. Қарахан мемлекетінде вақф дегеніміз:

атұқ Боғра ханның мұрагері (баласы) Мұса хан Қарахан

мемлекетінде ислмады «мемлекеттік дін» деп жариялаған жыл

Қарақытайлар (қидандар) мемлекетінің өмір сүрген жылдары

ХII ғасырдың ортасынан бастап олар өздерiнiң салық саясатын

өзгертiп, ашық тонауға көштi. Бұл мемлекет исламға түсіністікпен

қарады, алайда ХII ғасыр соңында мұсылмандарды қудалау

басталды. Жетiсуда кімдерге қарсы мұсылман қозғалысы күшейе

түстi

Көне славян әскери лексикасының қайнар көздерi славян-түрiк

бiрлiгi дәуiрiне жатады. Орыс тiлiндегi әскери iске байланысты

«колчан», «булат», «караул», «есаул», «атаман», «богатырь» және

т.б. бiрқатар ұғымдар көне түркi тiлдерiнен алынған.

«Бейбітшілік пен достық кезінде ғана славян тіліне түркі сөздері ене

алды» деп атап өтеді. Бұл деректер монғол дәуiрiне дейiн түркiлер

славяндармен тығыз қарым-қатынаста болғандығын айғақтайды

деп айтылған кітап және оның авторы:

630 жылы Жетісу өңірінде болған будда монағы осы

аймақтың қалалары туралы алғаш рет сипаттап жазды. Ол:

«Мөлдір теңізден (Ыстықкөл) солтүстік-батысқа қарай 500 ли

жүргеннен кейін Суйе өзені бойындағы қалаға келдік. Бұл қаланың

ауқымы 6-7 ли. Онда түрлі елдердің саудагерлері аралас тұрады.

Қаланың тура батысында бірнеше ондаған жеке қалалар

орналасқан. Олардың әрқайсысының өз ақсақалы бар. Олар бір-

біріне тәуелді болмағанмен, бәрі де тудзююге (қағанға) бағынады».

Мәтінде сипатталған ерте ортағасырлық қала:

Оңтүстіктегі пілдер патшалығы (Үндістан), батыстағы асыл тастар

патшалағы (Византия), солтүстіктегі жылқылар патшалығы (Түрік

қағанаты), шығыстағы адам патшалығын (Қытай) өзара

байланыстырған жол

«Бұхара мен Қыпшақ елінде өздерінің күміс және мыс теңгесі

болды. Алғашқысы «танга», екіншісі «пула» деп аталды. Осыған орай

ресейліктер өздерінің күміс ақшаларын «танга», ал мыс ақшаны

«пула» деп атады» -деп жазған орыс тарихшысы.

«Қыпшақтар үйді ақ киізбен жапты, киізге жарқырап тұруы үшін

жиі-жиі әктас, ақ топырақ және сүйек ұнтағын септі, олар кейде қара

киізді де пайдаланады» -деп жазған тарихшы.

Ақ Орда билеушісі Барақ хан Әмір Темірдің немересі Ұлықбекке

соғыс ашып 1425 жылы қайтарып алған қаласы

Хан тағына Шыңғыс хан ұрпақтарын отырғызып, «өзін тақ иесінің

өкілімін» деп атаған билеуші

Ноғай Ордасының жер аумағы

Ілияс Қожа мен Әмір Темір арасында «Батпақ шайқасы» өткен жыл

Шыңғыс ханның екінші ұлы Шағатайдың иеліктері

Шыңғысханға жаулап алған жердегі халықтардың өз еркімен

берілуінің басты себебі

Алтын Ордаға тәуелділікті түпкілікті жойған Ақ Орда хандары

XIII ғасырдың ортасынан XV басына дейін Шығыс Дешті Қыпшақ

аумағында өмір сүрген мемлекет

Әмір Темір Алтын Ордаға үш рет жорық жасаған жылдар

Әмір Темірдің қолдауымен Мамайдан Алтын Орда билігін тартып

алған хан

XIV ғасырдың 60-70 жылдары билік құрған және Ақ Орданы

айтарлықтай нығайтқан хан

1404 жылы Тоқтамыс хан қаза тапқан жер

Алтын Орда өзінің ең жоғарғы өркендеу деңгейіне жетті

Жошы ұлысындағы билеушілерден бірінші болып өз атынан теңге

соқтырған хан

Берке ханның Алтын Орданы билеген (басқарған) жылдары:

Қола дәуірінде 1100 тонна қалайы шығарылған кен орны

Қола дәуірінің металл кеніштері орналасқан жерлер

Ресей(Челябинск) мен Қазақстан(Қостанай) шекарасында орналасқан,ежелгі қалалардың ең ескі тұрағы

Беғазы-Дәндібай мәдениетінің ерекшелігі

Қазақстан жеріндегі қола дәуірін жоспарлы зерттеу басталды

Таза көшпелі тұрмыс қалыптасқан аймақтар:

Киіз үйдің ағаш қабырғалары қалай аталады

Б.з.б. VІІІ-ІІІ ғасырларда өмір сүрген тайпалық одақтастық

А.Македонский мен Сақтардың қолбасшысы Спитеменнің соғысы туралы жазды

Сақ әйелдері туралы "ержүрек келеді, соғыс қаупі төнгенде ерлеріне көмектеседі" деп жазған грек тарихшысы:

Сырдарияның орта ағысы, Жетісу, Тянь-Шань тауларында

Осы күнгі Ташкент қаласы төңірегінде, Солтүстік Қырғызстан, Оңтүстік Қазақстан және Жетісудан Тарбағатайға дейінгі аумақта өмір сүрген сақ тайпасы

Тасмола мәдениетін қалдырған тайпа

Б.з.б. 519-518 жылдары сақ жерінде болған оқиға

1969 жылы Есік қорымынан алғаш алтын адамды тапқан археолог ғалым

Тасмола мәдениетін алғаш зерттеген көрнекті ғалым археолог