wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ортағасырлық қалалар туралы тест

Total questions: 68

Worksheet time: 34mins

Name
Class
Date
1.

Ортағасырлық қалалардың құрылыс жүйелері тұрған бөліктер:

a)

форум, агора, рабад

b)

шахристан, акрополь, қамал

c)

қамал қабырға, махалла, цитадель

d)

рабад, шахристан, цитадель

2.

Ортағасырлық қалалардың орталық бөлігі аталды:

a)

шахристан

b)

рабад

c)

цитадель

d)

қойма

3.

Ортағасырлық қалалардың шахристан бөлігінде тұрды:

a)

қала ақсүйектері

b)

билеуші сарайы

c)

саудагерлер

d)

қол өнершілер

4.

Ортағасырлық қалалардың рабад бөлігінде тұрды:

a)

қаланың негізгі халқы

b)

ақсүйектер

c)

әскерилер

d)

хан туыстары

5.

Ортағасырлық қаланың егін егушілері мен мал өсіруші қарапайым халық тұратын бөлігі:

a)

цитадель

b)

шахристан

c)

махалла

d)

рабад

6.

VI - IX ғасырларда түріктердің қалалық мәдениеті дамыған аймақ:

a)

Шығыс Қазақстан

b)

Батыс Қазақстан

c)

Солтүстік Қазақстан

d)

Оңтүстік Қазақстан

7.

VI - IX ғғ. Оңтүстік Қазақстанда отырықшылық мәдениет орталығы болған қалалар:

a)

Баласағұн, Басқамыр, Торайлы

b)

Отырар, Йасы, Сауран, Сығанақ

c)

Алмалық, Аяқамыр, Имақия

d)

Сарайлы, Сарайшық, Шаш

8.

Қытай жылнамаларындағы Испиджаб қаласы Махмуд Қашғари жазбасында аталды:

a)

Сығанақ

b)

Сайрам

c)

Сауран

d)

Созақ

9.

Ғұлама Әл Фараби туған қала:

a)

Отырар

b)

Түркістан

c)

Тараз

d)

Талхир

10.

Қожа Ахмет Йасауи кесенесі орналасқан қала:

a)

Отырар

b)

Самарқан

c)

Сығанақ

d)

Түркістан

11.

Орта ғасырлардағы Жетісу жеріндегі қалалар:

a)

Алмалық, Түркістан, Сығанақ

b)

Баласағұн, Жент, Отырар

c)

Талхир, Талғар, Тараз,

d)

Сарайшық, Тараз, Шаш

12.

VI - IX ғасырларда қалалық мәдениет дамыған Тараз, Талхир, Алмалық, Қойлық қалалары орналасқан өңір:

a)

Жетiсу

b)

Сырдария

c)

Ертіс

d)

Жайық

13.

Іле Алатауының етегінде орналасқан транзиттік сауда орталығы:

a)

Сығанақ, Тараз

b)

Талхиз, Алмалық

c)

Отырар, Сайрам

d)

Түркістан, Шаш

14.

Х - ХIII ғасырларда халықаралық сауда жолындағы қолайлы жағдайымен ерекшеленген қала:

a)

Васидж

b)

Суяб

c)

Жуара

d)

Тараз

15.

Орта ғасырлардағы Жетісу жеріндегі қалалар:

a)

Ашнас, Янгикент, Тараз

b)

Баба-Ата, Сығанақ, Сауран

c)

Баршынкент, Жент, Түркістан

d)

Қойлық, Баласағұн, Алмалық

16.

Орта ғасырлық түрік империялары мемлекеттерінің астанасы болған қала:

a)

Сарайшық

b)

Суяб

c)

Сауран

d)

Шаш

17.

«Хұдуд әл-алам» деректерінде 25 қала мен қоныс болғандығы айтылған ел:

a)

қимақтар

b)

қарлұқтар

c)

түргештер

d)

оғыздар

18.

