WorksheetsФизика 1рк
Total questions: 91
Worksheet time: 46mins
«Санақ денесі» ұғымы:
қозғалыстағы денелердің жағдайын анықтау үшін, таңдап алынған дене
векторлық шама
координат басы
тәуелсіз координаттар саны
Орын ауыстыру дегеніміз:
жылдамдық векторы сипаттайтын түзу
дененің бастапқы және соңғы орнын қосатын түзудің бағытталған кесіндісі
дененің бастапқы және соңғы орнын қосатын түзу
траекторияның ұзындығы
Материалдық нүктенің кеңістіктегі орнын координаталарының уақытқа байланысы арқылы анықталады:
x(t),y(t),z(t)
r(t)
S(t)
r(t),S(t)
Инерциалды санақ жүйе ұғымы:
декарт координат жүйесімен байланысқан санақ жүйесі
ілгерілемелі қозғалатын санақ жүйесі
күнмен байланысқан санақ жүйесі
Ньютон заңдары ақиқат болып есептелетін санақ жүйесі
Кеңістіктегі нүктенің орнын анықтау үшін неше координата қажет:
6
3
9
12
«Еркіндік дәреже саны» ұғымы:
Декарт жүйесіндегі координаттар саны
дене массасының оның жылдамдығына көбейтіндісі
дене немесе денелер жүйесінің орнын анықтауға қажетті тәуелсіз координаталар саны
гироскоп осьтері
Айналмалы еркіндік дәрежелері ұғымы:
кеңістіктегі дененің қозғалысын сипаттайтын теңдеулер
ауырлық центрінің декарттық координаталары
жолдың уақыт бойынша туындысы
Эйлер бұрыштары
Ілгерілемелі қозғалыс:
дененің барлық нүктелері бірдей орын ауыстырса
дененің қорытқы қозғалысы
дененің барлық нүктелері параллель кеңістікте орын ауыстырады
егер де дененің қозғалысы кезінде, оның қандай да бір екі нүктелері қозғалыссыз қалса
Айналмалы қозғалыс:
дененің барлық нүктесі шеңбер бойымен қозғалғанда, центрі бір түзу бойында жатса
дененің барлық нүктелері параллель кеңістікте орын ауыстырса
дененің барлық нүктелері бірдей орын ауыстырса
осьтің қозғалысы
Ньютонның бірінші заңы:
дене массасының үдеуге көбейтіндісі күшке тең
екі денеге әсер етуші күш сан жағынан тең, ал бағыты жағынан қарама-қарсы бағытталады
егер де денеге ешқандай күш әсер етпесе, онда ол өзінің тыныштық күйін немесе бірқалыпты қозғалысын сақтайды
F=ma
Арнайы салыстырмалық теорияның бірінші постулаты:
эфир бар болмайды
бос кеңістіктегі жарық жылдамдығы – тұрақты шама
эфирдің бір уақытта барлық инерциалды санақ жүйелерімен байланыста болуы мүмкін емес
бір санақ жүйесінен екінші санақ жүйесіне өткенде табиғат заңдары инвариантты болады
Арнайы салыстырмалық теорияның екінші постулаты:
абсолют қозғалыс жағдайын анықтау мүмкін емес
вакуумдағы жарық жылдамдығы барлық инерциалды санақ жүйесінде бағыттары жағынан бірдей, сонымен қатар жарық көзі мен бақалаушының жылдамдығына тәуелсіз
эфир бар болады
бастапқы шарттары бірдей болатын барлық физикалық құбылыстар бірдей жүреді
Лездік жылдамдық:
ν=dS̅∕dt
v=x2-x1∕t2-t1
v=at
v=v1-v2∕2
Траектория ұғымы:
Жолдың басын және соңын қосатын шама
Координат басынан перпендикулярға дейінгі қашықтық
Материялық нүктенің өз қозғалысы кезінде сызатын сызығы
Векторлық қисық сызық
Қозғалыстың векторлық түрде анықталуы:
r̅(t)
x(t),y(t),z(t)
S(t)
x(t),y(t),z(t), S(t)
Жылдамдықты құраушыларға жіктеу:
v=ωr
v=√v2x+v2y+v2z
