wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл біліміне кіріспе

Total questions: 152

Worksheet time: 2hrs 36mins

Name
Class
Date
1.

Сөйлемнің құрылымына қарай түрлері:

a)

жай сөйлем, құрмалас сөйлем

b)

сөз тіркесі

c)

атаулы сөйлем, күрделі сөйлем

d)

құрмалас сөйлем, хабарлы сөйлем

e)

лепті сөйлем, сұраулы сөйлем

2.

Сөздердің синтаксистік байланысу түрлері:

a)

қиысу, матасу, меңгеру, жанасу, қабысу

b)

қабысу, жанасу

c)

меңгеру, матасу, қабысу

d)

қабысу, қиысу

e)

синтетикалық, аналитикалық

3.

Деривациялық мағына:

a)

бастапқы тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі

b)

сөздердің қосарлануынан туандаған жаңа лексикалық мағына

c)

сөз түрлендіруші аффикстердің грамматикалық мағынасы

d)

сөз бен сөзді байланыстыратын көмекшілік қасиеті бар қосымша мағына

e)

өзге тілден тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі

4.

Реляциялық мағына:

a)

сөз түрлендіруші аффикстердің грамматикалық мағынасы

b)

сөз тудырушы аффикстердің грамматикалық мағынасы

c)

лексикалық мағына

d)

түбір морфема

e)

бастапқы тіл бірліктерінен басқа туынды тіл бірліктерін жасау процесі

5.

Жазудың түрлері:

a)

пиктографиялық жазу, идеографиялық жазу, буын жазуы, әріп жазуы

b)

қазақша, орысша, арабша, латынша жазу түрлері

c)

көне түркі жазуы, Орхон-Енисей жазуы, ұйғыр жазуы

d)

таңбалы жазу, рун жазуы, құпия жазу, символикалық жазу

e)

буын жазуы, әріп жазуы

6.

Суффикс:

a)

түбірдің соңында жалғанады

b)

түбірдің ішінде жалғанады

c)

түбірдің алдында жалғанады

d)

түбірдің алдында да, соңында да

7.

Суффикс:

a)

түбірдің соңында жалғанады

b)

түбірдің ішінде жалғанады

c)

түбірдің алдында жалғанады

d)

түбірдің алдында да, соңында да жалғанады

e)

түбірге қатысы жоқ

8.

Субстантивтену дегеніміз:

a)

басқа бір сөз табының зат есімге ауысуы;

b)

сын есімге ауысуы;

c)

үстеуге ауысуы;

d)

етістікке ауысуы;

e)

есімдікке ауысуы.

9.

«Көлшіктерге» сөзінде неше морфема бар?

a)

4

b)

2

c)

3

d)

5

e)

6

10.

Сіңісу құбылысын анықта:

a)

сексен, тоқсан, апар, әкел;

b)

сары, сарығ, сарғай;

c)

мол, көп, аз, молай;

d)

босқа, текке, бекерге, кешке;

e)

қара ат, қара ала ат;

11.

Даралаушы тілдер тобын көрсет:

a)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері;

b)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі;

c)

орыс, неміс,грек, араб тілдері;

d)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері;

e)

дұрыс жауабы жоқ;

12.

Полисинтетикалық типтегі тілдер:

a)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі;

b)

орыс, неміс,грек, араб тілдері;

c)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері;

d)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

13.

Агглютинативті тілдер:

a)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері;

b)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі;

c)

орыс, неміс,грек, араб тілдері;

d)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері;

e)

дұрыс жауабы жоқ;

14.

Еріндік дауыстылар.

(a)  

15.

Еріндік дауыстылар.

a)

о, ө, ү, ұ

b)

а, ә, ы, і

c)

ә, е, і

d)

ы, і, е

e)

и, у

16.

Езулік дауыстылар.

a)

ы, і, е

b)

о, ө, ү, ұ

c)

ә, ү, и

d)

а, ә

e)

у

17.

Этимология нені зерттейді.

a)

Тілдегі сөздердің шығу тегін зерттейді

b)

Жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейді

c)

Сөз мағынасының дамуын зерттейді

d)

Жер-су атауларын зерттейді

e)

Кісі атауларын зерттейді

18.

Диалектология нені зерттейді.

a)

Жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейді

b)

Тілдегі сөздердің шығу тегін зерттейді

c)

Сөз мағынасының дамуын зерттейді

d)

Жер-су атауларын зерттейді

e)

Кісі атауларын зерттейді

19.

Табу дегеніміз не?

a)

Атын тікелей атауға тыйым салынғандықтан басқаша аталатын сөздер

b)

Тілдегі көнерген сөздер

c)

Тілдегі жаңа сөздер

d)

Дөрекілеу, қолайсыздау сөздерді сыпайы, майда сөздермен ауыстырып айту

e)

Шығу тегі күңгірт, түсініксіз сөздер

20.

