wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Топырақ

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Топырақтың гумус көрсеткіштерінің жүйелерін ұсынған ғалымдар:

a)

Л.И.Гришина, Д.С.Орлов (1977)

b)

Высоцкий Г.Н. (1962)

c)

Л.И.Праслав, М.А.Глазовская (1960)

d)

Н.М.Сибирцев, П.А.Костычев (1970)

e)

В.В.Доокучаев шәкірттерімен (1765)

2.

Топырақ түзетін негізгі неше фактор қажет?

a)

6

b)

5

c)

4

d)

2

e)

3

3.

Гумус дегеніміз не?

a)

микроорганизмдер органикалық заттардан күрделі топырақ шіріндісін түзеді

b)

гумустың микроорганизмдерге қатынасы жоқ

c)

гумусты тек өсімдік қалдықтары ғана түзеді

d)

гумуста микроорганизмдер мекен еткендіктен

e)

микроорганизмдер гумусты топыраққа айналдыруда

4.

Микроорганизмдердің биологиялық массаларының мөлшері?

a)

10-15 г/м²

b)

3-5 г/м²

c)

0,01-0,02 г/м²

d)

12-15 г/м²

e)

10-12 г/м²

5.

Топырақ түзілу процесі қалай аталады?

a)

геологиялық айналым мен биологиялық айналымның ұштасуынан

b)

тек геологиялық айналым арқылы

c)

биологиялық кіші айналым арқылы

d)

геологиялық және биологиялық айналымның ұштаспауынан

e)

физикалық және химиялық процестер нәтижесінде

6.

Микробиологиялық процестердің қуатты жүруіне, топырақтың ..... құрамы әсер етеді:

a)

механикалық

b)

органикалық

c)

құнарлы

d)

беткі қабатындағы гумус

e)

микроорганизмдер

7.

Біздің планетамыз секунд сайын күн сәулесінен қанша каллория энергия мөлшерін алады?

a)

4,5х10·13

b)

4,5х10·3

c)

1,9х10·10

d)

3,6х10·19

e)

2,5х10·12

8.

Топырақ микроорганизмдері құнарлылықтың негізгі қандай көзіне байланысты болады:

a)

органикалық қосылыстардың минералдары

b)

химиялық элементтің қатынасуы

c)

биологиялық азотфиксация

d)

1-ші және 3-ші жауабы

e)

барлық жауап дұрыс

9.

Топырақтағы физикалық белсенді ұшпа байланыс:

a)

итилен, итиланин

b)

калий

c)

кальций

d)

фосфат

e)

магний

10.

Біздің планетамыздағы күн сәулесінен алынатын энергия мөлшері нешеге бөлінеді?

a)

2

b)

4

c)

3

d)

5

e)

6

11.

Органикалық заттардың қатысуымен неше пайыз көмірқышқылы газы микробтардан пайда болады?

a)

90%

b)

100%

c)

70%

d)

75%

e)

25%

12.

Метатрофты және сапрофитті организмдер немен қоректенеді?

a)

жануарлардың өлекселерімен

b)

өсімдіктермен

c)

жануарлармен

d)

балдырлармен

e)

жануарлар және өсімдіктермен

13.

Гетеротрофты микрооргаанизмдер 2-ге бөлінеді, оларды ата?

a)

нетатрофты және паратрофты

b)

лейкотрофты және монотрофты

c)

паратрофты және метатрофты

d)

мезатрофты және газотрофты

e)

нитотрофты және лейкотрофты

14.

Топырақ түзуде биосинтездің айналым реакциясына қатысады:

a)

минералды шөгінділер

b)

топырақтар

c)

микробтар

d)

құмдар

e)

су

15.

Гетеротрофты микроорганизмдер нешеге бөлінеді?

a)

2

b)

3

c)

5

d)

4

e)

6

16.

Табиғаттағы өлі қалдықтарды ыдыратудағы рөлі өте зор микроорганизмдер?

a)

гетеротрофты

b)

автотрофты

c)

мезотрофты

d)

лизотрофты

e)

барлығы дұрыс

17.

