พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

ศาสตราจารย์ขจร สุขพานิช

ชอบวาดภาพ

ชอบจดบันทึก

ชอบค้นหา

ชอบสังเกต

ผู้เขียนเป็นราชนิกูล

มีหลักฐานอ้างอิงสนับสนุน

มีการเรียบเรียงอย่างสละสลวย

ผู้เขียนเป็นบุคคลที่มีความรู้ ความสามารถ

ได้ เพราะเป็นหลักฐานชั้นต้น

ไม่ได้ เพราะเป็นหลักฐานเท็จ

ไม่ได้ เพราะผู้เขียนไม่ใช่คนไทย

ได้ แต่ต้องมีการตีความหลักฐาน

การเรียบเรียงหรือการนำเสนอ

การกำหนดหัวเรื่องที่จะศึกษา

การประเมินคุณค่าของหลักฐาน

การรวบรวมหลักฐาน

หลักฐานชั้นต้น-เป็นลายลักษณ์อักษร

หลักฐานชั้นรอง-เป็นลายลักษณ์อักษร

หลักฐานชั้นต้น-ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

หลักฐานชั้นรอง-ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

สงครามกับเพื่อนบ้าน

ความเป็นอยู่ของไพร่ฟ้า

การเผยแผ่พระพุทธศาสนา

พระราชกรณียกิจของกษัตริย์

พงศาวดาร

บันทึกชาวต่างชาติ

หลักฐานโบราณคดี

ตำนานหรือนิทานพื้นบ้าน

หลักฐานอาจมากหรือน้อย

หลักฐานอาจมีหรือไม่มี

หลักฐานอาจจริงหรือเท็จ

หลักฐานอาจเก่าหรือใหม่

วิธีการทางประวัติศาสตร์

หลักฐานทางประวัติศาสตร์

เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์

กระบวนการทางประวัติศาสตร์

แสดงถึงเรื่องราวในอดีต

เป็นหลักฐานที่ใช้ศึกษาเรื่องราวในอดีต

เป็นแหล่งศึกษาตัวอักษรในสมัยโบราณ

เป็นสิ่งล้ำค่า เพราะสร้างจากวัสดุราคาแพง

พงศาวดาร ศิลาจารึก

จดหมายเหตุ อัตชีวประวัติ

โบราณวัตถุ

ตำราประวัติศาสตร์

โบราณคดี วรรณคดี

เป็นวิธีการที่ทำให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องที่สุด

เป็นวิธีการค้นคว้าหาข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์

ทำให้ผู้ศึกษาทราบจุดมุ่งหมายของผู้สร้างหลักฐาน

ทำให้ผู้ศึกษาเข้าใจขั้นตอนในการศึกษาประวัติศาสตร์

ประสบการณ์ของผู้เขียน

ประวัติและผลงานของผู้บันทึก

ความถูกต้องของข้อมูลที่มีหลักฐานอ้างอิงชัดเจน

ความเป็นนักประวัติศาสตร์ที่มีขั้นตอนการบันทึกข้อมูล

เพื่อหาข้อมูลสนับสนุนแนวคิดของผู้ศึกษา

เพื่อทดสอบความรู้ ความเข้าใจในเรื่องการตีความ

เพื่อให้ผลการค้นคว้าทางวิชาการมีความน่าเชื่อถือ

เพื่อให้สามารถอธิบายความถูกผิดของหลักฐานได้

จารึก

ตำนาน

จดหมายเหตุ

พระราชพงศาวดาร

ประวัติของผู้เขียนหลักฐาน

ถ้อยคำสำนวนที่ใช้ในหลักฐาน

จุดมุ่งหมายของผู้เขียนหลักฐาน

สภาพแวดล้อมในเวลาที่สร้างหลักฐาน

ไม่ได้ เพราะทำให้เกิดความสับสน

ได้ แล้วแต่ความเห็นของนักประวัติศาสตร์

ไม่ได้ เพราะเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์เปลี่ยนแปลงไม่ได้

ได้ ขึ้นอยู่กับหลักฐานที่อาจมีการค้นพบเพิ่มเติมในภายหลัง

เขียนโดยชาวฮอลันดา

เขียนโดยชาวอินเดีย

เขียนโดยขุนนางชาวกรุงศรีอยุธยา

เขียนโดยพราหมณ์

หลักฐานชั้นต้น

หลักฐานชั้นรอง

หลักฐานจากคําบอกเล่า

หลักฐานที่เป็นงานทางวิชาการ

พงศาวดาร

พระสถูปจําลอง

บันทึกของชาวต่างชาติ

เอกสารเจริญสัมพันธไมตรีทางการทูต

เขียนโดยชนชั้นมูลนาย

มีการใช้ภาษาทางการเท่านั้น

ใช้อักขรวิธีเป็นแบบขอมโบราณ

เขียนขึ้นโดยผู้รู้เห็นหรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์

เนื้อหาในบันทึกค่อนข้างสั้น

อคติหรือโลกทัศน์ของผู้บันทึก

ข้อจํากัดเรื่องภาษาต่างประเทศ

การไม่ให้ความสําคัญกับลำดับของเวลา

อมูลที่ผู้เขียนได้บันทึกไว้เพื่อเป็นหลักฐาน

ข้อมูลที่ได้จัดพิมพ์เผยแพร่ให้ประชาชนได้รับรู้

ข้อมูลที่เกิดจากความเข้าใจของผู้บันทึกเรื่องราวต่าง ๆ

ข้อมูลจากหลักฐานต่างๆ อาจตรงกันหรือไม่ตรงกันก็ได้

ไทยเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1 ใน พ.ศ. 2112

คนไทยอ่อนแอจึงได้เสียกรุงศรีอยุธยาเมื่อ พ.ศ. 2310

จํานวนทหารน้อยทําให้ต้องเสียกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 2112

ผู้คนอ่อนแอและขาดความสามัคคีจึงเสียกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 2310

การรวบรวมหลักฐาน

การเรียบเรียงหรือนําเสนอ

การกําหนดหัวข้อในการศึกษา

การวิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อมูล

เชื่อเรื่องราวต่าง ๆ ที่ผู้เขียนถ่ายทอดในหนังสือ

ตั้งใจอ่านบทความอย่างละเอียดพร้อมจดบันทึก

ศึกษาเกี่ยวกับประวัติผู้เขียนผู้แต่งอย่างละเอียด

รู้จักแยกแยะข้อเท็จจริงและความคิดเห็นที่ได้จากการอ่าน

ประเมินคุณค่าหลักฐานเพียงชิ้นเดียว

ระเมินโดยไม่คำนึงถึงทัศนคติของผู้เขียน

ประเมินจากข้อมูลที่ปรากฏอยู่ในหลักฐาน

ประเมินทั้งรูปลักษณะของหลักฐานและข้อมูลที่

ปรากฏอยู่ในหลักฐาน

ตีความตามความรู้สึก

ตีความตามหลักฐานที่มีอยู่

ตีความตามความเห็นของคนส่วนใหญ่

ตีความตามความเชื่อของผู้คนในท้องถิ่น