Free Printable 6.13 Қалалардың дамуы. Сауда мен егіншілік Исламның таралуы

1.

Х–ХII ғғ. ауылшаруашылығындағы жаңалық:

a)

A) Экзотикалық жемістердің көптеп өсіріле бастауы

b)

A) Үш танапты егіншіліктің дамуы

c)

A) Қос танапты егіншіліктің дамуы

d)

A) Суармалы егiс жүйесiнің жетiлдiрiлуi

2.

Х ғасырда iрi сауда орталығына айналған Сырдарияның төменгi ағысындағы қала:

a)

A) Янгикент

b)

A) Науакент

c)

A) Баршыкент

d)

A) Сығанақ

3.

Х–ХІІІ ғғ. қала тұрғындарының көшпелілерден алып жүрген тауарлары:

a)

A) бұршақ, пияз, қияр

b)

A) мал, жүн, терi, киiз, аң терiсi

c)

A) кілем, жапқыш, төсеніштер

d)

A) сәбіз, анар, грек жаңғағы

4.

Ұлы Даланың барлық өңіріне апаратын сауда жолдары мен әскери бағыттар түйiскен қала:

a)

A) Тараз

b)

A) Науакент

c)

A) Отырар

d)

A) Испиджаб

5.

Х– ХІІІ ғасырдың басында айналым мен төлемнiң жаппай қолданыстағы құралы, iшкi нарықта ұсақ бөлшек сауда саласында пайдаланылды:

a)

A) Алтын динарлар

b)

A) Күмiс дирхемдер

c)

A) Мыс фельстер

d)

A) Аң терісі

6.

Х– ХІІІ ғасырдың басында ауылшаруашылығы өнiмдерiн сатылымын ұлғайтуды талап еткен жағдай:

a)

A) Ауылшаруашылық өнімдерін Византияға сатуы

b)

A) Көшпелілер санының өсуі

c)

A) Қала тұрғындары санының өсуi

d)

A) Жұт салдарынан мал санының азаюы

7.

Х– ХІІІ ғасырдың басында теңге сарайлары жұмыс iстеген Қазақстан қалалары:

a)

A) Үзкент, Ашнас

b)

A) Сарайлы, Торайлы

c)

A) Испиджаб, Отырар

d)

A) Басқамыр, Аяққамыр

8.

ХI–ХII ғасырдың соңынан бастап дирхемдердiң сыртын күмiспен жалатып, мыстан соға бастауының себебі:

a)

A) «Күмiс дағдарысы»

b)

A) «Мыс төңкерісі»

c)

A) Жергілікті сауданың жандануы

d)

A) «Алтын дағдарысы»

9.

Магистральды каналдар, субөлгiштер, суқоймалары, қыш суқұбырлары, суды көтеруге арналған қондырғылар табылған өңір:

a)

A) Баласағұн

b)

A) Алмалық

c)

A) Тараз

d)

Отырар

10.

Деректерде «мұсылмандардың түркiлермен сауда жасау орны» деп көрсетілген қала:

a)

A) Баласағұн

b)

A) Испиджаб

c)

A) Тараз

d)

A) Науакент

11.

Қожа Ахмет Ясауидiң шәкiртi

a)

A) Сүлеймен Бақырғани

b)

Махмұд Қашғари

c)

A) Жүсіп Хамадани

d)

A) Ахмет Иүгнеки

12.

Еңбектерiн араб тiлiнде жазған ғалымдар

a)

A) Ж.Баласағұни, М.Қашғари

b)

A) А.Иүгнеки, Қ.А.Ясауи

c)

A) С.Бақырғани, М.Х.Дулати

d)

A) әл-Фараби, әл-Бируни

13.

Х–ХII ғғ. исламның Орталық Азияда таралуына ықпал еттi:

a)

A) Қарақытайлықтардың саясаты

b)

A) Қыпшақтардың саяси және әскери жетiстiктерi

c)

A) Қарахандықтардың саясаты

d)

A) Оғыздардың саяси және әскери жетiстiктерi

14.

