NEW
Font size
WorksheetsШешендік сөздер
Total questions: 15
Worksheet time: 8mins
«Шешен сөз» ұғымын термин ретінде тұңғыш қолданып, ғылым ретінде зерттеген ғалым мен оның еңбегін белгілеңіз.
Ә. Бөкейханов, «Би һәм билік»
М. Әуезов, «Әдебиет тарихы»
А. Байтұрсынов, «Әдебиет танытқыш»
С. Сейфуллин, «Қазақ әдебиеті»
Шешендік өнер ғылым тілінде
лексика
семасиология
оратор
риторика
Аристотельдің пікірі:
Шешендікті өзін-өзі дамытатын ілім ретінде көрсетеді
“Жақсы шешен болу үшін табиғи дарынмен қоса жан-жақты білімді болу керек”
“Шешендік өнердің басты ерекшелігі - сөздің анық әрі түсінікті болуы”
“Кімде-кім өзінің сөзімен тыңдаушыларына білім берсе, әрі көңілін көтерсе, әрі оларға күшті әсер етсе, ең жақсы шешен - сол”
Ломоносовтың пікірінше шешеннің бойында болуы керек бесінші қасиет:
Табиғи дарын, білім
дайындықсыз сөйлеу
шешендерден үйрену, сөйлеп жаттығу
басқа ғылымдардан да хабардар болу
Уәлихан қайтыс болғанда Байдалы бидің Айғанымға айтқаны:
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы деген жылан бар,
Өзекті шағып өрлейті,
Мен қайғыңды қозғағалы келгем жоқ,
Қайратыңды қолдағалы келдім.
Шешендік арнау
шешендік толғау
шешендік мысал
шешендік дау
Мақал-мәтел, сұрақ-жауап, шешендік нақыл, қанатты сөз, шешендік жұмбақ, шешендік мысал түрінде келетін шешендік сөздің түрі:
шешендік арнау
шешендік толғау
шешендік дау
шешендік нақыл
Малайсарының «Үйіңнің алдында төбе болса, ерттеулі атпен тең, Ауылыңда ақылгөй қарт болса, жазып қойған хатпен тең» деген сөзі шешендік өнердің қай тармағына жатады:
шешендік мақал
шешендік жұмбақ
шешендік нақыл
шешендік мысал
Шешендік өнер кезеңі нешеге бөлінеді?
3
4
5
6
«Ел құрасқан» шешендерді табыңыз:
Майқы би мен Аяз би
Асан қайғы мен Жиренше
Төле, Қазыбек, Әйтеке
Байдалы, Әз Жәнібек, Тіленші
Шешендік өнердің 3-кезеңін анықтаңыз.
XII-XIII ғасыр
XVII-XVIII ғасыр
XIV-XVI ғасыр
XIX ғасыр
Хан, сұлтандарға қарсы шешендер:
Майқы би мен Аяз би
Асан қайғы мен Жиренше
Төле, Қазыбек, Әйтеке
Байдалы, Әз Жәнібек, Тіленші
Ел қорғасқан шешендер:
Майқы би мен Аяз би
Асан қайғы мен Жиренше
Төле, Қазыбек, Әйтеке
Байдалы, Әз Жәнібек, Тіленші
«Сен – темір де, мен – көмір, еріткелі келгенмін ...» деп басталатын шешендік сөз қай қатарға тән екенін көрсетіңіз.
Шешендік толғау
Шешендік нақыл
Шешендік дау
шешендік арнау
Би, болыстарға қарсы шешеннің бірі:
Тұрысбол
Тіленші
Байдалы
Шалқар
«Ел қорғасқан шешендер» кезеңі қай аралықты қамтиды?
XII-XIII ғасыр
XVII-XVIII ғасыр
XIV-XVI ғасыр
XIX ғасыр
