375թ․ գոթերը պարտվելով հոներից ապաստան խնդրեցին Վաղես կայսերից զինծառայության դիմաց։

378թ․ հոները Ադրիանապոլսում պարտության մատնեցին Վաղեսին, որն էլ այստեղ զոհվեց։

410թ․ վեստգոթերը Ալարիխի գլխավորությամբ գրավեցին Հռոմը։

476թ․ վեստգոթերի առաջնորդ Օդոակրը գահընկեց արեց Հռոմուլոս Ավգուստուլոսին։

451թ․ հռոմեա-գալլա-գերմանական բանակը պարտության մատնեց հոներին Կատալաունյան դաշտում։

Ժողովուրդների Մեծ գաղթի հետևանքով՝ 4-7-րդ դդ․ արևելյան գոթերը և լանգոբարդները հաստատվեցին Իսպանիայում։

Բյուզանդիայում, Իրանում, Հնդկաստանում և Չինաստանում միջնադարը ձևավորվում էր անտիկ և արևելյան հասարակարգի ներսում։

Տերունական հողը կոչվում էր բենեֆիցիում, իսկ պայմանական հողատիրությունը՝ դոմեն։

,,Իմ վասալի վասալը իմ վասալն է,, ենթակայության սկզբունքը գործում էր Անգլիայում։

Գերմանացիների մոտ պետությունը սկսել էր սաղմնավորվել 4-5-րդ դդ․ և նրանց մոտ ավագների խորհուրդն ուներ դատական իրավասություններ։

Վեսպասիանոսի կայսր դառնալով հիմնվեց Հուլիոս-Կլավդիոսների հարստությունը։

Դոմետիանոս կայսրը կառուցեց Հռենոսից Դանուբ ընկած սահմանային ամրություններ ընդդեմ գերմանական ցեղերի։

Մարկոս Ավրելիոսը՝ 161-180թթ․ նվաճեց Դակիան և հասավ Տիզբոն։

Դիոկղետիանոս կայսեր օրոք սկիզբ առավ դոմինատը, որով կայսրության քաղաքացիները համարվում էին կայսեր հպատակները։

Հռոմի և Ալեքսանդրիայի պատրիաքրները կոչվում էին պապեր։

Կլավդիոս կայսրը 58թ․ գալլերին տվեց Ծերակույտում ընտրվելու իրավունք։

Հռոմեականացման գործընթացի կարևոր մասերից էր հունարենի ներդրումը Գալլիայում։

Պոնտոսը, Կապադովկաին և Կոմագենեն ճանաչել էին Հռոմի գերիշխանությունը և ունեին կիսանկախ կարգավիճակ։

Մեծ Հայքի և Պարթևստանի հետ պայքարում գերիշխում էր ներքին երկպառակություններն օգտագործելու դիվանագիտությունը։

Գալիայի հռոմեականացման շնորհիվ ժամանակակից Ֆրանսիայի, Բելգիայի և Իտալիայի բնակիչները սկսեցին զարգանալ։

Ք․ա․ 280թ․

Ք․ա․ 275թ․

Ք․ա․ 535թ․

Ք․ա․ 390թ․

Հելլենիստական պետությունները արևելյան միապետության և հունական պոլիսային համակարգի միաձուլումն էին, բնորոշ էին կենտրոնացված իշխանությամբ և քաղաքների ինքնավարությամբ։

Տրիբունի պաշտոնը Օկտավիանոսին տալիս էր անձի անձեռնմխելիություն և կոմիցիաների ու սենատի որոշումների վրա վետո դնելու իրավունք։

Օկտավիանոսի օրոք բանակը դարձավ վարձու հիմունքներով 300 հզ ։

Ներոն կայսեր օրոք մեծ քանակությամբ նախկին ստրուկներ նշանակվեցին պետական պաշտոնների ի հակակշիռ Սենատի։

Կլավդիոսի օրոք Հռոմը նվաճեց Բրիտանիան, Մավրիտանիան և Թրակիան։

ա, բ, գ, ե, զ, է, բ

զ, գ, ա, բ, ե, դ, է

զ, դ, գ, ա, բ, է, ե

Պլեբեյները հասարակ ժողովուրդն էին, ովքեր չունեին քաղաքացիական իրավունքներ։

Ծերակույտի որոշումը պետք է պարտադիր հաստատվեր կոմիցիաների կողմից։

Կոնսուլների ձեռքին էր կենտրոնացված նաև բանակի հրամանատարությունը։

Պրետորներն ընտրվում էին 5 տարին մեկ 18 ամիս ժամկետով և կատարում էին բնակչության գույքագրում։

