Free Printable қазақ тілі

1.

Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем

a)

А) Орынды айтылды, алайда ешкім колдамады.

b)

В) Жастар да келді, жиналыс та басталды.

c)

С) Сабакка бармадым, себебі ауырып калдым.

d)

D) Жоспар орындалды, дегенмен қуануға ертерек.

2.

Ынгайлас салалас сөйлем

a)

A) Ол басында катты карсылық білдірген еді, дегенмен көптеп-көмектеп көндірдік.

b)

В) Бұл кітапты не мен окырмын, не сен окырсын.

c)

С)Бұл кыпшақ мүсіншілерінің қолынан шыккан бұйымдар, олар ылғи да анның бейнесін кұйған.

d)

D) Сөз бен кылык суык конілі жылытады немесе жыты конілі суытады.

3.

Үнемі жалгаулыксыз колданылатын салалас құрмалас сөйлем

a)

А) талгаулы салалас

b)

B) кезектес салалас

c)

С) түсіндірмелі салалас

d)

Д)ынгайлас салалас

4.

Түсіндірмелі салалас

a)

А) Адамдардын озара карым-қатынасы екіге бөлінеді.

b)

В)Ол-біздін ұлттык мәдениетіміз

c)

С)Дарын иесі карама- кайшылыкты бояу аркылы берген.

d)

D) Менің түсінгенім осы біз ешкашан жеңіске жетпейміз.

5.

Шартты бағынынкылы сабақтастың жасалу жолы

a)

A) -мақ, -мек есімше жұрнағы арқылы

b)

B) -ып, -іп, -п көсемше жұрнағы арқылы

c)

C) -галы, -гелі көсемше жұрнағы аркылы

d)

D) -са, се шартты рай жұрнағы аркылы

6.

Кезектес салалас құрмалас сөйлем

a)

A) Алыстан әлде сағым көрінеді, әлде елес көрінеді.

b)

В) Бұл әнгімені не мен айтармын немесе сен айтарсын

c)

С) Біресе аузы кимылдайды, біресе колы кимылдайды.

d)

D) Бүгін ол ерте тұрды, өйткені жиналыска баратын еді.

7.

Берілген суретке қатысты сабақтас құрмалас сөйлем

a)

A)Кей өңірлерде топырактың жарамдылығы төмендеп, егістік өнімдері азайып барады.

b)

В) Қоршаған ортаны қорғау Қазақстандағы ең өзекті мәселелердің бірі..

c)

С)Қоршаған ортаға нәр беріп отырған да, түлетіп отырған да топырақ.

d)

D) Жер шарында топырақтын түгелге жуығы кездеседі, сондыктан аграрлық секторды дамыту керек.

8.

Салалас құрмалас

a)

A) Жанай сыртта өлең оқып отыр екен, жанына жайғастым.

b)

B) Биылғы қыс естен кетпестей болғанымен, Асанға ұнамады.

c)

С) Бәріміз бір кісідей жиналып, білетінімізді ортаға салдык

d)

D) Ешкімді кеудесінен итеріп, ешкімнін кеудесінен теппеді

9.

Сызбадағы жұрнақтар арқылы жасалатын сабақтас түрі

-мақ, -мек

-пақ, -пек

a)

А) Қарсылыкты бағынынкылы сабактас

b)

B) Мезгіл бағыныңқылы сабактас

c)

С) Мақсат бағынынкылы сабактас

d)

D) Шартты бағынынкылы сабактас

10.

Салалас сөйлем түрлері мен жалғаулықтар арасындағы сәйкестік

Сөйлем түрлері

Жалғаулықтар

1. Ыңғайлас салалас

А. Өйткені, сондықтан, себебі

2. Себеп-салдар салалас

В. Әйтсе де, дегенмен, бірақ

3. Қарсылықты салалас

С. Және, әрі, да, де

a)

A) 1-A, 2-B. 3-C

b)

B) 1-B. 2-C, 3-A

c)

С) 1-C, 2-B.3-A

11.

Сабақтас құрмалас сөйлем сұрақтарынын реттілігі

1. қайткенде? қайтпейінше?

2. қайтсе де? не еткенімен?

3. қашан? қай кезде?

a)

А) шартты багынынкылы, мезгіл бағынынкылы, карсылыкты бағынынкылы

b)

B) шартты бағыныңқылы, карсылыкты бағыныңқылы, мезгіл бағыныңқылы

c)

C)мезгіл бағынынкылы, карсылыкты бағынынкылы, шартты бағынынкылы

d)

D) карсылыкты бағынынкылы, шартты бағынынкылы, мезгіл бағынынкылы

12.

