WorksheetsТүрік қағанаты туралы тест
Total questions: 74
Worksheet time: 37mins
Қытай деректерiнде түркілерге қатысты алғашқы мәлiметтер қай жылдан бастап кездеседі?
542 ж.
545 ж.
546 ж.
547 ж.
Түрiк қағанатының iштей қуатты және көршiлер үшiн қаһарлы болған мерзімі:
VI ғ. 20-50-жж.
VI ғ. 50-80-жж.
VI ғ. 30-60-жж.
VI ғ. 60-90-жж.
Түрiк мемлекетiндегі қарапайым халық:
бұдун
атабектер
тат
тұдун
Қай жылы Бумын түркі елiнiң қағаны болып жарияланды?
542 ж.
552 ж.
546 ж.
548 ж.
VI ғ. 60-жж. Түрiк қағанаты қарым-қатынас жасаған iрi мемлекеттер:
Иран, Орыс мемлекеті, Хазар
Қытай, Кушан, Хорезм
Иран, Қытай, Жапония
Қытай, Иран, Византия
Орталық Азияда Түрiк қағанаты пайда болды:
Бумынның жужандарды талқандағаннан кейін
Иштемидің эфталиттерді бағындырғаннан кейін
Мұқанның билікке келуімен
Қытйада Тан әулеті құлағаннан кейін
Түрiк қағанатының негiзiн қалаушы
Мұқан
Шегу
Тон
Бумын
Түрік қағанытының Ұлы қаған ордасы орналасты:
Алтайда
Жайық бойында
Сырдарияның төменгі ағысы бойында
Жетісуда
Еділ бойында
VI ғ. 70-жж.Түрiк қағанатының нығайған кезіндегі алып жатқан жері:
Маньчжуриядан Босфорға дейiн
Алтайдан Дунайға дейін
Каспийдің сол жақ жағалауларынан Жерорта теңізіне дейін
Еділ мен Жайық аралығы
Сарыарқа мен Жетісу
Түрік қағанатының екіге бөлінген уақыты:
603 ж.
614 ж.
625 ж.
606 ж.
615 ж.
Қытай жылнамаларындағы деректер бойынша, «шегара (Ұлы қорған) сыртындағы барлық иелiктердiң зәресiн ұшырды»:
Шегу қаған
Тон қаған
Иштемиқаған
Қара-Еске қаған
Мұқан қаған
568 жылы Византияға Түрік қағанатының елшiлiгiн басқарып барған түркі елшісі:
Маниах
Земарх
Арслан
Қара Еске
Әли
VI ғ. 80-жж. соңында түркілер Парсы елімен одақтасып талқандаған Оңтүстік Қазақстан мен Орталық Азиядағы қуатты мемлекет:
Эфталиттер мемлекеті
Кушан патшалығы
Тан империясы
Жужандар
Византия
Бумын қаза болғаннан кейін Түрік қағаны болған
Иштеми
Қара -Еске
Мұқан
Тобо
Анағұй
Қай қаған тұсында түркiлер әскери жағынан қуатты империяға айналды?
Тардуш қаған
Тон қаған
Иштеми қаған
Қара-Еске қаған
Мұқан қаған
Түрік қағанатында билiк тобын құраған ақсүйектер:
«Янычарлар»
«Елтеберлер»
«жазғыштар»
«Бектер»
«Ерлер»
Түрiк тарихының ерте кезеңi туралы негiзгi білім көзiне айналған деректер:
Қытай деректері
Парсы деректері
Грек деректері
Рим императорларының жылнамалары
«Авеста» кітабы
Түрiк қағанатында Мұқан қаған билік еткен жылдар:
553-572 жж.
535-542 жж.
545-580 жж.
573-591 жж.
553-555 жж.
Түрік қағаны шыққан ру:
ашина
барлас
қият
маңғыт
алаш
Түрік қағаны шыққан ру:
ашина
барлас
қият
маңғыт
алаш
Түрік қағанының ордасында болған Византия елшiсi:
Маниах
Земарх
Константин
Нестор
Түркі қағандары орасан зор кіріс алды:
Ұлы Жiбек жолының едәуір бөлігіне ие болғаннан кейін
Эфталиттер мемлекетін жаулап алғаннан кейін
Византиямен сауда келімін жасағаннан кейін
Гректерді бағындырғаннан кейін
Парсылардың жеңілісінен кейін
Түркілер мен Византия арасында кімдерге қарсы әскери-сауда келiсiмi жасалды?
