NEW
Font size
Worksheetsинформатика
Total questions: 40
Worksheet time: 30mins
- әрбір шешілетін міндеттер типі үшін процессордың, жадтың, бейнекартаның, ақпарат алмасу шинасының ең аз уақыт үзілісінен аттап өтетін деректерді барынша тез өңдеу мүмкіндігі.
Процессор
Теңгерілген конфигурациясы
Аналық тақша
Теңгерілмеген конфигурациясы
– орталық процессор, жедел жад микросхемалары, дыбыстық және бейнекарталар сияқты компьютердің ішкі құрылғылары орналастырылған негізгі мөрлі тақша. Кейде бас немесе жүйелік тақша деп те аталады. Аналық тақша мыс өткізгіштер – жолдар желісімен қапталған. Аналық тақша өлшемі BIOS, процессор типі, чипсет типі, желілік шина жиілігі, кэш-жад өлшемі, жедел жад типі, контроллер, қатқыл дискінің типі т.б. параметрлермен сипатталады.
Теңгерілген конфигурациясы
Аналық тақша
Процессор
Теңгерілмеген конфигурациясы
- компьютер басты бөлігі компьютер миы.) көптеген жартылай өткізгішті элементтерден тұратын, компьютерде барлық есептеу мен ақпарат өңдеу жұмыстарын жүргізетін электронды микросхема. Жартылай өткізгіш кристалл өте таза кремнийден жасалады. Оны жасауда вакуумдық бүрку, қоспаларды иондық түрде енгізу, фотолитография т.б. жоғары сапалы технологиялар қолданылады. Бір кристалда жүз мыңнан астам өзара байланысқан электрондық молекулалар орналасып, күрделі ақпаратты түрлендіру жұмыстарын орындайды.
Аналық тақша
Қоректендіру блогы
Шина
Процессор
- кернеуі, жиілігі, қуаты белгілі электр энергиясымен компьютерді жасақтайтын құрылғы. Әдетте компьютерлер 5 немесе 12 Вольттық төменгі кернеуді пайдаланады.
Теңгерілген конфигурациясы
Шина
Процессор
Қоректендіру блогы
- компьютер құрылғылары арасындағы электрлік сигналдарды, сандық ақпаратты таратуды басқаратын әрі олар арқылы деректер тасымалдауды жүзеге асыратын жалғастыру арналары.
Шина
Чипсет
Сопроцессор
Слот кеңейтілімі
– ұқсас міндет атқаратын микросхемалар жиынтығы. Орталық процессордың шалғай құрылғылармен деректер алмастыру жұмысын жасақтайтын, аналық тақшада орналасқан микросхемалар жиынтығы чипсет деп аталады.
Шина
Чипсет
Процессор
Қоректендіру блогы
- негізгі процессордың қызметтік мүмкіндігін толықтыратын амандандырылған арнайы процессор. Ол қалқымалы үтірі бар сандарды өңдеуге арналған қосымша процессор элементі. Сопроцессордың өз программасы болмайды, ол негізгі процессордың командалар жүйесі мен регистрлерін кеңейтіп, сонымен бірігіп жұмыс атқарады. Ол жүйені басқармайды, тек орталық процессордан команда күтеді. Арифметикалық операциялардың орындалу уақытын 80% немесе одан да қысқартуға мүмкіндік береді. Бейнесхемалық кескіндерді өңдеу де жылдамдайды.
Сопроцессор
Чипсет
Шина
Қоректендіру блогы
- компьютердің аналық тақшасындағы кеңейтілімнің алып-қосу ойығы.
• AGP – бейнекарта.
• AMR – модем, дыбыс картасы.
• CNR – модем, желі картасы, дыбыс картасы.
• EISA – SCSI, желі картасы, бейнекарта.
• ISA – желі картасы, дыбыс картасы, бейнекарта.
• PCI – желі картасы, дыбыс картасы, бейнекарта.
• SCSI, PCIe – бейнекарта, желі картасы, дыбыс карталары т.б.
Слот кеңейтілімі
Сопроцессор
Бейнекарта
Чипсет
- GPU – кескіндерді сақтау үшін ғана пайдаланылатын меншікті жедел жады бар құрылғы. «Тұрғылықты жері» бойынша бұл жад көбінесе бейнежад (Video RAM немесе VRAM) деп аталады. Бейнежад көлемі неғұрлым үлкен болса, компьютер кескіндер мен бейнероликтерді соғұрлым сапалы көрсетеді. Бейнежад бейнемонтаждағанда рендеринг қызметін атқарады
Слот кеңейтілімі
Бейнекарта
Сопроцессор
Чипсет
- компьютерге жоғары сапалы дыбыс шығаруға әрі жазуға мүмкіндік береді. ______________ұсынатын дыбыспен жұмыс істеудің кеңейтілген мүмкіндіктері компьютерлік ойындарда, басқа да заманауи программаларда қолданылады.