Тұйық етістікке шылау тіркесу аркылы жасалган мақсат бағынынкылы сабақтас сөйлем

a)

А) Аппак кар жер бетін басып, кыс көркіне кірді.

b)

В) Өтірігін біліп кояр деп, тура карауға каймыкты.

c)

С) Yй іші cуып калмау үшін, кайта-кайта пеш жакты.

d)

Д) Жүрегі тыпали таппай, түн ұлысы төрт бөлінді.

13.

Сабақтас құрмаластың бағынынкы сынары мен басынкы сыңарынын арасындағы сәйкестік

a)

A) 1-C, 2-B, 3-A

b)

B) 1-A, 2-C, 3-B

c)

С) 1-B. 2-A, 3-C

d)

D) 1-A. 2-B, 3-C

14.

Мақсат бағынынкылы сабактас құрмалас сөйлем жасайтын жұрнактар

a)

A)1

b)

B)4

c)

С) 3

d)

D)2

15.

Құрмалас сөйлем түрлерінін реттілігі

1. Жадыраған жаз мезгілі келіп, адамзат баласы ерекше қуанышқа бөленді.

2. Көктем келді де, табигат гажайып түске бөлене бастады.

3. Күз мезгілі келді де, ауыл тұрғындары астық жинап, қысқа дайындыққа кірісіп кетті.

a)

А) сабақтас, аралас, салалас

b)

В) аралас, салалас, сабактас,

c)

С)салалас, сабактас, аралас

d)

D) сабактас, салалас, аралас

16.

Күлін шашылмасын

Хасен дейтін алдаспандай азаматты Монғол үкіметі ұстамак боль, күзеуде жалғыз үй отырған жерінде әскерлер жетіп келеді. Хасен аң аулап кеткен екен. Өзінін іздеуде екенін білетін ол кешке карай үй жағына дүрбі тартса үйінің айналасында әскерлердін аттары тұр. Содан анда-санда дүрбісін тартып койып, айғыржал жоталардың бір жакпар тасында жатады. Әскерлер Хасенді түн күтіп, акыры танертен үйді көшірмек болады. Астан-кестенін шығарып жүктерін түйеге артады.

Ан аулауға шыкканда артык ок аркалап жүрмейді гой. Хасеннін мылтығы колында болғанымен оғы үйде калган екен. Енді қайтпек? Сол кашкан беті монғол әскерлерінін колына түспей, айлап далада конып, акыры Қытай асып аман қалған Хасен ақсақал кейін осы оқиғаны еске алып: «Келінім дегдар, текті жердін кызы еді, бірдене ғып оғымды калдыратынын біліп едім, ойлаған жерімнен шыкты. Көш кеткеннен кейін түн жамылып барып жер ошактын (от жағылып казан асылатын жер) шетіне көмілген нан мен окты алып қайта тауға шығып кеттім. Сол окпен ан атып жеп, айшылык жол басып жүріп Алтайга өттім, жыл аттатып ауылға келдім. Менімен бірге ізделіп қуғынға түскендердін көбі атылып кетіпті. Су ішерім бар екен, аман калдык кой...» деп әнгіме шертеді екен жарыктык.

Бала күнімізде жайлау, күзеуден көшерде әжеміз камыр плеп жер ошактағы кодамтага тастап кететін. Кейін бір сұрағанымда, ауыл ақсакалы «казактын дәстүрі гой, казак тау-таудың қуысында кететін. Кейін бір сұрағанымда, ауыл ақсақалы: «казактын дәстүрі гой, қазақ тау-таудың қуысында отырған ел емес пе, «осы жерде бір үй бар еді» деп талыккан бір жолаушы өзегін жалғауға бұрылса, кұлазып жұртын жатса ол бейшара кайтпек? Күлшені соған бола тастайды. Ондайда есті кісі ен алдымен жер ошакка барады. Күлге көмген ештеңе жок болса «көргенсіздін ауылы екен» деп күлінді шашып кетуі мүмкін. «Күлін шашылмасын!» деген сол гой» дейтін. Хасеннің келіні күлше көмген болып жүріп окты да бір шетіне қалдырған гой...». Міне ғажап, бұрынғылар үйіне келген конакты койып, жұртына келген жолаушынын несібесін қалдырып кетіп отырған екен

Сан ғасыр тұмса табиғатпен күресіп, кыры-сырына қанығып, берекелі тіршілік, өнегелі өмірін жалғап, ұрпағына осыншама ұлан байтақ жерді калдырып кеткен бабаларымыздан қалған осы екі ауыз сөзінің арғы жағында осындай казыналы қағидалар бар екен-ау!