арабтарға
маньчжурларға
римдіктерге
парсыларға
готтарға
Түрік қағанатында жаңа билеушінің сайлану тәртібі:
Қағанның ең кіші ұлы мұрагер саналды
Билік әкеден үлкен ұлына көшті
Бұрынғы қағанның інісі билік басына отырғызылды
Билеуші әулеттің жасы жағынан ең үлкені сайланды
Қағанат құрамындағы тайпалардың көсемдері арасынан сайланды
Түркілердің жужан қағанына төлеген салығы:
темір
жібек
төрт түлік мал
бағалы аңдар терісі
алтын
Қытай деректерi бойынша, түркілер алғашқы кезде өмiр сүрген территориясы:
Қытай шегарасының батысы, Алтай тауларының етегi
Қытайдың оңтүстігі
Қытайтың солтүстік шегарасы, Маньчжурия
Каспий мен Жерорта теңіздерінің аралығы
Гималай тауларының етегі
Византиямен тұрақты сауда және дипломатиялық байланыстар орнағандығын растайды:
Қытай деректері
Христиан шіркеулерінің қирандары
VI ғ. византиялық теңгелер
Түрік шонжарларының христиан дінін қабылдауы
Византиядан табылған түрік теңгелері
Парсылар түркілерге үлкен көлемде алым төлеуге міндеттенді:
Эфталиттер мұрасын бөлгеннен кейін
Каспий жағалауларын бергені үшін
Қытайлықтарды бағындырғаны үшін
Парсы шығанағын гректерден босатқаны үшін
Македон соғыстарында әскери көмегі үшін
Түрік қағанатының дағдарысқа ұшырау себептерінің бірі
сұрапыл жұт
парсылармен соғыс
Ұлы Жібек жолының жойылуы
қарамағындағы тайпалардың бой көтеруі
эфталиттер мемлекетінің күшеюі
Қай сөзді зерттеушiлердің бір тобы «текті қасқыр», ал басқалары «аспаннан жаратылған» деп түсiндiреді?
«бөрі»
«шад»
«елхан»
«ашина»
«қаған»
Түрік қағанатында «ер» (жауынгер) атағын иелену шарты:
Ақсүйек тобынан болу
Инициациядан өту
15-жасынан асқан бозбалаларға берілді
Соғыста ерлік көрсету
Жекпе-жекте 10 қарсыласты жеңу
Дипломатиялық жолмен Түрік қағанатының ыдырауына қол жеткізген мемлекет:
Қытай
Парсы мемлекеті
Византия
Авар қағанаты
Рим империясы
Ұлы Далаға жататын кең-байтақ аумақ:
Әмудария мен Сырдария аралығындағы жер
Балқаштың оңтүстігіндегі Жетісу
Еділ мен Жайық өзендерінің аралығы
Алтайдан Қара теңізге дейінгі жер
Дунайдан Днестрге дейінгі аумақ
Кімнің тұсында Батыс Түрік қағанаты түпкілікті жеке мемлекетке айналды?
Тоныкөк
Тардуш
Ешбар Елтеріс
Елтеріс атанған Құтлық
Шегу
Бiлге қаған Шығыс Түрiк қағанатының билеушiсi болды:
716 жылы
725 жылы
738 жылы
762 жылы
703 жылы
Батыс Түрік қағанатында сот істерін атқарушылар:
Бектер
Бұрықтар мен тархандар
Уәзірлер
Қара бұдундар
Басқақтар
Батыс Түрік қағанатының үстем тайпалары:
қырғыз, оғыз, ұйғыр, үйсін
үш жікіл, үш бескіл
дулу мен нушеби
30-дан астам теле тайпасы
бұлақ, көкеркін және тухси
Батыс Түрік қағанатында «он тайпа»- «он оқ бұдун» жүйесін енгізді:
Ешбар Елтеріс
Білге
Тардуш
Шегу
Тон
Батыс түркілерінің өз мемлекетін құруының саяси себебі:
Қаған әулеттерінің дербес билікке ұмтылуы
әр өлкенің шаруашылық ерекшелігі
Тан империясының қысымы
Византиямен сауда келісімі
Парсылармен соғыстағы жеңісі
Батыс Түрік қағанатының жазғы ордасы:
Суяб
Сығанақ
Мыңбұлақ
Күнгіт
Янгикент
Батыс Түрік қағанатында яғбу, шад, елтебер сияқты лауазымдар кімдерге тиесілі?
