Орта ғасырларда Ұлы Дала (Дунайдан Алтайға дейін) атауы мұсылман жазба деректерінде аталды:

Х-ХVІІ ғғ. Қара теңіз бен Каспий аралығы аталды:

Х-ХVІІ ғғ. Қазақ даласы аталды:

Энеолит (мыс-тас) дәуірі қамтиды:

Солтүстік Қазақстандағы жылқыны қолға үйреткен Ботай-Терсек мәдениеті пайда болды:

Ботай қонысы өмір сүрген уақыт:

Б.з.б. ІІІ мыңжылдықта Ботай мәдениетінің өз ерекшелігін жоғалтуына себеп болды:

Энеолит пен ерте қола дәуіріндегі б.з.б. 3600-2300 жж. Ұлы Даланың батыс бөлігін қамтыған мәдениет:

Көнешұңқыр мәдениетінің өзіндік ерекшелігі:

Мәйіттің тізесін бүгіп, үстіне бояу себу кездеседі:

Тұрақты қоныстар, дөңгелекті көлік, қола құю жатады:

Дөңгелекті арбалар пайда болды:

Әскери істің дамуы нәтижесінде пайда болды:

Қазақстандағы қола дәуірі қамтитын аралық:

Ұлы Дала тұрғындары қола қорытуды меңгерді:

б.з.б. ІІ м.ж. басталып, б.з.б. ХІІІ-ХІІ ғғ. кен өндіру шегіне жетті:

Андрон ескерткіштері кездеседі:

Ресейдегі Оңтүстік Орал жазығынан табылған, сазбалшықтан жөңгелете немесе тікбұрышты пішінде ерекше үлгімен тұрғызылған қоныстар, екі аяқты арба және жылқыны қоса көмген жерлеу орындары кездесетін мәдениет:

Мүрдені қабірге сол қырымен алақандарын бетінің тұсына қойып жатқызып, ерлер мен ұл балаларды қарумен, әйелдерді әшекеймен жерлеу кездесетін қола дәуірінің археологиялық мәдениеті:

Қорғаныс орлары кездесетін мәдениет:

Мәйітті өртеу (Тасты-бұтақ) белгілері кездесетін қола дәуірінің археологиялық мәдениеті:

Өзекті, сүйекті, мүйізді ауыздықтар қолданылған қола дәуірінің археологиялық мәдениеті:

Федоровтық мәдениетті алмастырды:

Сарғарылық мәдениеттің ерекше белгісі:

  Ұлы Далада көшпелілік қалыптасты:

Андрондық мәдениеттің орнына келген мәдениет:

б.з.б. VІ ғ. соңында жазылған сақтар заманы туралы жазылған ең алғашқы дереккөз:

Парсы патшасы І Дарийдің бехистундық жазбаларында сипатталады:

Парсы патшасы І Дарийдің бехистундық жазбаларында сипатталады:

Өз жазбасында өз империясының солтүстік шетіндегі мемлекетті «соғдылықтардың сыртындағы сақтар» деп атаған:

Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс даласын мекендеген сақ тайпалары:

Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңын мекендеген сақ тайпалары:

Дахтардан бөлініп шығып, кейін Иранда Аршакидтер империясын құрған тайпа:

Орталық Қазақстанда оқшауланып тіршілік еткен сақ тайпасы:

Қазақстан аумағынан табылған ең ежелгі сақ қорғаны тиесілі уақыт:

Сақтардың Тасмола мәдениеті таралған кезең:

Тасмола мәдениеті таралды:

Тасмолалық мәдениеттің өзіндік ерекшелігі:

Сақтарға мәдениеті жағынан жақын көшпелі тайпалар одағы:

Сарматтар мекендеген аймақ:

Б.з.б. ІІІ ғ. сарматтарды Ұлы Даланың батыс бөлігі тастап шығуға ығыстырған:

Орталық Азиядағы сақтар мен Қара теңіз маңындағы скифтерді байланыстырған:

Андрон мәдениетімен қатар өмір сүрген Шығыс Қазақстандағы туыстас мәдениет:

Шығыс Қазақстан мен Оңтүстік Сібір далаларындағы темірді меңгерген алғашқы мәдениет:

Сібірге металл өңдеу мен егіншілікті алып келген, қайтыс болған адамдарды қорғанға жерлеп, арбаларды қолданған халық:

Б.з.б. ІІ мыңжылдықтың соңында Андрон және Афанасьев мәдениеті Шығыс Қазақстан, Оңтүстік Сібір және Батыс Моңғолиядан келгендермен араласып қалыптастырған мәдениет:

Малшаруашылығымен айналысып, қару-жараққа қоланы пайдаланған, қорғандық жерлеу болмаған мәдениет:

Қорымдардың төбесін тақтатаспен жауып, оның үстіне топырақ үю аталды:

Тува, Шығыс Алтай және Солтүстік-Батыс Моңғолия аумағында қалыптасқан сақтардың мәдениеті:

Сақтар кезеңінде Оңтүстік Сібір даласында таралған мәдениет:

Таулы Алтай мен Шығыс Қазақстанда өмір сүрген, құрылымы жағынан сақтарға ұқсас мәдениет:

Мәңгілік тоң жағдайында түрлі бұйымдар мен тату салынған адам мумиялары кездесетін мәдениет:

Б.з.б. ХV-ХІ ғғ. Хорезмдегі андрондық мәдениет:

Тәжікстандық андрон мәдениеті:

Өзбекстандағы андрон мәдениеті:

Венгрлердің ата-бабалары угорлар ұстанған мәдениет:

  Б.з.б. VІІІ-VІІ ғғ. скифтер басып кірген аймақ:

Б.з.б. VІІ ғ. бірінші жартысында скифтер бағындырған аймақ:

Б.з.б. 670 ж. ассириялықтармен болған шайқаста қаза болған скиф патшасы:

Б.з.б. VІ ғ. Орталық Азияға шабуыл жасаған:

Орталық Азияның отырықшы-егінші аймағы Маргиана, Соғды, Бактрия аймақтарын бағындырған парсы патшасы:

Соғдының сақтармен шекарасында Кир патша салдырған қала:

Кир массагеттерге қарсы жорыққа аттанды:

Маргианадағы бүлікшілерді бағындырып, б.з.б. 519 ж. сақ-тиграхаудаларға шабуыл жасады:

І Дарий қолға түсірген сақ-тиграхауда көсемі:

Б.з.б 518 ж. І Дарий әскерін шөл далада адастырған сақ жауынгері:

Б.з.б. 490 ж. Марафон шайқасында, б.з.б. 480 ж. Ксеркс патшалығында болған шайқасқа қатысқан парсы әскерінің құрамындағы сақтар аталды:

Б.з.б. 331 ж. Гавгамелы шайқасында парсы патшасы ІІІ Дарийды талқандап, Азияның билеушісіне айналды:

А.Македонскиймен болған шайқаста скифтердің ерлігін баяндаған:

Б.з.б. 331-327 жж. А.Македонский басқыншылық жорықтар жүргізді:

Б.з.б. ІІІ ғ. соңында Ұлы далада өмір сүрген көшпелі ғұн тайпасына билікке келген:

Мөде бастаған ғұндардың басты қарсыласы:

Б.з.б. 200 ж. Ғұндарға қарсы шыққан Хань әулетінің императоры:

Ғұндар көшпелі юэчжи мемлекетін толық талқандады:

Б.з.б. 133-127 жж. ғұндарға жорық бастаған Хань империясы императоры:

Ең алғашқы екі дөңгелекті арба табылды:

Екі бекініс дуалы бар алғашқы қоныс:

Арқайым қаласына тән белгілердің Авестада атауы:

Әлемдегі түкті кілемдердің алғашқысы табылды:

Күнге табыну ғұрпын көрсететін ескерткіштер:

Шығыс Еуропада өз мемлекетін құрды

Халықтардың Ұлы қоныс аударуымен байланыстырылады

Б.з. І ғасырында Оңтүстік ғұндар

"...Жер - ол мемлекеттің негізі. Оны қалай береміз" деп өз ойын білдірген

Ғұн мемлекетінде тәңірқұтыдан кейінгі лауазым

орталығы Чигу болған мемлекет

Оңтүстігінде юэчжилерге, солтүстігінде ғұндарға тәуелді болған ел

Б.з.б. ІІІ ғ. дах-массагеттердің ығыстыруымен Ұлы Даланың батыс бөлігін тастап шыққан

Эфталиттерге бағынған мемлекеттердің бірі ретінде еске алынған ел