Флективті тілдер:

a)

орыc, неміс,грек, араб тілдері

b)

чукот тілі, коряк, тулу, неевх, юкагир, ительмен тілі

c)

түркі тілдері, моңғол, угро-фин тілдері

d)

қытай, вьетнам, бирма, тай, тибет, малаия-полинезей тілдері

e)

дұрыс жауабы жоқ

21.

Тілдің шығуының эмоционалды теориясы қай ғасырларға тән:

a)

ХҮІІІ - ХХғ.ғ

b)

ҮІ - ХІІғ.ғ

c)

ХХғ

d)

ҮІІІ - ХҮғ.ғ

e)

ХҮ - ХҮІІІғ.ғ

22.

Тілдің шығуының эмоционалды теориясы қай ғасырларға тән:

a)

ХҮІІІ - ХХғ.ғ

b)

ҮІ - ХІІғ.ғ

c)

ХХғ

d)

ҮІІІ - ХҮғ.ғ

e)

ХҮ - ХҮІІІғ.ғ.

23.

Тілдердің типологиялық топтастырылуы:

a)

Тілдердің құрылымындағы ұқсастығына қарай

b)

Тілдердің туыстығына қарай

c)

Тілдердің байланысына қарай

d)

Тілдердің тілдік одақтарға бірігуіне қарай

e)

Тілдердің функционалды сипатына қарай

24.

Тіл білімі қайсы ғылымдар қатарында:

a)

Қоғамдық ғылымдар

b)

Жаратылыстану ғылымдары

c)

Дәл ғылымдар

d)

Ғылымдардың түйіскен саласы

e)

«Өзін және өзі үшін зерттелетін» сала

25.

Антоним сөздер:

a)

ашық, жабық

b)

епті, епсіз

c)

епті, епті емес

d)

епті, пысық

e)

епті, олақ

26.

Синоним сөздер:

a)

керек, қажет

b)

керек, керекті

c)

көк, көгілдір

d)

ақ, ақшыл

e)

ақ, ағырақ

27.

Тіл білімінде ХХ ғасырда пайда болған ғылым салалары:

a)

Психолингвистика, социолингвистика, лингвомәдениеттану

b)

Философия, саяси экономика

c)

Тарих, археология, этнография

d)

Педагогика, психология

e)

Палеонтология

28.

Тіл дамуына әсер ететін негізгі сыртқы факторлар:

a)

Қоғамдық-әлеуметтік өзгерістер

b)

Халықтың әлеуметтік құрамы

c)

Ғылым, техника

d)

Идеология

e)

Көркем әдебиет

29.

Тіл мен ойлаудың өзара байланысын зерттейтін сала:

a)

Психолингвистика

b)

Лингвосемиотика

c)

Менталингвистика

d)

Этнолингвистика

e)

Социолингвистика

30.

іл мен ойлаудың өзара байланысын зерттейтін сала:

a)

Психолингвистика

b)

Лингвосемиотика

c)

Менталингвистика

d)

Этнолингвистика

e)

Социолингвистика

31.

Тіл мен ойлаудың байланысын зерттеудің негізгі аспектісі:

a)

Ойлау мен тілді біртұтас комплекс ретінде танытатын ішкі сөз қыры

b)

Гносеологиялық (танымдық) аспект

c)

Психологиялық аспект

d)

Синтаксистік және логика-грамматикалық аспект

e)

Семиотикалық аспект

32.

Тіл мен ойлаудың байланысы

a)

Тіл мен ой өзара тығыз байланысты, бірінсіз-бірі өмір сүре алмайды

b)

Тіл мен ой тепе-тең бірлікте, ешқандай айырмашылығы жоқ

c)

Тіл мен ойлау арасында ешқандай бірлік жоқ , бір-бірінен бөлек те өмір сүре алады

d)

Тіл ойсыз да өмір сүреді

e)

Тіл мен ойдың байланысы физиологиялық сипатта

33.

Тіл жүйесі деген:

a)

Табиғи тілдің бір-біріне тәуелді, шартты қатынаста бола отырып, оның біртұтастығын жасайтын элементтердің жиынтығы

b)

Тілдің иерархиялық қатынастары

c)

Тіл жүйесіндегі парадигмалық қатынастар

d)

Тіл жүйесіндегі синтагмалық қатынастар

e)

Тілдік қабаттардың жиынтығы

34.

Семиотика:

a)

Тілдік таңбалар жүйесі

b)

Сигналдық таңбалар жүйесі

c)

Акустикалық таңбалар жүйесі

d)

Ымдау, нұсқау таңбалары

e)

Жалпы таңбалар жүйесі туралы ғылым

35.

Тілдік таңбалар жүйесінің көрсеткіші:

a)

Тіл құрылымындағы барлық элементтер

b)

Синтаксистік тіл бірліктері

c)

Морфологиялық тіл бірліктері

d)

Тек сөздер жүйесі

e)

Тек дыбыстар жүйесі

36.

