wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Батыс Түрік қағанаты

Total questions: 48

Worksheet time: 29mins

Name
Class
Date
1.

Батыс Түрік қағанаты өмір сүрген

a)

603-704

b)

704-756

c)

682-744

d)

552-603

2.

Қазақ жері негізін құраған Алтайдан Қара теңізге дейінгі кең-байтақ аумақ

a)

Шығыс Түркістан

b)

Орталық Азия

c)

Ұлы дала

d)

Маньчжурия

3.

Батыс түркілердің өз мемлекетін құруының саяси себебі

a)

қаған әулеттерінің билікке ұмтылуы

b)

арабтардың жаулап алу жорықтары

c)

негізгі шаруашылығы сауда болуы

d)

табиғаттағы қуаңшылық салдары

4.

Батыс түркілердің өз мемлекетін құруының экономикалық себебі

a)

мемлекеттік құрылымның құлдырауы

b)

қағанатың ішіндегі таққа таластың болуы

c)

қаған әулеттерінің билікке ұмтылуы

d)

әр өлкенің шаруашылық ерекшелігі

5.

Батыс Түрік қағанатына бағынған аймақ

a)

Қара теңізден Каспийге дейін

b)

Жетісудан Қара теңізге дейін

c)

Байкалдан Ордосқа дейін

d)

Алтайдан Маньчжурияға дейін

6.

Он тайпа одағы» (он оқ елі) деп аталған ел

a)

Түрік қағанаты

b)

Шығыс Түрік қағанаты

c)

Түргеш қағанаты

d)

Батыс Түрік қағанаты

7.

Батыс Түрік қағанатында әрбір «оқ» (тайпа) шығарған әскер саны

a)

300 мың

b)

10 мың

c)

400 мың

d)

500 мың

8.

Қытай деректерінің бірінде 100 мың әскері бар «он тайпа қағаны» аталған

a)

Мұқан

b)

Бумын

c)

Иштеми

d)

Білге

9.

9. Л.Н.Гумилев пікірінше Иштеми қаған өлгеннен кейін билікке келген

a)

Тардуш

b)

Мұқан

c)

Бумын

d)

Құтлық

10.

Батыс Түрік қағанатын түпкілікті жеке мемлекетке айналдырған

a)

Құтлық

b)

Бумын

c)

Тардуш

d)

Үшлік

11.

Батыс Түрік қағанатында он оқ тайпа орналасқан аймақ

a)

Алтайдан Каспийге дейін

b)

Қаратаудан Жоңғария дейін

c)

Еділден Жайыққа дейін

d)

Қара теңізден Жайыққа дейін

12.

Ерте ортағасырларда шығысында Алтай тауынан, солтүстік батысында Каспий теңізі дейінгі аумақты өзіне қаратқан мемлекет

a)

Қимақ қағанаты

b)

Шығыс Түрік қағанаты

c)

Оғыз мемлекеті

d)

Батыс Түрік қағанаты

13.

Тардуш қаған кезінде күшейген мемлекет

a)

Батыс Түрік қағанаты

b)

Қарақытай мемлекеті

c)

Шығыс Түрік қағанаты

d)

Қарахан мемлекеті

14.

Батыс Түрік қағанатында үстем болған тайпа

a)

көп немесе аз

b)

сары, қара

c)

дулу, нушеби

d)

жікіл, яғма

15.

Батыс Түрік қағанатында Шығыс Түркістан мен Жетісу жерлерін қоныстанған

a)

токсобалар

b)

дулулар

c)

бұлғарлар

d)

хазарлар

16.

Батыс Түрік қағанатында Шу өзенінен батысқа қарайғы аумақты иеленген

a)

оғыздар

b)

яғмалар

c)

қимақтар

d)

нушбилер

17.

17. Батыс Түрік қағанатының ұлы әмірші, билеуші, әскери қолбасшы және барлық жерді саналған

a)

Гурхан

b)

қаған

c)

гунмо (кунби)

d)

шаньюй (тәңірқұт)

18.

18. Батыс Түрік қағанатының аумақтық өзегі қаланған аймақ

a)

Жетісу

b)

Сарыарқа

c)

Үстірт

d)

Қарақұм

19.

Батыс Түрік қағанатының аумақтық өзегі Жетісуда қалануының себебі

a)

сары және қара түргештердің арасындағы таққа таластың болуы

b)

керуен жолдарының түйісуі мен бай қалалардың орналасуы

c)

дулулар мен нушебилер арасындағы билікке таластың басталуы

d)

соғдылықтардың саудамен айналысуы және араб шапқыншылығы

20.

Батыс Түрік қағанатындағы қаған әулетіне тиесілі лауазымдар болған

a)

қара бұдун, тат

b)

ягбу, шад, елтебер

c)

бектер, ер

d)

бұйрықтар, тархандар

21.

