Free Printable 7) Қимақ қағанаты (30 тест)

1.

Өз еңбегінде қимақтардың Карантия қаласын картаға түсірген ғалым (ҰБТ 2023):

a)

Әл Марвази

b)

Әл Идриси

c)

Гардизи

d)

Ибн Батута

2.

Берілген ортағасырлық қалаларды су алқаптарымен сәйкестендір:

1) Испиджаб. 2) Имақия. 3) Күнгіт

A) Ертіс. B) Сырдария C) Іле

a)

1-B, 2-A, 3-C

b)

1-A, 2-C, 3-B

c)

1-B, 2-C, 3-A

d)

1-C, 2-A, 3-B

3.

ІХ ғ. шығыста Алтайдан батыста Жайыққа дейін мекендейтін тайпаларды біріктірген (ҰБТ 2024):

a)

Оғыз

b)

Қыпшақ

c)

Қарахан

d)

Қимақ

4.

Қимақ мемлекетінің астанасы:

a)

Янгикент

b)

Имақия

c)

Суяб

d)

Күнгіт

5.

VIII-IX ғғ. қимақ тайпалары қоныстанған өзен бойы (ҰБТ 2024):

a)

Ертіс

b)

Сырдария

c)

Есіл

d)

Шу

6.

Х ғ. басында Қимақ қағанатының шекарасында (ҰБТ 2023):

a)

қақтығыстар тоқтамады

b)

ішкі тартыстар басталды

c)

тыныштық орнады

d)

қырғыздарға шабуыл болды

7.

Қимақ мемлекетінің құрамына кірген жеті тайпаның ең ірісі болған (ҰБТ 2022):

a)

татар

b)

имек

c)

жікіл

d)

қыпшақ

8.

Қимақ мемлекетінің құрамына кірген жеті тайпаның ең ірісі болған (ҰБТ 2022):

a)

татар

b)

имек

c)

жікіл

d)

қыпшақ

9.

Қимақтардың құрамында жеті тайпа бар болғанын айтқан парсы тарихшысы:

a)

Әл Марвази

b)

М.Қашқари

c)

Әл Идриси

d)

Гардизи

10.

Қимақ мемлекетінің қмір сүру уақыты (100 дата)

a)

VIII-X ғғ. ортасы

b)

IX-XI ғғ. ортасы

c)

X-XIII ғғ. басы

d)

IX-XI ғғ. басы

11.

#1 Контексттің 1-ші сұрағы (ҰБТ 2023)

VII ғ. ортасында қимақ тайпаларының көшіп келген аймағы:

a)

Тарбағатай

b)

Шу

c)

Алтай

d)

Қаратау

12.

#1 Контексттің 2-ші сұрағы (ҰБТ 2023)

ХІІ ғ. қимақтардың тарихи картасын жасаған ғалым:

a)

М.Қашқари

b)

Әл Марвази

c)

Әл Идриси

d)

Ибн Батута

13.

#1 Контексттің 3-ші сұрағы (ҰБТ 2023)

Араб географының дерегі бойынша қимақтарда болған қала саны:

a)

16

b)

25

c)

7

d)

12

14.

#1 Контексттің 4-ші сұрағы (ҰБТ 2023)

Қимақ мемлекетінің ыдырау себебі:

a)

Қарахан мемлекетінің шабуылы

b)

Жер иелік билеушілерінің күресі

c)

Қытайдың басқыншылығы

d)

Енисей қырғыздарымен қақтығысы

15.

#1 Контексттің 5-ші сұрағы (ҰБТ 2023)

Қимақтардың батысқа қоныс аударуына себеп болған жағдай:

a)

Жайылымдар қажеттілігі

b)

Билік үшін тартыс

c)

Қарлұқтардың қысымы

d)

Тайпа аралық күрес

16.

#2 Контексттің 1-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Қимақ қағанатының астанасы:

a)

Янгикент

b)

Ескі Гузия

c)

Тараз

d)

Имақия

17.

#2 Контексттің 2-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Қимақтардың екінші астанасы орналасты:

a)

Алакөл

b)

Шу

c)

Ертіс

d)

Тала

18.

2 Контексттің 3-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

VII ғ. ортасында қимақтар көшкен аймақ:

a)

Жетісу

b)

Сырдария

c)

Ертіс

d)

Еділ

19.

#2 Контексттің 4-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Қимақ қағанатының территориясы:

a)

Жетісудан Мәуреннахрға дейін

b)

Сырдариядан Қара теңізге дейін

c)

Қаратаудан Жоңғарияға дейін

d)

Алтайдан Балқашқа дейін

20.

