Worksheets1-2. Қазақстанның ХХ ғасырдың басындағы әлеуметтік-экономикалық
Total questions: 95
Worksheet time: 48mins
1. 1903 жылы бекітілген ереже
«Сырдария мен Жетісу облыстарын басқару туралы»
«Жаңа экономикалық саясатқа көшу туралы»
«Сырдария, Ферғана және Самарқан облыстарының қазыналық жерлеріне ерікті түрде қоныс аударту туралы»
«Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамтамасыз ету
1904-1905 жылдары Патшалы Ресейдің Торғай-Орал, Ақмола, Семей, Сырдария және Жетісу аудандарын құрудың негізгі мақсаты
жаңа «артық» жерлерді анықтау
шикзат қорын анықтау
бекіністер шебін салу
бекіністер шебін салу
1906 жылы шаруаларды Ресейдің азиялық бөлігіне жаппай қоныстандыру туралы шешім қабылдаған Ресей Министрлер Кеңесінің төрағасы
Д.Гладышев
Г.Ф.Миллер
П.А.Столыпин
Г.Ф.Миллер
Шаруаларды қауымдық жер иелігінен шығарып, империяның шығысына қоныстандыруды көздеген реформа
A) Жер-су реформасы
B) Милютин қалалық реформасы
C) Столыпиннің аграрлық реформасы
D) Милютин аграрлық реформасы
E) Головин ағарту реформасы
Жер-су реформасы
Милютин қалалық реформасы
Столыпиннің аграрлық реформасы
Милютин аграрлық реформасы
Столыпин реформасының мақсаты
жер саясатын жақсарту
жайылымдық жерді халыққа беру
егіншілікті дамыту
A) шаруаларды Ресей империясының шығысына қоныстандыру
Столыпин реформасының нәтижесінде Қазақстанға қоныстандырылған орыс және украин шаруалар саны
700 мыңнан астам
800 мыңнан астам
900 мыңнан астам
1000 мыңнан астам
Столыпин реформасының мәні
аграрлық
экономикалық
буржуазиялық
саяси
. Столипин реформасы бойынша бір шаруашылыққа бөлініп берілген жайылым мен шалғындық алқаптың аумағы
A) 35 десятина
B) 20 десятина
C) 15 десятина
D) 10 десятина
45 десятина
35 десятина
20 десятина
15 десятина
45 десятина
. Столипин реформасы бойынша бір шаруашылыққа бөлініп берілген егістік жерінің аумағы
35 десятина
20 десятина
15 десятина
10 десятина
. 1903 жылы: «Далалық өлкеге қоныстанушы шаруаларды орналастыру барысында оларға шұрайлы жерлер, көбінесе қазақтардың қоныстанған қыстаулары бөлінетін... Қазақтарды жерінен айырып, қоныстарын тастап кетуге мәжбүрледік», - деп жазған
В.К. Никольский
П.М.Капцевич
И.И.Бутков
И.И.Неплюев
Столыпин реформасы кезінде Омбы уезінде қоныстандыру қоры пайдасына тартып алынған жер үлесі
52 пайыз
12 пайыз
22 пайыз
32 пайыз
Столыпин реформасы кезінде Қостанайда қоныстандыру қоры пайдасына тартып алынған жер үлесі
12 пайыз
73 пайыз
60 пайыз
54 пайыз
Столыпин реформасы кезінде Ақмолада қоныстандыру қоры пайдасына тартып алынған жер үлесі
A) 12 пайыз
B) 73 пайыз
C) 40 пайыз
D) 60 пайыз
E) 50 пайыз
12 пайыз
73 пайыз
40 пайыз
60 пайыз
1904 жылы патша жарлығымен сібір казак әскеріне «мәңгілік жекеменшікке» берілген жер
Ертістің сол жағалауындағы он шақырымдық алқап
Ертістің оң жағалауындағы он шақырымдық алқап
Ертістің сол жағалауындағы он шақырымдық алқап
Іленің сол жағалауындағы он шақырымдық алқап
. XX ғасырдың бас кезінде бір ғана Семей облысының өзінде жерсіз қалған қазақтар саны
147 мыңға жуық
200 мыңға жуық
305 мыңға жуық
100 мыңға жуық