Желілік тақша
Дыбыстық тақша
Бейнекарта
Слот кеңейтілімі
- компьютерді компьютерлер желісіне қосуға мүмкіндік береді. ______________ бірнеше түрі бар: Ethernet, Token Ring және сымсыз желілермен байланысуға арналған тақшалар. Ең танымалдары – Ethernet пен сымсыз желілер (Wі-Fі).
Бейнекарта
Дыбыстық тақша
Монитор
Желілік тақша
- компьютердің жадында ақпаратты уақытша сақтау үшін қолданылатын құрылғы. Ол деректерді жылдам оқуға және жазуға мүмкіндік береді, сонымен қатар процессор мен жедел жад арасындағы ақпарат алмасуды қамтамасыз етеді.
Кэш-жад
Тұрақты жад
Жедел жад
Сыртқы жад
- компьютердің жұмысын басқару және оның барлық компоненттерін үйлестіру үшін жауапты негізгі бағдарламалық қамтамасыз ету. Ол аппараттық құралдар мен бағдарламалық құралдар арасындағы өзара әрекеттестікті қамтамасыз етеді.
Операциялық жүйе
Антивирус
Драйвер
Программалау тілі
- компьютердің графикалық интерфейсін қамтамасыз ететін және кескіндерді өңдеуге арналған арнайы құрылғы. Ол ойындар мен мультимедиялық бағдарламаларда жоғары сапалы графиканы көрсету үшін қажет.
Бейнекарта
Дыбыстық тақша
Процессор
Желілік тақша
- компьютердің экранына ақпарат шығаруға арналған құрылғы. Сыртқы пішіні жағынан ол түрлі түсті теледидардың экранынан аумайды. Тік және көлбеу жолға орналасқан пиксельдер саны монитордың мүмкіндігін көрсетеді. Пиксельдер саны қаншалықты көп болса, монитордағы суреттердің сапасы соншалықты жоғары және түсі анық болады.
Енгізу-шығару порттары
Желілік тақша
Монитор
Дыбыстық тақша
- корпустың алдыңғы немесе артқы тақтасындағы ажыратқыштар. Оларға әдетте кабель арқылы әртүрлі құрылғылар қосылады. Порттарға қосуға болатын құрылғылардың саны мен түрі компьютер порттарының саны мен түріне тәуелді.
Енгізу-шығару порттары
Енгізу құрылғылары
Кулер
Шығару құрылғылары
- Процессорды салқындатып тұратын арнайы желдеткіші бар
Енгізу құрылғылары
Шығару құрылғылары
Енгізу-шығару порттары
Кулер
- пернетақта,сканер,микрафон,веп-камера, манипулятор
Шығару құрылғылары
Енгізу құрылғылары
Сақтау құрылғылары
Компьютер архитектурасы
- монитор,принтер,плоттер,динамик,құлаққап
Енгізу құрылғылары
Кулер
Шығару құрылғылары
Сақтау құрылғылары
- флэш-жад құрылғылары
Шығару құрылғылары
Сақтау құрылғылары
Енгізу құрылғылары
Компьютер архитектурасы
- оның құрамдас бөліктері мен олардың арасындағы байланыс. Басқаша айтқанда, компьютердің қызметтік (функционалдық) сызбасы.
Сақтау құрылғылары
Шығару құрылғылары
Компьютер архитектурасы
Енгізу құрылғылары
- (Кеңарна) – компьютердегі барлық құрылғылар арасында өзара ақпарат алмасуды ұйымдастыратын құрылғы
Компьютер архитектурасы
Сақтау құрылғылары
Порт
Магистраль
- компьютердің аналық тақшасында орналасқан электрондық құрылғы (байланыс орнату үшін кабельдер/құрылғыларды қабылдаушылар). Порттар 2 түрге бөлінеді: ішкі [қатқыл диск, CD/DVD-ROM, COM,USB] аналық тақтада/кеңейту карталарында болады, сыртқы порттар әдетте компьютер жүйелік блогының артқы панелінде орналасады.
CPU-Z
Порт
EVEREST UE
Базалық конфигурациясы
- қатқыл дискіден басқа, орталық процессордың, аналық тақшаның және БИОС, жедел жадының, бейнекартаның техникалық сипаттамасын анықтайтын программа.