Шетелдік бір саяхатшы айтыпты деген «әлемнін барлык жерінде казақ болса дүниені бір тиын жұмсамай тегін аралап шығуға болады екен» дейтін сөз де тегіннен тегін айтылмаса керек. Онын шынырауында шымырлап осындай шындық жатыр.

Хасен аксакалдын аман калуына септігін тигізген

a)

А) Монғол әсері

b)

B) Акылды келіні

c)

С) Ауыл аксакалы

d)

D)Шетелдік саяхатшы

17.

Күлін шашылмасын

Хасен дейтін алдаспандай азаматты Монғол үкіметі ұстамак боль, күзеуде жалғыз үй отырған жерінде әскерлер жетіп келеді. Хасен аң аулап кеткен екен. Өзінін іздеуде екенін білетін ол кешке карай үй жағына дүрбі тартса үйінің айналасында әскерлердін аттары тұр. Содан анда-санда дүрбісін тартып койып, айғыржал жоталардың бір жакпар тасында жатады. Әскерлер Хасенді түн күтіп, акыры танертен үйді көшірмек болады. Астан-кестенін шығарып жүктерін түйеге артады.

Ан аулауға шыкканда артык ок аркалап жүрмейді гой. Хасеннін мылтығы колында болғанымен оғы үйде калган екен. Енді қайтпек? Сол кашкан беті монғол әскерлерінін колына түспей, айлап далада конып, акыры Қытай асып аман қалған Хасен ақсақал кейін осы оқиғаны еске алып: «Келінім дегдар, текті жердін кызы еді, бірдене ғып оғымды калдыратынын біліп едім, ойлаған жерімнен шыкты. Көш кеткеннен кейін түн жамылып барып жер ошактын (от жағылып казан асылатын жер) шетіне көмілген нан мен окты алып қайта тауға шығып кеттім. Сол окпен ан атып жеп, айшылык жол басып жүріп Алтайга өттім, жыл аттатып ауылға келдім. Менімен бірге ізделіп қуғынға түскендердін көбі атылып кетіпті. Су ішерім бар екен, аман калдык кой...» деп әнгіме шертеді екен жарыктык.

Бала күнімізде жайлау, күзеуден көшерде әжеміз камыр плеп жер ошактағы кодамтага тастап кететін. Кейін бір сұрағанымда, ауыл ақсакалы «казактын дәстүрі гой, казак тау-таудың қуысында кететін. Кейін бір сұрағанымда, ауыл ақсақалы: «казактын дәстүрі гой, қазақ тау-таудың қуысында отырған ел емес пе, «осы жерде бір үй бар еді» деп талыккан бір жолаушы өзегін жалғауға бұрылса, кұлазып жұртын жатса ол бейшара кайтпек? Күлшені соған бола тастайды. Ондайда есті кісі ен алдымен жер ошакка барады. Күлге көмген ештеңе жок болса «көргенсіздін ауылы екен» деп күлінді шашып кетуі мүмкін. «Күлін шашылмасын!» деген сол гой» дейтін. Хасеннің келіні күлше көмген болып жүріп окты да бір шетіне қалдырған гой...». Міне ғажап, бұрынғылар үйіне келген конакты койып, жұртына келген жолаушынын несібесін қалдырып кетіп отырған екен

Сан ғасыр тұмса табиғатпен күресіп, кыры-сырына қанығып, берекелі тіршілік, өнегелі өмірін жалғап, ұрпағына осыншама ұлан байтақ жерді калдырып кеткен бабаларымыздан қалған осы екі ауыз сөзінің арғы жағында осындай казыналы қағидалар бар екен-ау!

Шетелдік бір саяхатшы айтыпты деген «әлемнін барлык жерінде казақ болса дүниені бір тиын жұмсамай тегін аралап шығуға болады екен» дейтін сөз де тегіннен тегін айтылмаса керек. Онын шынырауында шымырлап осындай шындық жатыр.

Хасенге қатысты окига реттілігі

1. Нан мен оқты алуы

2. Моңгол әскерінен жасырынуы

3. Елге аман оралуы

a)

A) 3.1.2

b)

B) 1.2.3

c)

С) 3.2.1

d)

D)2.1.3

18.