Հունաստանում պետական պաշտոնավարման դիմաց վարձատրություն մտցրել է Պերիկլեսը։

Պատերազմների հետևանքով հազարավոր մարդիկ հողազրկվել էին, որն էլ դարձել էր սոցիալական ընդվզումների պատճառ։

Պոլիսների միջև հակասությունները խորացան։

Պարսիկներն իրենց գերիշխանությունը հաստատեցին Փոքր Ասիայում։

Պոլիսներն ունեցան նյութական և մարդկային խոշոր կորուստներ։

Պատերազմները հանգեցրին Հունաստանի քաղաքականապես միավորմանը։

Սուլլան գրավեց Հռոմը Ք․ա․ 83թ․ և հռչակվեց դիկտատոր։

Ք․ա․ 88թ․ Սուլլան բանակի հրամանատար նշանակվել էր կոմիցիաների կողմից, իսկ Գայոս Մարիուսը՝ Սենատի։

Ըստ Պոմպեոսի անցկացրած բարեփոխումների՝ Սենատին հանձնվեց պետության ֆինանսական միջոցների տնօրինումը։

Կեսարը Ք․ա․ 59թ․ նշանակվեց կոնսուլ, իսկ ժամկետի ավարտից հետո նշանակվեց Գալիաների կառավարիչ։

Պոմպեոսը Կեսարից պարտություն կրեց Իլիրիայում և փախավ Եգիպտոս։

Կեսարը Ք․ա․ 44թ․ ստացավ ցմահ դիկտատորի կոչում և Սենատի անդամների թիվը հասցրեց 300-ի։

Ք․ա․ 43թ․ ստեղծվեց երկրորդ եռապետությունը կոմիցիաների դեմ պայքարելու համար։

Ք․ա․ 42թ․ եռապետները հաղթեցին Կեսարին սպանած Կասիոսի և Բրուտոսի բանակին։

Միջագետքում, Եգիպտոսում, Հունաստանում, Մեծ Հայքում յուրաքանչյուր երկրագործական տարվա սկիզբ հողը վիչակահանությամբ տրվում էր համայնականներին։

Պետությունների խոշորացման հետ մեկտեղ պետությունը սկսում էր կախման մեջ ընկնել համայնքից։

Պերսեպոլիսի հուշարձանախումբը կառուցել է Կյուրոս Մեծը։

Դորիական օրդերով կառուցված է Աթենքի Պարթենոնը։

Դիոնիսոսի թատրոնը գտնվում էր Աթենքում և ընդգրկում էր 17 հզ հանդիսական։

Նշանավոր քանդակագործներ էին՝ Պրաքսիտելեսը, Ֆիդիասը, Պտղոմեոսը։

Նշանավոր էին Սևերոսի և Կոստանդիանոսի հաղթակամարները և Տրայանոսի հաղթակոթողը։

Հռոմում ապրող հույն պատմագիրներն էին՝ Ապպիանոսը, Տիտոս Լիվիոսը, Պոմպեոս Տրոգոսը։

Պատմակենսագրական ժանրով հանդես էին գալիս Պլուտարքոսն ու Սվետոնիոսը, իսկ պատմահուշագրական ժանրով՝ Հուլիոս Կեսարը։

Լուքսորի տաճարին կից վեր են խոյանում Ռամզես 2-րդի 6 հսկա արձանները։

Առաջին զիկկուրատը կառուցվել է Ուր քաղաքում Ք․ա․ 31-29-րդ դդ․։

Կյուրոս Մեծի դամբարանը գտնվում էր Պասարգադքում։

Միջագետքում տարին ուներ 3 երկրագործական եղանակ՝ վարարում, հունձ, երաշտ։

Հույն աստղագետ Հիպարքոսը Ք․հ․ 2-րդ դ․ ստեղծեց աստղացուցակ, որը պարունակում է բազմաթիվ աստղերի կոորդինատներ։

Տիեզերքի երկրակենտրոն տեսությունը առաջ է քաշել Թալեսը, որն էլ գոյատևեց մինչև 16-րդ դ․։

Պլատոնը առաջ քաշեց օբյեկտիվ իդեալիզմի տեսությունը, որը հիմնավորում էր բարիքի գաղափարը։