Тілдік таңбалардың тілдік ем

4 lines
37.

Тілдік таңбалардың тілдік емес таңбалардан өзіндік ерекшелігі:

a)

Тіл жүйесінгдегі барлық элементтермен қатынаста болатыны

b)

Адамдардың бәріне ортақтығы

c)

Белгіл бір жайды хабарлайтыны

d)

Сигналдық белгілерді білдіретіні

e)

Символдық белгілерді білдіретіні

38.

Тілдік таңбалардың қалыптасу ерекшеліктері:

a)

Тілдік таңбалар акустикамен, дыбысталумен байланысты құбылыс

b)

Тілдік таңбалар бір жақты құбылыс

c)

Тілдік таңбалар екі жақты құбылыс

d)

Тек ішкі идеялық мазмұнмен байланысты құбылыс

e)

Тілдік емес таңбалармен бірдей

39.

Тілдік таңбалардың сипаты:

a)

Әрі таңбаланушы, әрі таңбалаушы сипатқа ие.

b)

Тек таңбаушы сипатқа ие

c)

Тілде таңбалық сипат жоқ

d)

Тек таңбаланушы сипатқа ие

e)

Тілдік таңба тек атауыш сөздерге тән

40.

Грамматикалық форма:

a)

Грамматикалық мағынаның қалыпты көрінісін білдіретін тілдік тұлға

b)

Сөздің сыртқы тұлғасы

c)

Грамматикалық тәсілдер

d)

Грамматикалық мағынаны берудің ситетикалық тәсілдері

e)

Грамматикалық мағынаны берудің аналитикалық тәсілдері

41.

Грамматикалық мағына:

a)

Сөзжасам я сөз түрлендіруші қосымшалар білдіретін мағына

b)

Сөздердің жалпы мағынасы

c)

Сөз табындағы жеке категориялардың мағынасы

d)

Синтаксистік категориялар мен тәсілдер арқылы берілетін мағына

e)

Сөз таптары мен синтаксистік құрылымдардың жинақталған, дерексізденген қал

42.

Грамматикалық құрылыстың негізі:

a)

Сөз

b)

Грамматикалық категориялар

c)

Морфема

d)

Сөз тіркестері

e)

Сөзжасам

43.

Аффикстік морфеманың түрлері:

a)

жұрнақ пен жалғау

b)

жұрнақтар

c)

жалғаулар

d)

префикс

e)

түбір мен қосымша

44.

Тілдің тез дамитын саласы:

a)

Лексика

b)

Грамматика

c)

Семантика

d)

Сөз тіркестері

e)

Терминдер

45.

Тіл дамуының негізгі жалпы заңдылығы:

a)

Эволюциялық жолмен дамуы

b)

Сатылап дамуы

c)

Тоғысуы

d)

Революциялық жолмен дамуы

e)

Тілдердің бір-біріне әсері

46.

Тілдің функциялық негізгі қызметі:

a)

Тілдің қарым-қатынастық қызметі

b)

Тілдің танымдық, экспрессивтік қызметі

c)

Тілдің эмоционалдық қызметі

d)

Тілдің метатілдік қызметі

e)

Тілдің таңбалық қызметі

47.

Салыстырмалы-тарихи әдіс:

a)

Тілдердің туыстығын, тегін анықтауда қолданылады

b)

Тіл фактілерін салыстыруда қолданылады

c)

туыс емес тілдерді зерттеуде қолданылады

d)

Қолданбалы тіл білімінде қолданылады

e)

Синхрондық зерттеуде қолданылады

48.

Өлі түбір дегеніміз:

a)

дербес қолданыла алмайтын түбірлер

b)

дербес қолданылатын түбірлер

c)

көнерген түбір

d)

мағынасы өзгерген түбір

e)

жалаң түбір

49.

Синтетикалық тәсіл арқылы жасалған туынды сөз.

4 lines
50.

Синтетикалық тәсіл арқылы жасалған туынды сөз.

a)

адамгершілік

b)

ары-бері

c)

бала

d)

келер жыл

e)

өткен жыл

51.

Антоним сөздер:

a)

кәрі, жас

b)

жеке, жалғыз

c)

жеке, бәрі

d)

кәрі, орта жас

e)

кәрі, бала

52.

Синоним сөздер:

a)

ақ көңіл, аңқылдақ, ашық

b)

қара, қап-қара

c)

қызыл, қызыл қоңыр

d)

қызыл, қып-қызыл

e)

ақкөңіл, көңілсіз

53.

Грамматикалық мағынаның қазақ тіліне тән басты тәсілі:

a)

аффикстік тәсіл

b)

ішкі флексия

c)

орын тәртібі

d)

екпін

e)

интонация

54.

