wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Дулат Бабатайұлы О Ақтан жас

Total questions: 40

Worksheet time: 21mins

Name
Class
Date
1.

Дулат Бабатайұлы қай өңірде дүниеге келген?

a)

Шығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданы

b)

Жамбыл облысы Талас ауданы

c)

Оңтүстік Қазақстан облысы Отырар ауданы

d)

Алматы облысы Кеген ауданы

2.

Қазақ әдебиеті тарихында алғаш мысал жазған ақын кім?

a)

Абай Құнанбаев

b)

Ыбырай Алтынсарин

c)

Асанқайғы Сәбитұлы

d)

Дулат Бабатайұлы

3.

Дулат Бабатайұлының шығармалар "Өсиетнама" атты шығармалар жинағы қай қалада басылып шықты?

a)

Отырар

b)

Қазан

c)

Түркістан

d)

Торғай

4.

Дулат Бабатайұлы жырға қосқан Ақтан қандай бала болған?

a)

Жетім

b)

Қойшы

c)

Бай баласы

d)

Ақын

5.

"О, Ақтан жас, Ақтан жас" өлеңінде кездесетін "керсен" сөзі қандай мағына береді?

a)

Бір нәрсеге жан салып кірісу

b)

Бадырайған үлкен көз

c)

Ағаштан дөңгеленіп жасалған үлкен шара, тегене

d)

Ширатылған жіп

6.

Риторикалық сұрау дегеніміз не?

a)

Заттың, құбылыстың сипатын, сапасын анықтайтын суретті сөз

b)

Жауабы белгісіз

c)

Оқиғаны баяндау ретінде құрылған, қарасөзбен жазылған көркем шығарма

d)

Ойды, сезімді әсерлі жеткізу үшін жауабы өзінен-өзі айқын нәрсені әсерлі леппен, ссұрау түрінде айту

7.

Дулат Бабатайұлы өмір сүрген жылдар

a)

1875-1912 жылдар

b)

1802-1874 жылдар

c)

1800-1870 жылдар

d)

1845-1890 жылдар

8.

"О Ақтан жас, Ақтан жас" өлеңі кімге арналған?

a)

Бай мен билерге

b)

Жетім, кедей балаға

c)

Дулат ақынға

d)

Ақтан елді мекенге

e)

Мақсат пен арман туралы

9.

Өлең жолындағы қарамен жазылған сөздің мағынасын анықта.

Білтеліні тұтатып,

Түтінін үзбей оқ атып

Жау қашырар ма екенсің?

a)

батыpлаp соғыста киетiн, оқ өтпейтiн болат сауыт

b)

жеpге түйiн тастап өсетiн өсiмдiктің түйнегі

c)

үлкен табақ, тегене

d)

зеңбipектi, мылтықты оталдыpатын, шиpатылған жiп

e)

көзге олқы көpiнетiн, жұпыны

10.

Бос орынға қажетті сөздің қайсысы тиесілі?

Сырты ..., жүзі алмас,

Салған дағы жоғалмас

Сапы асынар ма екенсің?

a)

қырлы

b)

бүтін

c)

мықты

d)

іші

11.

Дулаттың өлең-жырларындағы басты тақырыпты көрсет.

a)

ХІХ ғасырдың алғашқы жартысындағы қазақ даласындағы отаршылдыққа қарсы күрес

b)

ХІХ ғасырдың басындағы ағартушылық ісі үшін күрес

Өз шығармашылығында қазақ өлеңінің көркемдік табиғатын арттыру жолындағы ізденіс.

c)

Әр халықтың күрескерлік мұраты, ой-арманы ең алдымен ері мен елін жырлаған ақындар туындыларында айқын көрінеді. Дулат отаршылдыққа қарсы қаламын найза, тілін қылыш етіп күресіп, қазағының қамын ойлап күңіреніп өткен.

d)

Ресей отаршылдық жүйесінің өкілдері мен жергілікті билеушілер тарапынан болған екі жақты қанау Дулатты бұл көкейтесті саяси-әлеуметтік мәселеге қалың көпшілік көзімен қарауға дейінгі биікке көтеріп, бұқара халықтың арман-тілегіне ортақ етті.

Артқа

12.

Тармақтың мағынасын анықта.

Ел шаңына ере алмай...

a)

Елмен бірге той тойлау

b)

Жұрт қатарлы өмір сүрмеу

c)

шаңға көмілу

d)

бәрінен айырылу

13.

О, Ақтан жас, Ақтан жас, өлеңінің жолдарында айтылмаған қатарды көрсет.

a)

үлкенге ізет, кішіге құрмет көрсететін инабатты болу

b)

ел қатарлы ағайын -туыспен тіршілік ету

c)

өз еліне, жеріне қамқор болу

d)

жауға шабатын батыр болу

e)

ер жетіп, сүйген жарына қосылу

14.

Шумаққа тиісті тармақты анықта.

