқанда тарандық.

Таң ағарып атқан соң,

Төңірек жаққа қарандық

(Махамбет)

үзінді де қолданылған АЖАРЛАУ түрін белгілеңіз:

a)

Аллитерация(Дыбыстас)

b)

Ассонанс(Үндес)

c)

Анафора

d)

Эпифора

19.

(ҮНДЕС) - біріңғай дауысты

дыбыстарды қайталау

a)

Ассонанс

b)

Аллитерация

c)

Эпифора

d)

Анафора

20.

Ашу деген – ағын су,

Алдын ашсаң, арқырар.

Ақыл деген – дария,

Алдын тоссаң, тоқырар.

Қазыбек би

Үзіндіде қолданылған АЖАРЛАУ түрін белгілеңіз

a)

Метафора

b)

Гротеск

c)

Ассонанс

d)

Аллитерация

21.

Сөздерді тура мағынасында емес, бұрма мағынасында қолдану, шындықты бейнелеп, кейде тіпті перделеп таныту, ойды өзгертіп, кейде

тіпті өңін айналдырып айту: қандай көркемдегіш құрал ?

a)

Фигура

b)

Айшықтау

c)

Құбылту

d)

Троп

22.

Метафора, Кейіптеу, Аллегория, Символ , Метонимия ,Синекдоха, Ирония,

Сарказм, Гипербола, Литота, Гротеск, Табу , Перифраз, Эвфемизм:

a)

Ажарлау

b)

Бейнелі сөз

c)

Құбылту

d)

Троп

e)

Айқындау

23.

АУЫСТЫРУ (КӨШІРУ) - сөз мәнін өңдендіре өзгертіп айту, суреттеліп отырған затты не құбылысты айқындай, ажарландыра түсу үшін оларды өздеріне ұқсас өзге затқа не құбылысқа балау; сөйтіп, суреттеліп отырған заттың не құбылыстың мағынасын үстеу, мазмұнын

тереңдетіп, әсерін күшейту ОЛ:

a)

Метонимия

b)

Метафора

c)

Ажарлау

d)

Гротеск

24.

Сөз – жаңбыр, даусым – дауыл, әнім – ескек,

Ойнақтап басылайын аз желдетіп.

І. Жансүгіров

Үзіндіде қолданылған “ҚҰБЫЛТУ” түрін белгілеңіз:

a)

Метафора

b)

Ауыстыру

c)

Метонимия

d)

Айқындау

e)

Алмастыру

25.

Қыр төсінде мөлдір айдын – ақ сынап, Жиегінде жасыл кірпік – жас құрақ.

Ә. Сәрсенбаев

Үзіндіде қолданылған көркемдегіш құралды “ҚҰБЫЛТУ” түрін белгілеңіз:

a)

Метонимия

b)

Метафора

c)

Гипербола

d)

Литота

26.

Табиғат құбылыстарын жандандырып, адам кейпінде суреттеу:

a)

Гротеск

b)

Кейіптеу

c)

Метафора

d)

Метонимия

27.

Кәрі Каспий қара көк көзін ашты,

Жылы жүзбен Терекке амандасты...

Абай (Лермонтовтан)

Үзіндіде қолданылған “Құбылту” түрі:

a)

Кейіптеу

b)

Метафора

c)

Пернелеу

d)

Символ

28.

Қызғаншақ қыс келді де.

Сілтеді суық қанжарын.

Ә.Тәжібаев үзіндіде қолданылған “Құбылту” түрін белгілеңіз:

a)

Аллегория

b)

Теңеу

c)

Кейіптеу

d)

Символ

29.

ПЕРНЕЛЕУ - жай ұғым қалпында тұрған дәйексіз нәрселер кәдімгідей көзге көрінер

нәрсеге ауыстырылатын ҚҰБЫЛТУ ТҮРІ:

a)

Кейіптеу

b)

Аллегория

c)

Символ

d)

Астарлау

30.

АЛМАСТЫРУ | (ҚАЙТАДАН АЙТУ) - өзара шектес заттар мен себептес құбылыстардың өзара байланысты ұғымдар мен шартты сөздердің бірінің орнына бірін қолданатын “ҚҰБЫЛТУ” түрі:

a)

Метафора

b)

Метонимия

c)

Пернелеу

d)

Символ

31.

Үйі мәз боп қой сойды

Сүйіншіге шапқанға.

Абай

Үзіндіде қолданылған “ҚҰБЫЛТУ” түрі:

a)

Метафора

b)

Метонимия

c)

Символ

d)

Аллегория

32.

МЕГЗЕУ (АРАҚАТЫСЫН АШУ) - бүтіннің

орнына бөлшекті немесе жалпының орнына жалқыны қолданатын “ҚҰБЫЛТУ” түрі:

a)

Синекдоха

b)

Символ

c)

Аллегория

d)

Литота

33.

— Әй, сақал! Бұл арадан Плюшкинге қалай баруға болады?

Гоголь

Үзіндіде қолданылған “Құбылту” түрін анықтаңыз:

a)

Синекдоха

b)

Символ

c)

Метафора

d)

Аллегория

34.