#2 Контексттің 5-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Қимақтардың батысқа жылжуына ықпал еткен жағдай

a)

Түргештердің қысым көрсетуі

b)

Орталық биліктің әлсіреуі

c)

Атлах шайқасының орын алуы

d)

Енисей қырғыздарымен қақтығыс

21.

#3 Контексттің 1-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

ІХ ғасырдың соңында қимақ тайпасының атымен Қимақ қағанаты құрылды. Қағанат Қазақстанның солтүстік-шығыс, орталық аймақтарын алып жатты. Орталығы – Имақия, екінші астанасы – Алакөл жағасындағы Карантия болды. Парсы тарихшысы Гардизи қимақтар құрамында жеті тайпа болғандығын жазған. Олар: эймур, байандур, татар, ланиказ, ажлар, имек, қыпшақ. Қағанат билеушісі – “қаған”. Бұл атақтан екі саты төмен “ябғу” атағы болды. Жеке тайпа көсемдерін “шад-түтік” деп атаған. Х ғасырдың басында қимақтар тоғыз-ғұздардың шекаралық қаласы Жамлекесті жаулап алды. Қимақтар Енисей бойындағы қырғыздарға да шабуылдап тұрған. Қимақтарға Х ғасырдың екінші жартысында Қарахан мемлекеті шабуылдай бастады. Қарахандықтардың жорықтары ХІ ғасырда жиілей түскен. Осы жорықтардың әсерінен Қимақ қағанаты әлсіреп, ыдырай бастады. Қимақ қағанатының құлауының екі себебі болған. Біріншісі – қыпшақ тайпасы көсемдерінің билік үшін таласуы. Екіншісі – сыртқы қайшылық.

Қимақтарда мал шаруашылығы басым болды. Махмуд Қашғаридің дерегі бойынша, малдан айрылғандар жатаққа айналып, қолөнер мен балық аулауды кәсіп еткен. Қола айнадағы жазулар ІХ-Х ғасырларда қимақтардың ежелгі түрік жазуымен жазғанын көрсетеді. Қимақ шонжарлары Х ғасырда ислам дінін қабылдай бастады.

Қимақтардың астанасы орналасқан өзенді анықтаңыз:

a)

Енисейдің жоғарғы ағысы

b)

Есілдің орта ағысы

c)

Ертістің төменгі ағысы

d)

Сыдарияның орта ағысы

22.

#3 Контексттің 2-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Мәнмәтін тапсырма

ІХ ғасырдың соңында қимақ тайпасының атымен Қимақ қағанаты құрылды. Қағанат Қазақстанның солтүстік-шығыс, орталық аймақтарын алып жатты. Орталығы – Имақия, екінші астанасы – Алакөл жағасындағы Карантия болды. Парсы тарихшысы Гардизи қимақтар құрамында жеті тайпа болғандығын жазған. Олар: эймур, байандур, татар, ланиказ, ажлар, имек, қыпшақ. Қағанат билеушісі – “қаған”. Бұл атақтан екі саты төмен “ябғу” атағы болды. Жеке тайпа көсемдерін “шад-түтік” деп атаған. Х ғасырдың басында қимақтар тоғыз-ғұздардың шекаралық қаласы Жамлекесті жаулап алды. Қимақтар Енисей бойындағы қырғыздарға да шабуылдап тұрған. Қимақтарға Х ғасырдың екінші жартысында Қарахан мемлекеті шабуылдай бастады. Қарахандықтардың жорықтары ХІ ғасырда жиілей түскен. Осы жорықтардың әсерінен Қимақ қағанаты әлсіреп, ыдырай бастады. Қимақ қағанатының құлауының екі себебі болған. Біріншісі – қыпшақ тайпасы көсемдерінің билік үшін таласуы. Екіншісі – сыртқы қайшылық.

Қимақтарда мал шаруашылығы басым болды. Махмуд Қашғаридің дерегі бойынша, малдан айрылғандар жатаққа айналып, қолөнер мен балық аулауды кәсіп еткен. Қола айнадағы жазулар ІХ-Х ғасырларда қимақтардың ежелгі түрік жазуымен жазғанын көрсетеді. Қимақ шонжарлары Х ғасырда ислам дінін қабылдай бастады.

Қытай жылнамаларында VII ғ. басында қимақ тайпаларының көшіп келген аймағын анықтаңыз:

a)

Жетісу

b)

Батыс Моңғолия

c)

Оңтүстік Қазақстан

d)

Солтүстік Қытай

23.