Бала сүйіп, мал жиып,

Керсеніңе бал құйып,

Өмір де сүрер ме екенсің?

a)

Қажыма, Ақтан, қажыма

b)

Шаңына әлі ілесерсің

c)

Шаруа жиып кенеліп

d)

Бадана көз, тоғыз тор

15.

Өлең жолдарының ретімен дұрыс орналасқан шумағын тап.

a)

Сенде жетер ме екенсің?

Жетімдіктің белінен

Асып өтер ме екенсің?

Жарық сәуле көре алмай,

Ел шаңына ере алмай,

Сол бойы кетер ме екенсің?

b)

Сенде жетер ме екенсің?

Асып өтер ме екенсің?

Жетімдіктің белінен

Жарық сәуле көре алмай,

Ел шаңына ере алмай,

Сол бойы кетер ме екенсің?

16.

О, Ақтан жас, Ақтан жас, өлеңінің негізгі ойын мақал-мәтелмен түйінде.

a)

Жақсы ат жанға серік, жақсы ит малға серік.

b)

Жақсы әйел теңі жоқ жолдас, түбі жоқ сырлас.

c)

Қайраты бар кісінің, берекеті бар ісінің.

d)

Атадан ұл туса игі, ата жолын қуса игі.

e)

Батыр – елдің сәулеті, бал құрақ – көлдің сәулеті.

17.

Дулат Бабатайұлы Қай жерде дүниеге келген?

a)

Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Сандықтас қонысында дүниеге келген.

b)

Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз қаласында дүниеге келген.

c)

Шығыс Қазақстан облысында

d)

Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Тарбағатай қонысында дүниеге келген.

18.

ауыспалы мағынада қолданылып тұрған сөзді тап.

a)

Жетімдіктің белінен

Асып өтер ме екенсің?

b)

Жібектен ызып бау таққан

Үйге кірер ме екенсің?

c)

Тұлпар атты жаратып,

Құйрық – жалын таратып,

19.

Өлеңде көрсетілген көнерген сөздер қатарын көрсет.

a)

Босаға, шаруа, жібек

b)

Сапы, жорық, тегеріш

c)

Күрек, жалын, ер

d)

Түтін, бежін, жау

20.

Өлеңдегі сипаттау бар үзіндіні көрсет

a)

Жетімдіктің белінен

Асып өтер ме екенсің?

b)

Бадана көз, тоғыз тор

Сауыт киер ме екенсің?

c)

Жетімдіктен өтерсің,

Шаң бермей әлі кетерсің.

d)

Қажыма, Ақтан, қажыма,

Жетерсің, әлі жетерсің.

21.

Өлеңде ең көп кездесетін көркемдік қолданысты тап.

a)

риторикалық сұрау

b)

метафора

c)

метанимия

d)

теңеу

22.

Дұрыс жазылған қатарды көрсет.

a)

Бадана көз, тоғыз тор

Сауыт киер ме екенсің?

Білтеліні тұтатып,

Түтінін үзбей оқ атып,

Жау қашырар ма екенсің?

b)

Білтеліні тұтатып,

Түтінін үзбей оқ атып,

Жау қашырар ма екенсің?

Бадана көз, тоғыз тор

Сауыт киер ме екенсің?

c)

Білтеліні тұтатып,

Түтінін үзбей оқ атып,

Бадана көз, тоғыз тор

Сауыт киер ме екенсің?

Жау қашырар ма екенсің?

d)

Бадана көз, тоғыз тор

Сауыт киер ме екенсің?

Түтінін үзбей оқ атып,

Білтеліні тұтатып,

Жау қашырар ма екенсің?

23.

Ақынның Ақтан баланың бойынан көргісі келетін қасиетті көрсет.

a)

Білім іздеген ғалымға тән қасиеттер

b)

Отанын сүйетін азаматқа тән қасиеттер

c)

Ел қорғайтын батырға тән қасиеттер, №

Отанын сүйетін азаматқа тән қасиеттер

d)

Байлықты көздеген адамға тән қасиеттер

24.

көнерген сөзді көрсет.

a)

Ел шаңына

b)

Сен де жетер меекенсің?

c)

Сауыт

d)

жетімдіктің белінен

25.

Автор Ақтан образы арқылы жастардың бойынан қандай қасиеттерді көргісі келеді?

a)

Халқына адалдықты

b)

Ел қорғайтын батырға тән қасиеттерді

c)

Мінездегі жақсы қасиеттерді

d)

Білім сүйгіш, ізденімпаз қасиеттерді

26.

Өлең өзінділерінің ретімен орналасан нұсқасын көрсет

a)

Тең құрбыңмен теңеліп,

Шаруа жиып кенеліп,

Бала сүйіп, мал жиып,

Керсеніңе бал құйып,

Өмір де сүрер ме екенсің?

b)

Шаруа жиып кенеліп,

Тең құрбыңмен теңеліп,

Бала сүйіп, мал жиып,

Керсеніңе бал құйып,

Өмір де сүрер ме екенсің?

c)

Керсеніңе бал құйып,

Өмір де сүрер ме екенсің?

