wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақ тілі 9-сынып.Құрмалас сөйлем, салалас құрмалас сөйлем

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Бір ғана жалаң ойды білдіретін, жеке сөздерден құралатын,жеке сөйлемге сай дауыс ырғағы да ықшам болып келетін сөйлем түрі қалай аталады?

a)

Жай сөйлем

b)

Құрмалас сөйлем

c)

Салалас құрмалас

d)

Сабақтас құрмалас

2.

Екі не одан да көп жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретін сөйлем қалай аталады?

a)

Толымды сөйлем

b)

Жай сөйлем

c)

Құрмалас сөйлем

d)

Жақты сөйлем

3.

Жай сөйлемді табыңыз:

a)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті.

b)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті және ұлттық ойын түрлері ойнатылды.

c)

Осы жұмысқа шындап кіріссек, екі-үш аптада нәтижесін көретінімізге күмәніңіз болмасын.

d)

Барлық жауап дұрыс

4.

Бір немесе бірнеше сөз бен сөз тіркесінен құралып, тиянақты ойды білдіретін сөйлемдерді қандай сөйлем дейміз?

a)

Аралас құрмалас сөйлем

b)

Салалас құрмалас сөйлем

c)

Құрмалас сөйлем

d)

Жай сөйлем

5.

Құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Сыныпқа Марат,Самат,Асхат-үшеуі кірді.

b)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті.

c)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті және ұлттық ойын түрлері ойнатылды.

d)

Ұлттық ойын түрлері ойнатылды.

6.

Екі немесе одан да көп жай сөйлемнен құралып, күрделі ойды білдіретін сөйлемдерді қандай сөйлем дейміз?

a)

Атаулы сөйлем

b)

Жақсыз сөйлем

c)

Құрмалас сөйлем

d)

Жай сөйлем

7.

Интонация арқылы іргелесе байланысқан құрмалас сөйлемді табыңыз: 

a)

Ұлттық ойын түрлері ойнатылды.

b)

Менің оны алғаш көруім есімде сақталып қалды: орталау бойлы, өзіне-өзі сенімді жан екен.

c)

Барлығы бірдей шу етті, себебі олар бірінші орын алғандарын бірден түсінді.

d)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті.

8.

Жалғаулық шылаулар арқылы байланысқан құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті.

b)

Ұлттық ойын түрлері ойнатылды.

c)

Осы жұмысқа шындап кіріссек, екі-үш аптада нәтижесін көретінімізге күмәніңіз болмасын.

d)

Барлығы бірдей шу етті, себебі олар бірінші орын алғандарын бірден түсінді.

9.

Алғашқы жай сөйлемінің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, келесі жай сөйлем мен ұласпалы түрде құрмаласа байланысқан сөйлемді табыңыз:

a)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті.

b)

Менің оны алғаш көруім есімде сақталып қалды: орталау бойлы, өзіне-өзі сенімді жан екен.

c)

Осы жұмысқа шындап кіріссек, екі-үш аптада нәтижесін көретінімізге күмәніңіз болмасын.

d)

Барлығы бірдей шу етті, себебі олар бірінші орын алғандарын бірден түсінді.

10.

·       Құрмалас сөйлемдердің құрамындағы жай сөйлемдердің салаласа, сабақтаса байланысуына орай құрмалас сөйлем түрлері қанша түрге бөлінеді?

a)

Бес түрге

b)

Екі түрге

c)

Төрт түрге

d)

Үш түрге

11.

Құрмалас сөйлемдер өз ішінде қалай бөлінеді?

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Толымды сөйлем, толымсыз сөйлем, атаулы сөйлем

c)

Жай сөйлем, жақты сөйлем, жақсыз сөйлем

d)

Салалас құрмалас сөйлем, сабақтас құрмалас сөйлем, аралас құрмалас сөйлем

12.

Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты болып келіп, бір-­бірімен тәуелсіз, тең дәрежеде байланысатын құрмалас сөйлем түрі:

a)

жай сөйлем

b)

аралас құрмалас сөйлем

c)

салалас құрмалас сөйлем

d)

сабақтас құрмалас сөйлем

13.

Салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті.

b)

Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленеді, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі, кешегі жас бала кәдімгідей көмекшіге айналады.

c)

   Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленеді, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі.

d)

  Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленіп, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі.

14.