«Қырғыздар (қазақтар) 30 жыл, әсіресе соңғы 12 жыл бойы барлық бағытта қысым көрді. 1904 жылдан бастап тек қана Жетісу облысынан бірнеше миллион десятина жер тартып алынды», -деп жпзғпн Түркістан өлкесінің генерал-губернаторы
А.Н. Куропаткин
В.Л.Прежцлавский
С.П.Королев
Т.М.Людвиг
1905-1907 жылдары болған оқиға
Бірінші орыс революциясы
Қазан төңкерісі
Ақпан буржуазиялық - демократиялық революциясы
Азамат соғысы
Белгілі ақын, ауыз әдебиетінің көрнекті өкілі Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының 1905 жылдың 9 қаңтарындағы оқиғаны айыптаған өлеңі
«Қанды жексенбі»
«Қара бейсенбі»
«Қара түнек»
«Волоколам түні»
Белгілі ақын, ауыз әдебиетінің көрнекті өкілі Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының «Қанды жексенбі» өлеңінің тақырыбы
917 ж. Қазан төңкерісі
1905 – 1907 жж. бірінші буржуазиялық – демократиялық революциясы
1918 ж. Азамат соғысы
Шетел интервенциясы
. Жергілікті тұрғындар тарапынан болуы мүмкін қарсылықтың алдын алу үшін 1906 жылы патша жарлығымен әскери жағдай енгізілген облыстар
Ақмола, Семей
Аягөз, Алакөл
Қарқаралы, Көкшетау
Баянауыл, Үшбұлақ
Қазақ халқының өз құ-қықтарын қорғау жолындағы күресінің өзіндік ерекшелігінің бірі
петициялар жолдау
көтеріліске шығу
сайлау өткізу
көшіп кету
Қазақ халқының Мемлекеттік Думадағы мүдделерін белсене қорғаған орыс депутаттары
Т. Седельников, Н. Скалозубов
В.Радлов, Л.Мейер
Т.Шевченко,С.Гросс
Е.Михаэлис,А.Янушкевич
«Жүздеген мың қыргыздар (қазақтар) ... мүлде жерсіз қалып отыр, ұлтарақтай ғана болмашы жері бар қырғыздардың (қазақтардың) саны кем дегенде миллионға жетеді»,- деп ашық айтқан Орынбор губерния-сынан сайланған депутат
Севдельнико
Пономарев
Смирнов
Геке
. III Мемлекеттік Думаның мінберінен бүкіл мұсылман фракциясының атынан сөйлеген сөзінде Ресейдің ішкі аймағынан шаруаларды Қазақстанға жаппай қоныс аудартуды тоқтата тұруға шақырған закавказьелік депутат
Д.Омаров
Т.Рысқұлов
М.Тынышбаев
X. Мамедов
II және IV Мемлекеттік Думалардағы мұсылман фракциясының құрамына кіріп, ондағы мұсылман өкілдерінің назарын қазақтардың бастан кешіріп отырған ауыр халіне аудартқан қазақтың белгілі саяси қайраткерлерінің бірі
) С. Сәдуақасов
Ж. Мыңбаев
М. Шоқай
М. Дулатұлы
1906 жылғы Семей облысынан I Мемлекеттік Думаға қазақтардан сайланды
Ахмет Бірімжанов
Сәлімгерей Жантөрин
Әлихан Бөкейхан
Шәймерден Қосшығұлұлы
1906 жылғы Торғай облысынан I Мемлекеттік Думаға қазақтардан сайланды
Ахмет Бірімжанов
Сәлімгерей Жантөрин
Шәймерден Қосшығұлұлы
Әлихан Бөкейхан
1906 жылғы Уфа губерниясынан I Мемлекеттік Думаға қазақтардан сайланды
Ахмет Бірімжанов
Сәлімгерей Жантөрин
Шәймерден Қосшығұлұлы
Әлихан Бөкейхан
. 1905 жылғы тамызда Мемлекеттік Дума құру туралы манифестке қол қойды
ІІ.Николай
A) ІІ.Екатерина
ІІ.Александр
ІІІ Петр
1905 ж. 22 шілде. Қарқаралы қаласынан петиция жолданды
ІІ.Николай патшаға
ІІ.Екатерина патшаға
ІІ.Александр патшаға
ІІІ Петр патшаға
§ 3. Қазақстандағы 1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс
Мәтінде сипатталған оқиға Әлихан Бөкейханның қай мақаласында жазылған?