(КЕЛЕМЕЖДЕУ) - адамға зат пен құбылысқа сырттай жақсы баға берсе де, ішкі мағынасықарсы келіп, келекеге айналдыратын құбылту (троп) құралы, болмысты жоққа шығарудың бір түрі ОЛ:

a)

Ирония

b)

Сарказм

c)

Гипербола

d)

Литота

35.

Қайтсін, қолы тимепті,

Өлеңші, әнші есіл ер!

Ала жаздай ән салсаң,

Селкілде де, билей бер!

Абай

Үзіндіде қолданылған “ҚҰБЫЛТУ” түрі:

a)

Ирония

b)

Келемеждеу

c)

Гротеск

d)

Литота

36.

(АЩЫ МЫСҚЫЛ) - күлкі етудің бір

түрі, зілді кекесінмен әжуала

a)

Ирония

b)

Сарказм

c)

Ұлғайту

d)

Әсірелеу

37.

ҰЛҒАЙТУ(ҮЛКЕЙТІЛГЕН) - затты не құбылысты шамадан тыс ұлғайтып көрсету:

a)

Литота

b)

Гротеск

c)

Гипербола

d)

Перифраз

38.

Жоғарғы ерні көк тіреп,

Төменгі ерні жер тіреп...

Қобыланды батыр үзіндіде қолданылған “ҚҰБЫЛТУ” түрі:

a)

Гипербола

b)

Ұлғайту(Үлкейтілген)

c)

Гротеск

d)

Литота

e)

Градация

39.

КІШІРЕЙТУ (ҚАРАПАЙЫМ) - затты не

құбылысты кішірейтіп көрсету ОЛ:

a)

Литота

b)

Гипербола

c)

Гротеск

d)

Перифраз

40.

Тау дегенде таңырқасам, бұл шелектей-ақ ыдыс қой

Үзіндіде қолданылған “ҚҰБЫЛТУ” түрін анықтаңыз:

a)

Литота

b)

Кішірейту

c)

Ұлғайту

d)

Гипербола

41.

От орнындай тұяқтан

Оймақтайы қалыпты.

(Ер Тарғын жыры) үзіндіде қолданылған көркемдегіш құрал(дар)-ды белгілеңіз:

a)

Гипербола, Литота

b)

Гипербола, Гротеск

c)

Гротеск, Литота

d)

Метафора, Метонимия

42.

ӘСІРЕЛЕУ (ОҚЫС, ОҚШАУ) - фантастикалық, жағымсыз-күлкілі стильде орындалған өнер туындысы, бейнеге фантастикалық сипат беретін шектен тыс әсірелеу БҰЛ:

a)

Гипербола

b)

Ұлғайту

c)

Гротеск

d)

Перифраз

43.

Ақынның өзіне не өзгеге, кейде тіпті жалпы жұртқа арнайы тіл қатуы, көшілікке қайырыла

сөйлеуі, олармен іштей кеңесуі: ФИГУРА ТҮРІ ?

a)

Арнау

b)

Риторикалық сұрақ

c)

Антитеза

d)

Инверсия

44.

Арнаудың неше түрі бар ?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

1

45.

АЙШЫҚТАУ (КЕЛБЕТ, БЕЙНЕ)

-сөз тіркестерін дағдылы синтаксистік қалыптан гөрі өзгешелеу ораммен, айрықша айшықпен

құру:

a)

ФИГРУРА

b)

ТРОП

c)

ҚҰБЫЛТУ

d)

АЖАРЛАУ

46.

Сарыарқаның бір тауы бар,

Бір тауы бар сымбатты.

Сол таудан сен сыр тауып ал

Сыр тауып ал, қымбаттым.

Қайталау түрі:

a)

Еспе қайталау

b)

Жай қайталау

c)

Кезекті қайталау

d)

Әдепкі қайталау

47.

Ұйқыдан соң Жапырақпын

Жаңбыр шайып жаңарған.

Ұйқыдан соң Құспын

Ұзақ ұшып көліне кеп дем алған. Үзіндіде қолданылған Қайталау түрін анықтаңыз:

a)

Еспе қайталау

b)

Әдепкі қайталау

c)

Анафора

d)

Еспе қайталау

e)

Эпифора

48.

ДАМЫТУ | (КҮШЕЙТЕ БЕРУ) - алдыңғы сөзден соңғы сөзді, алдыңғы ойдан соңғы ойды, алдыңғы құбылыстан

соңғы құбылысты асыра, асқақтата түсу БҰЛ:

a)

Градация

b)

Инверсия

c)

Антитеза

d)

Гипербола

49.

Қиқу салып құзға ұшқан,

Құздан суық мұзға ұшқан,

Мұздан биік бұлтқа ұшқан,

Бұлттан биік көкке ұшқан,

Қарулы қыран кім еді?

Т.Жароков

Үзіндіде қолданылған көркемдегіш құрал АЙШЫҚТАУ түрін анықтаңыз:

a)

Гипербола

b)

Градация

c)

Әсірелеу

d)

Шендестіру

50.

Сен құрметте оны!

Түсіндін, бе, қарағым?

Ол ақшаға сатқан жоқ,

Тізеден кесіп аяғын.

Еріккеннен ұстап та жүрген жоқ,

Қолтықтағы ұзын таяғын.

Ә.Сәрсенов үзіндіде қолданылған “Құбылту” түрін анықтаңыз:

a)

Инверсия

b)

Гипербола

c)

Градация

d)

Литота