Մաշտոցը Սահակ Պարթևի նամակով դիմում է Թեոդոսիոս 1-ին կայսերը Արևմտյան Հայաստանում քարոզչություն անելու համար։

Մաշտոցը ծառայել է Խոսրով 4-րդի արքունիքում։

Հայերեն թարգմանությունների շնորհիվ պահպանվել է Եվսեբիոս Կեսարացու ,,Ժամանակագրությունը,,։

,,Լավ է կույր աչոք, քան կույր մտոք,, խոսքերի հեղինակը Եզնիկ Կողբացին է

Հայերեն թարգմանությունների շնորհիվ պահպանվել է Դիոնիսոս Թրակացու,,Քերականությունը,,։

Խորենացու աշխատության մեկենասը Սմբատ Բագրատունին էր։

Տիր աստծո մասին տեղեկություններ մեզ հաղորդել է Ագաթանգեղոսը։

Խորենացու առաջին գիրքը պատմում է Հայկ նահապետից մինչև Տիգրան Մեծ և զարմերրը ընկած շրջանը։

Խորենացու աշխատության երրորդ գիրքն ընդգրկում է 4-րդից մինչև 5-րդ դ․ 1-ին կես ընկած շրջանը։

Խորենացու աշխատության առաջին գիրքը կոչվում է ,,Հայոց մահապետների ծագումնաբանությունը,,։

Աշխարհացույցը գրի է առնվել Ստրաբոնի ,,Աշխարհագրության ձեռնարկի,, հիման վրա։

Հայոց Մեծ թվականը սահմանվել է Դվինի երկրորդ ժողովի ժամանակ

Անանիա Շիրակացին անշարժ տոմար ստեղծելու փորձ արեց։

,,Կնիք հավատոյ,, ժողովածուն կազմվել է Հովհան Օձնեցի կաթողիկոսի ժամանակ։

,,Կանոնագիրք հայոց,, երկի հեղինակը Հովհան Օձնեցին է։

Դավիթ Անհաղթ

Անանիա Շիրակացի

Գյուտ

Վարդան Արևելցի

Սեբեոս պատմիչը մեզ է հաղորդել հայ-պարսկական, հայ-հռոմեական հարաբերությունների մասին։

Մովսես Կաղանկատվացին մեզ է հաղորդում Արցախ և Սյունիք աշխարհների մասին։

Դավիթ Անհաղթը մեզ հաղորդել է Լուսնի և արեգակի համեմատական չափերի մասին։

Ղազար Փարպեցին շարունակել է Փավստոս Բուզանդին։

Աստվածաշունչը թարգմանությունների թագուհի անվանել են ֆրանսիացինեը։

Դավիթ Անհաղթ

Անանիա Շիրակացի

Գյուտ

Եզնիկ Կողբացի

Պարույր Հայկազն

Եզնիկ Կողբացի

Դավիթ Անհաղթ

Անանիա Շիրակացի

4-5-րդ դդ․ եկեղեցիներից են Քասաղի, Արցախի Տիգրանակերտի և Զվարթնոցի տաճարները։

6-7-րդ դդ․ եկեղեցիներից հայտնի են Մրենին՝ 613թ․, Հռիփսիմեն՝ 631թ․, Գայանեն՝ 618թ․, Ավանը՝ 590թ

Պահպանված հայկական առաջին մանրանկարները թվագրվում են 6-7-րդ դդ․։

Շարականներ հորինել են Կոմիտասը, Մաշտոցը, Սահակ Պարթևը։

Հաղպատի և Սանահինի վարդապետարաններում սովորել են Վարդան Արևելցին, Մխիթար Գոշը, Հովհաննես Երզնկացին։

Աղբերց վանքի դպրոցը հիմնադրվել է Եսայի Նչեցու կողմից, իսկ որպես Գլաձորի համալսարան նշանավորվել է Ներսես Մշեցու կողմից։