Алдыңғы сөйлемнің баяндауышы тиянақсыз болып, кейінгі сөйлемге бағына байланысатын құрмалас сөйлемнің түрін табыңыз:

a)

жай сөйлем

b)

аралас құрмалас сөйлем

c)

сабақтас құрмалас сөйлем

d)

салалас құрмалас сөйлем

15.

Сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленеді, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі, кешегі жас бала кәдімгідей көмекшіге айналады.

c)

Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленіп, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі.

d)

Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленеді, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі.

16.

Құрамындағы жай сөйлемдердің баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, бір-­бірімен өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлемнің түрі қалай аталады?

a)

Жай сөйлем

b)

Аралас құрмалас сөйлем

c)

Салалас құрмалас сөйлем

d)

Сабақтас құрмалас сөйлем

17.

Дауыс ырғағы (интонация) арқылы іргелесе байланысқан салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Ұлттық ойын түрлері ойнатылды.

b)

Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленіп, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі

c)

  Айтпақ ойы екеу: бірі – Арманның ұсынысына даярланған жауабы, екіншісі – көптен ойында жүрген інісінің жұмысына қатысты сауал.

d)

   Одан арғыны Игілік айтқан жоқ және қасындағылары сұрай алған да жоқ.

18.

Жалғаулық шылаулар арқылы байланысқан салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

  Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленіп, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі.

c)

Одан арғыны Игілік айтқан жоқ және қасындағылары сұрай алған да жоқ.

d)

     Айтпақ ойы екеу: бірі – Арманның ұсынысына даярланған жауабы, екіншісі – көптен ойында жүрген інісінің жұмысына қатысты сауал.

19.

Салалас құрмалас сөйлем өз ішінде неше түрге бөлінеді?

a)

2

b)

6

c)

4

d)

5

20.

  Құрамындағы жай сөйлемдер білдіретін ой өзара мезгілдес, бағыттас, ыңғайлас мәндегі қарым-­қатынаста айтылатын салаластың түрі қандай салалас құрмалас сөйлем деп аталады?

a)

себеп-­салдар салалас құрмалас сөйлем

b)

түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем

c)

қарсылықты салалас құрмалас сөйлем

d)

ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем

21.

Жалғаулықты байланысқан салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Біз ыңғай бермеп едік, – Әлендер қоғадай жапырылды.

b)

Бұл шаруа келінге тапсырылды: ол жер жағдайын жақсы біледі.

c)

Қазір қара бие де қартайды, Қайыптың өзі де ел ағасы болды.

d)

Ол төмен түсіп еді, жол екіге бөлінді.

22.

Жалғаулықсыз байланысқан салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

       Ол төмен түсіп еді, жол екіге бөлінді.

b)

Қазір қара бие де қартайды, Қайыптың өзі де ел ағасы болды.

c)

Біз ыңғай бермеп едік, – Әлендер қоғадай жапырылды.

d)

Алыстан әлдекімнің дауысы естілгендей болды, бірақ қай жақтан естілгенін шамалай алмадым.

23.

Ыңғайластық қатынастағы жалғаулық шылауларды табыңыз:

a)

және, да, де, та, те, әрі.

b)

сондықтан, сол себепті, себебі, өйткені, неге десеңіз

c)

бірақ, алайда, дегенмен, әйтседе, сонда да, әйткенмен, сөйткенмен, сөйтсе де, десе де

d)

Барлық жауап дұрыс

24.

Құрамындағы жай сөйлемдердің бірі екіншісінде айтылған ойдың болу себебін білдіретін салаластың түрі – қандай салалас құрмалас деп аталады?

a)

ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем

b)

кезекті салалас құрмалас сөйлем

c)

себеп-­салдар салалас құрмалас сөйлем

d)

талғаулы салалас құрмалас сөйлем

25.

     Жай сөйлемдердің бірі себеп мәнді, екіншісі қандай мәнді болып, орындары ауысып та келе береді?

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Ой мәнді

c)

Жауап мәнді

d)

Салдар мәнді

26.

Себеп-­салдар салалас құрмаластың жалғаулық шылауларын табыңыз:

a)

барлық жауап дұрыс

b)

сондықтан, сол себепті, себебі, өйткені, неге десеңіз

c)

бірақ, алайда, дегенмен, әйтседе, сонда да, әйткенмен, сөйткенмен, сөйтсе де, десе де

d)

бірақ, алай да, дегенмен, әйтсе де, сонда да, әйткенмен, сөйткенмен, сөйтсе де, десе де

27.

