wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Салалас

Total questions: 20

Worksheet time: 10mins

Name
Class
Date
1.

Салалас құрмалас сөйлем болмайтын қатарды табыңыз.

a)
  • Біздің халық суат басын былғамай, бастауларын аршып, құдықтарын тазалап, үйлерінің маңын таза ұстайтын.

b)
  • Музыканы халық тудырады, суреткерлер оны тек музыкалық аспаптармен орындауға бейімдейді.

c)
  • Музыка – жүрек тілі, ол – сезімдер мен көңіл-күй әлемі.

d)
  • Ән – халық үні, жыр – оның шындығы, оның ойы мен сезімі.

2.

Қай сөйлемде «да» бөлек жазылатынын көрсетіңіз.

a)
  • Омар (да) әлі үн жоқ.

b)
  • Кенесарының дала (да) отырғанына едәуір мезгіл өткен.

c)
  • Ағаштың түбіне сүйеп қойдым (да), үйге кірдім.

d)
  • Балабектің қуанышын (да) шек болған жоқ.

3.

Ыңғайлас салалас сөйлемді табыңыз.

a)
  • Көп істелінді, бірақ біз бұдан да көп істегіміз келеді.

b)
  • Болысекең кейде паң, кейде жұмсақ.

c)
  • Мұз жарылды, өзендерде сең жүре бастады.

d)
  • Тіл сүйексіз болса да, өзі сүйектен өтеді.

4.

Қарсылықты салалас сөйлемді анықтаңыз.

a)
  • Көктем шықсыншы, өлмес ек, әйтеуір.

b)
  • Мал етінің асылдануы сондай – майы аузыңа салдырмайды.

c)
  • Өмір сүрудің екі түрі бар: шіру мен жану.

d)
  • Абайдың қиналғанын Ділдә сезді, бірақ түк өкінген жоқ.

5.

Себеп-салдар салалас сөйлемді белгілеңіз.

a)
  • Оның қорыққаны сондай – не айтып, не қойғанын білген жоқ.

b)
  • Айдағаның бес ешкі – ысқырығың жер жарады.

c)
  • Енді жасыру мүмкін емес: үйлену тойы ертең, кеште.

d)
  • Таныдым: үй – Қарабеттің отауы.

6.


Түсіндірмелі салалас сөйлемді көрсетіңіз.

a)
  • Бір іс жүзеге асса, екіншісі ойға оралады.

b)
  • Бірде ұрыса отырып, бірде ақыл айтады.

c)
  • Аяусыз қатаң үкім сол: үш жылға бас еркінен айырды.

d)
  • Бас болмақ оңай, бастамақ қиын.

7.

Талғаулы салалас сөйлемді табыңыз.

a)
  • Күн жауып кетті, оны елеген ешкім жоқ.

b)
  • Бұл жерде я сен тұрасың, я мен тұрамын.

c)
  • Жұрт айтты – көне берді.

d)
  • Сабырлы Олжабектің сасқаны сонша – орнынан атып тұрды.

8.

Кезектес салалас сөйлемді анықтаңыз.

a)
  • Жел саябырлаған сияқты, – екпіні әлі де қатты.

b)
  • Бойымды қайнап кекті ашу, қаһарын төкті домбырам.

c)
  • Қасына ерткен екі жолдасы бар: олар – Әбді мен Сарбас.

d)
  • Кейде ол қапы кетеді, кейде мен қапы кетемін.

9.

Ыңғайлас салаластың ішіндегі қайталанбай келетін жалғаулықты табыңыз.

a)
  • Да, де

b)
  • Сондықтан

c)
  • Болмаса

d)
  • Және

10.

Тек жалғаулықты болатын салаластың түрін белгілеңіз.

a)
  • Ыңғайлас

b)
  • Кезектес

c)
  • Себеп-салдар

d)
  • Қарсылықты

11.

Жай сөйлемдері жалғаулықты шылаусыз байланысатын салалас түрін атаңыз.

a)
  • Қарсылықты

b)
  • Түсіндірмелі

c)
  • Кезектес

d)
  • Себеп-салдар

12.

