NEW
Font size
Worksheets5-6 тақырып. Қазақстан тарихы 11 сынып
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
1877 жылы өзінің "қытай" деп аталатын еңбегінде "Ұлы Жібек" жолы сөзін алғаш атаған географ:
П.С.Паллас
Г.Ф.Миллер
Ф.Ф.Рихтгофент
К.Риттер
Ұлы Жібек жолының Қазақстан арқылы батысқа шығатын қақпасы:
Ертіс өңірі
Жетісу өңірі
Алтай өңірі
Оңтүстік Қазақстан
Ұлы Жібек жолының Қазақстан арқылы шығысқа шығатын қақпасы:
Жетісу өңірі
Ертіс өңірі
Орталық Қазақстан өңірі
Алтай өңірі
Қытайдың жерінен басталып, Жерорта теңізіне дейін жеткен Ұлы Жібек жолының халықаралық маңызды сауда жолы болып қалыптасты:
б.з.б. III ғасыр
б.з.б. IV ғасыр
б.з.б. II ғасыр
б.з. II ғасыр
Ғалымдардың айтуынша жібек өндіру технологиясының пайда болған уақыты шамамен:
6000 жыл бұрын
3000 жыл бұрын
4000 жыл бұрын
7000 жыл бұрын
VII ғасырда жібек шапан кигені туралы дерек айтылған түрік қағаны:
Бумын
Білге
Тардуш
Тон Жабғу
Дәулетті қимақтар түрлі түсті жібек киім кигені туралы дерек қалдырған араб географы:
Әл-Идриси
Әл-Морвази
Ибн Хаукәл
М.Қашғари
Далалықтардың жібек матадан тігілген киім кигені туралы жазған XVIII ғасырдағы ғалым, этнограф:
П.И.Рычков
М.В.Ломоносов
И.Г.Георгий
В.Н.Татищев
Алтынмен бірге халықаралық валютаға айналып, айырбас өлшемі ретінде қолданған тауар:
аң терісі
жібек
қой
күміс
Ежелгі қытай деректерінде жібек артылған керуендердің батыс елдеріне жеткендігі айтылады:
б.з.б. I ғасырда
б.з.б. II ғасырда
б.з.б. III ғасырда
б.з. II ғасырда
Жібек жолын ерекше бақылауға алған моңғол империяры сауданың дамуын қамтасыз ету мақсатымен керуендерге және діни миссияларға арнайы берілген өкілетті құқық белгісі:
даруғалар
пайзалар
харадж
басқақ
XIV ғасырда Ұлы Жібек жолындағы сауданың біршама құлдырауына себеп болған жағдай:
моңғол шапқыншылығы
Бату ханның жорықтары
әмір Темір шапқыншылығы
крест жорықтары
568 жылы түрік қағаны Дизабул, Византия императоры II Юстиниан жіберген елшіні қабылдаған Ұлы Жібек жолының бойындағы 2000 жылдық тарихы бар ең ірі қалалардың бірі:
Түркістан
Испиджаб
Сығанақ
Тараз
Деректер бойынша Тараз қаласын ежелде әскери бекініс ретінде орнатқандар:
сақтар
ғұндар
қаңлылар
үйсіндер
"Тараздықтар сияқты батыл, арабтар сияқты жомарт" - деп мінездеме қалдырған XI ғасырдағы парсы ғұламасы:
Тебризи
Гардизи
ибн Рузбихан
ибн Хаукаль
"Тараз - мұсылман түркілердің сауда жасайтын орны" немесе "Тараз - көпестер қаласы" деп атаған араб ғалымы:
әл-Идриси
әл-Марвази
ибн Рузбихан
ибн Хаукаль
Батыс Түрік, Түргеш, Қарлұқ қағанаттарының орталығы болған Жетісудың аса ірі сауда және әкімшілік орталығы болған қала:
Тараз
Суяб
Баласағұн
Қойлық
"Бұл жатжерліктердің жылқылары әдемі. Қаған жасыл жібек шапан киген, басы ашық жібек мата ғана ораған. Оған сәнді шапан киген, шаштарын бұрым етіп өрген екі жүзден астам тархандар еріп жүрді. Түйелер мен жылқыларға мінгендердің санында есеп жоқ, көзбен шолу мүмкін емес" - деп таңдана жазған. 629 жылы Суяб қаласында болған қытай монахы:
Чжан Цянь
Бан Гу
Сыма Цянь
Сюань Цзянь
