Worksheets§44. ХАҚНАЗАР ХАН (1538–1580 жылдар) ТҰСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Тарихшылардың еңбектерiнде аталған «қазақтар мен ноғайлардың ханы» және «қазақ пен қырғыз ханы»:
Абылай хан
Есiм хан
Хақназар хан
Тәуке хан
Шығай хан
XVI ғ. ортасында Хақназар хан жасасқан «достық және әскери одақ туралы ант берiскен келiсiм» мақсаты:
Мәскеу мемлекетімен қатынастарды дамыту
Ташкент билеушісі Баба сұлтанға қарсы күрес
Қытаймен сауда байланыстарын дамыту
Моғол ханы Саид сұлтанға қарсы күрес
Қазақ хандығының солтүстік шекараларын нығайту
Хақназар билiгiнiң соңына қарай Қазақ хандығының батыстағы шегарасы өткен аймақ:
Арал теңізі
Жайық бойы
Каспий теңізі
Едiл өзені
Есiл өзені
XVI ғасырда Хақназар ханның кезінде Қазақ хандығымен саяси қақтығысқа түскен елдер:
Орыс мемлекеті, Қазан хандығы, Қырым хандығы
Цинь империясы, Монғол хандығы
Хиуа хандығы, Осман Империясы
Иран, Ауғанстан
Өзбек хандығы, Моғолстан, Сібір хандығы
Хақназар ханмен елшілік қарым-қатынас орнатқан Мәскеу билеушiсi:
Борис Годунов
Александр Невский
Дмитрий Донской
Ярослав Мудрый
Иван Грозный
Хақназар хан өлімінен кейін, «оның ұрпағы бұдан былай хандық етпедi», - деп атап өткен тарихшы:
Мұхамед Хайдар Дулати
Жүсіп Баласағұни
Қадырғали Жалайыри
Махмұд Қашғари
Әбілғазы
Ташкенттiк билеушi Баба сұлтанмен күресте Хақназардың Қазақ хандығына қосып алған қалалары:
Бұқара, Сайрам
Ташкент, Ош
Сауран, Жанкент
Шымкент, Осбаникент
Түркiстан, Сауран
XVI ғасырда Хақназар ханмен саяси қатынас жасаған өзбек билеушілері:
Жүніс, Абд ар-Рашид
Темір, Ұбайдаллах
Хасан, Акбар
Ұлықбек, Әбілғазы
Абдаллах, Баба сұлтан
Хақназар ханның әкесі:
Қасым
Бұрындық
Жәнібек
Шығай
Керей
Хақназар ханның тұсында:
Хандық аумағы қалпына келтiрiлiп, кеңейтiлдi
Жайық бойын маңғыттар мен башқұрттар бағындырды
Ертіс бойы Ресей қол астына өтті
Хиуалықтар Түркістан қаласын жаулап алды
Шыңғыс тұқымдары арасында алауыздық өрши түсті
Мұхаммед Хайдар деректерiне сәйкес, Қасым ханның тақ мұрагері:
Бұйдаш хан
Шығай хан
Тахир хан
Әбілқайыр хан
Мамаш хан
«Қазақ хандығында Мамаш хан өлгеннен кейiн үлкен келiспеушiлiк басталды, Дештi Қыпшақ сұлтандары бiр-бiрiмен ұзақ соғысты. Ең соңында Тахир сұлтан хан болып жарияланды», - деген деректер келтіретін тарихи шығарма:
«Тарих-и-Рашиди»
«Жами ат-тауарих»
«Түрікмен шежіресі»
«Түрік шежіресі»
«Тарих-и Әбулхайр хани»
Мамаш хан қаза тапты:
1529жылы
1526 жылы
1532 жылы
1522 жылы
1500 жылы
ХVI ғ. 60 - 70-жж Хақназардың Ноғай Ордасына қарсы жорықтары нәтижесінде қосып алған аумағы:
Жетісу
Талас пен Шу алқабы
Сырдарияның төменгі бойы мен Балқаш маңы
Аралдың солтүстік бойы мен Жайық
Ертістің орта ағысы мен Алтай
«Ол табиғатынан мейiрiмсiз және қатал, еш пендеге сенбейтiн адам болатын. Осыған байланысты сұлтандардың одан көңiлдерi қалды», - деп жазды Мұхаммед Хайдар:
Тахир туралы
Қасым туралы
Бұрындық туралы
Бұйдаш туралы
Мамаш туралы
1579 жылдың соңында Хақназардың екi ұлын өлтiруге бұйрық берген өзбек билеушісі:
Баба сұлтан
Абд ар-Рашид
Ұбайдалла
Ұлықбек
Әбілғазы
ХVI ғғ. 20-30-жж. таққа отырған Жәнiбектiң ұрпақтары:
Қасым, Тәуекел
Бату, Берке
Хақназар, Тәуке
Есім, Тұрсын
Мамаш, Тахир, Бұйдаш
Хақназар хан билік еткен жылдар:
1500-1511 жж.
1480-1490 жж.
1512-1521 жж.
1538-1580 жж.
1511-1518 жж.
XVI ғ. ортасында Хақназар ханмен «достық және әскери одақ туралы ант берiскен келiсiм» жасасқан өзбек билеушісі:
Баба сұлтан
Абдаллах
Мұхамед
Ілияс Қожа
Қызыр Қожа
Хақназар билiгiнiң соңына қарай Қазақ хандығының шығыстағы шегарасы өткен аймақ:
Каспий теңізі
Арал теңізі
Балқаштың арғы жағы
Едiл өзені
Есiл өзені