#3 Контексттің 3-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Мәнмәтін тапсырма

ІХ ғасырдың соңында қимақ тайпасының атымен Қимақ қағанаты құрылды. Қағанат Қазақстанның солтүстік-шығыс, орталық аймақтарын алып жатты. Орталығы – Имақия, екінші астанасы – Алакөл жағасындағы Карантия болды. Парсы тарихшысы Гардизи қимақтар құрамында жеті тайпа болғандығын жазған. Олар: эймур, байандур, татар, ланиказ, ажлар, имек, қыпшақ. Қағанат билеушісі – “қаған”. Бұл атақтан екі саты төмен “ябғу” атағы болды. Жеке тайпа көсемдерін “шад-түтік” деп атаған. Х ғасырдың басында қимақтар тоғыз-ғұздардың шекаралық қаласы Жамлекесті жаулап алды. Қимақтар Енисей бойындағы қырғыздарға да шабуылдап тұрған. Қимақтарға Х ғасырдың екінші жартысында Қарахан мемлекеті шабуылдай бастады. Қарахандықтардың жорықтары ХІ ғасырда жиілей түскен. Осы жорықтардың әсерінен Қимақ қағанаты әлсіреп, ыдырай бастады. Қимақ қағанатының құлауының екі себебі болған. Біріншісі – қыпшақ тайпасы көсемдерінің билік үшін таласуы. Екіншісі – сыртқы қайшылық.

Қимақтарда мал шаруашылығы басым болды. Махмуд Қашғаридің дерегі бойынша, малдан айрылғандар жатаққа айналып, қолөнер мен балық аулауды кәсіп еткен. Қола айнадағы жазулар ІХ-Х ғасырларда қимақтардың ежелгі түрік жазуымен жазғанын көрсетеді. Қимақ шонжарлары Х ғасырда ислам дінін қабылдай бастады.

Мәнмәтінді пайдаланып Қимақ қағанатының құрылуының аяқталған мерзімін анықтаңыз:

a)

Х ғ. екінші жартысы

b)

ІХ ғ. соңы

c)

ХІ ғ. басы

d)

Х ғ. басы

24.

3 Контексттің 4-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Мәнмәтін тапсырма

ІХ ғасырдың соңында қимақ тайпасының атымен Қимақ қағанаты құрылды. Қағанат Қазақстанның солтүстік-шығыс, орталық аймақтарын алып жатты. Орталығы – Имақия, екінші астанасы – Алакөл жағасындағы Карантия болды. Парсы тарихшысы Гардизи қимақтар құрамында жеті тайпа болғандығын жазған. Олар: эймур, байандур, татар, ланиказ, ажлар, имек, қыпшақ. Қағанат билеушісі – “қаған”. Бұл атақтан екі саты төмен “ябғу” атағы болды. Жеке тайпа көсемдерін “шад-түтік” деп атаған. Х ғасырдың басында қимақтар тоғыз-ғұздардың шекаралық қаласы Жамлекесті жаулап алды. Қимақтар Енисей бойындағы қырғыздарға да шабуылдап тұрған. Қимақтарға Х ғасырдың екінші жартысында Қарахан мемлекеті шабуылдай бастады. Қарахандықтардың жорықтары ХІ ғасырда жиілей түскен. Осы жорықтардың әсерінен Қимақ қағанаты әлсіреп, ыдырай бастады. Қимақ қағанатының құлауының екі себебі болған. Біріншісі – қыпшақ тайпасы көсемдерінің билік үшін таласуы. Екіншісі – сыртқы қайшылық.

Қимақтарда мал шаруашылығы басым болды. Махмуд Қашғаридің дерегі бойынша, малдан айрылғандар жатаққа айналып, қолөнер мен балық аулауды кәсіп еткен. Қола айнадағы жазулар ІХ-Х ғасырларда қимақтардың ежелгі түрік жазуымен жазғанын көрсетеді. Қимақ шонжарлары Х ғасырда ислам дінін қабылдай бастады.

Қимақтардың ыдырауына жатпайтын жауапты (жауаптарын) анықта:

1) Түргештердің қысым көрсетуі

2) Орталық биліктің әлсіреуі

3) Атлах шайқасының орын алуы

4) Қыпшақтардың билікке ұмтылуы

a)

2,3

b)

1,2

c)

3,4

d)

1,3

25.

