⁽¹⁾Ang edukasyon ay mahalagang instrumento para magtagumpay ang isang tao. ⁽²⁾ Ito ay nagpapalaya sa tao sa kamangmangan. (3) Nagkakaroon siya ng sapat na tiwala sa sarili na nakatutulong sa pagharap sa iba’t ibang sitwasyon sa buhay.

⁽⁴⁾ Nagagawa niyang paunlarin ang sariling kakayahan. ⁽⁵⁾ Nagkaroon siya ng ganap na kamalayan sa kanyang kapaligiran. ⁽⁶⁾ Natututong lumikha ang tao ng mga bagay na makabubuti sa kaniya, sa bansa at sa mundo.

Ang mga pantulong na kaisipan sa talata ay ang ______________.

^1. Bilang isang mag-aaral sa Junior High, ^2. kailangan matutong magsikap mag-isa dahil walang tutulong kundi ang sarili. ^3. Ang buhay sa Junior High ay sadyang napakahirap. ^4. Kailangan din talagang magsunog ng kilay para makakuha ng mataas na marka.

Ang pangunahing kaisipan sa talata ay ang bilang _______.

^1. Bilang isang mag-aaral sa Junior High, ^2. kailangan matutong magsikap mag-isa dahil walang tutulong kundi ang sarili. ^3. Ang buhay sa Junior High ay sadyang napakahirap. ^4. Kailangan din talagang magsunog ng kilay para makakuha ng mataas na marka.

Ang mga pantulong na kaisipan sa talata ay ang bilang ____________.

^{Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya}

^{Sa pagkadalisay at pagkadakila}

^{Gaya ng pag-ibig sa tinu’ang lupa?}

^{Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.}

Ang sukat ng bawat taludtud ng tulang binasa ay ____________________.

^{Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya}

^{Sa pagkadalisay at pagkadakila}

^{Gaya ng pag-ibig sa tinu’ang lupa?}

^{Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.}

Uri ng tugma mayroon ang tula ay ________________.

^{Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya}

^{Sa pagkadalisay at pagkadakila}

^{Gaya ng pag-ibig sa tinu’ang lupa?}

^{Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.}

Damdaming nakapaloob sa tula ay _______________

^{Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya}

^{Sa pagkadalisay at pagkadakila}

^{Gaya ng pag-ibig sa tinu’ang lupa?}

^{Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.}

Ang payak na salita ng salitang pagkadalisay sa tula ay _____________.

^{Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya}

^{Sa pagkadalisay at pagkadakila}

^{Gaya ng pag-ibig sa tinu’ang lupa?}

^{Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.}

Ang payak na salita ng salitang pagkadakila sa tula ay ang ___________.

^{Bubuyog: At ako ba, Mutya, hindi mo na batid}

^{ang mga bulong ko’t daing ng pag-ibig}

^{ang akin bang samo at mga paghikbi}

^{na bulong sa iyo’y di mo ba narinig}

Ang maaaring angkop na mabuong katanungan sa saknong ay ang____________________.

Tuwing umuulan, ang lungsod ng Cebu ay palaging binabaha dahil sa mga bumabarang basura sa estero.

Ang maaaring angkop na mabuong katanungan sa pangungusap ay_____________________.

Ang angkop na hudyat ng pagsang-ayon at pagsalungat na pahayag ay ang ______________.

__________ ka, ang mga kabataan ngayon ay higit na mulat sa mga nangyayari sa kapaligiran.

__________ maraming dinaranas na pagsubok ang bayan, lagi silang umaagapay sa sinumang

nangangailangan.

___________ nga, handa nilang isakripisyo ang pansariling kaginhawahan para lamang makatulong.

^{Bago tayo magsimula’y akin munang ninanais Na batiin kayong dito’y naliliping matahimik Nanalig akong kayo ay mayroon ding pananalig}

^{Na ang tao’y nabubuhay na may layo’t panaginip; Datapwa’t sa ano mang hangad nila iniibig,}

^{Ay mayroong mag-uudyok, o kaya ay umuugit;}

^{Kung minsa’y ang ating puso, at kung minsan ay ang isip, Kaya naman iba’t iba ang wakas na nasasapit}

_{^{Hango sa “Alin ang Dapat Maghari sa Tao; Ang Puso at Pag-ibig o Ang Isip at Katwiran? Ni Bartolome Del Valle}}

Ang nagsasalita sa hinangong akda ay ang ___________________.