Сүлеймен Бақырғанидің халық арасында алған аты

a)

A) Қадір ата

b)

A) Ұлы хас хажиб

c)

A) Хакім ата

d)

A) Қайырымды ұстаз

15.

Исламдағы түркi танымының негiзiн қалаушы Қожа Ахмет Ясауи шығармасы:

a)

A) «Диуани хикмет»

b)

A) «Құтадғу білік»

c)

A) «Диуани лұғат-ат түрік»

d)

A) «Хұсрау мен Шырын»

16.

Түркiлер арасында ислам мәдениетiнiң таралуына ықпал еттi:

a)

A) Тоқарстандағы шайқас

b)

A) Каталаун шайқасы

c)

A) Аңырақай шайқасы

d)

A) Атлах шайқасы

17.

Ортағасырлық қалаларда мешiттер мен медреселер салу iсi белсенді жүргізілді:

a)

A) IХ–ХI ғғ.

b)

A) IV–VI ғғ.

c)

Х–ХII ғғ

d)

A) V–VII ғғ.

18.

Ахмет Ясауидің алғашқы ұстазы:

a)

A) Арыстан баб

b)

A) Ж.Баласағұн

c)

A) С.Бақырғани

d)

A) Жанақ ақын

19.

Түркi мәдениетiнiң «алтын ғасыры» деп аталған кезең:

a)

A) ХІ–ХIІI ғасырлар

b)

A) IV–VI ғасырлар

c)

Х–ХII ғасырлар

d)

A) V–VII ғасырлар

20.

Қарахандық билеуші Мұса ханның ислам дінін мемлекеттік деп жариялаған мерзімі:

a)

A) IX ғасырда

b)

A) XII ғасырда

c)

A) XI ғасырда

d)

A) X ғасырда

21.

Орта ғасырларда Орталық Азия мен Қазақстанда дiн iлiмi жөнiндегi оқулықтар ретінде қолданылған шығармаларды жызды

a)

A) Мұхамед Хайдар Дулати

b)

A) Сүлеймен Бақырғани

c)

A) Қадырғали Жалаири

d)

A) Әбілғазы

22.

Әл-Фарабидің адамның табиғаты, интеллектуалдық және этикалық жетілу, билеушінің мұраты туралы ой-тұжырымдары айтылған еңбектері:

a)

A) «Азаматтық саясат», «Бақытқа жету туралы»

b)

A) «Жүсіп – Зылиқа», «Тарих-и-Рашиди»

c)

A) «Жами ат-тауарих», «Тарих-и Абулхайр хани»

d)

A) «Диуан лұғат ат-түрк», «Диуани Хикмет»

23.

Аристотельдің барлық кiтаптары бойынша түсiнiктемелер жазған ортаазиялық ғалым:

a)

A) Бируни

b)

A) Әл-Факих

c)

A) Әл-Фараби

d)

A) Жалаири

24.

. Қарахан хандығында «бас уәзiр» атағын ортағасырлық ғалым:

a)

A) Бируни

b)

A) А. Йасауи

c)

A) Ж. Баласағұни

d)

A) М. Қашғари

25.

Әлем ғалымдары «Әбу Райхан Бируни ғасыры» деп атады:

a)

A) ХI ғасырды

b)

A) Х ғасырды

c)

A) ХІІ ғасырды

d)

A) ІХ ғасырды

26.

Түркiлік ортадан шыққан ұлы ғұламаларға жатпайды:

a)

A) Әбу Райхан Бируни

b)

A) Махмұд Қашғари

c)

A) Ахмет Иүгнеки

d)

A) Әл-Факих

27.

Түркi тiлiнде жазған қарахандықтар дәуiрiнiң ақыны

a)

Ахмет Иугнеки

b)

A) Қадырғали Жалаири

c)

A) Мұхамед Хайдар Дулати

d)

A) Әл-Факих

28.