«Бұл соғыстан жалпы жұртқа пайда жоқ. Нарлар алысар, ал шаруасын бұзып, қанын төгетін сорлы халық болар. Жиырмасыншы ғасырда Еуропа патшалықтарының қылған ісі кімнің алдында ақталмақ?»
«Ұлы серпіліс»
«Төңкеріс және қазақтар»
«Өтті дәурен осылай»
«Тағы соғыс»
Әлихан Бөкейханның «Бұл соғыстан жалпы жұртқа пайда жоқ. Нарлар алысар, ал шаруасын бұзып, қанын төгетін сорлы халық болар. Жиырмасыншы ғасырда Еуропа патшалықтарының қылған ісі кімнің алдында ақталмақ?» , - деген сөздерінде айтылатын соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс
Желтоқсан оқиғасы
Азамат соғысы
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1917 жылға қарай Қазақстанда қазақтардан тартып алынған жердің көлемі:
45 миллионная астам десятина
10 миллионная астам десятина
2 миллионная астам десятина
17 миллионная астам десятина
1906-1912 жылдары патша үкіметі қазақтардан тартып алған жер көлемі
4 млн десятина
7 млн десятина
12 млн десятина
17 млн десятина
1893-1905 жж. жылдары патша үкіметі қазақтардан тартып алған жер көлемі
4 десятина
5 десятина
3 десятина
10 десятина
. Сол кездегі Саратов губерниясының депутаты А.Ф. Керенский :«60 жастағы шалдардың 30 жаста болып жазылғандығын, ал байдың балаларының 25-30 жастагылары 50-де деп жазылғандығы орыс шенеуніктері мен жергілікті қазақ әкімсымақтарының парақорлығы», - деп сынайды
7.1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің басталуына түрткі болды:
Баж салығының қазақтарға міндеттенуі
45 млн. десятина жердің тартып алынуы
1916 ж. 25 маусымдағы патша жарлығы
Салықтың шамадан тыс көбеюі
«Бұратаналардан» шыққан билік өкілдері мен діни қызметкерлер және ақсүйектер қара жұмыстан босату туралы 1916 жылы тамыздағы құпия бұйрығын берген Түркістан генерал-губернаторы
А.Н. Куропаткин
Л.Мурашкин
Б.Шварц
Ф.Зобнин
. 1916 жылғы маусым Жарлығы бойынша тыл жұмысына шақырылған «бұратаналардың» жас мөлшері:
18-43 жас аралығындағы ер азаматтар
18-42 жас аралығындағы ер азаматтар
19-43 жас аралығындағы ер азаматтар
19-42 жас аралығындағы ер азаматтар
1916 жылы Жетісуда көтеріліс жасаған ауылдардан Қытайға ауып кетуге мәжбүр болған қазақтар саны
108 мың адам
238 мың адам
354 мың адам
333 мың адам
1916 ж. патша жарлығына байланысты ұлттық-либералдық бағыттағы Алаш зиялыларының ұстанымдары арасынан бұрыс дәйекті анықтаңыз
патша өкіметімен тіл табысу жолдарын іздеді
қарулы күрес жолын таңдады
күрестің бейбіт саяси әдістерін жақтады
қазақ халқының қырғынға ұшырайтынынан қорықты
Амангелдінің серігі, атақты мерген, арнайы құрылған мергендер бөлімін басқарған
Амангелді Иманов
Бекболат Әшекеев
Жәмеңке Мәмбетов