^{Bago tayo magsimula’y akin munang ninanais Na batiin kayong dito’y naliliping matahimik Nanalig akong kayo ay mayroon ding pananalig}

^{Na ang tao’y nabubuhay na may layo’t panaginip; Datapwa’t sa ano mang hangad nila iniibig,}

^{Ay mayroong mag-uudyok, o kaya ay umuugit;}

^{Kung minsa’y ang ating puso, at kung minsan ay ang isip, Kaya naman iba’t iba ang wakas na nasasapit}

_{^{Hango sa “Alin ang Dapat Maghari sa Tao; Ang Puso at Pag-ibig o Ang Isip at Katwiran? Ni Bartolome Del Valle}}

Ang paksang pinagtatalunan sa akda ay ang ____________________.

^{Bago tayo magsimula’y akin munang ninanais Na batiin kayong dito’y naliliping matahimik Nanalig akong kayo ay mayroon ding pananalig}

^{Na ang tao’y nabubuhay na may layo’t panaginip; Datapwa’t sa ano mang hangad nila iniibig,}

^{Ay mayroong mag-uudyok, o kaya ay umuugit;}

^{Kung minsa’y ang ating puso, at kung minsan ay ang isip, Kaya naman iba’t iba ang wakas na nasasapit}

_{^{Hango sa “Alin ang Dapat Maghari sa Tao; Ang Puso at Pag-ibig o Ang Isip at Katwiran? Ni Bartolome Del Valle}}

Ang pagpapakahulugan sa puso batay sa mga saknong na binasa ay _______________.

^{Bago tayo magsimula’y akin munang ninanais Na batiin kayong dito’y naliliping matahimik Nanalig akong kayo ay mayroon ding pananalig}

^{Na ang tao’y nabubuhay na may layo’t panaginip; Datapwa’t sa ano mang hangad nila iniibig,}

^{Ay mayroong mag-uudyok, o kaya ay umuugit;}

^{Kung minsa’y ang ating puso, at kung minsan ay ang isip, Kaya naman iba’t iba ang wakas na nasasapit}

_{^{Hango sa “Alin ang Dapat Maghari sa Tao; Ang Puso at Pag-ibig o Ang Isip at Katwiran? Ni Bartolome Del Valle}}

Uri ng akdang pampanitikang binasa ay ______________.

Sumibol sa Pilipinas ang balagtasan sa panahong ng _____________.

Ang makatang tinaguriang “Ama ng balagtasan at Prinsipe ng Panulaang Tagalog ay si ______________.

Ang unang Balagtasan na pinagtalunan at itinanghal sa Instituto De Mujeres ay ang ________________.

Sangkap ng Balagtasan na siyang nagpapakilala at nagiging tagapamagitan ng dalawang panig ay ang ______.

Elemento ng balagtasan na tumutukoy sa sukat, tugma at tono ng isang Balagtasan ay ang ____________.

Isang napakahalagang elemento ng Balagtasan na dito umiikot ang kabuuang akda ay ang ___________.

Sining ng pagbigkas na siyang nagbibigay kariktan sa balagtasan na siyang umaakit sa mga tagapakinig

ay ang ___________.

Tumutukoy sa paggamit ng mga salitang may malalim na ibig ipakahulugan tulad ng tayutay ay ang ________.

Kayarian ng Balagtasan na may sukat ngunit walang tugma ay ang ____________.

Kayarian ng balagtasan na tinatawag din siyang likas o katutubo sa Balagtasang Pilipino ay ang ____________.

Ang itinuturing na makabagong kayarian ng balagtasan at ito rin ang pinakapopular sa bagong

manunulat ay ang _______________.

^{Nagkatuwaan ang mga bata sa pagtatampisaw sa baha. Ito ang pinakahihintay nilang araw mula nang magkasunod-sunod ang pag-ulan. Alam nilang kapag iyo’y magpatuloy sa loob ng tatlong araw ang lansangang patungo sa laruan ay lulubog. At ngayon, ay ikalimang araw nang walang tigil na pag-ulan. Ilang maliit na bata ang nagpapalutang ng mga bangkang papel, nariyang tinatangay ng tubig. Naroong sinasalpok at inilulubog, nariyang winawasak. Sa tuwing ako ay makakita ng bangkang papel ay nagbabalik sa aking gunita ang isang batang lalaki. Isang batang lalaking gumawa ng tatlong malalaking bangkang papel na hindi niya napalutang sa tubig kailanman. Sa karimlay pinalaki niya ang dalawang mata, wala siyang makitang ano man maliban sa isang makitid na silahis. Dali-dali siyang nagbangon at pakapa-kapang sumiksik sa pagitan ng kapatid at ng kanyang kausap. Idinaan niya ang kanyang kamay sa pagitan ng baywang at bisig ng ina. Naramdaman niya ang bahagyang pag- angat ng kaliwang bisig niyon. Ang kanang kamay noo’y ipinatong sa kanyang ulo at pabulong na nagsalita “Siyanga, matulog ka na.”}