Առաջին լոգոգրափոսներից էր հույն Հեկատեոս Միլեթցին 6-5-րդ դդ․։

Հռոմեա-մակեդոնական զորքերի միջև պատերազմը տեղի է ունեցել Ք․ա․ 197թ․ Թրակիայի Կինոսկեֆալե կոչված վայրում։

Ըստ Հռոմի հետ կնքած պայմանագրի՝ Փիլիպոս 5-րդը պետք է Հռոմին հանձներ նավատորմը և առանց Հռոմի համաձայնության որևէ պատերազմ չսկսեր։

Անտիոքոս 3-րդի զորքը Թերմոպիլում պարտվել է Հռոմից Ք․ա․ 192թ․։

Հռոմեամակեդոնական պատերազմից հետո Մակեդոնիան բաժանվեց 4 շրջանների։

Ք․ա․ 164թ․ Իսթմոսի ճակատամարտից հետո Հռոմի տիրապետությունը հաստատվեց Էգեյան ծովի ավազանում։

Ք․ա․ 390թ․ գալլերը պաշարեցին Հռոմը, քաղաքը դիմադրեց 7 ամիս։

Գալլերը հաստատվել էին Տիբեր գետի միջին ավազանում և կառուցել էին Մեդիոլանումը։

Կարիքավոր հռոմեացիները հողեր ստացան սամնիտական միության հաշվին։

Պյուռհոսի արքա Էպիրոսին օգնության խնդրանքով դիմել էր Տարենտում քաղաքը։

Ք․ա․ 275թ․ Հռոմը գրավեց էտրուսկյան վերջին քաղաք Վոլսինիումը։

Պարտային ստրկություն եղել է Եգիպտոսի ուշ թագավորությունում, Աթենքում, Սպարտայում։

Բնակչության տեղահանության քաղաքականություն վարում էին խեթերը, հայերը, ասորիները, եգիպտացիները։

Մետօյկոսները ունեին անձնական ազատություն և սեփականության իրավունք, զուրկ էին քաղաքական իրավունքներից, ապրում էին Հռոմում։

Պետությունների ամրապնդման հետ մեկտեղ առաջ են գալիս դիցարանները։

Հնդկաստանում դրավիդների հայտնվելուց հետո ստեղծվեցին կաստաները։

Միջագետքում տաճարներին կից կային Կյանքի տներ, որտեղ ձեռք էին բերում գիտելիքներ բժշկությունից։

1-ին բժշկագիտական աշխատությունը հեղինակել է Հիպոկրատեսը։

Ալկմայոնը մշակեց աշտորոշագիտության տեսությունը հանդիսացավ բժշկական աշխարհագրության հիմնադիրը։

Հռոմում ստեղծվում էին հոսպիտալներ և մեծ ուշադրություն էր դարձվում բնակչության առողջությանը։

Դեմոկրիտը, Պյութագորասը, Անաքսիմենեսը նշանավոր փիլիսոփաներ էին։

Եգիպտոսի Միջին թագավորության արևի աստված Ռան միավորվեց Հերակլեոպոլիսի աստված Ամոնի հետ և դարձավ մեկ աստվածություն։

Միջագետքի պաշտամունքի հիմքում ընկած էր աքքադական կրոնը, նույնիսկ աստվածները ստացան սեմական անուններ։

Զրադաշտության հիմքում ընկած էր աստվածային և երկրային աշխարհները սահմանող բարձրագույն կարգը, որի մարմնավորողը հավերժական հուրն էր։

Բրահմայականության հիմքում ընկած էր հոգու վերամարմնավորման գաղափարը։

Չինական գերագույն աստվածը Վանն էր, ով անձրևի, կայծակի, ամպրոպի աստվածն էր։

Հռոմեական աստվածներ Յուպիտերը, Յունոնան և Միներվան ունեն էտրուսկյան ծագում։

Հինդուիզմի գաղափարախոսությամբ երկինքն էր որոշում, որ մարդիկ պետք է բաժանվեն կառավարողների և կառավարվողների։

Պրինցիպատի շրջանում Հռոմում կայսրը համարվում էր նաև գերագույն քուրմ։

Միաստվածության դրսևորումներ եղել են Աքքադում Սարգոն 2-րդից սկսած բացարձակ դարձնելով Աշշուրի պաշտամունքը։

Բուդդայականությունը ծագել է Ք․ա․ 1-ին հազարամյակում։