Кейкі батыр
«60 жастағы шалдардың 30 жаста болып жазылғандығын, ал байдың балаларының 25-30 жастагылары 50-де деп жазылғандығы орыс шенеуніктері мен жергілікті қазақ әкімсымақтарының парақорлығы», - деп сынаған Саратов губерниясының депутаты
А.Ф. Керенский
М.Красовский
Л.Гумилев
Прежевальский
1916 ж. патша жарлығына байланысты қарулы күрес жолын таңдаған революцияшыл радикалды бағыттағы қазақ зиялылары арасынан артығын табыңыз
Т.Бокин
С.Сейфуллин
С.Меңдешев
М. Дулатұлы
. 1916 ж. патша жарлығына байланысты қарулы күрес жолын таңдаған революцияшыл радикалды бағыттағы қазақ зиялылары арасынан артығын табыңыз
Ә.Жангелдин
Ә.Майкөтов
А.Байтұрсынұлы
С.Меңдешев
1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысының негізгі қозғаушы күші:
Дінбасылары
Болыстар
Қарапайым көшпенділер
Қазақ жұмысшылары, қолөнершілері, шаруалары
1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің неғұрлым ірі ошақтары
Торғай, Жетісу, Ақмоланың Есіл бойы
Орал, Петропавл, Семей
Көкшетау, Қазалы
Ақтөбе, Шымкент, Верный
1916 жылғы Патша жарлығына қарсы болғандар көтерілісшілер іс-әрекеттері арасынан артығын табыңыз
Сібір казактарымен бірікті
жасалған тізімдерді жойды
патшаны қолдаушы болыс басшыларын өлтірді
шақыру бөлімшелеріне күштеп тоғытылған адамдарды босатты
. 1916 ж.Торғай облысындағы көтеріліс басшылары
А.Иманов, Ә.Жанбосынұлы
Т. Күзембаев, С. Зұрбаев
Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев
С. Сәдуақасов, Ж. Мыңбаев
1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс кезінде Кейкі батыр қатысқан шайқастар арасынан артығын табыңыз
Жетісу
Құмкешу
Күйік
Құмкешу
1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс кезінде Кейкі батыр қатысқан шайқастар арасынан артығын табыңыз
Доғал
Күйік
Есіл бойы
Құмкешу
1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс кезінде ымыраластық тактикасын ұстану арқылы халықты қан төгістен аман сақтауға тырысқан зиялылар өкілі:
А.Керенский
К.Көкімбайұлы
Н.Кротов
Ә.Бөкейханов
1916 жылы 22 қазанда 15 000-нан астам көтерілісші қоршаған қала:
Ақтөбе
Семей
Торғай
ТЫрғызорғай
Бекболат Әшекеев пен Жәмеңке Мәмбетов:
Алаш партиясының қайраткерлері
1916 ж. ұлт-азаттық көтеріліс басшылары
Бірінші Мемлекеттік Дума депутаттары
Түркістан автономиясының жетекшілері
1916 жылы Жетісудағы көтеріліс басшылық еткендер арасынан артығын табыңыз
Ұзақ Саурықов
Бекболат Әшекеев
Тоқаш Бокин
Амангелді Иманов
1914 жылы патшалық Ресейдің дүниежүзілік соғысқа тартылуы салдарынан қазақ халқына түскен ауырпалықтары арасынан артығын табыңыз
халық саны артты
жергілікті халықтан алынатын салық 3-4 есе көбейді.