Тараз қаласы орналасқан аймақ:

a)

Шығыс Қазақстан

b)

Батыс Қазақстан

c)

Солтүстік Қазақстан

d)

Оңтүстік Қазақстан

19.

Тараз қаласында орналасқан кесене:

a)

Айша бибі

b)

Тектұрмас

c)

Арыстан баб

d)

Жошы хан

20.

Орта ғасырларда Қазақстанның Оңтүстік және Жетісу аймағында өркендеген шаруашылық:

a)

қалалық отырықшылық шаруашылық

b)

тау кен ісі мен көзешілдік

c)

аңшылық пен балық аулаушылық шаруашылық

d)

таза көшпелі мал шаруашылық

21.

Орта ғасырларда қалалық отырықшылық шаруашылық өркендеген өңірлер:

a)

Шығыс Қазақстан мен Тарбағатай

b)

Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу

c)

Солтүстік Қазақстан мен Торғай

d)

Орталық Қазақстан мен Ертіс

22.

X - XII ғғ. қалалық отырықшылық мәдениеттің дамығандығының басты көрсеткіші:

a)

Сауданың дамуы

b)

Мал санының артуы

c)

Ғимараттардың таралуы

d)

Кен өндіруді дамуы

23.

Түркілерді әлемдiк тарих сахнасына шығарған сала

a)

сауда

b)

малшаруашылығы

c)

егiншiлiк

d)

металл өндiру

24.

Талас және Шу алқаптарында егiншiлiктiң дамуын жеделдетуге себеп болғандар

a)

монғолдар

b)

соғдылар

c)

ғұндар

d)

қыпшақтар

25.

Қарлұқ дәуірі сәулет өнерінің ескерткіші:

a)

Сырлытам кесенесі

b)

Ақыртас

c)

Бабаджа қатын

d)

Алаша хан күмбезі

26.

Ақыртас ескерткіш орналасқан аймақ:

a)

Батыс Қазақстан

b)

Орталық Қазақстан

c)

Шығыс Қазақстан

d)

Оңтүстік Қазақстан

27.

ХІ - ХІІ ғасырларға жататын сәулет өнерінің көрнекті ескерткіші:

a)

Айша бибі

b)

Білеулі

c)

Қарахан

d)

Тектұрмас

28.

Құдық үстіне орналасқан құрылыс:

a)

минарет

b)

мұнара

c)

сардоба

d)

балбал

29.

VIII ғасырда Қарлұқ, Қимақ қағанаттары дәуірінде кең тараған, киіз үйге ұқсас діни құрылыс жүйесі:

a)

Дың ескерткіштері

b)

Балбал тастар

c)

Сардобалар

d)

Жер асты кесенелер

30.

Дың және Сардоба ғимараттарының ұқсастығы:

a)

керуен жолы бойында орналасқан

b)

атақты адамдарға арналған ескерткіш

c)

құрылысы киіз үйге ұқсас

d)

шикі кірпіштен тұрғызылған

31.

Дың ескерткішінің сардобадан айырмашылығы:

a)

құдық үстіне тұрғызылды

b)

екеуі де күмбезді құрылыс болды

c)

құрылысы киіз үйге ұқсас болды

d)

қаза тапқан адам басына салынды

32.

Сардобалардың Дың ескертіштерінен айырмашылығы:

a)

Қалаларда тұрғызылған мешіт

b)

Құдық басындағы құрылыс

c)

Қаза тапқан адам басына салынды

d)

Атақты адамдарға арналған ескерткіш

33.

VII-VIII ғасырларда жартылай салынған Тараз жеріндегі ғимарат:

a)

Білеулі ғимараты

b)

Көк кесене

c)

Дың ескерткіші

d)

Ақыртас ғимараты

34.

VI-IX ғасырларда қазақ жерінде салынған сардоба:

a)

Дың сардобасы

b)

Боран сардобасы

c)

Мырзарабат сардобасы

d)

Ақбешім сардобасы

35.