Шаруа жиып кенеліп,

Тең құрбыңмен теңеліп,

Бала сүйіп, мал жиып,

27.

Өлең жолдарының жалғасын тап.

Бадана көз тоғыз тор...

a)

Өмір де сүрер ме екенсің?

b)

Жау қашырар ма екенсің?

c)

Сұғыңсаң тояр ма екенсің?

d)

Сауыт киер ме екенсің?

28.

Автор тарапынан Ақтанға қай өлең жолында қолдау көрсетуі байқалады?

a)

Күрек тісін қасқайтып

Сұлу сүйер ме екенсің?

b)

Ел шаңына ере алмай,

Сол бойы кетер ме екенсің?

c)

Қажыма, Ақтан, қажыма,

Жетерсің, әлі жетерсің.

d)

Түтінін үзбей оқ атып,

Жау қашырар ма екенсің?

29.

Дулаттың ойынша Жігіттің даңқын шығарып, оны дегеніне жеткізетін бір-ақ жол бар. Ол қай жол?

a)

Елінің бірлігі жолында жанын беру

b)

Халқының абыройы үшін билікке ұмтылу жолы

c)

Өзінің болашағы үшін білім алу жолы

d)

Ел мақсаты үшін жан аямай күресу жолы

30.

Дулат өлеңінің астарында қандай ой бар?

a)

Батыр ұлдарымыздың ата-анасына қамқор болғанын қалайды

b)

Ақын батыр ұлдарымыздың асқан білімді, әрі шебер болғанын қалайды.

c)

Ақын болашақ ұрпақ еркін өмір сүруі үшін Ақтан секілді батыр ұлдарымыз кең байтақ жерді қорғап қалғанын қалайды

31.

Дулат Бабатайұлы дүниеге келді?

a)

1948 жылы Шығыс Қазақстан облысы Зайсан ауданында

b)

1841 жылы Қостанай облысы Затабол ауданында

c)

1924 жылы Алматы облысы Райымбек ауданы Қостөбеде

d)

1802 жылы Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Сандықтас деген жерде

32.

"О, Ақтан жас, Ақтан жас" өлеңі кімге арналған?

a)

Тіленші балаға

b)

Кішкентай балаға

c)

Жетім балаға

d)

Қозышы балаға

33.

Ақынның шығармалар жинағы қалай аталады?

a)

Ата қоныс

b)

Өсиетнама

c)

Балалық шаққа саяхат

d)

Таңдамалы

34.

Дулат Бабатайұлы мұраларын алғашқы жеткізушілердің бірі?

a)

Байділдә деген кісі

b)

Баймұрат деген кісі

c)

Байтөре деген кісі

d)

Баймұқан деген кісі

35.

Бадана дегеніміз ....

a)

бадырайған үлкен көз

b)

батырлар соғыста киетін, оқ өтпейтін болат сауыт

c)

ағаштан дөңгелектеп істеген үлкен шара, тегене

d)

оқ, найзадан сақтану үшін денеге киетін торкөзді кіреуке

36.

Сұғыну дегеніміз ....

a)

көзін бадырайту

b)

соғысқа дайындалу

c)

бір нәрсеге жан салып кірісу, аянбау

d)

оқ, найзадан сақтану

37.

Ақынның мысал өлеңдерінің қатарын көрсет

a)

"Атымтай жомарт", "Әке мен бала"

b)

"Алтын шеттеуік", "Түлкі мен арыстан"

c)

"Егіннің бастары", "Адамдық диқаншысы"

d)

"Бір патшаның бір кезде", "Сары шымшық", "Шымшық пен бөдене"

38.

Ақын "Сұлу сүйер ме екенсің? Сауыт киер ме екенсің?" деп, баланың ......

a)

өзі армандаған оқуына барып білім алуын қалайды

b)

елін қорғайтын батыр болуын қалайды, жетімдіктен қол үзіп, жақсы өмірге жететініне сенім білдіреді

c)

ауыл адамдардың арасындағы кекілжіңнің оң шешім табатынына сенім артады

d)

тұлпардың иесі келетінін болжап біледі

39.

Теңеу дегеніміз ....

a)

оқиғалардың рет-ретімен баяндалып, байланысып, тұтас желіс құруы

b)

затты немесе құбылысты шамадан тыс асырып айту тәсілі

c)

көркемдеп суреттеуде затты, құбылысты екінші бір затпен, құбылыспен салыстырып бейнелеу

d)

заттың, құбылыстың сипатын, сапасын айқындайтын суретті сөз

40.

Эпитет дегеніміз ....

a)

оқиғалардың рет-ретімен баяндалып, байланысып, тұтас желіс құруы

b)

затты немесе құбылысты шамадан тыс асырып айту тәсілі

c)

көркемдеп суреттеуде затты, құбылысты екінші бір затпен, құбылыспен салыстырып бейнелеу

d)

заттың, құбылыстың сипатын, сапасын айқындайтын суретті сөз