Ортағасырлық қалалардың бірі, Қарахандықтардың астанасы болған қала:
Сарайшық
Суяб
Баласағұн
Алмалық
Ұлы Жібек жолының тармақтарына жататын, Іле Алатауының етегіндегі транзиттік сауда орталықтары болған шағын қалалар:
Фараб, Жаңакент
Талхиз, Алмалық
Сауран, Самарқан
Сарайшық, Баласағұн
Алғаш рет тарихи деректерде VII ғасырларда кездеседі, Ұлы Жібек жолындағы ірі қалалар қатарына жататын, М.Қашғари дерегінде "Сайрам - ақ қаланың аты" деп мәлмет келтірілген қала:
Талхиз
Суяб
Сауран
Испиджаб
Орта ғасырда Сыр өңірінің сауда және мәдени орталығына айналды, қалада монша, мешіттер мен медреселер көптеп тұрзылды, отырықшы қала тұрғындары мен көшпелі халық арасында мықты байланыс орнатылған қала:
Отырар қаласы
Сарай қаласы
Испиджаб қаласы
Тараз қаласы
Әлгілі ғұлама Қ.Яссауи кесенесінің тұрғызылуына байланысты, XIV ғасырдың соңы - XV ғасырда басында Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі маңызды әкімшілік, сауда және саяси, мәдени орталық ретінде, қазақ хандары тұсында саяси астана саналған қала:
Отырар
Тараз
Түркістан
Сауран
"Йасы қаласына тауарлар мен қымбат бағалы заттар жеткізіледі де, сол жерде сату басталады. Қала көпестердің теңделген жүктерін шешіп, саяхатшылар тобын әр елге аттандыратын орын есептеледі" - деп, қаланың Орта Азия мен Қытай аралығындағы атақты сауда бекетіне айналғанын жазған тарихшы:
ибн Рузбихан
әл-Идриси
әл-Марвази
ибн Хаукаль
Сауран қаласы туралы алғашқы мәліметтер X ғасырға жатады, "Сауран -- бірінен кейін бірі қоршалған жеті қабырғамен қоршалған үлкен қала, оның рабады бар, үлкен мешіт ішкі қалада орналасқан" - деп сипаттаған ара географы:
әл-Идриси
ибн Рузбихан
әл-Макдиси
әл-Марвази
XVI ғасырда Сауран қаласы туралы "бұл қала керемет көркем, ауасы өте таза, адам жанын көркейтіп, сергітеді. Маңайы құлпырған бау-бақшалар мен әртүрлі ағаштарға толы, қаланы айналдыра биік дуалдар қоршап тұр, ал оның етегіне терең ор қазылғандықтан жау ала алмайды" - деп жазған:
ибн Рузбихан
әл-Идриси
әл-Макдиси
әл-Марвази
Оғыздарға жатжерліктердің келу тәртібі туралы: "Оның достарының ішінен белгілі бір адамды сенімді серік етіп тағайындамайынша, ол елді аралап шыға алмайды. Оған қажетті киім-кешек, ал әйеліне көрпе, бұрыш, тары, мейіз, жаңғақ, т.б. азық-түлік әкеліп береді. Сенімді серігі қонағы үшін арнайы киіз үй тігеді және оған қажетінше мал жеткізіп береді" - деп жазған араб саяхатшысы:
әл-Бируни
ибн Фадлан
әл-Марвази
әл-Жаһиз
ЮНЕСКО шешімі бойынша Ұлы Жібек жолын қайта жаңғыртау жобасы қабылданды:
1983 жылы
1985 жылы
1987 жылы
1992 жылы
ҚР Тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаев "ҚР Ұлы Жібек жолы бойында туризм инфрақұрылымын дамыту туралы түркі тілдес мемлекеттер басшыларының Ташкент декларациясын, ЮНЕСКО мен ДСҰ жобасын іске асыру" туралы Жарлыққа қол қойды:
1997 жылы
1994 жылы
1991 жылы
1995 жылы
"Жібек жолы тарихи орталықтарын қайта өркендету, түркі тілдес мемлекеттердің мәдени мұрасын сақтау және дамыту, туризм инфрақұрылымын жасау" мемлекеттік бағдарламасы бекітілді:
1991 жылы
1995 жылы
1998 жылы
1994 жылы
