wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ұлы жібек жолы, Түркі мәдениеттері

Total questions: 97

Worksheet time: 49mins

Name
Class
Date
1.

Ұлы Жібек жолының негізін қалаған императоры:

a)

Ин Чжен

b)

Янь Цзянь

c)

У-Ди

d)

Гуансюй

2.

Жібек жолымен қытайлықтар Орталық Азиядан алдырды:

a)

фарфор мен шыны ыдыстарды

b)

асыл тастарды

c)

асыл тұқымды жылқы мен түйелерді

d)

пілдер мен тотықұстарды

3.

Ортағасырларда көпестерді қорғайтын заңдар қабылдаудың себебі:

a)

көшпелілікті дамыту үшін

b)

өзге мемлекеттерге елшілік жіберу үшін

c)

өзге мемлекеттердің мәдениетімен танысу үшін

d)

баж салықтарынан айырылмау үшін

4.

ХIХ ғасырда Ұлы Жібек жолы өзінің атауы ұсынған немiс ғалымы:

a)

Томсен

b)

Г.Дерфер

c)

Жан Поль Ру

d)

фон Рихтгофен

5.

Қытай императоры У-Дидің Батыс елдеріне елшілік жіберген уақыты:

a)

б.з.б. 148 ж

b)

б.з.б. 168 ж

c)

б.з.б. 158 ж

d)

б.з.б. 138 ж

6.

Ертеде  алтынмен бірге халықаралық валюта міндетін атқарған аса бағалы тауар:

a)

жібек

b)

бағалы аң терісі

c)

тауыс қауырсыны

d)

күміс

7.

Ұлы Жiбек жолының тұрақты дипломатиялық және сауда желісі ретінде жұмыс істей бастаған мерзімі:

a)

ІV ғ

b)

ІІІ ғ

c)

б.з.б. ІІ ғ

d)

V ғ

8.

.«Лазурит пен нефрит»жолының бағыты:

a)

Хуанхэден басталып, Қашғария мен Ферғанаға

b)

Самарқан мен Бұхарадан Византияға

c)

Шығыс Түркістаннан Иран, Мысыр, Қытай мен Сирияға

d)

Рим мен Грекия елдерінен Шығыс Еуропаға

9.

Ұлы Жiбек жолы бойымен халықаралық сауданың жоғары деңгейде дамыған кезең

a)

ІХ-ХІІІ ғ басы

b)

ІV-VІ ғғ

c)

ХІІ-ХІV ғғ

d)

ХІІІ-ХІV ғғ

10.

Қарлұқ билеушісі ордаларының бірі:

a)

Мыңбұлақ

b)

Күнгіт

c)

Битөбе

d)

Қоялық

11.

ІІ–V ғасырларда Ұлы Жібек жолы шығыстағы өзен:

a)

Сырдария

b)

Әмудария

c)

Шу

d)

Хуанхэ

12.

Халықаралық сауданы зерттеуде маңызды дереккөздер болып табылатын күміс көмбе табылған қала:

a)

Тараз

b)

Талхиз

c)

Сығанақ

d)

Отырар

13.

Сайрам деп аталатын ортағасырлық қала:

a)

Тараз, Күнгіт, Сығанақ

b)

Алмалық, Ілебалық, Қоялық

c)

Сауран, Жент, Ашнас

d)

Құлан, Мерке, Суяб

14.

Батыс Түрік қағанаты мен Византияның әскери-сауда одағынана байланысты  VI–VІІІ ғасырларда Ұлы Жібек жолының негізгі бөлігі айналып өткен мемлекет:

a)

Иран

b)

Сирия

c)

Қытай

d)

Үндістан

15.

Түргеш, қарлұқ, кейін қарахандықтардың экономикалық және мәдени орталығы болған Талас алқабындағы қала:

a)

Янгикент

b)

Тараз

c)

Мерке

d)

Баласағұн

16.

Қытайдан Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан арқылы Батысқа өткен жол қызу тіршілікке толы болды:

a)

ІV-ХІІ ғғ

b)

VІ-ХІІІ ғғ

c)

V-Х ғғ

d)

VІІІ-ХVІ ғғ

17.