шаруалардың ірі қара малы мен мал азығын соғыс қажетіне алу күшейді
жырып-құруға өте ыңғайлы киіз үйлер алынды
1916 жылы Жетісудағы көтерілісшілердің саны
5000 адам
15000 адам
25000 адам
35000 адам
. 1916 жылғы көтеріліс жетекшілерінің бірі:
А. Байтұрсынов
Ұ.Саурықов
Ә.Бөкейханов
М.Тынышпаев
1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс кезіндегі Жетісудағы қозғалыс басшыларының бірі:
Н.Қияшев
Б.Әшекеев
К.Көкімбайұлы
Ә.Жанбосынов
1916 ж. жылдың қарашасына қарай Торғайдағы көтерілісшілердің саны жетті
50 000 адамға дейін
20 000 адамға дейін
30 000 адамға дейін
70 000 адамға дейін
1926 жылғы. Торғайдағы көтеріліске шыққандарға қарсы әрекет еткен отрядтарды басқарған генералдар
Макаров, Лаврентьев
Б.Кенжебаев , М.Айтхожин
М.Красовский , Прежевальский
Радлов, Кенжебаев
1916 жылы Верный уезінің Жайымтал болысының ханы болып сайланды:
Т.Рысқұлов
А.Иманов
Б.Әшекеев
С.Сейфуллин
1916 ж. Ақмоладағы көтерілістің басшылары
Рақымжан Мәдин мен Яков Латута
Амангелді Иманов пен Әбдіғапар Жанбосынұлы
Жәменке Мәмбетов пен Ұзақ Саурықов
Оспан Шоңов пен Нұрлан Қияшев
1916 ж. Ақмоладағы көтерілістің шырқау шыңында оған қатысқандардың саны жетті
20 000 адамға
30 000 адамға
60 000 адамға
80 000 адамға
Түркістан өлкесінде 1917 жылдың ақпанына дейін өлім жазасына кесілген адам саны
1040 адам
430 адам
347 адам
556 адам
Түрмеде у беріліп өлтірілген 1916 ж. көтеріліс жетекшілері
Р.Мәдин мен Я.Латута
А.Иманов пен Ә.Жанбосынұлы
Ж. Мәмбетов пен Ұ. Саурықов
О.Шоңов пен Н.Қияшев
Боралдай деген жерде дарға асып өлтірген 1916 ж. көтеріліс жетекшісі
Оспан Шоңов
Сәкен Сейфиллин
Тұрар Рысқұлов
Бекболат Әшекеев
Б.Әшекеев, А.Иманов, Ж.Мәмбетов тарихи тұлғалар:
Ұлт-азаттық қозғалыс басшылары
Алаш қайраткерлері
Торғайдағы ұлт-азаттық қозғалыс басшысы
Жастар қозғалысының жетекшісі
1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысқа қатысқандарды жазалау кезінде 347 адам атылған өңір:
Торғайда
Дала өлкесінде
Батыс Сібір жерінде
Түркістан өлкесінде
1916 жылы Торғайды 15 мың көтерілісшісімен қоршаған сардарбек:
А.Байтұрсынов
А.Иманов
С.Меңдешев
Т.Рұсқұлов
§4-5. Ресейдегі 1917 жылғы Ақпан буржуазиялық-демократиялық революциясы және оның Қазақстанға тиген әсері
Ресейде самодержавие құлатылды
1917 ж. Қазан төңкерісі нәтижесінде
1917 ж. Ақпан буржуазиялық- демократиялық революциясы нәтижесінде
1918 ж. Азамат соғысы нәтижесінде
Шетел интервециясы барысында нәтижесінде
. Ресейдегі Ақпан буржуазиялық – демократиялық революция болды:
1918 ж. 27 қаңтарда
1917 ж. 27 ақпанда
1916 ж. 27 ақпанда
1916 ж. 27 ақпанда
Ресейде Аймақтық өкілдіктері бар Уақытша үкімет құрылды
Қазан төңкерісінің нәтижесінде
Азамат соғысынан кейін
Батыс Сібір ревкомының шешімімен
Ақпан буржуазиялық- демократиялық революциясынан кейін
1917 жылы Уақытша үкіметтің қабылдаған шешімдерінің бірі:
1916 жылғы көтеріліске қатысқандарға кешірім жариялау
мұсылман әскери бөлімдерін құрды
Қазақстанға тәуелсіздік берді
патша үкіметі алған жерлерді қайтарды
1917 жылы Уақытша үкіметтің қабылдаған шешімдерінің бірі:
тіл жұмысына тартылғандар елге қайтарылды
мұсылман әскери бөлімдерін құрды
Қазақстанға тәуелсіздік берді
патша үкіметі алған жерлерді қайтарды
Ақпан революциясынан кейін Торғай облысының комиссары болып тағайындалды
