WorksheetsҚарахан, Қарақытай, Найман, Қыпшақ
Total questions: 75
Worksheet time: 38mins
Қарахан мемлекетінің негізін қалаған билеуші:
Сатұқ Боғра хан
Оғұлшақ
Мұса
Осман
Қарахан мемлекетi мен Газнауилер арасындағы шегара болған өзен:
Сырдария
Іле
Шу
Әмудария
Қарахан мемлекетінің батыстағы кiшi қағанның ордасы
Бұхара, кейін Самарқан
Сығанақ, кейін Түркістан
Сарай-Бату, кейін Сарай-Берке
Қарақорым
Қарахандықтарда дінбасыларының меншігі:
харадж
санжак
сойырғал
вакф
Қарахан мемлекетінің құрылуында басты рөл атқарған тайпа:
қимақтар
қарлұқтар
оғыздар
наймандар
Қарахан мемлекеті екiге бөлiндi:
1020 ж
1040 ж
1030 ж
1060 ж
Шығыс Қарахан әулеті қағанының ордасы:
Испиджаб
Балықты
Суяб
Баласағұн
ХII ғ. бас кезiнен бастап Жетiсуға шапқыншылық жасауды жиілеткен тайпалар:
қидандар
ғұндар
түргештер
салжұқтар
Қарахан билеушісі Мұса хан ислам дінін мемлекеттік деп жариялаған мерзімі:
955 ж
944 ж
960 ж
980 ж
Қарахан мемлекетін құлатқан елдер:
Оғыз, Қыпшақ
Найман, Хорезм
Монғол, Қытай
Керей, Жалайыр
Екіге бөлінген Қарахан хандығының батыс бөлігінің территориясы:
Еділ мен Жайық
Шу мен Талас аңғары
Жетісу
Мауараннахр
999 жылы қарахандықтар талқандаған Орталық Азиядағы мемлекет:
хиуалықтар
кушандықтар
саманилер
соғдылар
1210 ж. Шығыс Қарахан әулетiн талқандалған тайпалар:
керейлер
жалайырлар
қыпшақтар
наймандар
Қарахан мемлекетінің шығыс бөлiгінің құрамына енген жерлер:
Мауараннахр
Шыңжаң
Жетісу мен қашқар
Іле, Тарбағатай
Екіге бөлінген Қарахан мемлекетіқағанаттарының арасындағы шегара:
Есіл
Шу
Ертіс
Сырдария
1212 жылы Самарқанда Батыс Қарахан әулетiнiң соңғы өкiлiн тағынан тайдырды:
Найман ханы Күшлік
Хорезм шахы Мұхаммед
Қарақытай билеушісі Елюй Даши
Қыпшақтар
Жер иеленудің иқталық жүйесі орныққан ортағасырлық мемлекет:
Қарахан
Қарақытай
Қыпшақтар
Оғыздар
Қарахан мемлекетiндегi билiк иеленген екi тайпалық топ:
Дулу мен нушеби
Тоқсоба мен Йетиоба
Лазана мен фаракия
жікіл мен яғма
«Х ғасырдағы араб географтары түркілердi исламға мүлдем жат халық ретiнде сипаттайды», – деп жазған шығыстанушы:
Бартольд
Гумилев
Омарбеков
Марғұлан
Қарахан мемлекетi солтүстiкте Балқаш және Алакөл көлдерiнiң бойымен шектесті:
Маңғыт елімен
Өзбек мемлекетімен
Наймандармен
Қыпшақ хандығымен
1128-1212 жылдары Жетісу аймағында өмір сүрген мемлекеттік бірлестік:
Қыпшақ
Найман
Қарахан
Қарақытай
Қидандар билеушiсiнің лауазымы.