Жалғаулықсыз себеп-салдар құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Көлік жүре алмайтын тар жол екен, сондықтан біз амалсыздан ауылға жаяу тарттық.

c)

Бұл шаруа келінге тапсырылды: ол жер жағдайын жақсы біледі.

d)

Біз ыңғай бермеп едік, – Әлендер қоғадай жапырылды.

28.

Құрамындағы жай сөйлемдердің біріндегі ой мен оқиға екінші сыңарындағы ой мен оқиғаға қарама-­қарсы болып келетін салаластың түрі қандай салалас деп аталады?

a)

қарсылықты салалас құрмалас сөйлем

b)

ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем

c)

түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем

d)

себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем

29.

Қарсылықты салалас құрамалас сөйлемдер қандай жалғаулықтар арқылы байланысады?

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

       және, да, де, та, те, әрі.

c)

бірақ, алайда, дегенмен, әйтседе, сонда да, әйткенмен, сөйткенмен, сөйтсе де, десе де

d)

сондықтан, сол себепті, себебі, өйткені, неге десеңіз

30.

Жалғаулықсыз, дауыс ырғағы арқылы іргелес тұрып байланысқан қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Қазір қара бие де қартайды, Қайыптың өзі де ел ағасы болды.

b)

Бұл шаруа келінге тапсырылды: ол жер жағдайын жақсы біледі.

c)

Алыстан әлдекімнің дауысы естілгендей болды, бірақ қай жақтан естілгенін шамалай алмадым.

d)

Біз ыңғай бермеп едік, – Әлендер қоғадай жапырылды.

31.

Жалғаулықты байланысқан қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Өзі кетіп құтылды ма екен немесе ағасының ықпалы болып па?

b)

Көлік жүре алмайтын тар жол екен, біз амалсыздан ауылға жаяу тарттық.

c)

Алыстан әлдекімнің дауысы естілгендей болды, бірақ қай жақтан естілгенін шамалай алмадым.

d)

Біз ыңғай бермеп едік, – Әлендер қоғадай жапырылды.

32.

Қандай салалас құрмалас сөйлемнің құрамындағы баяндауыштар антоним сөздерден немесе болымды­ болымсыз формадағы сөздерден жасалады?

a)

қарсылықты салалас құрмалас сөйлем

b)

себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем

c)

талғаулы салалас құрмалас сөйлем

d)

ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем

33.

  Қарсылықты салаластың жалғаулық шылаулар қатысқан түрінде қолданылатын тыныс белгісі қандай?

a)

Тырнақша

b)

Қос нүкте

c)

Сызықша

d)

Үтір

34.

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемде жалғаулық түсіріліп айтылған жағдайда алдыңғы сөйлемнен кейін үтірден соң жалғаулық орнына қандай тыныс белгі қойылады?

a)

Дефис

b)

Қос нүкте

c)

Сызықша

d)

Үтір

35.

Жалғаулықсыз қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Бұл шаруа келінге тапсырылды: ол жер жағдайын жақсы біледі.

c)

Алыстан әлдекімнің дауысы естілгендей болды, бірақ қай жақтан естілгенін шамалай алмадым.

d)

Жоспарланған шара уақытында өтті, – күткен нәтижеге қол жеткізе алмадық.

36.

Қандай салалас құрмалас сөйлемнің алғашқы сөйлемінде айтылған іс­-әрекет, оқиға желісінің мәні кейінгі сөйлемде сараланып, түсіндіріліп, ашылып отырады?

a)

Себеп-салдар салалас

b)

Ыңғайлас салалас

c)

Қарсылықты салалас

d)

Түсіндермелі салалас

37.

Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемнің бөліктері қалай байланысады?

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Шылаумен

c)

Жалғаулықсыз

d)

Жалғаулықты

38.

Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемнің жай сөйлемдерінің аражігіне қойылатын тыныс белгілерді табыңыз:

a)

Қос нүкте, көп нүкте

b)

Нүкте, тырнақша

c)

сызықша, қос нүкте

d)

Дефис,үтір

39.

Қандай салалас құрмалас сөйлемнің бірінші бөлігінің баяндауышы ретінде сол, мына, мынау, мынадай сияқты сілтеу есімдіктері қолданылса, олардан кейін көбінесе қос нүкте қойылады?

a)

Себеп-салдар салалас

b)

Ыңғайлас салалас

c)

Түсіндірмелі салалас

d)

Қарсылықты салалас

40.