21. Батыс Түрік қағанатында сот істерін атқарған

a)

беклербектер, уәзірлер

b)

басқақтар, даруғалар

c)

атабектер, субашылар

d)

бұйрықтар, тархандар

22.

Батыс Түрік қағанатының негізгі халқы саналатын ерікті малшылар қауымы

a)

тат

b)

гурхан

c)

қара бұдун

d)

шад-түтік

23.

Батыс Түрік қағанатындағы тәуелді алым-салық төлеушілер, отырықшы бағынышты халық

a)

тат

b)

туденттер

c)

көлеңке

d)

бұдундар

24.

VII ғасырдың І жартысында Батыс Түрік қағанатын өркендеткен

a)

Үшлік, Сұлық

b)

Білге, Күлтегін

c)

Шегу, Тон-ягбу

d)

Өзбек, Жәнібек

25.

VII ғасырдың І жартысында әскери жорықтар барысында аумағы ұлғайып, экономикасы дами

түскен мемлекет

a)

Батыс Түрік қағанаты

b)

Қарлұқ қағанаты

c)

Шығыс Түрік қағанаты

d)

Қимақ қағанаты

26.

26. Батыс Түрік қағанының қысқы ордасы орналасқан, Шу өзені алқабындағы ірі сауда және қолөнер орталығы

a)

Гузорда

b)

Имакия

c)

Янгикент

d)

Суяб

27.

Батыс Түрік қағанының жазғы ордасы орналасқан, Түркістан қаласының маңындағы Испиджаб жанында орналасқан

a)

Балықты

b)

Мыңбұлақ

c)

Баласағұн

d)

Суяб

28.

Батыс Түрік қағанатында Орталық Азия мемлекеттеріне бақылау орнатып, қол астындағы иеліктерге қаған өкілі тұдундарды жіберген

a)

Сатұқ Боғра

b)

Шегу

c)

Тон-ягбу

d)

Тардуш

29.

«Батыс варварлары ешқашан дәл осындай қуатты болған жоқ» деп Қытай шежірешісі билігі туралы айтқан

a)

Тон қаған

b)

Иштеми қаған

c)

Мұқан қаған

d)

Білге қаған

30.

630-704 жылдары ұзаққа созылған дағдарыс болған ел

a)

Батыс Түрік қағанаты

b)

Ұйғыр қағанаты

c)

Шығыс Түрік қағанаты

d)

Хазар қағанаты

31.

. 634 жылы Батыс Түрік қағанатында нушеби тайпасына сүйеніп «он оқ бұдун» жүйесін енгізген

a)

Иштеми

b)

Сатұқ Боғра

c)

Ешбар Елтеріс

d)

Тардуш

32.

Батыс Түрік қағанатында билікті күшейткен қаған

a)

Ешбар Елтеріс

b)

Тоныкөк

c)

Мұқан

d)

Култегін

33.

«Будұн» сөзінің мағынасы

a)

құл, бағынышты

b)

халық, ел

c)

текті қасқыр, аспаннан жаратылған

d)

берік, күшті

34.

Батыс Түрік қағанатында дағдарыстың басты себебі

a)

қимақтар мен хазарлардың бөлініп кетуі

b)

Тон-яғбу қағанның билікке келуі

c)

Еділ бұлғарлардың бөлініп кетуі

d)

дулу мен нушеби күресінің болуы

35.

Батыс Түрік қағанатында бақылауды жүзеге асыруға әр оққа жіберілген қаған әулетінің өкілі

a)

атабек

b)

сюбаши

c)

көлеңке

d)

кері қайтару

36.

Батыс Түрік қағанатындағы өзара тайпалық қырқыс және қаған билігінің әлсіреуінен Жетісуға басып кірген ел

a)

Қытай

b)

Иран

c)

Византия

d)

Киев Русиді

37.

Батыс Түрік қағанаты тәуелді болып қалған ел

a)

Иран

b)

Мысыр

c)

Қытай

d)

Сирия

38.

Батыс Түрік қағанаты құлағаннан кейін Төменгі Еділ мен Солтүстік Кавказдың шығысында

құрылған

a)

Түргеш мемлекеті

b)

Хазар қағанаты

c)

Оғыз мемлекеті

d)

Қимақ қағанаты

39.

VI-VIII ғасырларда Шу алқабында түркі, соғды, сириялықтар мен парсылар қоныстанған 20- жуық ірі қалалар мен қоныстары болған

a)

Еділ Бұлғариясы

b)

Батыс Түрік қағайаты

c)

Найман мемлекеті

d)

Қарахан мемлекеті

40.