Өсімдікті жабдықтауда топырақта кездесетін элементтер:

a)

фосфор мен калий

b)

фосфор

c)

кальций және калий

d)

магний және калий

e)

фосфор мен магний

18.

Зат алмасу процесінде түзілетін көмірқышқылды пайдалана алатын организм?

a)

автотрофты

b)

мезотрофты

c)

гетеротрофты

d)

аутотрофты

e)

барлығы дұрыс

19.

Топырақта минералдың болуы өсімдіктің қай жүйесіне байланысты жүреді?

a)

тамыр

b)

сабақ

c)

жапырақ

d)

бұта

e)

гүл

20.

Гетеротрофты организмдерге нелер жатады?

a)

шіріту бактериялары, ауру туғызушы микробтар

b)

микробтар

c)

балдырлар

d)

бактерия

e)

шіріту бактериялары мен саңырауқұлақтар

21.

Көміртегінің сіңіруіне қарай микроорганизмдерқандай топтарға бөлінеді?

a)

автотрофты және гетеротрофты

b)

анаэробты және аэробты

c)

аэробты және автотрофты

d)

гетеротрофты және аэроббты

e)

мезотрофты және анаэробты

22.

Көміртегіні сіңіруіне қарай микроорганизмдер неше топқа бөлінеді?

a)

2

b)

5

c)

3

d)

4

e)

6

23.

Метаболизм дегеніміз не?

a)

микроорганизмдердің клеткасына келіп түскен қоректік заттар

b)

азоттың физикалық ыдырауы

c)

қоректік заттардың клеткада ыдырауы

d)

қоректік заттардың жиналуы

e)

барлығы дұрыс

24.

Метаболизм тіршілігіне қажетті ең басты процесс:

a)

катаболизм және анаболизм

b)

анаболизм және метаболизм

c)

катаболизм және монобализм

d)

зат алмасушылар

e)

барлық жауап дұрыс

25.

Организмдердің клеткаға келіп түскен қоректік заты қалай аталады?

a)

метаболизм

b)

катаболизм

c)

метаболизм

d)

биосинтез

e)

анаболизм

26.

Катаболизм дегеніміз не?

a)

заттардың қоректік (көмірсулар, майлардың және белоктардың) тотығу жолындағы ыдырау процесі

b)

қоршаған ортадағы жай қосылыстардың макромолекулалар синтезі

c)

зат айналу процесі

d)

зат алмасу процесі

e)

дұрыс жауап жоқ

27.

Биосинтез дегеніміз не?

a)

қоршаған ортадағы жай қосылыстардың макромлоекулалар (нуклеин қышқылы, белоктар, полисахаридтер) синтезделеді

b)

қоректік заттардың тотығу жолындағы ыдырау процесі

c)

катаболизм мен биосинтез процесі

d)

барлығы дұрыс

e)

дұрыс жауабы жоқ

28.

Гетеротрофты организмдерге қандай микроорганизмдер жатады?

a)

тағамдық заттарды бүлдіретін микроорганизмдер

b)

тағамдық заттарды реттейтін микроорганизмдер

c)

тағамдық заттарды түзетін микроорганизмдер

d)

тағамдық заттардың құрамын толықтыратын микроорганизмдер

e)

тағамдық заттарды сақтауға көмектесетін заттар

29.

Паратрофты организмдердің көбею процесі:

a)

тек тірі организм белоктарында

b)

белоктардың барлағында

c)

тек тірі организмде

d)

белоктарда

e)

белоктың туындыларында

30.

Ферменттерді алғаш ашқан орыс ғалымы:

a)

Кирхов

b)

Чехов

c)

Сагитов

d)

Орлов

e)

Мусаинов

31.

Ауыр метал тұздылығы цианоамид қосылысы және формальдегид ферменттерінің қызметін нашарлататын зат:

a)

ингибитор

b)

катализатор

c)

метатрофтар

d)

паратрофтар

e)

мезатрофтар

32.

Биологиялық катализатор қай ғасырда ашылды?

a)

19 ғасыр

b)

21 ғасыр

c)

20 ғасыр

d)

18 ғасыр

e)

17 ғасыр

33.