Қандай салалас құрмалас сөйлемде соншама, соншалық, сондай сияқты сілтеу есімдіктері мен сілтеу мәнді сөздер қызмет етіп, екі жай сөйлемді құрмаластырып тұрса, мұндай баяндауыштардан соң сызықша қойылады?

a)

Ыңғайлас салалас

b)

Түсіндірмелі салалас

c)

Қарсылықты салалас

d)

Кезектес салалас

41.

Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Қара теке Әзімбай болғанда, осы текенің әкесі – сары теке қатар тұр еді.

b)

Көлік жүре алмайтын тар жол екен, біз амалсыздан ауылға жаяу тарттық

c)

 Ректорат мына мәселені еске салады: ол – студенттерді ерте бастан ғылыми еңбек жазуға төселдіру.

d)

   Жоспарланған шара уақытында өтті, – күткен нәтижеге қол жеткізе алмадық.

42.

   Қандай салаластың құрамындағы жай сөйлемдер бір­-біріне тәуелсіз, дербес әрекеттерді баяндайды да, сол әрекеттердің тек біреуі ғана жүзеге асатынын білдіреді?

a)

кезектес салалас

b)

талғаулы салалас

c)

себеп-салдар салалас

d)

қарсылықты салалас

43.

Қандай салалас құрмалас сөйлем жай сөйлемдер салаласа және тек жалғаулық шылаулар арқылы байланысады, араларына үтір қойылады?

a)

Себеп-салдар салалас

b)

Қарсылықты салалас

c)

Кезектес салалас

d)

Талғаулы салалас

44.

Талғаулы салаластың жалғауларын табыңыз:

a)

бірақ, алайда, дегенмен, сонда да

b)

және, әрі, да, де, әрі

c)

біресе, бірде, кейде.

d)

не, немесе,  я, яки, болмаса, əйтпесе, əлі де.

45.

Талғаулы салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Қазақ білімге бет бұрмай, ел алға жылжымас.

c)

Қуанғаны соншалық – орнынан атып тұрып, құшақтай алды.

d)

Бұл істің шындығын не көзімен көрген айтар, не құлағымен естіген айтар.

46.

Қандай салалас құрмалас сөйлем – синтаксистік бөліктерінде баяндалатын іс-­әрекеттің бірінен соң бірі кезектесіп іске асатындығын білдіретін кұрмалас сөйлем болып табылады?

a)

Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем

b)

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем

c)

Талғаулы салалас құрмалас сөйлем

d)

Кезектес салалас құрмалас сөйлем

47.

Кезектес салалас сөйлемді жасауға қатысатын жалғаулықтарды табыңыз:

a)

соншама, соншалық, сондай

b)

не, немесе,  я, яки, болмаса

c)

біресе, бірде, кейде.

d)

Және, әрі, да, де,әрі

48.

Кезектес салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Қазан аспаның астында от кейде жылтылдайды, кейде қызыл жалын лапылдайды.

b)

Қазақ білімге бет бұрмай, ел алға жылжымас.

c)

Осындай қалың жұрт батысқа қарай ағылып бара жатса, сол көптің бірі боп біз қандай оп-оңай араласып кетер едік.

d)

Барлық жауап дұрыс

49.

Кезектес салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Ректорат мына мәселені еске салады: ол – студенттерді ерте бастан ғылыми еңбек жазуға төселдіру.

c)

Біресе Хамит Күдірені алып ұрады, біресе Күдіре Хамитті алып ұрады.

d)

Өзі кетіп құтылды ма екен немесе ағасының ықпалы болып па?

50.

Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемді табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Алыстан әлдекімнің дауысы естілгендей болды, бірақ қай жақтан естілгенін шамалай алмадым.

c)

Оның не айтып тұрғанын ұқтым: қаржыдан қысылып тұр екен ғой. Саған ашып айтарым сол: мен осында қаламын.

d)

      Жоспарланған шара уақытында өтті, – күткен нәтижеге қол жеткізе алмадық.

Similar Resources on Wayground

Менеджмент

51 questions

Менеджмент

quiz

Worksheet

•

9th Grade

1-БЛОК 3267 нұсқа

49 questions

1-БЛОК 3267 нұсқа

quiz

Worksheet

•

1st - 9th Grade