VII ғасырдағы қытай саяхатшысы жер өңдеушілер мен қолөнершілердің көп екендігін жазған аймақ

a)

Қарақұм

b)

Ордабасы

c)

Үстірт

d)

Жетісу

41.

Мәтінде сипатталған тайпаны анықтаңыз: «Азияның ішкі қойнауы  тар ежелден батысқа. Днепр мен Дунайға дейін ұмтылды. Ол өңірдің мәдениеті бұрынғымен салыстырғанда әлдеқайда бай әрі жарқын, өз заманының қуатты мәдени ошақтарын дүниеге әкелді, оларды есепке алмай Еуразия тарихы толық ұғынықты бола алмайды.» деп жазған академик А.П. Окладников:

a)

Түрік тілдес тайпалар

b)

Сақтар

c)

Ғұндар

d)

Қыпшақтар

42.

Мәтінде сипатталған мемлекетті анықтаңыз:

Басшылық етуге үміттілер ішінен екі тайпа одағы ерекшеленіп көзге түседі: олар – Жетісу мен Батыс Жоңғариядағы Дулу мен батыс Тянь-Шаньдағы Ыстықкөл өңірін мекендейтін нушебилер еді. Осынау одақтың әрқайсысы бес тайпадан тұратын, содан да болар, Бұл қағанат кейде «он тайпа» деп те атайтын, бұл осы тайпалар одағының күллі мемлекет үшін маңызының зор болғанын ерекше бөліп көрсетеді. Бұл атпен бірге «жабғы-түріктер» деген ат та кездеседі, бұл қағанатта тұратын түркіттерді, Елхан Бумынның тұсында Істемидің жабғы болғанын ескеріп, осылай атап кеткен. Мемлекет туралы болған күнде осы екі ат бірінің орнына бірі жүре береді, бірақ екеуінің қатар болуы – түркіттер мен «он тайпаның» түріктері арасындағы айырмашылық VII ғасырда әлі жойылмағанын көрсетеді.

a)

Түрік қағанаты

b)

Батыс түрік қағанаты

c)

Шығыс түрік қағанаты

d)

Түркеш қағанаты             

43.

Мәтінде сипатталған мемлекетті анықтаңыз:

 «635 ж. Дулу мен нушеби тайпалары өздерін өздері басқаруға қолы жетеді, дулудың бес тайпасы мен нушебидің бес тайпасы бір бастықтан алады, бірақ ашина руынан емес, тегі жергілікті тайпалар тектілерінен алған болуға тиіс. Бұл бастықтардың әрқайсысы шадпен, яғни текті ханзада дәрежесімен теңестіріледі. Олардың әрқайсысына өкімет бейнесі ретінде бір-бір жебеден беріледі де «Он оқ түріктері» деген ат содан шығады. Екі одақтың, дулу мен нушебидің шекарасы Шу өзені белгіленді. Әлбетте, сепараттық-оқшаулану ағымына бейімделу онсыз да қақырап жатқан мемлекетті құтқара алмайды. Жаңа тәртіпті көп адамдар қанағат тұтады, бірақ бәрі емес».

Мәтінде сипатталған мемлекетті анықтаңыз:

a)

Түрік қағанаты 

b)

Батыс түрік қағанаты

c)

Шығыс түрік қағанаты

d)

Қарлұқ қағанаты

44.

603 жылы Шығыс Түркістан, Жетісу аумағы мен Қазақстанның Сырдария мен Аралга дейінгі аймақта құрылған мемлекет:

a)

Түрік қағанаты

b)

Батыс Түрік қағанаты

c)

Түргеш қағанаты

d)

Ұйғыр қағанаты

45.

Батыс Түрік қағанаты дұрыс дәйекті анықтаңыз;

a)

Шегу мен Тон-ябғу қағандар тұсында мықыт ел болып, өркендеді

b)

Шегу-ябғу қаған өлімінен кейін мемлекетте дағдарыс басталды, шадттар таққа отырды

c)

Шегу-ябгу қаған тұсында қол астындағы неліктерге қағанның өкілдері-бескілдер

жіберілді

d)

Тон-ябгу каған тұсында Шығыс Азия елдеріне қатан бақылауы орнықты

46.

Батыс Түрік қағанатының шекарасы Тарым өзені мен Памир тауына дейін жетті

a)

Шегу қаған кезінде

b)

Тон қаған кезінде

c)

Ешбар қаған кезінде

d)

Қапаған қаған кезінде

47.

Батыс Түрік қағанатында қағанның жергілікті жердегі негізгі тірегі

a)

даруға

b)

елтебер

c)

бек

d)

басқақ

48.

Батыс Түрік қағанатында 618-630 жылдары билік етті

a)

Шегу     

b)

Тон

c)

Тардуш (Дато)

d)

Ешбар Елтеріс