Аналитикалық тәсіл арқылы жасалған сөз:

a)

келе жатыр

b)

орындық

c)

гүл

d)

оқырман

e)

балалық

55.

Лексика-семантикалық тәсіл арқылы жасалған туынды сөз.

a)

жақында

b)

зерттеу

c)

ширақ жігіт

d)

пысық

e)

зерек

56.

Лексика-семантикалық тәсіл арқылы жасалған туынды сөз.

a)

екпінді

b)

ақымақ

c)

гүлді

d)

шеберлік

e)

керекті

57.

Фразеологияның зерттеу объектісі.

a)

Тұрақты сөз тіркестері.

b)

Жергілікті тіл ерекшеліктері

c)

Сөз мағынасының дамуы

d)

Күрделі сөздер

e)

Еркін сөз тіркестері

58.

Фразеологизмге тән басты белгі.

a)

Образды мағынада болуы, даяр күйінде қолданылуы

b)

Сөздердің еркін тіркесіне сырттай ұқсастығы

c)

мақал-мәтелдерге ұқсастығы

d)

Құрамы бірнеше

59.

Аффикстік морфеманы көрсетіңіз:

a)

-сы

b)

анасы

c)

ана

d)

анасына

e)

аналар

60.

Идеоманы тауып, ажырат.

a)

жүрек жұтқан

b)

жүрегі суылдады

c)

мақтамен бауыздау

d)

шалқар көл

e)

тауықтың түсіне тары кірер

61.

Фразеологиялық тізбекті ажырат.

a)

қол қусыру

b)

ата жау

c)

алыс жерде

d)

жүрек жалғау

e)

тілі қышу

62.

Фразеологиялық сөйлемшені ажырат.

a)

құрғақ қасық ауыз жыртар

b)

қолы жүру

c)

қолы суық

d)

қолы қышыды

e)

мидай далада келеді

63.

Тұрақты тіркесті ажырат.

a)

ішкен ас, киген киімге мәз болу

b)

піскен ас, киген киіміне мәз болу

c)

күйген ас, киген киімге мәз болу

d)

ас ішіп, аттанғанға мәз болу

e)

ас ішіп қайтқанға мәз болу

64.

Жуан дауыстылар.

a)

а, ы, о, ұ

b)

ә, е

c)

ү, ы, і

d)

а, і

e)

ы, і

65.

Тілдің диалектология саласы:

a)

Жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейді

b)

Тілдегі сөздердің шығу тегін зерттейді

c)

Сөз мағынасының дамуын зерттейді

d)

Жер-су атауларын зерттейді

e)

Кісі атауларын зерттейді

66.

Сөздердің шығу тегін айқындауда этимологиялық принципі ең алдымен:

4 lines
67.

Сөздердің шығу тегін айқындауда этимологиялық принципі ең алдымен:

a)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді;

b)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілік заңдылығын арқау етеді;

c)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді;

d)

Сөздің семантикалық жақтан өзгеруін, даму жолдарын есепке алуды талап етеді;

e)

тарихи жағдайларды жете білуді талап етеді;

68.

Сөздердің шығу тегін айқындауда морфологиялық принципі ең алдымен:

a)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді;

b)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілік заңдылығын арқау етеді;

c)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді;

d)

Сөздің семантикалық жақтан өзгеруін, даму жолдарын есепке алуды талап етеді;

e)

тарихи жағдайларды жете білуді талап етеді;

69.

Сөздердің шығу тегін айқындауда фонетикалық принципі ең алдымен:

a)

Туыстас тілдердегі дыбыстардың өзара сәйкестілік заңдылығын арқау етеді;

b)

Сөздердің этимологиясын айқындауда оның құрамындағы морфологиялық өзгерістерді есепке алуды талап етеді;

c)

Тілдердің шығу тегінің бірлігіне қарай топтастырылуына негізделуді талап етеді;

d)

Сөздің семантикалық жақтан өзгеруін, даму жолдарын есепке алуды талап етеді;

e)

тарихи жағдайларды жете білуді талап етеді;

70.

Сөз тудырудың лексика-семантикалық тәсілі:

a)

Сөздің мағыналық жақтан даму нәтижесінде қалыптасады;

b)

Түбір мо

71.

Сөз тудырудың лексика-семантикалық тәсілі:

a)

Сөздің мағыналық жақтан даму нәтижесінде қалыптасады;

b)

Түбір морфемаға аффикстік морфемалар жалғану арқылы жасалады;

c)

Сөздердің білдіретін ұғымдары қолданыстан шығу нәтижесінде жасалады;

d)

күрделі біріккен сөздердің, сөз тіркестерінің, қос сөздердің негізінде жасалады;

e)

Сөздердің орын тәртібі нәтижесінде жасалады;

72.