EVEREST UE
CPU-Z
Базалық конфигурациясы
Порт
- компьютердің ақппараттық және программалық құралдарының жұмысының тиімділігін диагностикалау, тестілеу және баптауға арналған программа.
Базалық конфигурациясы
CPU
EVEREST UE
CPU-Z
- компьютерде жұмыс істеу үшін жеткілікті ақпараттық және программалық құралдардың ең аз жиынтығы.
CPU
Базалық конфигурациясы
Процессордың ядросы
Процессор жиілігі
- Орталық процессор (процессор) – (ағыл. Central Proсessing Unit, processing – өңдеу) дербес компьютердің «миы». Процессор – программаға сәйкес операцияларды орындауға арналған компьютердің ең қымбат микросхемасы.
Базалық конфигурациясы
CPU
EVEREST UE
Порт
- ядролардың саны бір мезетте бірнеше қосым- шаның жұмыс жасауына мүмкіндік береді.
Процессордың ядросы
Процессор жиілігі
Процессордың разрядтылығы
CPU
- жүйелік шина мен процессор арасында жіберілетін деректердің жылдамдығы.
Тактілік жиілігі
Процессордың разрядтылығы
Процессор жиілігі
Процессордың ядросы
- бір тактте өңдей алатын биттер санымен анықталады. Бірлік ақпараттың ең кішісін екілік разряд дейді. ЭЕМ әлемінде бір разряд бит (bit – бөлік) деп аталады. Егер ЭЕМ бір ретте сегіз разрядты өңдей алса, онда процессор 8 разрядты деп аталады; егер 32 разрядты болса, онда процессор 32 разрядты деп аталады.
Процессор жиілігі
Процессордың разрядтылығы
Процессордың ядросы
Тактілік жиілігі
- (frequency). – бұл процессор бір секундта орындай алатын операциялардың саны Ол мегагерцпен есептеледі. Бір мегагерцте секундына миллион такт болады. 100 МГц секундына жүз миллион такт болып есеп теледі. Бір тактіде процессор қандай да бір фрагментті есептейді. Тактілік жиілік қанша жоғары болса, процессор түскен деректерді сонша тез өңдейді.
Регистр
Тактілік жиілігі
Жүйелік шина
Деректер шинасы
- Процессор өңдейтін деректерді жедел жадтан алады. Әдетте процессор өзінде еш нәрсеніде сақтамайды. Онда деректер өңделетін ұяшықтар өте аз. Бұл жұмыс ұяшықтары регистр деп аталады
Жүйелік шина
Деректер шинасы
Регистр
Адрестік шина
- компьютердің барлық құрылғысын байланыстыратын ақпараттық магистраль.
Деректер шинасы
Адрестік шина
Жүйелік шина
Басқару шинасы
- арқылы түрлі құрылғылар арасындағы деректер таратылады.
Мысалы, жедел жадыдан оқылған ақпарат процессорға өңделуге жіберіліп, өңделген деректер қайтадан жедел жадыға сақталу үшін жіберіледі.
Жүйелік шина
Адрестік шина
Деректер шинасы
Басқару шинасы
- процессор жүгінетін құрылғының немесе жады ұяшығының адресін жіберуге арналған.
Деректер шинасы
Басқару шинасы
Жүйелік шина
Адрестік шина
- арқылы ақпаратпен алмасу сипаттамасын анықтайтын оқу, жазу, дайындық тәрізді сигналдар жіберіледі.
Басқару шинасы
Деректер шинасы
Адрестік шина
Жүйелік шина
- микропроцессор мен сыртқы құрылғылар арасындағы деректер ағыны мен олардың көлемін (форматтарын) басқаратын құрылғылар.
Сумматор
Процессор интерфейсі
Командалар есептеуіші
Командалар регистрі
- әр операцияны орындауға қатысатын арифмети- калық-логикалық құрылғының регистрі;
Командалар есептеуіші
Командалар регистрі
Сумматор
Арифметикалық-логикалық құрылғы
- мазмұны келесі орындалатын команданың адресіне сәйкес келетін басқару құрылғысының регистрі;
Командалар регистрі
Арифметикалық-логикалық құрылғы
Программа
Командалар есептеуіші
- команданы орындауға қажетті уақыт аралығында, команданың кодын сақтап тұратын басқару құрылғысының регистрі.
Командалар регистрі
Программа
Арифметикалық-логикалық құрылғы
Программалық қамтамасыз ету