Ұлы Жібек жолының Талхиз қаласынан шыққан  оңтүстiк тармағының бағыты:

a)

Есік, Түрген арқылы Іле өзені өткеліне

b)

Ертіс арқылы Енисейдегі қырғыздарға

c)

Жетісу арқылы Жоңғар қақпасына

d)

Талғар өзені бойымен Қапшағай шатқалына

18.

Еңбектері бүкіл Шығыс әлемі және Батыс Еуропа медицинасына зор әсер еткен ғалымдар:

a)

Әл-Идриси мен Әл-Омари

b)

Гардизи мен Жувейни

c)

әл-Бируни мен Ибн Сина

d)

әл-Макдиси мен әл-Истахри

19.

«Жібек жолы» бағдарламасының «Ұлы Жібек жолы» атты қорытынды конференциясы ұйымдастырылған қала:

a)

Венеция

b)

Париж

c)

Лондон

d)

Берлин

20.

Ұлы Жібек жолы жұмыс істеді:

a)

ХІV ғ. дейін

b)

ХVІ ғ дейін

c)

ХV ғ дейін

d)

ХІІІ ғ дейін

21.

ХІV ғ. үшінші ширегі мен ХV ғ.басында Ұлы Жібек жолын бақылауда ұстаған мемлекет:

a)

Әмір Темір мемлекеті

b)

Алтын Орда

c)

Ноғай Ордасы

d)

Моғол мемлекеті

22.

Ұлы Жібек жолының ЮНЕСКО-ның әлемдік мұра тізіміне енгізілген жылы:

a)

2015 ж

b)

2014 ж

c)

2016 ж

d)

2018 ж

23.

Ежелгі және орта ғасырлардағы Шығыс пен Батыс мәдениетi арасындағы байланыстырушы көпiр саналған жол:

a)

Нефрит жолы

b)

Алтын жол

c)

Лазурит жолы

d)

Ұлы Жібек жолы

24.

Жібек жолымен қытайлықтар бүкіл әлемге таратқан  өздерінің ойлап тапқан жаңалығы :

a)

қағаз

b)

оқ-дәрі

c)

сейсмограф

d)

фарфор

25.

Ұлы ғұлама әл-Фарабидің отаны:

a)

Тараз

b)

Шаш

c)

Испиджаб

d)

Отырар

26.

Ұлы Жібек жолы жұмысының тоқтатылу себебі:

a)

Моңғол шапқыншылығы

b)

Қытай империясын маньчжурлардан жаулап алуы

c)

Қытай мен Үндістаннан теңіз жолының ашылуы

d)

Крест жорықтары

27.

Қазақстан тарапынан ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілген «Ұлы Жібек жолының» тарихи және археологиялықескерткіштер саны:

a)

20 дан астам

b)

15 тан астам

c)

10 нан астам

d)

30 дан астам

28.

Оңтүстік Қазақстан мен Жетісудағы қалалардың тез қарқынмен өсу себебі

a)

табиғи өсім

b)

басқа мемлекеттерден келіп қосынтанушылық

c)

араб басқыншылығы

d)

көшпелілердің отырықшылануы

29.

Қазба жұмыстары нәтижесінде, ХI–ХII ғғ. көптеген махаллалардан тұрғандығы дәлелденген Жетісу қаласы:

a)

Сарайшық

b)

Алмалық

c)

Талхиз

d)

Карантия

30.

Қазбаларға қарағанда Х–ХIІI ғасырларда өңделген кірпіштің неше түрі болған?

a)

20 ға жуық

b)

30 ға жуық

c)

40 қа жуық

d)

60 қа жуық

31.

VІІ–VІІІ ғасырларда Сырдария бойында салынған кесене:

a)

Көккесене

b)

Алаша хан кесенесі

c)

Сырлытам

d)

Арыстан-баб кесенесі

32.

Х–ХII ғасырларда қала халқы VIII–ІХ ғасырлармен салыстырғанда неше есеге өстi:

a)

2-3 есе

b)

5-10 есе

c)

50-60 есе

d)

20-30 есе

33.