Фразеологиялық единицалар үшін сөздердің лексикалық тіркесімділігі.

a)

міндетті емес;

b)

міндетті шарт;

c)

әрқашан міндетті;

d)

кейде міндетті;

e)

ешқайсысы дұрыс емес;

73.

Сөйлем басқа тілдік единицалардан:

a)

Коммуникативтік қызметі арқылы ажыратылады;

b)

Экспрессивтік қызметі арқылы ажыратылады;

c)

Модальдық мағыналары арқылы ажыратылады;

d)

Құрылымы арқылы ажыратылады;

e)

Шақ көрсеткіші арқылы ажыратылады;

74.

Тұрақты сөз тіркесін ажырат.

a)

аяғы аспаннан келу;

b)

шалқасынан жату;

c)

сүрініп құлау;

d)

бұрылып қарау;

e)

шалқасынан ұйықтау;

75.

Синтаксистік сөз тіркесін ажырат.

a)

Қалың кітап;

b)

Әке мен бала;

c)

Салмақты да сабырлы;

d)

Асан, Үсен;

e)

Тауға қарай;

76.

Еркін сөз тіркесі мүшеленетін тіркес бола отырып:

a)

мағыналық та, құрылымдық та бүтіндігін сақтайды;

b)

тек мағыналық бүтіндігін сақтайды;

c)

тек құрылымдық бүтіндігін сақтайды;

d)

мағыналық бүтіндігін сақтамайды;

e)

құрылымдық та, мағыналық та бүтіндігін сақтамайды;

77.

Сөз таптарын лексика-грамматикалық кате

4 lines
78.

Сөз таптарын лексика-грамматикалық категория деп қарайтын ғалымдар.

a)

А.А.Шахматов

b)

Ф.Ф.Фортунатов

c)

О.П.Суник

d)

А.А.Реформатский

e)

В.М.Жирмунский

79.

Үстеулердің сөйлемдегі негізгі қызметі.

a)

Пысықтауыш болу

b)

Бастауыш болу

c)

Баяндауыш болу

d)

Анықтауыш болу

e)

Толықтауыш болу

80.

Етістіктің негізгі синтаксистік қызметі сөйлемде:

a)

Баяндауыш, пысықтауыш болу

b)

Бастауыш болу

c)

Толықтауыш

d)

Анықтауыш болу

e)

Тек пысықтауыш болу

81.

Сын есімнің негізгі синтаксистік қызметі сөйлемде:

a)

Анықтауыш болу

b)

Пысықтауыш болу

c)

Баяндауыш болу

d)

Бастауыш болу

e)

Толықтауыш болу

82.

Меңгере байланысқан сөз тіркесі.

a)

Киімді тазалау

b)

Ағаш үй

c)

Менің кітабым

d)

Күміс сағат

e)

Балабақша

83.

Парсы тілінен кірген сөз.

a)

жиһаз

b)

кітап

c)

ордер

d)

ана

e)

мектеп

84.

Қазақ тіліне тән емес грамматикалық категория.

a)

Род категориясы

b)

Сан мөлшер категориясы

c)

Етіс категориясы

d)

Шақ категориясы

e)

Рай категориясы

85.

Сөз таптарын морфологиялық категория деп қараған ғалым.

a)

Л.В.Щерба

b)

Ф.Ф.Фортунатов

c)

О.П.Суник

d)

В.В.Виноградов

e)

И.А.Бодуэн де Куртенэ

86.

Сөздің тура немесе номинативті мағынасы:

4 lines
87.

Сөздің тура немесе номинативті мағынасы:

a)

сөздің заттар мен құбылыстардың белгілерімен тікелей байланысты мағынасы

b)

сөздің сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызмет атқаруына байланысты туған лексикалық мағына

c)

сөздің тұрақты сөз тіркестерінде көрінетін лексикалық мағынасы

d)

сөздің негізгі мағынасына үстелген қосымша мағына

e)

сөздің келтірінді мағынасы

88.

Сөздің фразеологиялық байлаулы мағынасы:

a)

сөздің тұрақты сөз тіркестерінде көрінетін лексикалық мағынасы

b)

сөздің сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызмет атқаруына байланысты туған лексикалық мағына

c)

сөздің заттар мен құбылыстардың белгілерімен тікелей байланысты мағынасы

d)

сөздің негізгі мағынасына үстелген қосымша мағына

e)

сөздің келтірінді мағынасы

89.

Жылысу құбылысын көрсет:

a)

сары, сарығ, сарғай

b)

сексен, тоқсан, апар, әкел

c)

мол, көп, аз, молай

d)

босқа, текке, бекерге, кешке

e)

қара ат, қара ала ат

90.

Сөздің көп мағыналылығы:

a)

сөздің бір-біріне жақын мағына білдіруі

b)

сөздің жеке тұрғандағы мағынасы

c)

сөздің әр түрлі мағына білдіруі

d)

сөздің сөйлемдегі мағынасы

e)

сөздің синонимдік мағынасы

91.