Тас мүсіндердің қойылу себебі:

a)

Қалаларда мінәжат ету үшін тұрғызылған

b)

Атақты адамның басына тұрғызылған

c)

Керуен жолы бойындағы тұрғызылған белгі

d)

Маңызды қала орталықтарында қойылған ескерткіш

36.

Х-ХII ғасырларда Қарахан мемлекетi кезiнде өркендей бастаған сәулет өнерiнiң тамаша туындысы:

a)

Білеулі ғимараты

b)

Алаша хан кесенесі

c)

Жошы хан кесенесі

d)

Айша бибі кесенесі

37.

Бабаджа- қатын мен Айша - бибі кесенелері жақын орналаскан қала:

a)

Тараз

b)

Сығанақ

c)

Отырар

d)

Алмалық

38.

Жергілікті негізде қалыптасқан ортағасырлық қала мәдениетінің аймағы

a)

Жайық бойы

b)

Оңтүстік Қазақстан

c)

Жетісу

d)

Батыс Қазақстан

39.

Оңтүстiк Қазақстанда қала мәдениетiн қалыптастыруға үлес қосқан ежелгі тайпа

a)

оғыз

b)

қаңлы

c)

найман

d)

қимақ

40.

Әкiмшiлiк орталық қана емес, iрi сауда орны болған Суяб қаласы орна-ласқан алқап:

a)

Iле алқабы

b)

Талас алқабы

c)

Шу алқабы

d)

Ертiс алқабы

41.

Көне түркілердiң VII - VIII ғғ. жататын ежелгі жазбалары табылған өңірлер:

a)

Керулен, Онон, Аргун

b)

Орхон, Енисей, Селенгi

c)

Талас, Ертіс, Жайық

d)

Іле, Шу, Алатау

42.

Көне түркілердiң VII - VIII ғасырларға жататын ежелгі жазбалары тарихта аталды:

a)

Бұғыты балбалдары

b)

Таңбалы петроглифтері

c)

Талас жазулары

d)

«Орхон - Енисей » жазба ескертк

43.

Көне түркілердiң VII - VIII ғасырларға жататын ежелгі жазбалары тарихта аталды:

a)

Бұғыты балбалдары

b)

Таңбалы петроглифтері

c)

Талас жазулары

d)

«Орхон - Енисей » жазба ескерткіштері

44.

Түрік жазба әдебиетінің көне ескерткіштері:

a)

Алып ер Тоңға мен Шырақ

b)

Бұғыты петроглифтері

c)

Күлтегін мен Тоныкөк

d)

Анахарсис пен Оғыз қаған

45.

Көне түріктердің төл жазуы:

a)

руна жазуы

b)

сына жазу

c)

соғды жазу

d)

ұйғыр жазу

46.

Руна ұғымының мағынасы:

a)

«Үлкен үй», «Қаған»

b)

«Аспан», «Тәңірі қалаулысы»

c)

«Көне», «Құпия»

d)

«Танылған», «Анық»

47.

1893 жылы «Тәңір» сөзінің құпиясын ашқан дат ғалымы:

a)

В.Радлов

b)

В. Томсен

c)

Н. Ядринцев

d)

Л.Гумилев

48.

Алғашқы түркi қағандарының ерлiк iстерi жазылған құлпытас орнатылған мерзім:

a)

552 жылы

b)

582 жылы

c)

542 жылы

d)

603 жылы

49.

Осы құлпытастан бастап көнетүркi жазба деректерi басталады:

a)

Тамғалы тас аталған

b)

Бехистун аталған

c)

Бұғыты аталған

d)

Оғыз аталған

50.

Көне түркi руналық әліпбиі пайда болды.

a)

І мың жылдықтың ортасында

b)

Х ғасырдың ортасында

c)

VIII мың жылдықтың аяғы

d)

б.з.б 603 жылы

51.

Алғашқылардың бiрi болып көне түркi жазуын ХVIII ғасырда зерттей бастады:

a)

Қытай жылнамашылары

b)

Орыс зерттеушілері

c)

Ирандық ғалымдар

d)

Еуропалық ғалымдар

52.