Қағанатты басқарушыға
Қаған әулетінен шыққандарға
Қарапайым халыққа
Салық жинаушыларға
Сот ісі
Батыс түрік қағанатының аумақтық өзегі:
Жетісу
Еділдің жоғарғы ағысы
Ертістің төменгі ағысы
Алтай
Мауранахр
Орталық биліктің әлсірегенін пайдаланып, Батыс түркілерден бөлінген тайпалар:
Еділ бұлғарлары, хазарлар мен қимақтар
Оғыздар, қыпшақтар, қияттар
Қоңыраттар, үйсіндер, дулаттар
Монғолдар, барластар
Саманилер, парсылар, соғдылар
Батыс Түрік қағанаты өркендеген кезең - Шегу мен Тон-ябғу қағандар билік еткен уақыт:
VII ғ. І жартысы
VII ғ. ІІ жартысы
VIІI ғ. І жартысы
VІII ғ. ІІ жартысы
VI ғ. ІІ жартысы
Тон-ябғу тұсында Батыс Түрік қағанатының барлық иелiктеріне жiберiлген қағанның өкілдері:
Таттар
Тұдундар
Елтеберлер
Бұдундар
Ябғулар
Бiлге қаған және оның iнiсi Күлтегiн тұсында қайта өркендеген мемлекет:
Қарлұқ қағанаты
Батыс Түрік қағанаты
Шығыс Түрік қағанаты
Ұйғыр қағанаты
Түргеш қағанаты
Батыс Түрік қағанаты ыдырап, Қазақстанның батысында қалыптасқан мемлекет:
Оғыз мемлекетi
Қимақ қағанаты
Түргеш мемлекетi
Қарлұқ қағанаты
Хазар қағанаты
Шығыс Түрік қағанатының тарихи мерзімі:
682-744 жж
603-704 жж
630-756 жж
704-756 жж
625 -720жж
Батыс Түрік қағанатының қоғамындағы «қара бұдундар»:
отырықшы бағынышты халық
әскерлер
ерiктi малшылар
саудагерлер
қолөнерші
Шығыс Түрiк қағанатының жері:
Жайық бойы
Моңғолия
Қаратау баурайы
Талас аңғары
Шу бойы
Батыс Түрік қағанатының тарихи мерзімі
682-744 жж
603-704 жж
630-756 жж
704-756 жж
625 -720 жж
VI-VIII ғғ. Шу алқабында түркі, соғды, сириялықтар мен парсылар қоныстанған iрi қалалар мен қоныстар саны:
10-ға жуық
20-ға жуық
30-ға жуық
40-ға жуық
50-ға жуық
Батыс Түрiк қағанаты шаруашылығының Шығыс Түрiк қағанатындікінен өзгешелігі:
Жартылай көшпелі мал шаруашылығы болмады
Үш танапты егін шаруашылығы өркендеді
Түйе өсіру басым болды
Жылқы мен қой аз өсірілді
Көшпелi және отырықшы-егiншiлiктiң бiртұтас жүйесi дамыды
Түркі қоғамында ұлы әмiршi, билеушi, әскери қолбасшы және барлық жердiң иесi:
Қаған
Шах
Патша
Сұлтан
Хан
Батыс Түрік қағанатының негізі - «он тайпа» алып жатқан жер:
Тарым, Әмудария өзендерінің аралығы
Қаратау тауларынан Жоңғарияға дейін
Есіл мен Ертіс өзендерінің жоғарғы ағысы аралығы
Жетісу аймағында
Жайық пен Жем өзендерінің аралығы
Батыс-Түрік қағанатының орталықтары:
Күнгіт, Сығанақ
Суяб, Мыңбұлақ
Тараз, Алмалық
Карантия, Имақия
Баласағұн, Отырар
744 жылы Шығыс Түрік қағанатын талқандаған бiрiккен одақ:
ұйғыр - қарлұқ
түргеш - араб
қытай - жужан
бұлғар - печенег
найман-
Халқы «он оқ тайпа одағына» біріккен ортағасырлық мемлекет:
Оғыз мемлекетi
Қимақ қағанаты
Түргеш қағанаты
Қарлұқ қағанаты
Батыс Түрік қағанаты
Батыс Түрік қағанатындағы дағдарыстың басты себебi:
Дулу және нушеби одағы арасындағы билiк үшiн күрес
Сары түргештер мен қара түргештер арасындағы күрес