v=vxi+vyj+vzk
v=a⋅t
Қорытқы жылдамдықтың модулі
v=ωR
v=at
v̅=v̅oi+v̅yi+v̅zk
v=√v2x+v2y+v2z
Нормаль үдеу
an=v∕r2
an=v2/r
an=dv∕dt
an=at
Ұзындықтың Лоренц қысқартулары:
координаталық жүйеде қозғалыста болатын стержень, тыныштық жүйеде тұрған стерженьге қарағанда әлдеқайда қысқа
координаталық жүйеде қозғалыста болатын стержень, тыныштық жүйеде тұрған стерженьге қарағанда әлдеқайда ұзынырақ
Галилей түрлендірулеріне қатысты стержень ұзындығы инвариантты
Лоренц түрлендірулеріне қатысты ұзындық инвариантты
Тұйықталған жүйе үшін импульстің сақталу заңы:
ΣM̅i=const
ΣM̅i=0
L̅=0
ΣL̅i=const
Консервативтік емес күштер:
үйкелләс күші
серпімді күштер
тартылыс күші
дұрыс жауабы жоқ
Күш моменті:
M̅=⌈F̅r⌋
J=mr2
N̅=⌈r̅mv̅⌋
M̅=⌈rFx⌋
Квазисерпімді күш:
Fx=kυx
Fx=kt
Fx=-kx
Fx=max
Гармониялық тербелістер кезінде материалдық нүкте қандай күштің әсерінен қозғалады:
Fx=kt
Fx=-kx
Fx=max
Fx=-uvx
Ньютонның екінші заңының жалпы түрі:
F̅=dp∕dt
F̅=m dv∕dt
F̅=dm∕dt v̅
F̅=ma2
Мещерский теңдеуі:
m dv̅∕dt =F̅+v̅ dm∕dt
F̅=mv
F̅=dP∕dt
m dv∕dt =F̅
Абсолют қатты дене:
Санақ денесі
Өлшемдерін ескермеуге болатын дене
Дұрыс пішіндес дене
Деформациясын ескермеуге болатын дене
Материалдық нүктелер жүйесінің импульсі:
p=mv2
p=Σpi
F̅=dp∕dt
p=const
Массасы 100 кг адам, 6 м/с жылдамдықпен жағадағы қозғалыссыз қайыққа секіреді Қайық массасы 200 кг Қайық пен адам қандай жылдамдықпен қозғалар еді:
1,5 м/с
9 м/с
2 м/с
3 м/с
Қай санақ жүйесіне қатысты материалдық нүкте аз массаға ие:
нүкте бірқалыпты және түзу сызықты қозғалатын жүйеге қатысты
нүкте бірқалыпты үдемелі қозғалатын жүйеге қатысты
нүктенің жылдамдығы максимал болатын жүйеге қатысты
масса санақ жүйесінің қозғалыс жылдамдығына тәуелсіз
Адиабаталық деп өтетін процесті айтамыз:
тұрақты қысымда
тұрақты көлемде
тұрақты жылу сыйымдылықта
жүйе мен сыртқы орта арасында жыду алмасуынсыз
Ауырлық күштің энергиясы:
U=mgh
U=mv2∕2
U=kT
U=eEx
Күш жұмысының ұғымы:
∆A=kx∆x
∆A=∆S∕F
dA=(F⋅dS)
A=Nt
Дененің толық энергиясы:
E=mv2∕2+3kx2∕2
E=mv2∕2
E=m0c2∕√1-v2∕c2
E=m0c2
Маятниктің еркін тербелісі кезіндегі, оның максимал кинетикалық энергиясы 20 Дж Оның толық механикалық энергиясы қандай аралықтарда өзгереді:
0-ден 40 Дж-ге дейін
өзгермейді және ол 20 Дж-ге тең
-20-дан +20 Дж-ге дейін
0-ден 20 Дж-ге дейін
Айнымалы қозғалыс үшін динамиканың екінші заңы
Mсырт=Iε
Mсырт=(I0+I)εz2
Mсырт=(I0+I)εy3
Mсырт=I0√εx
Штейнер теоремасы:
M=dM∕dt
M=IB
I=I0+ma2
I0=∆miri2
Шардың инерция моменті:
J=⅓mR2
J=¾mR2
J=½mR2
J=⅖mR2
Жазық қозғалыс кезіндегі дененің кинетикалық энергиясы:
Ex=Jω2∕2+mv2∕2
Ex=Jω2∕2
Ek=mv2∕2
Центрге тартқыш үдеу:
a=dv∕dt τ
a=F̅∕m
a=ω2r
Инерттілік анықтамасы:
дененің, басқа денеге әсерін білдіреді
дененің жылдамдығын, шамасын немесе бағытын өзгертуге жасалған жұмысқа кедергі көрсету
дененің, тыныштық күйін немесе бірқалыптылығын және түзу сызықты қозғалысын сақтау қасиеті
дұрыс жауабы жоқ
Айналмалы қозғалыстың кинетикалық энергиясы:
T=Jω2∕2
T=mv2∕2
dA=dEk
dA=-dEk
Адиабаталық процесс кезінде:
Жүйе сыртқы ортамен жылу алмасады.