Әл-Фарабидің өз кезiнiң барлық бiлiмiн жүйелеп берген трактаты:

a)

A) «Бұрынғы ұрпақтар ескерткіштері»

b)

A) «Масғуд кестелері»

c)

A) «Ғылымдардың жiктемесi туралы сөз»

d)

A) «Кодес куманикус»

29.

ХІ ғ. екінші ширегінде қарахандық ақсүйектер отбасында дүниеге келген ғұлама:

a)

A) Махмұд Қашғари

b)

A) Мұхамед Хайдар Дулати

c)

A) Әбілғазы Баһадүр

d)

A) Жүсіп Хамадани

30.

Жүсіп Баласағұни өзінің «Құтты бiлiк» атты поэмасын арнады:

a)

A) Қыпшақ билеушісіне

b)

A) Оғыздар билеушісіне

c)

A) Ресей билеушісіне

d)

A) Қарахан билеушiсiне

31.

Алғаш рет жыл санау жүйесi туралы деректер, тригонометрия негiздерi, астрономия мәселелерi туралы айтылған Әбу Райхан Бируни еңбегі

a)

A) «Диуани Хикмет»

b)

A) «Азаматтық саясат»

c)

A) «Масғуд кестелерi»

d)

A) «Бақытқа жету туралы»

32.

Әл-Фараби дүниеге келген қала:

a)

Түркістан

b)

A) Отырар

c)

A) Тараз

d)

A) Ақбешім

33.

М. Қашғаридiң түркi мәдениетiнiң бірегей ескерткiшi болып табылатын кітабы:

a)

A) «Диуан лұғат ат-түрк» («Түрiк тiлiнiң сөздiгi»)

b)

A) «Диуани Хикмет» («Даналық кітабы»)

c)

A) «Жәмиғ-ат-тауарих» («Жылнамалар жинағы»)

d)

A) «Азаматтық саясат»

34.

ХІ ғ. І ширегінде Қарахан мемлекетiнiң орталығында дүниеге келген ғалым:

a)

A) Махмұд Қашғари

b)

A) Жүсiп Баласағұни

c)

A) Әл-Фраби

d)

A) Ибн Рузбихан

35.

Ахмет Иугнекидің болашақ ұрпақты адал өмiр сүруге, парасатты болуға үндеген дастаны:

a)

A) «Құдатғу білік»

b)

A) «Ақиқат сыйы»

c)

A) «Даналық кітабы»

d)

A) «Диуани лұғат ат-түрік»

36.

Әл-Фараби дүниеге келген жыл:

a)

1070 ж

b)

A) 870 ж.

c)

950 ж

d)

A) 1014 ж.

37.

Әбу Райхан Бирунидің 27 жасында жазған тамаша еңбегi:

a)

«Тарих-и-Рашиди»

b)

A) «Жәмиғ-ат-тауарих»

c)

A) «Бақытқа жету туралы»

d)

«Өткен буындардың ескерткiштерi»

38.

Түркi тiлiнде жазылған алғашқы энциклопедиялық еңбек:

a)

A) «Диуан лұғат ат-түрк»

b)

A) «Құтты білік»

c)

A) «Тарих-и-Рашиди»

d)

A) «Жәмиғ-ат-тауарих»

39.

Қағаннан бастап қарапайым қолөнершіге дейін әр әлеуметтік топтың міндеттерін жан-жақты сипаттап жазған:

a)

A) Ахмет Иугнеки

b)

A) Сүлеймен Бақырғани

c)

A) Мұхамед Хайдар

d)

A) Жүсiп Баласағұни

40.

Әл-Фараби жинап, ретке келтiрген Аристотельдiң iлiмi:

a)

A) «Тривиум»

b)

«Академия»

c)

A) «Геометрия»

d)

«Органон»

41.

Сiңiрген еңбегiнiң ауқымдылығы байланысты «Екiншi ұстаз» атағын алған ортағасырлық ғалым:

a)

A) Бируни

b)

A) Йасауи

c)

A) Иүгінеки

d)

A) Әл-Фараби

42.