Күлін шашылмасын

Хасен дейтін алдаспандай азаматты Монғол үкіметі ұстамак боль, күзеуде жалғыз үй отырған жерінде әскерлер жетіп келеді. Хасен аң аулап кеткен екен. Өзінін іздеуде екенін білетін ол кешке карай үй жағына дүрбі тартса үйінің айналасында әскерлердін аттары тұр. Содан анда-санда дүрбісін тартып койып, айғыржал жоталардың бір жакпар тасында жатады. Әскерлер Хасенді түн күтіп, акыры танертен үйді көшірмек болады. Астан-кестенін шығарып жүктерін түйеге артады.

Ан аулауға шыкканда артык ок аркалап жүрмейді гой. Хасеннін мылтығы колында болғанымен оғы үйде калган екен. Енді қайтпек? Сол кашкан беті монғол әскерлерінін колына түспей, айлап далада конып, акыры Қытай асып аман қалған Хасен ақсақал кейін осы оқиғаны еске алып: «Келінім дегдар, текті жердін кызы еді, бірдене ғып оғымды калдыратынын біліп едім, ойлаған жерімнен шыкты. Көш кеткеннен кейін түн жамылып барып жер ошактын (от жағылып казан асылатын жер) шетіне көмілген нан мен окты алып қайта тауға шығып кеттім. Сол окпен ан атып жеп, айшылык жол басып жүріп Алтайга өттім, жыл аттатып ауылға келдім. Менімен бірге ізделіп қуғынға түскендердін көбі атылып кетіпті. Су ішерім бар екен, аман калдык кой...» деп әнгіме шертеді екен жарыктык.

Бала күнімізде жайлау, күзеуден көшерде әжеміз камыр плеп жер ошактағы кодамтага тастап кететін. Кейін бір сұрағанымда, ауыл ақсакалы «казактын дәстүрі гой, казак тау-таудың қуысында кететін. Кейін бір сұрағанымда, ауыл ақсақалы: «казактын дәстүрі гой, қазақ тау-таудың қуысында отырған ел емес пе, «осы жерде бір үй бар еді» деп талыккан бір жолаушы өзегін жалғауға бұрылса, кұлазып жұртын жатса ол бейшара кайтпек? Күлшені соған бола тастайды. Ондайда есті кісі ен алдымен жер ошакка барады. Күлге көмген ештеңе жок болса «көргенсіздін ауылы екен» деп күлінді шашып кетуі мүмкін. «Күлін шашылмасын!» деген сол гой» дейтін. Хасеннің келіні күлше көмген болып жүріп окты да бір шетіне қалдырған гой...». Міне ғажап, бұрынғылар үйіне келген конакты койып, жұртына келген жолаушынын несібесін қалдырып кетіп отырған екен

Сан ғасыр тұмса табиғатпен күресіп, кыры-сырына қанығып, берекелі тіршілік, өнегелі өмірін жалғап, ұрпағына осыншама ұлан байтақ жерді калдырып кеткен бабаларымыздан қалған осы екі ауыз сөзінің арғы жағында осындай казыналы қағидалар бар екен-ау!

Шетелдік бір саяхатшы айтыпты деген «әлемнін барлык жерінде казақ болса дүниені бір тиын жұмсамай тегін аралап шығуға болады екен» дейтін сөз де тегіннен тегін айтылмаса керек. Онын шынырауында шымырлап осындай шындық жатыр.

Мәтін мазмұнында жауабы жок нұска

a)

А) Хасенді Монгол үкіметі не үшін ұстамақ болды

b)

В) Хасен аксақал еліне неше жылдан сон орaлады?

c)

С) Хасеннің келіні кулшемен бірге нені қалдырды?

d)

Д) Ауыл көшкенде күлшені неліктен көмген ?

19.

Шетелдік саяхатшының айтқан сөзіне түйін болар қазаққа тән қасиеттер

a)

А) Кішіпейілділік, мейірімділік

b)

В) Адамгершілік, отаншылдық

c)

С) Батырлык, ұлтжандылық

d)

D) Жанашырлык, конақжайлылық

20.

Мәтін мазмұны бойынша «Күлің шашылмасын» сөзінің астарлы мағынасы

a)

A) Ата-баба салтын ұстап, отбасы абыройын сактау.

b)

B) Ошақ отын сөндірмей, күлше пісіруді үйрету.

c)

С)Сыртқы жаудан қорганып, елдегі бірлікті сақтау.

d)

Д) Жолаушыға құрмет көрсетіп, саятшылыкты меңгеру

қазақ тілі

Total questions: 20

Worksheet time: 10mins

Similar Resources on Wayground