#3 Контексттің 1-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

Мәнмәтін тапсырма

ІХ ғасырдың соңында қимақ тайпасының атымен Қимақ қағанаты құрылды. Қағанат Қазақстанның солтүстік-шығыс, орталық аймақтарын алып жатты. Орталығы – Имақия, екінші астанасы – Алакөл жағасындағы Карантия болды. Парсы тарихшысы Гардизи қимақтар құрамында жеті тайпа болғандығын жазған. Олар: эймур, байандур, татар, ланиказ, ажлар, имек, қыпшақ. Қағанат билеушісі – “қаған”. Бұл атақтан екі саты төмен “ябғу” атағы болды. Жеке тайпа көсемдерін “шад-түтік” деп атаған. Х ғасырдың басында қимақтар тоғыз-ғұздардың шекаралық қаласы Жамлекесті жаулап алды. Қимақтар Енисей бойындағы қырғыздарға да шабуылдап тұрған. Қимақтарға Х ғасырдың екінші жартысында Қарахан мемлекеті шабуылдай бастады. Қарахандықтардың жорықтары ХІ ғасырда жиілей түскен. Осы жорықтардың әсерінен Қимақ қағанаты әлсіреп, ыдырай бастады. Қимақ қағанатының құлауының екі себебі болған. Біріншісі – қыпшақ тайпасы көсемдерінің билік үшін таласуы. Екіншісі – сыртқы қайшылық.

Қимақтарда мал шаруашылығы басым болды. Махмуд Қашғаридің дерегі бойынша, малдан айрылғандар жатаққа айналып, қолөнер мен балық аулауды кәсіп еткен. Қола айнадағы жазулар ІХ-Х ғасырларда қимақтардың ежелгі түрік жазуымен жазғанын көрсетеді. Қимақ шонжарлары Х ғасырда ислам дінін қабылдай бастады.

Мәнмәтінді және тарихи білімдерді пайдаланып, дұрыс дәйектерді анықтаңыз:

1. Қимақтардың этникалық құрамын Гардизи зерттеген

2. Қимақ қағанатын қарахандар басып алды

3. Махмұд Қашқари қимақтар туралы ХІ ғ. дерек қалдырған

4. Қимақ билеушілері «ябғу» лауазымына ие болған

a)

3,4

b)

2,4

c)

1,3

d)

1,2

26.

#4 Контексттің 1-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

VIII-IX ғасырлар аралығында Солтүстік-шығыс Қазақстан аумағында қимақ тайпалар одағы қалыптасты. Қимақтар туралы араб, парсы, түрік және қытай деректерінде айтылған. Осы деректер негізінде қимақтардың Батыс Моңғолия даласында өмір сүргенін білеміз. Қимақтар ол жерден VII ғ. ортасында Алтай таулары мен Ертіс бойына көшті.

VIII-IX ғасырлардағы оқиғалар барысында қимақ тайпалары Ертістен Жоңғар қақпасы аралығындағы аймаққа берік орнықты. Кейін батыста Жайыққа дейін жылжыды. VIII ғ. соңында қимақ бірлестігіне көптеген қыпшақ тайпалары енді. Қимақтардың батысқа қоныс аударуына – жайылымдар қажеттілігі, Енисей қырғыздарымен қақтығыстар, Ұйғыр қағанатының қысымы ықпал етті.

Тарихи біліміңізді пайдаланып, қимақтардың батысқа қоныс аударуына ықпал еткен жағдайды анықтаңыз:

a)

Қыпшақ хандығының құрылуы

b)

Ұйғыр қағанатының қыспағы

c)

Шығыс Түрік қағанатының шабуылы

d)

Шыңғыс ханның шабуылы

27.

#4 Контексттің 2-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

VIII-IX ғасырлар аралығында Солтүстік-шығыс Қазақстан аумағында қимақ тайпалар одағы қалыптасты. Қимақтар туралы араб, парсы, түрік және қытай деректерінде айтылған. Осы деректер негізінде қимақтардың Батыс Моңғолия даласында өмір сүргенін білеміз. Қимақтар ол жерден VII ғ. ортасында Алтай таулары мен Ертіс бойына көшті.

VIII-IX ғасырлардағы оқиғалар барысында қимақ тайпалары Ертістен Жоңғар қақпасы аралығындағы аймаққа берік орнықты. Кейін батыста Жайыққа дейін жылжыды. VIII ғ. соңында қимақ бірлестігіне көптеген қыпшақ тайпалары енді. Қимақтардың батысқа қоныс аударуына – жайылымдар қажеттілігі, Енисей қырғыздарымен қақтығыстар, Ұйғыр қағанатының қысымы ықпал етті.

Тарихи біліміңізді пайдалана отыры, Қимақ мемлекетінің орталығы орналасқан жерді анықтаңыз:

a)

Жайық

b)

Орхон

c)

Ертіс

d)

Батыс Моңғолия

28.