«Мен бұл кiтапты хикмет сөздер, мақал-мәтелдер, өлең-жырлар секiлдi әдеби сөздермен безендiрiп шықтым. Үйренушiлер мен қызығушылар керектi сөздердi тез, оңай табуы үшiн көп жылдар еңбек етiп, сөздердi орын-орындарына қойдым... Бұл жазған еңбегiм қолдануға қолайлы болсын деген ниетпен бiрқатар қағидаларды түзiп, өлшем үлгiлерін жасадым» , – деп Қашғаридің өзі сипаттап берген еңбегі:

a)

A) «Диуан лұғат ат-түрк»

b)

A) «Диуани Хикмет»

c)

A) «Құдатғу білік»

d)

A) «Азаматтық саясат»

43.

. Әл-Фараби бойынша, практикалық ғылымдарға жатады:

a)

A) этика, саясат

b)

A) логика, математика

c)

A) арифметика, тригонометрия

d)

A) жазу, шешендік өнері

44.

Түркология ғылымының негiзiн қалаған ортағасырлық ғалым:

a)

A) Бируни

b)

A) М. Қашғари

c)

A) Ж. Баласағұни

d)

A) А. Ясауи

45.

Түркi аңыздарының мифологиялық көрiнiстерi бейнеленген заттар табылған Х ғасырға жаьтатын қорған:

a)

A) Уәлиханов

b)

A) Явленко

c)

A) Мичурин

d)

A) Чернигов

46.

Әлемнiң төрт патшалығы туралы ортағасырлық тұжырымдамаға сәйкес Түркi қағанаттары патшалығының атауы:

a)

A) солтүстiктегi жылқылар патшасы

b)

A) оңтүстiктегi пiлдер патшасы

c)

A) шығыстағы адамдар патшасы

d)

A) патшалардың патшасы

47.

Ортағасырларда сыртқы этносаралық дамудың басымдығы тән болды:

a)

A) Егiншiлерге

b)

A) Көшпелi тайпаларға

c)

A) Отырықшы қолөнершілерге

d)

A) Саудагерлерге

48.

Түркiлерге тау-кен iсiнiң, металл өндірісі мен қолөнердiң дамуына ықпал еткен шикiзатқа бай аймақ

a)

A) Маңғыстау

b)

A) Жетiсу

c)

A) Мауараннахр

d)

A) Қашғария

49.

«Мәңгілік Ел» ұлттық идеясының мақсаты:

a)

A) Еліміздің технологиялық әлеуетін көтеру

b)

A) Ұлтаралық қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыру

c)

A) Ата-бабалардың өсиеттерін сақтау

d)

A) Ұрпақтар сабақтыстығын нығайту

50.

Үндiстаннан Орталық Азияға тараған дін:

a)

A) Ислам

b)

A) Синтоизм

c)

A) Будда

d)

A) Зороастризм

51.

Ортағасырларда батыс елдерінің тілдеріне енген түркілердің «құндылық» , «мемлекетке тиесiлi мүлiк» деген мағынаны білдіретін сөзі:

a)

A) «Аламан»

b)

A) «Қазына»

c)

A) «Алтын»

d)

A) «Колчак»

52.

Дунайдың төменгi сағаларында өмiр сүрген оңтүстiк славяндар мен фракиялықтардың түркi-бұлғарлармен ассимиляцияға түсуінен қалыптасқан халық:

a)

A) Қалмақ халқы

b)

A) Маньчжурлар

c)

A) Аварлар

d)

A) Бұлғар халқы

53.

Алтын Орда кезiнде бәрiне ортақ болған тіл:

a)

A) Қыпшақ тiлi

b)

A) Араб тілі

c)

A) Керейіт тілі

d)

A) Ұйғыр тілі

54.

Еуразияның барлық халықтарының игiлiгiне айналған, түркiлер ойлап тапқан жетістік:

a)

A) Жібек

b)

A) Фарфор

c)

A) Темiр үзеңгiлер

d)

A) Шахмат ойындары

6.13 Қалалардың дамуы. Сауда мен егіншілік Исламның таралуы

Total questions: 54

Worksheet time: 27mins

Similar Resources on Wayground