гурхан
гуньмо
қаған
хан
1141 жылы біріккен салжұқ-қарахан әскерін талқандаған мемлекет:
Қашқария мемлекеті
Қарлұқ қағанаты
Қимақ қағанаты
Қарақытай мемлекеті
IХ ғ. Ұйғыр қағанаты құлағаннан кейiн Орталық Азияның шығыс бөлігін басып алған тайпалар:
қидандар
қарлұқтар
наймандар
салжұқтар
Қытайдың бiрiккен күштерi Қидан мемлекетiн талқандады:
1105 ж
1115 ж
1125 ж
1117 ж
Қарақытай мемлекетінің ордасы:
Ғұзорда
Янгикент
Ескі Гузия
Жент
Қазақ жеріндегі қарақытайлардың билік құрған уақыты:
1128-1212 жж
960-1213 жж
1225-1325 жж
942-1212 жж
Қарақытай мемлекетіндегі салық мөлшері:
Әр отбасынан бір динар
Әр отбасынан екі динар
Әрбір 15-ке толған ер адамнан бір динар
Әр мал басынан бір динар
Қарақытай мемлекетінің билеуші:
Наркеш Дайын
Елюй Даши
Сұлу
Мұса
Қарақытай гурханының өз маңайындағыларға еншi жер бермеуінің себебi:
салық мөлшерін азаюынан қорықты
әскери тәртіп күшейту үшін
жер тапшылығы
олардың күшейіп кетуінен қауіптенді
ХІІ ғасырда 40-жылдарынан бастап Қарахан мемлекетінің Орталық Азиядағы жерлерін басып ала бастаған мемлекет:
оғыз
жалайыр
найман
қарақытай
Қарақытай мемлекеті құлағаннан кейін билікті қолына алған:
Алтын орда ханы Батый
Хорезм шахы әл-Арслан
Керей ханы Тоғрұл
Найман ханы Күшлік
Гурхан сөзінің мағынасы:
тәңірдің жердегі өкілі
жеңілмейтін
бөріден тараған
хандардың ханы
Қарақытайларға алым-салық төлеген мемлекеттер:
Наймандар, Керейлер
Монғолдар, Ойраттар
Хорезм, қарахан
Жалайырлар, печенегтер
Қарақытай мемлекетінің ордасы орналасты:
Әмудария өзені бойында
Тарым өзені бойында
Іле өзені бойында
Шу өзені бойында
Елюй Даши қайтыс болған жылы:
1138 ж
1117 ж
1155 ж
1143 ж
Қидандардың Жетiсуға орнығып, жергiлiктi түркi тiлдес тайпалармен араласқаннан кейiнгi атауы:
саманилер
түргештер
қарлұқтар
қарақытайлар
Монғолиядан Шыңғысхан ығыстырған наймандардың Күшлiктiң басқаруымен Жетiсуға келген жылы:
1260 ж
1214 ж
1212 ж
1208 ж
Қарақытай мемлекетінде мұсылмандарды қудалау басталды:
ХІ ғ. соңында
ХІІ ғ. басында
ХІІ ғ. соңында
ХІІІ ғ. басында
Найман мемлекетінің орталығы болған қала:
Қоялық
Ілебалық
Балықты
Талхир
Наймандардың батыстағы көршiсi
Қыпшақтар
Енисей қырғыздары
Керейіттер
Үйсіндер
ХI ғ. басында наймандар мен керейiттердiң билеушiлерiнің несториан дінін қабылдау себебі
Византиямен байланыс орнату үшін
Христиандық Ресейдің әсер етуі
Орталық билікті нығайту мақсатында
Қарақытай мемлекетінің әсер етуі
VIII ғ. ортасында наймандар қалыптасқан жер
Ертiс пен Орхон өзендерi аралығында
Сырдария мен Әмудария аралығында
Ыстықкөл маңы
Алтай-Тарбағатай
Жалайырлар туралы мәлімет беретін деректер
қытай деректері
грек тарихшыларының деректері
араб саяхатшыларының жазбалары
монғол жылнамалары
Жалайыр тайпасының өкілі, Шыңғысхан әскері қолбасшыларының бірі
Жамұқа
Елюй Даши
Мұқылай
Күшлік
Наймандардың солтүстiктегі көршiсi
Қаңлылар
Еділ қалмақтары
Жо45арлар
Енисей қырғыздары
1201 ж. наймандардың түркі тілдес тайпа өкiлдерi қатысқан құрылтай ұйымдастыру мақсаты
Ляо империясының жерін өзара бөлісу
Сауда орталықтары болған ортақ қалаларда баж салығын белгілеу
Арабтарға қарсы әскер құру
Монғолдардың күшеюін тоқтату
VI–VIІ ғасырларда жалайырлар енген мемлекет:
Түрік қағанаты
Батыс Түрік қағанаты
Шығыс Түрік қағанаты
Түргеш қағанаты
Керейіттер мемлекетінің билеушісі
Темучин
Жамұқа
Елюй Даши
Тоғрұл хан
Наймандардың шығыс көршілері
Қыпшақтар
Енисей қырғыздары
Керейіттер
жалайырлар
Керейіт мемлекетінің ордасы:
Балықты
Баласағұн
Битөбе
Үзкент
1204 ж.монғолдардан жеңілген наймандар Күшлiк бастаумен көшіп кеткен жер
Жетісу
Алтай
Бетпақдала
Сырдарияның төменгі бойына
1125 ж. қай мемлекеттің құлауы нәтижесінде наймандар мен керейiттер тәуелсiздiк алды?