150-ден астам руна жазулары табылды:

a)

Букрат тауынан

b)

Хуанхэ алқабынан

c)

Енисей алқабынан

d)

Памир тауынан

53.

Қағанның «мәңгi тасқа сызып жазған»жазуы және оның «жыры мен сөзiнiң» авторы:

a)

Алып ер Тоңға

b)

Елтеріс Құтлық

c)

Йоллығ-тегiн

d)

Инанч Білге

54.

Түркiлердiң жетiстiгi болып табылатын жазу әдісі:

a)

каллиграфия

b)

балшыққа ойып жазу

c)

кириллица жазуы

d)

ағашқа оймыш (ксилография)

55.

«Көне түркі жазуының ескерткіштері» атты еңбегінде: «Шығыс Түркістанда қағаз өндіру, Қытайдағыдай сол кезеңде басталған» деп атап өткен ғалым:

a)

С.Е. Малов

b)

В.В. Радлов

c)

Л.Н.Гумилев

d)

А.С.Толстов

56.

Осы өзендерi алқаптарындағы ескерткiштер түркi руна жазуының ғажайып үлгiсi саналады:

a)

Орхон және Енисей

b)

Дунай мен Еділ

c)

Еділ мен Жайық

d)

Керулен мен Қобда

57.

Византия императорына түрік қағанының жолдау хатын алып келген елші:

a)

В. Томсен

b)

Маниах

c)

Күлтегін

d)

Білге

58.

Алғашқы түркі қағандарының ерлік істері жазылып, 582 жылы орнатылған құлпытас:

a)

Қашғар

b)

Бұғыты

c)

Қарғалы

d)

Сақ

59.

Рунамен жазылған құлпытастар орнатылды:

a)

Бiлге қаған мен Күлтегiнге

b)

Мұқан мен Сұлыққа

c)

Үшлiк пен Сақалға

d)

Қасым мен Жәнiбекке

60.

Түркiлерде сақталып қалған дәстүрлі діни наным-сенім:

a)

ислам

b)

будда

c)

тәңiршілдік

d)

манихейлiк

61.

Түркiлерде отбасы және балалардың қамқоршысы болып саналатын құдай:

a)

Ұмай ана

b)

Манихей

c)

Заратуштра

d)

Мария қыз

62.

Жетiсу мен Орталық Азияда будда ілімі тараған мерзім

a)

ХII-ХIII ғасырлар

b)

Х-ХI ғасырлар

c)

IХ-Х ғасырлар

d)

VII-VIII ғасырлар

63.

Көне түркiлерде шамамен б.з.б. III ғасырдан бастап _______ табыну болды.

a)

исламға

b)

буддаға

c)

тәңiрге

d)

манихейге

64.

Тәңiршiлдiкте _______ рухына табынуға мән берілді.

a)

ата-баба аруағына

b)

жан-жануарға

c)

өсімдікке

d)

жұлдыздарға

65.

Түркiлер ауруды емдеп, балаларды түрлi сырқаттардан қорғайды деп сендi.

a)

Қағанға

b)

Арыстан бабқа

c)

Қорқыт атаға

d)

Мәшһүр Жүсіпке

66.

Орталық Азияның бiраз елдерiнде будда iлiмiн негiзгi таратушылар болды:

a)

арабтар

b)

орыстар

c)

парсылар

d)

соғдылар

67.

«Көне түркiлердiң арғы ата-бабалары Көк тәңіріне табынған» деген пікір қалдырған дінтанушы, француз ғалымы:

a)

Ш.Е Ужвальди де Мезе-Ковез

b)

Ф.фон. Хелльвальд

c)

Полибий

d)

Жан Поль Ру

68.

«Тәңiршiлдiк - адамзаттың бір Құдайға табынушылық діндерінің бiрi» деген пікір айтқан неміс ғалымы:

a)

фон Таубе

b)

Ф.фон. Хелльвальд

c)

Г.Дерфер

d)

Жан Поль Ру