^{Ang mukha ng kanyang ina ay nakita ng batang higit na pumuti, kaysa rati. Ngunit ang mga mata noo’y hindi pumipikit, nakatingin sa wala. Kaya nga ba’t sa tuwing aking makakita ang bangkang papel ay nagbabalik sa aking gunita ang isang batang lalaki. Isang batang lalaking gumagawa ng tatlong malalaking bangkang papel na hindi niya napalutang kailanman.}

_{^{halaw sa “Bangkang Papel” ni Edroza Matute}}

Ang katangian ng batang lalaki sa akda ay ________________

^{Nagkatuwaan ang mga bata sa pagtatampisaw sa baha. Ito ang pinakahihintay nilang araw mula nang magkasunod-sunod ang pag-ulan. Alam nilang kapag iyo’y magpatuloy sa loob ng tatlong araw ang lansangang patungo sa laruan ay lulubog. At ngayon, ay ikalimang araw nang walang tigil na pag-ulan. Ilang maliit na bata ang nagpapalutang ng mga bangkang papel, nariyang tinatangay ng tubig. Naroong sinasalpok at inilulubog, nariyang winawasak. Sa tuwing ako ay makakita ng bangkang papel ay nagbabalik sa aking gunita ang isang batang lalaki. Isang batang lalaking gumawa ng tatlong malalaking bangkang papel na hindi niya napalutang sa tubig kailanman. Sa karimlay pinalaki niya ang dalawang mata, wala siyang makitang ano man maliban sa isang makitid na silahis. Dali-dali siyang nagbangon at pakapa-kapang sumiksik sa pagitan ng kapatid at ng kanyang kausap. Idinaan niya ang kanyang kamay sa pagitan ng baywang at bisig ng ina. Naramdaman niya ang bahagyang pag- angat ng kaliwang bisig niyon. Ang kanang kamay noo’y ipinatong sa kanyang ulo at pabulong na nagsalita “Siyanga, matulog ka na.”}

^{Ang mukha ng kanyang ina ay nakita ng batang higit na pumuti, kaysa rati. Ngunit ang mga mata noo’y hindi pumipikit, nakatingin sa wala. Kaya nga ba’t sa tuwing aking makakita ang bangkang papel ay nagbabalik sa aking gunita ang isang batang lalaki. Isang batang lalaking gumagawa ng tatlong malalaking bangkang papel na hindi niya napalutang kailanman.}

_{^{halaw sa “Bangkang Papel” ni Edroza Matute}}

“Sa karimla’y pinalaki niya ang dalawang mata, wala siyang makitang anuman sa isang makitid na silahis.

Ang damdamin napapaloob sa pahayag ay ____________________.

^{Nagkatuwaan ang mga bata sa pagtatampisaw sa baha. Ito ang pinakahihintay nilang araw mula nang magkasunod-sunod ang pag-ulan. Alam nilang kapag iyo’y magpatuloy sa loob ng tatlong araw ang lansangang patungo sa laruan ay lulubog. At ngayon, ay ikalimang araw nang walang tigil na pag-ulan. Ilang maliit na bata ang nagpapalutang ng mga bangkang papel, nariyang tinatangay ng tubig. Naroong sinasalpok at inilulubog, nariyang winawasak. Sa tuwing ako ay makakita ng bangkang papel ay nagbabalik sa aking gunita ang isang batang lalaki. Isang batang lalaking gumawa ng tatlong malalaking bangkang papel na hindi niya napalutang sa tubig kailanman. Sa karimlay pinalaki niya ang dalawang mata, wala siyang makitang ano man maliban sa isang makitid na silahis. Dali-dali siyang nagbangon at pakapa-kapang sumiksik sa pagitan ng kapatid at ng kanyang kausap. Idinaan niya ang kanyang kamay sa pagitan ng baywang at bisig ng ina. Naramdaman niya ang bahagyang pag- angat ng kaliwang bisig niyon. Ang kanang kamay noo’y ipinatong sa kanyang ulo at pabulong na nagsalita “Siyanga, matulog ka na.”}