Жергілікті аймақтардағы шадтардың күшейіп, бағынбауы
Ұзаққа созылған жұт
Шығыстан Таң империясының жорықтары
Ашина әулетi өмiр сүруiн тоқтатты:
Шығыс Түрік қағанаты құлауымен
Батыс Түрік қағанаты құлауымен
Түрік қағанаты құлауымен
Түргеш қағанаты құлауымен
Қарлұқ қағанаты құлауымен
Түркі қағандарының жаулап алынған жерлердегі саясаты:
Салық алумен шектелді
Тәңiрге табыну дінін таратты
Жергілікті билеушілерді ауыстырды
Әскерге алу тәртібі орнатылды
«Он оқ бұдун» жүйесін енгізді
Бiлге қағанның Қытаймен соғысының нәтижесі:
Іле алқабы Түрік қағанатына қосылды
Түрік қағанатының шығыс шегарасы ұлғайды
Қытай императоры Түрiк ордасына оқ-дәрі жiбердi
Таң империясы жыл сайын салық төлеуге мәжбүрленді
Қытай императоры Түрiк ордасына үлкен көлемде жiбек жiбердi
Бiлге мен Күлтегiнге арналған құлпытастар орнатылды:
Есіл өзенi маңында
Ертіс өзенi маңында
Енисей өзенi маңында
Әмудария өзенi маңында
Шығыс Түрiк қағанаты Орталық Азияны бағындырды:
Қапаған қаған тұсында
Бiлге қаған тұсында
Күлтегiн қаған тұсында
Сұлық қаған тұсында
Шегу қаған тұсында
Қытай шежiрешiсi: «Батыс варварлары ешқашан дәл осындай қуатты болған жоқ», - деп жазды:
Үшлік билiгi туралы
Ешбар Елтеріс билiгi туралы
Тардуш билiгi туралы
Шегу билiгi туралы
Тон -ябғу билiгi туралы
VII ғасырда Жетiсуда сауда мен қолөнердің дамығанын көрсетеді:
Қытай саяхатшысының жазбалары
Византиялық теңгелер
Парсы саяхатшысының жазбалары
Рим саяхатшысының жазбалары
Теңге қорытатын пештердің қалдықтары
Орталық Азия мемлекеттерiнде Батыс Түрік қағанатының қатаң бақылауы орнықты:
Тардуш тұсында
Ешбар Елтеріс тұсында
Тон-ябғу тұсында
Шегу тұсында
Үшлік тұсында
Батыс Түрiк қағанатынан бөлініп, Төменгi Едiл бойы мен Солтүстік Кавказдың шығысында құрылған мемлекет:
Хазар қағанаты
Қимақ қағанаты
Оғыз мемлекетi
Түргеш мемлекетi
Қарлұқ қағанаты
Батыс Түрік қағанатының өзіне қаратқан аумағы:
Алтай тауынан Каспий теңізіне дейін
Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан
Батыс Алтай, Тарбағатай, Алакөл ойпаты
Сырдарияның орта ағысы, Арал бойы, Маңғыстау
Қаратаудан Жоңғарияға дейін
Батыс Түрік қағанатыныңы ыдырауы барысында қалыптасқан мемлекеттердің бірі - Қимақ қағанатының жері:
Солтүстiк-шығыс және Орталық Қазақстан
Жетiсу
Қазақстанның батысы
Сарыарқа
Арал мен Каспий аралығы
Түркілер қоғамында «тат» деп кімдерді атады?
Салық жинаушыларды
Отырықшы бағынышты халықты
Малшыларды
Тайпа көсемдерін
Шонжарларды
Батыс Түрік қағанатының қысқы ордасы Суяб қаласы орналасты:
Әмудария өзені бойында
Тарым өзені бойында
Іле өзені бойында
Есіл өзені бойында
Шу өзені алқабы
682 жылы Қытаймен соғыс барысында өздерiнiң мемлекетiн қайта құрды:
Түргештер
Батыс түріктер
Византия
Ұйғырлар
Шығыс түркілер
Л.Н. Гумилевтің зерттеуінше, Иштеми өлгеннен кейін билікке келген қаған:
Мұқан
Шегу
Тон
Бумын
Тардуш