Х–ХІІ ғғ. мешіт-медреселері мен моншалары, кітапханасы бар мәдениет пен ғылым орталығы ретінде даңқы шыққан қала:

a)

Баба-ата

b)

Баладж

c)

Басқамыр

d)

Отырар

34.

Х–ХІІІ ғасырлардағы суқұбыры табылды:

a)

Құйрықтөбеден

b)

Ақбешімнен

c)

Тараздан

d)

Баба-Атадан

35.

Орталық Қазақстанға, Ертiс алқабына отырықшылық және қала өмірі тараған кезең:

a)

ХІV-ХVІ ғ басы

b)

ХІІ-ХІV ғ басы

c)

Х-ХІІІ ғғ басы

d)

ХІІІ-ХІV ғ басы

36.

Кеңгір өзенінің жағасында салынған кесене:

a)

Рабиға Сұлтан бегімнің кесенесі

b)

Жошы хан кесенесі

c)

Қожа Ахмет Йассауи кесенесі

d)

Көккесене

37.

«...– үлкен қаланың атауы... Ол ең құнарлы, ағашқа, суға және тамаша бақтарға бай», – деп ортағасырлық авторлардың бірі жазып қалдырған:

a)

Испиджаб туралы

b)

Тараз туралы

c)

Баршынкент туралы

d)

Отырар туралы

38.

Қарахан күмбезді кесенесi орналасқан қала

a)

суяб

b)

Испиджаб

c)

Сайрам

d)

тараз

39.

Отырар қаласы орналасқан аймақ:

a)

Фараб

b)

Кенже

c)

Шауғар

d)

Сарайшық

40.

XIV-XV ғасырларда далалық сәулет өнерінің үлгісінде жасалған ескерткіш:

a)

Көккесене

b)

Айша бибі кесенесі

c)

Білеулі ғимараты

d)

Алаша хан кесенесі

41.

Бабажа хатун кесенесi салынған қала маңы

a)

Сайрам

b)

Испиджаб

c)

тараз

d)

Түркістан

42.

Қарағанды облысының Қаракеңгір өзені бойында орналасқан кесене:

a)

Рабиға сұлтан бегімнің кесенесі

b)

Алаша хан кесенесі

c)

Арыстан баб кесенесі

d)

Көккесене

43.

Сәулет өнерiнiң ескерткiшi Айша бибi кесенесi салынған мерзiм

a)

ІХ-Х ғғ

b)

VІІ-VІІІ ғғ

c)

ХІ-ХІІ ғғ

d)

VІ-Х ғғ

44.

XI ғасырларда сәулет өнерінде – терракота:

a)

күйдірілген кірпіш

b)

гипс

c)

әйнек плиткалар

d)

саз балшық

45.

Моншада «бiрқалыпты температура, самаладай жарық, шешiнiп, киiнуге арналған кең бөлме, қабырғаларында көркем салынған суреттер болуы тиiс» екендiгiн жазған:

a)

Ибн Сина

b)

Әл-Фараби

c)

Әл-Бируни

d)

Рубрук

46.

Моншада «бiрқалыпты температура, самаладай жарық, шешiнiп, киiнуге арналған кең бөлме, қабырғаларында көркем салынған суреттер болуы тиiс» екендiгiн жазған:

a)

Ибн Сина

b)

Әл-Фараби

c)

Әл-Бируни

d)

Рубрук

47.

Қазақ халқының ынтымағы мен бірлігін, мемлекеттілігі мен тарихын әлемге әйгілейтін ескерткіш:

a)

Көккесене

b)

Айша бибі ғимараты

c)

Ақыртас ғимараты

d)

Алаша хан кесенесі

48.

Х–ХII ғасырларда ауылшаруашылығындағы жаңалық:

a)

Теселі егіншіліктің пайда болуы

b)

Экзотикалық жемістердің көптеп өсіріле бастауы

c)

Ұш танапты егіншіліктің дамуы

d)

Суармалы егіс жүйесінің жетілдірілуі

49.

Х ғасырда iрi сауда орталығына айналған Сырдарияның төменгi ағысындағы қала:

a)

Янгикент

b)

Науакент

c)

Баршынкент

d)

Сығанақ

50.