Ляо
Хорезм
Қарахан
Найман
ХII ғасырдың соңы –ХIII ғасырдың басында Найман хандығы ыдырады
екi бөлiкке
үш бөлiкке
төрт бөлiкке
сегіз бөлiкке
1203 ж. басталған соғыс
A) Монғол – керейiт
A) Найман – керейiт
A) Монғол – найман
A) Қарахан – найман
Керейіт мемлекетінің әлсіреу себебі
A) Наймандардың шапқыншылығы
A) Ұйғырлармен қарым-қатынасының шиеленісуі
A) Өзара қырсулардың әсерінен
A) Шыңғысханның шапқыншылығы
Монғол деректерiнде өзiн гурхан жариялап, жалайырлар мемлекетiн құрған
Даян
Маркус
Жамұқа
Шахмәдік
Қыпшақ хандығының сол қанатының орталығы
Испиджаб
Сығанақ
Сарайшық
Отырар
Қыпшақтардың батысқа жылжуы барысында олармен байланыс орнатқан Шығыс Еуропа мемлекеттердің бірі
Чехия
Хорватия
Румыния
Венгрия
Еуропалықтардың деректеріндегі қыпшақтардың атауы
командар
башқұрттар
қимақтар
половшылар
ХI ғ. ортасында қыпшақтар Сырдария аймағынан және Каспий даласынан ығыстырған тайпалар
аварлар
русичтер
древляндар
оғыздар
«Қыпшақ» этнонимi алғаш рет кездесетін деректер
VI ғ.қытай деректері
Х ғ. араб географтарының жазбалары
Парсы жылнамалары
Монғол деректері
VIII ғ. көне түркi руна ескерткiшi
ХI–ХIII ғғ. Дунайдан Алтайға дейiнгi кең-байтақ аумақты қоныстанған тайпалар
салжұқтар
хиуалықтар
қыпшақтар
қарақалпақтар
қарақытайлар
Қыпшақ хандығының оң қанатының ордасы орналасқан өзен:
Тобыл
Ертіс
Жайық
Сырдария
ХI ғ. басында Қимақ қағанаты құлағаннан кейiн олардың жерін иеленген тайпалар
оғыздар
наймандар
қарақытайлар
қыпшақтар
Өзінің «Аз и Я» кітабында «Бейбітшілік пен достық кезінде ғана славян тіліне түркі сөздері ене алды», - деп атап өткен шығыстанушы:
Н.М. Карамзин
Л.Н.Гумилев
Левшин
О.Сүлейменов
Қыпшақтардың батысқа жылжуы барысында олармен байланыс орнатқан Шығыс Еуропа мемлекеттердің бірі
Византия
Хорватия
Польша
Румыния
Батыс қыпшақ бірлестігін басқарған әулеттік ру
Жігіл
Яғма
Елбөрілі
Тоқсаба
VIІI–ХI ғасырлардың Қыпшақ тарихындағы орны
Батыс Түрік қағанаты құрамындағы кезең
Қимақ қағанаты құрамындағы кезең
дербес Қыпшақ хандығы
Қазақ мемлекетінің құрылуына негіз болған кезеңі
VIII–ІХ ғғ. орыс деректеріндегі қыпшақтардың атауы:
Дулығалылар
Қимақтар
Готтар
Половецтер
Батыс қыпшақ бірлестігі иеленген аумақ
A) Дунайдан Еділге дейін
A) Еділден Алтайға дейін
A) Шу мен Талас
A) Сырдария мен Әмудария аралығы
Қыпшақ ақсүйектерiнің Қарахан билеушiлерiмен өзара күрделі қарым-қатынаста болғаны туралы дерек келтірген
A) Мұхамед Хайдар Дулати
A) Жүсіп Баласағұни
A) Қадырғали Жалайыри
A) Махмұд Қашғари
«Олар (қыпшақтар) түйе, iрi қара, қой мен ешкi, жылқыға өте бай. Оларда жүк таситын мал орасан көп, бiздiң ойымызша бүкіл әлемде мұндай байлық ешкiмде жоқ», – деп жазған:
Пеголотти
Марко Поло
Плано Карпини
Аткинсон
Ибн Рузбихан
Шығыс қыпшақ бірлестігінің тайпалары қоныстанған аумақ
Дунайдан Еділге дейін
Еділден Алтайға дейін
Шу мен Талас
Сырдария мен Әмудария аралығы
Шығыс қыпшақ бірлестігін басқарған хандар шыққан ру
Дурут
Жігіл
Елбөрілі
Яғма