Орыс ғалымы Кирхов 19 ғасырдың бас кезінде ашқан ферменті қалай аталады?

a)

биологиялық катализатор

b)

гетеротрофты катализатор

c)

анаэробты катализатор

d)

аэробты катализатор

e)

барлығы дұрыс

34.

Қоршаған ортадағы жай қосылыстардың макромолекулалар (нуклеин қышқылдары, белоктар, полисахаридтер және т.б.) синтезделуі:

a)

биосинтез

b)

полисинтез

c)

метосинтез

d)

мезосинтез

e)

барлығы дұрыс

35.

Метаболизм тіршілігіне қажетті ең басты процесс нешеге бөлінеді?

a)

2

b)

4

c)

5

d)

3

e)

6

36.

Органикалық заттардың қатысуымен 90 пайыз көмірқышқыл газы микробтардан пайда болып, жоғары дәрежедегі ағзалар мен адамдардың тыныс алуына қанша пайызы жұмсалады?

a)

10%

b)

15%

c)

90%

d)

20%

e)

35%

37.

Гетеротрофты организмдер неше топқа бөлінеді?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

e)

Бөлінбейді

38.

Паратрофтық органикалық көбею процесі:

a)

тірі организм белоктарында

b)

нуклеин қышқылдарында

c)

тек белоктарда

d)

тек тірі организмде

e)

тірі организм липидтерінде

39.

Қоректік заттардың (көмірсулар, майлар, белоктар) тотығу жолындағы ыдырау процесі:

a)

катаболизм

b)

биосинтез

c)

автотрофтық

d)

дұрыс жауап жоқ

e)

анаболизм

40.

Микроорганизмдердің клеткаға келіп түскен қоректік заттары:

a)

метаболизм

b)

анаболизм

c)

катаболизм

d)

зат қоры

e)

крахмалл

41.

Катализатор қай ғасырдан бастап ашылды?

a)

19 ғасыр

b)

20 ғасыр

c)

18 ғасыр

d)

15 ғасыр

e)

17 ғасыр

42.

Бактериялар сыртқы пішініне қарай қанша топқа бөлінеді?

a)

3

b)

2

c)

4

d)

5

e)

Бөлінбейді

43.

Нағыз ядролы организмдерді қалай атаймыз?

a)

эукариоттар

b)

прокариоттар

c)

бактериялар

d)

вирустар

e)

коккалар

44.

Эукариоттарға қайсылары жатады?

a)

саңырауқұлақтар, бактериялар

b)

вирустар, бактериялар

c)

көк-жасыл балдырлар

d)

қарапайымдылар

e)

бактериялар, қарапайымдылар

45.

Шар тәрізді бактерия клеткасының диаметрі қанша микрон?

a)

1-2 мкр

b)

2-3 мкр

c)

1-1,5 мкр

d)

1-1,3 мкр

e)

3 мкр

46.

Табиғаттан табылған микроорганизмдердің ұсақ формалары қалай аталады?

a)

ультрамикробтар

b)

бактериялар

c)

вирустар

d)

микрококтар

e)

сарциналар

47.

Бактериялар қалай көбейеді?

a)

жыныссыз, жай бөліну арқылы

b)

жынысты

c)

мейоз арқылы

d)

митоз арқылы

e)

бөліну арқылы

48.

Актиномициттердің топырақтағы маңызы?

a)

органикалық қалдықтарды ыдыратады

b)

тыңайтқыш түрінде қолданылады

c)

өсімдік өнуіне жағдай жасайды

d)

органикалық затты түзеді

e)

ешқандай маңызы жоқ

49.

Вирустарды алғаш рет зерттеген орыс ғалымы?

a)

Д.И.Ивановский

b)

А.В.Левенгук

c)

А.Кирхер

d)

И.И.Мечников

e)

Н.Д.Гамалея

50.

Вирустар топаырақта көбейеді ма?

a)

көбеймейді

b)

көбейеді

c)

аздап көбейеді

d)

көбеюі мүмкін

e)

тек сақталады