Սկևռայի դպրոցը գոյություն է ունեցել 200 տարի։

Սսի համալսրանը հիմնադրել է Ներսես Լամբրոնացին։

Ծործորի և Քռնայի դպրոցները գտնվել են Արտազ գավառում։

Մատթեոս Ջուղայեցի

Մարտիրոս Երզնկացի

Հակոբ Ղրիմեցի

Գրիգոր Տաթևացի

10-14-րդ դդ պատմագիտական ուղղություններից նորություն էին Ժամանակագրությունը և տարածաշրջանային պատմությունը։

Արիստակես Լաստիվերցու աշխատությունն ընդգրկում է 1000-1071թթ․։

13-րդ դ․ պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցին իր ,,Տիեզերական պատմություն,, աշխատության մեջ անդրադառնում է մոնղոլական արշավանքներին։

Վարդան Արևելցին իր ,,Պատմություն հայոց,, աշխատությունը հասցրել է մինչև 1267թ․

Ստեփանոս Օրբելյանի ,,Պատմություն նահանգին Սիսական,, աշխատությունը նվիրված է Սյունիքին։

Գրիգոր Մագիստրոսը

Հովհաննես Երզնկացին

Հովհան Որոտնեցին

Վահրամ Րաբունին

Ժամանակագրության հիմնադիրը Սամուել Անեցին է։

Թովմա Արծրունու աշխատության 3-րդ գիրքն ընդգրկում է 850-10-րդ ընկած շրջանը։

Խաչակրաց օրենքները կոչվում են ասիզներ։

Կաթողիկոս Ներսես Շնորհալու հեղինակած ,,Թուղթ դատաստանին,, նվիրված է ամուսնա-ընտանեկան հարցերին։

Մխիթար Հերացու ,,Ջերմանց մխիթարություն,, աշտաությունը թվագրվում է 12-րդ․։

Գրիգոր Մագիստորոսը կարծում էր, որ գիտելիքը ձեռք է բերվում փորձի, հավատի, զգայարանների և բանականության միջոցով։

Գրականությունն որպես ինքնուրույն բնագավառ անջատվել է 11-րդ դ․։

Վարդան Այգեկցին հավաքել և գրի է առել 190 առակ։

Վանական համալիրներին կից գրադարանները կոչվում էին մատենադարաններ։

Գագկաշեն ս Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին կառուցել է Տրդատը։

1-դ, 2-գ, 3-բ, 4-ա, 5-ե

1-գ, 2-դ, 3-ե, 4-ա, 5-բ

1-բ, 2-գ, 3-դ, 4-ա, 5-ե

1-ա, 2-դ, 3-գ, 4-ե, 5-ա

,,Խառնայփնթուր տոմարի,, գիրքը տպագրվել է Վենետիկում 1565թ․։

,,Ս Ժամգիրք-Պատարագամատույցը,, տպագրել է Հակոբ Մեղապարտը։

Լվովի տպարանի հիմնադիր Խաչատուր Կեսարացին էր։

Լվովի տպարանը հիմնադրվել է 1616թ․։

Գրիգոր Տաթևացին 1408թ․ տեղափոխվում է Տաթևից Հերմոնի վանք։

Ղրիմի Անտոնի անապատի ուսուցչապետն էր Սարգիս փիլիսոփան։

Հովհաննավանքի դպրոցը տեղափոխվում է Էջմիածին 1635-1637թթ․

Զաքարիա Քանաքեռցին ուսանել է Հարանց անապատի դպրոցում։

Նոր ջուղայի դպրոցի հիմնադիրը Խաչատուր Կեսարացին էր

Բաղեշի Ամիրդոլու վանքի դպրոցը հիմնադրվել է 15-րդ դ․

Գրիգոր Դարանաղցու ,,Ժամանակագրություն,, կարևոր սկզբնաղբյուր է 17-րդ դ․ Օսմանյան կայսրությունում հայերի մասին։

Սուլթանի անձնական բժիշկն էր Մխիթար Հերացին։

,,Մեկնություն տոմարի,, աշխատության հեղինակն էր Հակոբ Ղրիմեցին։

Եղիշե Սարբանկացու գլխավորած արշավախումը այցելել է Ավստրալիա։

,,Համառոտ լուծումն առաքինությանցն Արիստոտելի,, աշխատությունը գրել է Հակոբ Ղրիմեցին։