Табу:

a)

- кейбір сөздерді, есімдерді, сөйлемдерді атауға тыйым салу

b)

текст мағынасын қайталау

c)

басы артық сөз қолдану

d)

аффикстерді атайды

e)

дұрыс жауабы жоқ

92.

Сөз таптарын таза грамматикалық категория деп қарайтын ғалымдар.

4 lines
93.

Сөз таптарын таза грамматикалық категория деп қарайтын ғалымдар.

a)

О.П.Суник., А.А.Реформатский

b)

Ф.Ф.Фортунатов

c)

Л.В.Щерба., А.А.Потебня

d)

В.М.Жирмунский

e)

А.И.Смирницкий

94.

«Кітаппен жұмыс» Еркін тіркес түрі, белгілеңіз.

a)

меңгеру

b)

қабысу

c)

матасу

d)

қиысу

e)

жанасу

95.

Буын үндестігіне бағынбайтын сөзді көрсетіңіз.

a)

соқырішек

b)

жазушы

c)

әркім

d)

айғыз

e)

сөйтіп

96.

Зат есім болатын қатарды көрсетіңіз.

a)

есім сөздер

b)

еліктеу сөздер

c)

көмекші сөздер

d)

бейтарап сөздер

e)

етістік

97.

Ауыс мағыналы сөзден құралған сөйлемді көрсетіңіз.

a)

Көл болды қан аралас көздің жасы

b)

Абай ел ісіне араласқанда жас еді

c)

Бидай мен арпа араласып кетті

d)

Әйел, еркек, бала-шаға аралас отыр

e)

Жастыққа тауық пен үйрек мамығы аралас салынады

98.

Түбір тұлғасы өзгеріске ұшырап біріккен сөзді табыңыз.

a)

әкел

b)

ешқашан

c)

Алатау

d)

Мұратәлі

e)

кейбір

99.

Қосымша дұрыс жалғанған сөзді табыңыз.

a)

педагогке.

b)

педагогқа.

c)

педагогге.

d)

педагокге.

e)

педагогға.

100.

Неологизмдер:

a)

тілде пайда болған жаңа сөздер

b)

белгілі бір кәсіп саласында қолданылатын сөздер

c)

тілде қолданыстан шығып қалған сөздер

d)

тарихи сөздер

e)

варваризмдер

101.

Лексикография:

(a)  

102.

Лексикография:

a)

сөздіктер жасаудың теориясымен айналысатын сала

b)

тілдің дыбыстық жүйесін зерттейді

c)

тіл білімінің грамматика саласын зерттейді

d)

белгілі бір тілдің сөздік құрамын зерттейді

e)

дұрыс жауабы жоқ

103.

«Қоңсы» сөзін қай қатарға жатқызамыз, көрсетіңіз.

a)

диалект

b)

эвфемизм

c)

әдеби тіл

d)

кәсіби сөз

e)

ауыспалы сөз

104.

Құжаттар тілі - қай қатарға тән, белгілеңіз.

a)

ресми

b)

көркем әдебиет

c)

ғылыми

d)

публицистика

e)

ауызекі

105.

Туынды зат есімді табыңыз.

a)

Әншіні құрметтеу

b)

Биік тау

c)

Досқа сену

d)

Ел көркі - мал

e)

Алыстан көрінді

106.

Тұрақты сөз тіркесін анықтаңыз

a)

Су жүрек

b)

Ауру жүрек

c)

Сырқат жүрек

d)

Жүрегі ерекше

e)

Сау жүрек

107.

«Қисық» сөзінің тура мағынасын табыңыз.

a)

қисық ағаш

b)

қисық адам

c)

қисық бала

d)

қисық мінез

e)

қисық сөз

108.

Арнаулы интонация болмайтын сөйлем атауын көрсетіңіз.

a)

диалогтық сөйлем

b)

хабарлы сөйлем

c)

бұйрықты сөйлем

d)

сұраулы сөйлем

e)

лепті сөйлем

109.

Қиысуды көрсетіңіз.

a)

Шақырылғандар келді

b)

Еңбекті бағалау

c)

Он екі мың

d)

Жазғы көйлек

e)

Менің бақытым

110.

«Қалаға келді» Байланысу тәсілін табыңыз.

a)

барыс септік арқылы

b)

жіктік жал

111.

«Қалаға келді» Байланысу тәсілін табыңыз.

a)

барыс септік арқылы

b)

жіктік жалғау арқылы

c)

шығыс септік арқылы

d)

жұрнақ арқылы

e)

тәуелдік жалғау арқылы

112.

Тура мағыналы тіркесті көрсетіңіз

a)

Көзі ауырады

b)

Әжесінің көзіндей көреді

c)

Ашық ауыз адам

d)

Көзіне шөп салу

e)

Азулы бәйбіше

113.