Х–ХІІІ ғасырларда  қала тұрғындарының көшпелілерден алып жүрген тауарлары: 

a)

мата, нан, ыдыс-аяқ

b)

мал, жүн, тері, киіз, аң терісі

c)

кілем, жапқыш, төсеніштер

d)

сәбіз, анар, грек жаңғағы

51.

Ұлы Даланың барлық өңіріне апаратын сауда жолдары мен әскери бағыттар түйiскен қала:

a)

Тараз

b)

Испиджаб

c)

Отырар

d)

Науакент

52.

Х– ХІІІ ғасырдың басында айналым мен төлемнiң жаппай қолданыстағы құралы, iшкi нарықта ұсақ бөлшек сауда саласында пайдаланылды: 

a)

алтын динарлар

b)

күміс дирхамдар

c)

мыс фельстер

d)

аң терісі

53.

Х– ХІІІ ғасырдың басында ауылшаруашылығы өнiмдерiн сатуға шығаруды ұлғайтуды талап еткен жағдай:

a)

ауылшаруашылық өнімдерін Византияға сатуы

b)

көшпелілер санының өсуі

c)

қала тұрғындары санының өсуі

d)

жұт салдарынан мал санының азаюы

54.

Х– ХІІІ ғасырдың басында теңге сарайлары жұмыс iстеген Қазақстан қалалары:

a)

Сығанақ, Сайрам

b)

Үзкент, Ашнас

c)

Сарайлы, Торайлы

d)

Испиджаб, Отырар

55.

ХI–ХII ғасырдың соңынан бастап дирхемдердiң сыртын күмiспен жалатып, мыстан соға бастауының себебі:

a)

Күміс дағдарыс

b)

Мыс төңкерісі

c)

Қоланың пайда болуы

d)

Алтын дағдарысы

56.

Магистральды каналдар, субөлгiштер, суқоймалары, қыш суқұбырлары, суды көтеруге арналған қондырғылар табылған өңір:

a)

Отырар

b)

Тараз

c)

Алмалық

d)

Ашнас

57.

Деректерде «мұсылмандардың түркiлермен сауда жасау орны» деп көрсетілген қала:

a)

Испиджаб

b)

Тараз

c)

Науакент

d)

Отырар

58.

Қожа Ахмет Ясауидiң шәкiртi

a)

Сүлеймен Бақырғани

b)

Махмұд Қашқари

c)

Жүсіп Хамадани

d)

Ахмет Иүгнеки

59.

Еңбектерiн араб тiлiнде жазған ғалымдар:

a)

Ж.Баласағұни, М.Қашқари

b)

А.Иүгнеки, Қ.А.Яссауи

c)

С.Бақырғани, Әбілғазы

d)

әл-Фрабаи, әл-Бируни

60.

Х–ХII ғасырларда  исламның Орталық Азияда таралуына ықпал еттi:

a)

Қарақытайлардың саяси және әскери жетістіктері

b)

Қыпшақтардың саяси және әскери жетістіктері

c)

Қарахандықтардың саяси және әскери жетістіктері

d)

Оғыздардың саяси және әскери жетістіктері

61.

Орта ғасырларда Орталық Азия мен Қазақстанда шығармалары дiн iлiмi жөнiндегi оқулықтар ретінде қолданылған Сүлеймен Бақырғанидің халық арасында алған аты:

a)

Қадір ата

b)

Ұлы хас хажиб

c)

Хакім ата

d)

Қайырымды ұстаз

62.

Исламдағы түркi танымының негiзiн қалаушы Қожа Ахмет Ясауи шығармасы:

a)

Диуани Хикмет

b)

Құтадғу білік

c)

Хұсрау мен Шырын

d)

Әбілхайырхани

63.

Түркiлер арасында ислам мәдениетiнiң таралуына ықпал еттi:

a)

Тоқарстандағы шайқас

b)

Аңырақай шайқасы

c)

Орбұлақ шайқасы

d)

Атлах шайқасы

64.

Ортағасырлық қалаларда мешiттер мен медреселер салу iсi белсенді жүргізілді:

a)

ХІ-ХІІІ ғғ

b)

ІХ-ХІ ғғ

c)

Х-ХІІ ғғ

d)

Х-ХІ ғғ

65.