Әлихан Бөкейхан
Мұхамеджан Тынышбаев
Мұстафа Шоқай
Жақып Ақбаев
. Ақпан революциясынан кейін Жетісуда комиссар болып тағайындалды
Әлихан Бөкейхан
Мұхамеджан Тынышбаев
Мұстафа Шоқай
Жақып Ақбаев
. Ақпан революциясынан кейін Түркістан өлкесінде комиссар болып тағайындалды
Әлихан Бөкейхан
Мұхамеджан Тынышбаев
Мұстафа Шоқай
Жақып Ақбаев
Уақытша үкімет саясатының кемшіліктері арасынан артығын табыңыз
ұлттардың өзін-өзі басқаруы мәселесінің көтерілмеуі
азық-түлік қымбатшылығы
басқарудың әлсіздігі мен бейберекетсіздігі
тыл жұмысына тартылғандарды елге қайтаруы
1917 жылы құрылған «Шура-ислами» саяси ұйымының жұмысына белсенді қатысқан саяси қайраткер:
Ә. Жангелдин
С. Сейфуллин
Т. Бокин
М. Шоқай
Монархиялық биліктің құлауынан кейін Ресей империясында қалыптасқан тұрақсыз саяси жағдай тиімді пайдаланып, билікке ұмтылған социал-демократиялық большевиктер партиясының жетекшісі
С.М.Киров
И.В.Сталин
В.И.Ленин
М.Троцкий
Ақпан революциясынан кейін Омбыда жұмыс істей бастаған қазақтардың қоғамдық ұйымы
«Оқушы жастардың демократиялық кеңесі»
«Жас қазақ»
«Талап»
«Бірлік»
Ақпан революциясынан кейін Ақмолада жұмыс істей бастаған қазақтардың қоғамдық ұйымы
«Оқушы жастардың демократиялық кеңесі»
«Жас қазақ»
«Талап»
«Тайшұбар»
. Ақпан революциясынан кейін Петропавлда жұмыс істей бастаған қазақтардың қоғамдық ұйымы
«Оқушы жастардың демократиялық кеңесі»
«Жас қазақ»
«Талап»
«Тайшұбар»
1917 жылдың сәуірінде өлкенің барлық аймағынан делегаттар қатысқан қазақ съезі өтті
Орынборда
Семейде
Павлодарда
Ақмолада
Ресейдегі 1917 жылғы Ақпан революциясының нәтижесінде:
Патша елден қуылды
Монархия (самодержавие) құлатылды
Патша мен котерілісшілер келісімге келді
Монархия сақталды
«Шура-и-ислами» партиясы құрылған қала:
Петропавл
Верный
Ақмола
Ташкент
Уақытша үкімет тыл жұмысына тартылғандарды қайтару туралы шешім қабылдады:
1917 жылы көктемде
1918 жылдың басында
1917 жылы жазда
1919 жылы күзде
1917 жылы 17 наурызда Түркістан халықтары мен қоғамның әртүрлі топтары құрған партия
«Шура-и-ислами»
«Алаш»
«Отан-Ана»
«Ақ жол
«Шура-и-ислами» партиясынан бөлініп шыққан дінбасылар кеңесі
«Шура-и-улема»
«Алаш»
«Отан-Ана»
«Ақ жол»
«Шура-и-ислами» партиясы құрылуының негізгі мақсаттары арасынан артығын табыңыз
хандық билікті қалпына келтіру
мұсылман халықтарының өзін-өзі басқаруы
Түркістан генерал-губернаторлығы халықтарының өзіндік дәстүрлері сақтау
қазақ халқының ғұрыптары мен діни ерекшеліктерін сақтау
. 1917 жылы 17 наурызда Түркістанда құрылған «Шура-и-ислами» партиясында ерекше белсенділік танытты
М. Шоқай, В. Кари, А. Темірбеков
Қ.Телжанов , Ж.Қуанышбаев
М.Төлебаев, Ы.Жақаев
Ш.Берсиев , Ә. Жангелдин
. 1917 жылы 17 наурызда Түркістанда құрылған «Шура-и-ислами» партиясын басқарды
М. Абдурашидханов
Ә. Жангелдин
С. Сейфуллин
Т. Бокин
1917 жылы қазақтарға ұлттық партия «Алашты» құруға мүмкіндік берді
Екінші орыс революциясы
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Шетел интервенциясы
Индустрияландыру
Ақпан революциясынан кейін Петропавлда құрылған жастар ұйымы:
«Тайшұбар»
«Жас қазақ»
«Талап»
«Жанар»
Уақытша Үкімет органдары жүргізген қызметінің жағымсыз жақтары:
монархия жойылды
отарлық басқару аппараты сақталды
тыл жұмысына алынғандарды еліне қайтарды
ақшалай өтемақы енгізілді