Тіл білімінің салалары:

a)

Фонетика, лексика, грамматика

b)

Грамматика, этимология, фонема

c)

Ономастика, топонимика, фонема

d)

Семасиология, ономастика, топонимика

e)

Этимология, топонимика, семасиология

114.

«Халық тілі - оның рухы, халық рухы - оның тілі, тіл жеке адамдардың сөйлеуі арқылы көрінгенімен, ол - жеке адамның табысы емес, халықтың табысы» деген тұжырымның авторын атаңыз:

a)

Вильгельм Фон Гумбольдт

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

Ф.Бопп

d)

Я.Гримм

e)

Р.Раск

115.

Тілдегі сөздердің түрленуін, өзгеру ережелерін тіл білімінің қай саласы белгілейді?

a)

Грамматика

b)

Фонетика

c)

Морфология

d)

Графика

e)

Синтаксис

116.

Қазақстанда тіл біліміндегі этнолингвистика мәселелерімен шұғылданған ғалым:

a)

М.М.Копыленко

b)

Л.В.Екшембеева

c)

Г.Гиздатов

d)

Н.И.Гайнуллин

e)

З.К.Сабитова

117.

Тіл және ұлт арақатынасын зерттейтін тіл біліміндегі бағыт:

a)

Этнолингвистика

b)

Этимология

c)

Семасиология

d)

Әлеуметтік лингвистика

118.

Тілді биологиялық құбылыстың қатарына жатқызған лингвист:

a)

А.Шлейхер

b)

Н.Я.Марр

c)

В.М.Жирмунский

d)

Ф.Ф.Фортунатов

e)

Л.В.Щерба

119.

Тіл білімінде тілдік единицалардың мағынасын (мазмұнын, ішкі жақтарын) тексеретін ілім:

a)

семасиология

b)

фонология

c)

лексикология

d)

грамматика

e)

фонетика

120.

Тіл мен сөздің айырмашылығын ең алғашқы көрсеткен ғалым:

a)

Фердинанд де Соссюр

b)

Бодуэн де Куртенэ

c)

А.А. Потебня

d)

Л.В. Щерба

e)

А. Байтұрсынов

121.

Тілдің негізгі қызметін көрсетіңіз.

a)

Эстетикалық

b)

Кульминативтік

122.

Тілді биологиялық құбылыс деген кім?

a)

Шлейхер

b)

Марр

c)

Звегинцев

d)

Павлов

e)

Будагов

123.

Тілдің қандай құбылыс екенін ажыратыңыз?

a)

Қоғамдық құбылыс

b)

Табиғи құбылыс

c)

Саяси құбылыс

124.

Тіл қызмет ететін қоғамды атаңыз:

a)

Феодалдық қоғам

b)

Капиталистік қоғам

125.

Тілге тән бола алмайтын қасиетті табыңыз:

a)

Топтық қасиет

b)

Жүйелілік қасиет

c)

Белгілі қызмет атқару

126.

Дифференциялаушы қызметі басым тілдік таңбаны атаңыз:

a)

Сөз тіркесі

b)

Қосымша морфемалар

127.

Тіл білімінде тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын зерттейтін саланы атаңыз:

a)

Синхрония

b)

Парадигматика

128.

ілдік таңбаны атаңыз:

a)

Сөз тіркесі

b)

Қосымша морфемалар

129.

Тіл білімінде тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын зерттейтін саланы атаңыз:

a)

Синхрония

b)

Парадигматика

c)

Синтагматика

d)

Диахрония

e)

Семасиология

130.

Тіл мен қоғамның байланысы:

a)

Тіл мен қоғам бір-бірімен байланысты, тілсіз қоғам болуы мүмкін емес

b)

Тіл және қоғам бір-бірімен байланысты емес, әрқайсысы өзінше өмір сүреді

c)

Тіл қоғамнан тыс кездейсоқ пайда болды, қоғам тілді дамыта алмады

d)

Тіл қоғам тумай тұрған кезде пайда болды

e)

Тіл таптық құбылыс

131.

Тіл мен ойлаудың байланысы:

a)

Тіл мен ойлау тығыз байланысты, бірінсіз-бірі өмір сүре алмайды

b)

Тіл мен ойлаудың арасында ешқандай байланыс жоқ

c)

Бірінің орнына бірі қызмет атқара алады

d)

Тіл ойсыз да өмір сүре алады

e)

Өзара пікір алысу тіл арқылы іске асады

132.

Тілдің дыбыстық жүйесі тіл білімінің қай саласында қарастырылады?

a)

Фонетикада

b)

Лексикологияда

c)

Семасиологияда

d)

Этнолингвистикада

133.

Тілдің сөздік құрамы тіл білімінің қай саласында қарастырылады?

a)

Лексикологияда

b)

Грамматикада

c)

Фонетикада

d)

Этнолингвистикада

e)

Семасиологияда

134.