Жұмыс орындалмайды немесе нөлге тең.
Жылу алмасу болмайды, энтропия тұрақты.
p=const немесе А=1.
Термодинамикалық параметрлерге ... жатады:
Бұрыштық үдеу
Температура
Масса дефектісі
Ток күші
Материалдық нүктелер жүйесінің қозғалыс теңдеуі:
dp∕dt=0
M=dL∕dt
L=Jω
Сұйық ағынының үзіліссіздік теңдеуі:
vp=const
p+pgh=const
vS=const
p+pgh+pv2∕2=const
Изохоралық процесс теңдеуі (m=const: V=const):
P/T=const
T/V=const
V/T=const
P⋅T=const
Тұрақты сұйық ағыны үшін үзіліссіздік теңдеуі:
p12v1s1=p22v2S2
p1v12s1=p2v22S2
v1s1=v2S2
p1v1s1=-p2v2S2
МКТ растайтын кейбір тәжірибелер:
Френель тәжірибесі.
Ом тәжірибесі.
Био-Савар тәжірибесі.
Броундық қозғалыс.
Молекулалардың микроскопиялық параметрлері:
Көлем
Масса
Зат мөлшері
Концентрация
Үдемелі айнымалы қозғалыстың бұрыштық үдеуімен бұрыштық жылдамдығы қалай бағытталады:
троекторияға 600 бұрыш жасай бағытталады
аксиальды векторлар болғандықтан айналу өсінің кез келген нүктесінен салуға болады
троекторияға нормаль бағытымен
троекторияға жүргізілген жанаманың бағытымен
диаграммасында газға жасалған процесс келтірілген. Газдың 2-ші күйдегі температурасы қандай, егер 1-ші күйде 400 К болса:
200К
1600К
2400К
800К
Газды идеал деп санауға болады, егер:
олардың арақашықтағы өзара әсерлесуін ескермеуге болатын болса
молекулалардың өлшемін ескермеуге болатын болса
молекулалардың өлшемі, арақашықтағы өзара әсерлесуі ескерілмесе және молекулалар арасындағы соқтығыс серпімді болса
молекулалардың өлшемі, арақашықтағы өзара әсерлесуі ескерілмесе
Идеал газдың ішкі энергиясы мынаған тәуелді:
қысымға
көлемге
температураға
қысым мен көлемге
Изоэнтропиялық процесс:
S=const энтропия тұрақты
T=const температура тұрақты
Q=const жылу тұрақты
V=const көлем тұрақты
Берілген мөлшердегі идеал газдың қысымы 1-ші күйден 2-ші күйге өткен кезде температура:
төмендейді
айтарлықтай өспейді
жоғарылайды
өзгеріссіз қалды
Максвелл таралуы – молекулалардың таралуы:
жылдамдық компоненттері бойынша
кеңістікте
координата бойынша
жылдамдық бойынша
Больцман таралуы – молекулалардың таралуы:
консервативті күштер өрісіндегі потенциалдық энергия бойынша
кинетикалық энергия бойынша
тек биіктік бойынша
жылдамдық бойынша
Идеал газдың ішкі энергиясы:
молекулалардың потенциалдық энергияларының қосындысы
молекулалардың кинетикалық және потенциалдық энергияларының қосындысы
молекулалардың кинетикалық энергияларының қосындысы
молекулалардың кинетикалық және потенциалдық энергияларының айырымы
Изохоралық процесс V=const кезіндегі идеал газдың жұмысы:
теріс
нөлге тең
оң
жылу мөлшеріне тең
Изотермиялық процесс T=const кезіндегі идеал газдың ішкі энергиясы:
төмендейді
өзгермейді
артады
жұмысқа тең
Төменде келтірілген қасиеттердің қайсысы идеал газға тән емес:
молекулалардың хаостық қозғалысының кинетикалық энергиясы олардың өзара әсерлесуінің потенциалдық энергиясының ретіндей
арақашықтықта молекулалар арасындағы өзара әсерлесуді елемеуге болады
молекулалар арасындағы соқтығысты серпімді деп санауға болады
ұсынылған жауаптардың бәрі дұрыс
Политропалық процестің анықтамасы:
политропалық процесс – ортамен жылу алмасуынсыз жүретін процесс
политропалық процесс – тұрақты жылу сыйымдылығымен жүретін процесс
политропалық процесс – тұрақты температурада жүретін процесс
политропалық процесс – тұрақты қысымда жүретін процесс
Гармониялық тербелістер қандай заңдылық бойынша жүреді:
х=Аcos(ωt+φ)
х=х0+vхt
х=k⋅t
х=k 1∕t
Гармониялық тербелістің жылдамдығы:
v=const
v=-Aωsin(ω0t+φ)
v=kt
v=axt
Гармониялық тербелістердің координат теңдеуі:
x=-Aωsin(ω0t+φ)
x=k⋅t
x=Acos(ω0t+φ)
x=x0+vxt
Гармониялық тербелістің үдеуінің теңдеуі:
a=const
a=kt
a=-Aω2cos(ω0t+φ)
a= kt2∕2
Идеал газ күйінің теңдеуі (Менделеев-Клайперон теңдеуі):
P⋅V=const
PV=m∕M RT
V∕T=const
P∕T=const
Изотермиялық процесс теңдеуі (m=const T=const)
V∕T=const
P⋅V=const
P∕V=const
V∕P=const
Изобаралық процесс теңдеуі (m=const; P=const)
V∕T=const
V⋅T=const
P⋅V=const
P∕V=const
Изохоралық процесс теңдеуі (m=const; V=const)
P∕T=const
T∕V=const
V∕T=const
P⋅T=const
Идеал газдың молекула-кинетикалық теориясының негізгі теңдеуі:
PV=RT
Клайперон тендеуі
P∕T=const
PV=⅔E
Изобаралық процесс кезіндегі энтропия өзгерісі:
∆S=m∕μ ϹpΙn V2∕V1
∆S≥0
∆S=0
Майер формуласы
Cp+Cv=5R
Cp+Cv=2R
Cp=R+Cv
Cp-Cv=3R
Изотермиялық процесс кезіндегі энтропия өзгерісі
∆S=RTln P2∕P1
∆S=m∕μ Rln V2∕V1
∆S=2R
Берілген газ тығыздығын молекулалар концентрациясы n, молярлық массасы М және белгілі n концентрация арқылы өрнектеңіз:
ρ=NA∕Mn
ρ=Mn∕NA
ρ=kNA∕Mn
ρ=MNA∕n
СИ жүйесінде қысым өлшем бірлігі Па мына түрде келтіріл мүмкін:
H∕m2
kг∕m3
kг∕m2
H∕m
Таралу функциясының f(v) дұрыс жазылған формасын көрсетіңіз:
∮(v)=vdn∕dv
∮(v)=dn∕vdv
∮(v)=dn∕dv
∮(v)=dn(v)∕ndv
Изохоралық процесс (V=const)үшін термодинамиканың бірінші бастамасының жазылуы:
Q=dU+δA
δQ=dU
δQ=δA
δA=-dU
Изобаралық процесс (P=const) үшін термодинамиканың бірінші бастамасының жазылуы:
Q=A
Q=∆U
Q=∆U+P(V2-V1)
A=∆U
Изотермиялық процесс (T=const) үшін термодинамиканың бірінші бастамасының жазылуы
Q=∆U+P(V2-V1)
Q=∆U
Q=A
A=∆U
Термодинамиканың бірінші бастамасының дифференциалды түрі:
δQ=dU+dA
δQ=dU+δA
dQ=dU+dA
δQ=dU-δA
Бір атомды молекулалардан тұратын газдар үшін ⋎=Cp∕Cv мынаған тең:
1,4
1,33
1,67
1,2
Екі атомды молекулалардан тұратын газдар үшін ⋎=Cp∕Cv мынаған тең:
1,4
1,67
1,5
1,33
Көп атомды (3-тен кем емес) молекулалардан тұратын газдар үшін ⋎=Cp∕Cv мынаған тең:
1,4
1,33
1,67
1,5
Идеал газдың P=const Cp және V=const Cv жылу сыйымдылықтарының қатынастары қандай болады:=
Cp≻≻Cv
Cp≻Cv
Cp≺Cv
Cp=Cv
Дұрыс қатынасты көрсетіңіз:
Cv=Cp+R
Cp=Cv
Cp=Cv+R
Cp=Cv+2R
Бір моль идеал газдың ішкі энергиясының (U) дұрыс формуласын көрсетіңіз:
U=3∕2ρT
U=3∕2RT
U=3∕2kT
Адиабаталық процестің теңдеуін көрсетіңіз:
PT=const
PyV=const
PV y=const
PT y=const
Тұрақты 105 Па қысымда пәтердегі ауа көлемі қыздыру нәтижесінде өсті. Ұлғаю кезінде ауа қандай жұмыс жасады:
2.5 ⋅ 104Дж
4 ⋅ 10-5 Дж
0 Дж
4 ⋅ 105 Дж
Егер дене гравитациялық өрісте гравитациялық центрден r қашықтықта болса және белгілі бір жылдамдыққа ие болса, онда оның толық механикалық энергиясы:
Е=Ек+Ер
Е=mv2∕2
E=mv2∕2 + G Mm∕r