Ахмет Ясауидің алғашқы ұстазы:

a)

Арыстан баб

b)

Ж.Баласағұн

c)

С.бақырғани

d)

Жанақ ақын

66.

Түркi мәдениетiнiң «алтын ғасыры» деп аталған кезең:

a)

ІХ-ХІ ғғ

b)

ІХ-Х ғғ

c)

Х-ХІІ ғғ

d)

Х-ХІІІ ғғ

67.

Қарахандық билеуші Мұса ханның ислам дінін мемлекеттік деп жариялаған мерзімі:

a)

ІХ ғ

b)

ХІІ ғ

c)

Х ғ

d)

ХІІІ ғ

68.

Әл-Фарабидің адамның табиғаты, интеллектуалдық және этикалық жетілу, билеушінің мұраты туралы ой-тұжырымдары айтылған еңбектері:

a)

"Азаматтық саясат", "Бақытқа жету туралы"

b)

"Жүсіп Зылиқа", "Тарих-и-Рашиди"

c)

"Жами ат-тауарих", "Тарих-и Абулхайр хани"

d)

"Диуани лұғат ат-түрк", "Диуани Хикмет"

69.

Аристотельдің  барлық кiтаптары бойынша түсiнiктемелер жазған ортаазиялық ғалым:

a)

Бируни

b)

Йасауи

c)

Әл-Факих

d)

Әл-Фрабаи

70.

Қарахан хандығында  «бас уәзiр» атағын ортағасырлық ғалым:

a)

Әл-Фрабаи

b)

Бируни

c)

Ж.Баласағұни

d)

А.Йасауи

71.

Әлем ғалымдары «Әбу Райхан Бируни ғасыры» деп атады:

a)

ХІ ғ

b)

Х ғ

c)

ХІІ ғ

d)

ІХ ғ

72.

Түркiлік ортадан шыққан ұлы ғұламаларға жатпайды:

a)

А.Иүгнеки

b)

Қ.Жалайыри

c)

М.Х.Дулати

d)

Әбілғазы

73.

Түркi тiлiнде жазған қарахандықтар дәуiрiнiң ақыны :

a)

А.Иүгнеки

b)

Қ.Жалайыри

c)

Әбілғазы

d)

А.Йасауи

74.

Әл-Фарабидің  өз кезiнiң барлық бiлiмiн жүйелеп берген трактаты:

a)

"Жылнамалар жинағы"

b)

"Ғылымдардың жіктемесі туралы сөз"

c)

"Кодекс куманикус"

d)

"Масғұд кестесі"

75.

ХІ ғ. екінші ширегінде қарахандық ақсүйектер отбасында дүниеге келген ғұлама:

a)

А.Йасауи

b)

Ж.Хамадани

c)

Әбілғазы баһадүр

d)

М.Қашқари

76.

. Жүсіп Баласағұни өзінің  «Құтты бiлiк» атты поэмасын арнады:

a)

Қарақытай билеушісіне

b)

Қыпшақ билеушісіне

c)

Қарахан билеушісіне

d)

Ресей билеушісіне

77.

Алғаш рет жыл санау жүйесi туралы деректер, тригонометрия негiздерi, астрономия мәселелерi туралы айтылған Әбу Райхан Бируни еңбегі

a)

"Құтты білік"

b)

"Азаматтық саясат"

c)

"Масғұд кестелері"

d)

"Диуани Хикмет"

78.

Әл-Фараби дүниеге келген қала:

a)

Отырар

b)

Тараз

c)

Ақбешім

d)

Сығанақ

79.

М. Қашғаридiң түркi мәдениетiнiң бірегей ескерткiшi болып табылатын кітабы:

a)

"Дуани лұғат-ат түрк"

b)

"Диуани Хикмет"

c)

"Азаматтық саясат"

d)

"Түрік шежіресі"

80.

ХІ ғ. І ширегінде Қарахан мемлекетiнiң орталығында  дүниеге келген ғалым:

a)

М.Қашқари

b)

Ж.Баласағұни

c)

әл-Фараби

d)

М.Х.Дулати

81.