Тілдегі сөздің құрылысын тіл білімінің қай саласы қарастырады?

a)

Грамматикада

b)

Семасиологияда

c)

Фонетикада

d)

Этнолингвистикада

e)

Лексикологияда

135.

Тілді жаратылыс тану ғылымдарының қатарына қосқан лингвист ғалым:

a)

Август Шлейхер

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

Вильгельм Фон Гумбольдт

d)

Франц Бопп

e)

Яко

136.

Тілді жаратылыс тану ғылымдарының қатарына қосқан лингвист ғалым:

a)

Август Шлейхер

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

Вильгельм Фон Гумбольдт

d)

Франц Бопп

e)

Якоб Гримм

137.

Физиология

a)

Физиология

b)

Психиаторлар

c)

Дефектология

d)

Логопедия

e)

Физиктер

138.

Тіл танудағы антропоцентристік бағыттың басталуы:

a)

Тілдегі субъективтілік

b)

Грамматикалық құрылыс

c)

Тілдегі объективтілік

d)

Еліктеу

e)

Эмоция

139.

Функционалды синтаксистің басты бағыты:

a)

Контекст

b)

Қиысу

c)

Бірқұрамды сөйлем

d)

Форма

e)

Сөйлем мүшесі

140.

Ми мен сөйлеудің әрекетін танып білуде үлкен нәтижеге жеткен ғалымдар:

a)

И.М. Сеченов, И.П. Павлов

b)

Фердинанд де Соссюр

c)

Вильгельм Фон Гумбольдт

d)

Н.Я.Марр

e)

Август Шлейхер

141.

Тілдік таңбаларды зерттейтін ғылым:

a)

Семиотика

b)

Этимология

c)

Фонетика

d)

Психолингвистика

e)

Этнолингвистика

142.

Таңбаның екі жақты болатынын, материалдық жағы сөз, сөздік форма, идеялық жағы - зат, ұғым, екеуі бір-біріне байланысты. Таңба дегеніміз екеуінің бірлігі деген:

a)

Ф. Де Соссюр

b)

Ф. ШлегелЬ

c)

А. Шлегель

d)

А. Шлейхер

e)

Франц Бопп

143.

Бір дәуірде өмір сүрген екі тілдің өзгеруі, дамуы мүмкін, екіншісі өзгеріссіз қалуы мүмкін. Біріншісі диахрондық, екіншісі синхрондық деп көрсеткен:

a)

Ф. Де Соссюр

b)

А.А. Виноградов

c)

Ф. Бопп

d)

В. Гумбольд

e)

Н. Я. Марр

144.

Тілдің өмір сүруі үшін қажет:

4 lines
145.

Тілдің өмір сүруі үшін қажет:

a)

Қоғам

b)

Ойлау

c)

Сөйлеу

d)

Тіл

e)

Сөз

146.

Ойды айтып жеткізудің материалдық құралы, тәсілі:

a)

Тіл

b)

Таңба

c)

Дыбыс

d)

Құбылыс

e)

Ұғым

147.

Тілді таңбалардың жүйесі деп есептеген лингвист:

a)

Ф. Де Соссюр

b)

Бодуэн де Куртенэ

c)

Я. Гримм

d)

А. А. Виноградов

e)

А. А. Реформатский

148.

Қоғам өміріндегі таңбалар табиғатын зерттейтін ғылымның аталуы:

a)

Семиология

b)

Психология

c)

Лингвистика

d)

Кибернетика

e)

Логика

149.

Тілдік таңбаның түрлері:

a)

Фонема, морфема, сөз, сөз тіркесі, сөйлем

b)

Жол бойының белгілері, әскери сигналдар

c)

Әскери сигналдар, цифрлар

d)

Фонема, әскери сигналдар

e)

Дұрыс жауабы жоқ

150.

Қатынас жасау процесінде өз ойын, сезімін басқаларға білдіру, басқаның ойын білу мақсатында тілді қолдану қандай әркет?

a)

Сөйлеу

b)

Пікірлесу

c)

Сұхбаттасу

d)

Ой салу

e)

Ойлау

151.

Тілдің материалдық бірлігі, сөздің құрастырушы бөлшегі, тілдік форма:

a)

Дыбыс

b)

Сұхбаттасу

c)

Сөйлеу

d)

Ойлау

e)

Ұғым

152.

Адамдардың сан ғасырғы мол тәжірибесін сақтап, оларды ұрпақтан-ұрпа

4 lines

Similar Resources on Wayground

философия 101-299

157 questions

философия 101-299

quiz

Worksheet

•

University

Педагогика туралы сұрақтар

150 questions

Педагогика туралы сұрақтар

quiz

Worksheet

•

University

Латын 150

150 questions

Латын 150

quiz

Worksheet

•

University

политология сессия бакалавриат

148 questions

политология сессия бакалавриат

quiz

Worksheet

•

University