Бірінші жай сөйлемде сілтеу мәнді сөздер қолданылатын салалас түрін көрсетіңіз.

a)
  • Кезектес

b)
  • Ыңғайлас

c)
  • Түсіндірмелі

d)
  • Себеп-салдар

13.

Салдар мәнді жай сөйлемі бұрын орналасқан салалас құрмалас сөйлемді анықтаңыз.

a)
  • Қайыр сөзді әрі қарай тереңдеткісі келмеді, сондықтан әңгіме желісін бұрып жіберді.

b)
  • Сізді ешкім шақыраған жоқ, сол себепті сіз бармайсыз.

c)
  • Қазір ол сақалын да қырған, киімін де өзгерткендіктен, кескін-кейпі де өзгерген.

d)
  • Күріш тұқымы суға колмен себіледі, өйткені тұқым сепкіш суда жүре алмайды.

14.

Себеп мәнді жай сөйлемі бұрын орналасқан құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.

a)
  • Мен қорқып тұрмын, неге десеңіз қолың қатты дейді.

b)
  • Амалсыз қонуға тура келді, өйткені мезгіл кешкіріп кетті.

c)
  • Тереңге балық уылдырық шаша алмайды, неге десең, онда уылдырық оралатын не балдыр, не шөп жоқ.

d)
  • Сізді ешкім шақырған жоқ, сондықтан сіз бармайсыз.

15.


Жалғаулықсыз қарсылықты салаласты көрсетіңіз.

a)
  • Құдайдың қаһарынан жалбарынып құтылуға болады, бірақ халықтың қарғысынан ешқашан да құтыла алмайсың.

b)
  • Баршагүл сәлем беріп еді, – ол қырын қарап кетті.

c)
  • Дүниенің төрт бұрышын тегіс кезіп шығады, бірақ қайда барса да жолы болмайды.

d)
  • Апай сені елжіретіп сүймейді де, алайда шыж-быж етіп ұрыспайды да.

16.

Баяндауыштары тиянақты, өзара тең дәрежеде байланысатын құрмаластың түрін белгілеңіз.

a)
  • Сабақтас құрмалас сөйлем

b)
  • Қарсылықты бағыныңқы сабақтас

c)
  • Аралас құрмалас сөйлем

d)
  • Салалас құрмалас сөйлем

17.

Салаластың түрін және тыныс белгісін анықтаңыз.

Сізге айтар тілегім сол мені ұшқыштың оқуына жіберіңіз.

a)
  • Ыңғайлас салалас, сызықша қойылады.

b)
  • Түсіндірмелі салалас, қос нүкте қойылады.

c)
  • Себеп-салдар салалас, үтір қойылады.

d)
  • Қарсылықты салалас, үтір және сызықша қойылады.

18.

Жалғаулықсыз құрмалас сөйлемді табыңыз.

a)

Жақсы мінез – ақыл күші және ол адамшылық қасиет.

b)
  • Аспан неше күн түнеріп тұрды, – жаңбыр бір тамбады.

c)
  • Базаралы – сөзге жүйрік әрі сымбатты, ажарлы адам.

d)
  • Өлең, жыр – қазақтардың жан серігі әрі ерекше өнер түрі.

19.

Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемді белгілеңіз.

a)
  • Жел дауылды шақырады, бұлт жауынды шақырады.

b)
  • Молда орын нұсқады да, мені екі баланың арасына отырғызды.

c)
  • Жұрт бұл әңгімеге бұрыннан қанық еді, сондықтан ешкім үндемеді.

d)
  • Суырдың інін қазып еді, ар жағы сіресіп жатқан тас көмір екен.

20.

Талғаулы салалас құрмалас сөйлемді табыңыз.

a)
  • Үлкеннің алдын кесіп өтпейді және оны баласынан да талап етеді.

b)
  • Жастар не өзен жағасында серуендейді, не жазғы бақта демалады.

c)
  • Тау жолы екіге айырылды: бірі жоғары өрлейді, бірі сайға түседі екен.

d)
  • Кер жорғаны тайпалатып келді де, отырғандарға ат үстінен сәлем берді.