#4 Контексттің 3-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

VIII-IX ғасырлар аралығында Солтүстік-шығыс Қазақстан аумағында қимақ тайпалар одағы қалыптасты. Қимақтар туралы араб, парсы, түрік және қытай деректерінде айтылған. Осы деректер негізінде қимақтардың Батыс Моңғолия даласында өмір сүргенін білеміз. Қимақтар ол жерден VII ғ. ортасында Алтай таулары мен Ертіс бойына көшті.

VIII-IX ғасырлардағы оқиғалар барысында қимақ тайпалары Ертістен Жоңғар қақпасы аралығындағы аймаққа берік орнықты. Кейін батыста Жайыққа дейін жылжыды. VIII ғ. соңында қимақ бірлестігіне көптеген қыпшақ тайпалары енді. Қимақтардың батысқа қоныс аударуына – жайылымдар қажеттілігі, Енисей қырғыздарымен қақтығыстар, Ұйғыр қағанатының қысымы ықпал етті.

Қимақтар алғашқы деректер негізінде өмір сүрген жері:

a)

Ертіс пен Алтай таулары

b)

Солтүстік-шығыс Қазақстан

c)

Енисей мен Жайық өзендері

d)

Батыс Моңғолия

29.

#4 Контексттің 4-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

VIII-IX ғасырлар аралығында Солтүстік-шығыс Қазақстан аумағында қимақ тайпалар одағы қалыптасты. Қимақтар туралы араб, парсы, түрік және қытай деректерінде айтылған. Осы деректер негізінде қимақтардың Батыс Моңғолия даласында өмір сүргенін білеміз. Қимақтар ол жерден VII ғ. ортасында Алтай таулары мен Ертіс бойына көшті.

VIII-IX ғасырлардағы оқиғалар барысында қимақ тайпалары Ертістен Жоңғар қақпасы аралығындағы аймаққа берік орнықты. Кейін батыста Жайыққа дейін жылжыды. VIII ғ. соңында қимақ бірлестігіне көптеген қыпшақ тайпалары енді. Қимақтардың батысқа қоныс аударуына – жайылымдар қажеттілігі, Енисей қырғыздарымен қақтығыстар, Ұйғыр қағанатының қысымы ықпал етті.

Берілген тарихи мәліметті дұрыс сәйкестендіріңіз:

1. Қимақ қағанатының шекараларында тыныштық орнады

2. Қимақ қағанатының құрылуы аяқталды

3. Қимақ қағанаты өмір сүруін аяқтады

А) ХІ ғ. басында

В) Х ғ. басында

С) ІХ ғ. соңында

a)

1-B, 2-C, 3-A

b)

1-C, 2-A, 3-B

c)

1-C, 2-B, 3-A

d)

1-B, 2-A, 3-C

30.

#4 Контексттің 5-ші сұрағы (ҰБТ 2024)

VIII-IX ғасырлар аралығында Солтүстік-шығыс Қазақстан аумағында қимақ тайпалар одағы қалыптасты. Қимақтар туралы араб, парсы, түрік және қытай деректерінде айтылған. Осы деректер негізінде қимақтардың Батыс Моңғолия даласында өмір сүргенін білеміз. Қимақтар ол жерден VII ғ. ортасында Алтай таулары мен Ертіс бойына көшті.

VIII-IX ғасырлардағы оқиғалар барысында қимақ тайпалары Ертістен Жоңғар қақпасы аралығындағы аймаққа берік орнықты. Кейін батыста Жайыққа дейін жылжыды. VIII ғ. соңында қимақ бірлестігіне көптеген қыпшақ тайпалары енді. Қимақтардың батысқа қоныс аударуына – жайылымдар қажеттілігі, Енисей қырғыздарымен қақтығыстар, Ұйғыр қағанатының қысымы ықпал етті.

Дұрыс дәйектерді анықтаңыз:

І. Қимақ қағанатының құрамына қыпшақ тайпалары енді

ІІ. Қимақ мемлекетінің билеушісі имек байғу лауазымына ие болды

ІІІ. IX-XІ ғғ. аралығында қимақ тайпалары Ертістен Жоңғар қақпасы аралығындағы аймаққа берік орнықты

IV. Қимақтар туралы араб пен парсы деректерінде ақпарат бар

a)

I, II

b)

II, III

c)

II, IV

d)

I, III

7) Қимақ қағанаты (30 тест)

Total questions: 30

Worksheet time: 20mins

Similar Resources on Wayground