Ахмет Иугнекидің болашақ ұрпақты адал өмiр сүруге, парасатты болуға үндеген дастаны:

a)

"Құтадғу білік"

b)

"Ақиқат сыйы"

c)

"Даналық кітабы"

d)

"Жүсіп Зылиқа"

82.

Әл-Фараби дүниеге келген жыл:

a)

1070 ж.

b)

870 ж

c)

950 ж

d)

1100 ж

83.

Әбу Райхан Бирунидің 27 жасында жазған тамаша еңбегi:

a)

"Диуан лұғат ат-түрк"

b)

"Тарих-и-Рашиди"

c)

"Жәмиғ-ат-тауарих"

d)

"Өткен буындардың ескерткіштері"

84.

Түркi тiлiнде жазылған алғашқы энциклопедиялық еңбек:

a)

"Диуани Хикмет"

b)

"Диуан лұғат ат-түрк"

c)

"Құтты білік"

d)

"Тарих-и-Рашиди"

85.

Қағаннан бастап қарапайым қолөнершіге дейін әр әлеуметтік топтың міндеттерін жан-жақты сипаттап жазған:

a)

М.Қашқари

b)

А.Иүгнеки

c)

М.Дулати

d)

Ж.Баласағұни

86.

Әл-Фараби жинап, ретке келтiрген Аристотельдiң iлiмi:

a)

Тривиум

b)

Академия

c)

Геометрия

d)

Органон

87.

Сiңiрген еңбегiнiң ауқымдылығы байланысты «Екiншi ұстаз» атағын алған ортағасырлық ғалым:

a)

Бируни

b)

Йассауи

c)

әл-Фараби

d)

әл-Идриси

88.

Әл-Фараби бойынша, практикалық ғылымдарға жатады:

a)

этика, саясат

b)

логика, математика

c)

жазу, шешендік өнер

d)

астрономия, физика

89.

Түркология ғылымының негiзiн қалаған ортағасырлық ғалым:

a)

әл-Фараби

b)

М.Қашқари

c)

Ж.Баласағұни

d)

А.Яссауи

90.

Түркi аңыздарының мифологиялық көрiнiстерi бейнеленген заттар табылған Х ғасырға жаьтатын қорған:

a)

Явленко

b)

Мичурин

c)

Чернигов

d)

Уәлиханов

91.

Әлемнiң төрт патшалығы туралы ортағасырлық тұжырымдамаға сәйкес Түркi қағанаттары патшалығының атауы:

a)

солтүстіктегі жылқылар патшалығы

b)

оңтүстіктегі пілдер патшасы

c)

батыстағы асыл заттар патшалығы

d)

шығыстағы адамдар патшасы

92.

Ортағасырларда сыртқы этносаралық дамудың басымдығы тән болды:

a)

егіншілерге

b)

көшпелі тайпаларға

c)

отырықшы қолөнершілерге

d)

тек ақсүйектерге

93.

Түркiлерге тау-кен iсiнiң, металл өндірісі мен қолөнердiң дамуына ықпал еткен шикiзатқа бай аймақ

a)

Алтай

b)

Маңғыстау

c)

Жетісу

d)

Қашқария

94.

Үндістаннан Орталық Азияға тараған дін

a)

Ислам

b)

Синтоизм

c)

Будда

d)

Христиан

95.

«Мәңгілік Ел» ұлттық идеясының мақсаты:

a)

Еліміздің технологиялық әлеуетін дамыту

b)

Болашақ ұрпақтың бәсекеге қабілеттілігін көтеру

c)

Ұлтаралық қарым-қатынаст мәдениетін қалыптастыру

d)

Ұрпақтар сабақтастығын нығайту

96.

Ортағасырларда батыс елдерінің тілдеріне енген түркілердің «құндылық» , «мемлекетке тиесiлi мүлiк» деген мағынаны білдіретін сөзі:

a)

аламан

b)

қазына

c)

алтын

d)

қарауыл

97.

Дунайдың төменгi сағаларында өмiр сүрген оңтүстiк славяндар мен фракиялықтардың  түркi-бұлғарлармен ассимиляцияға түсуінен қалыптасқан халық:

a)

қалмақ халқы

b)

қырғыз халқы

c)

аварлар

d)

бұлғар халқы