^{Ang mukha ng kanyang ina ay nakita ng batang higit na pumuti, kaysa rati. Ngunit ang mga mata noo’y hindi pumipikit, nakatingin sa wala. Kaya nga ba’t sa tuwing aking makakita ang bangkang papel ay nagbabalik sa aking gunita ang isang batang lalaki. Isang batang lalaking gumagawa ng tatlong malalaking bangkang papel na hindi niya napalutang kailanman.}

_{^{halaw sa “Bangkang Papel” ni Edroza Matute}}

Ang sumasagisag sa bangkang papel ay ang ____________________.

Higit na pumuti na pumuti ang mukha ng ina.” Ang kaantasan ng pang-uri sa pariralang may salungguhit

ay _______________.

Ito ang pagkasunod-sunod ng mga pangyayari sa kuwentong binasa. Ito ay ang _____________.

^{“Ilang daantaong tayo ay napasakamay ng mga dayuhan. Naghirap at nagtiis. Ngayon, napasakamay na natin ang kalayaan at tinagurian na tayong Malaya; subalit Malaya na nga ba?”}

^{Unang hampas ang naramdaman mo nang ikaw ay hagupitin ng mgmananakop. Masidhing kirot ang dumapo sa iyo noon, at naganap ang unang latay sa iyong katawan. Ilang dantaon na ikaw ay nilagyan ng tanikala, pinagdusa sa sarili mong bayan, pinaranas ng kalupitan, at paulit-ulit na pinapatay. Nagpasalamat ka sa mga puti nang silain nila ang iyong mananakop. Subalit nagkamali ka dahil sila pala ang papalit, ang pangalawang hampas. Muling bumahid sa iyong katawan ang latay, ikalawang latay na sa buong akala mo’y dina masusundan. Pinilit ka pa nilang palitan din ng Ingles ang wika mo gayong iyon ang inihandog sa’yo ng iyong Inang-bayan. Ayun ay di mo matanggap kaya lalong hinigpitan nila ang iyong tanikala. Dumating ang pangatlong latay, mas mabagsik, mas matindi kung humagupit kaya lalong namilipit ang iyong katawan. Sa panahong iyon ka dinusta pati na ang iyong lupang sinilangan. Iyon nagpabuhay ng iyong dugo}

^{kaya ikaw ay bumangon at lumaban sa mga tampalasang yumapak sa iyong bayan. Walang takot kang humarap sa kanila hangang malagot mo ang tanikalang gumapas sa’yo sa loob ng apat na raang taon. Ngayon, ikaw nga ay Malaya na, wala na ang panlalait, wala na ang pagdurusta, wala na ang paghihirap at wala na ang tanikala. Lumaya lamang ang iyong katawan subalit naiwan sa likod mo ang mga latay na tumimo sa iyong isip. Malaya ka na nga sa salitang Malaya, isang tunay na Pilipino sa bayang Pilipinas, subalit ang kilos mo, ang kaugalian at ang iyong isipan. Ahh…hangang ngayon ay mababakas pa ang mga latay ng iyong kahapon.} _{Hango Mula sa “Latay ng Kahapon”}

Ang kalayaang tinutukoy ng may-akda sa teksto ay __________________.

^{“Ilang daantaong tayo ay napasakamay ng mga dayuhan. Naghirap at nagtiis. Ngayon, napasakamay na natin ang kalayaan at tinagurian na tayong Malaya; subalit Malaya na nga ba?”}

^{Unang hampas ang naramdaman mo nang ikaw ay hagupitin ng mgmananakop. Masidhing kirot ang dumapo sa iyo noon, at naganap ang unang latay sa iyong katawan. Ilang dantaon na ikaw ay nilagyan ng tanikala, pinagdusa sa sarili mong bayan, pinaranas ng kalupitan, at paulit-ulit na pinapatay. Nagpasalamat ka sa mga puti nang silain nila ang iyong mananakop. Subalit nagkamali ka dahil sila pala ang papalit, ang pangalawang hampas. Muling bumahid sa iyong katawan ang latay, ikalawang latay na sa buong akala mo’y dina masusundan. Pinilit ka pa nilang palitan din ng Ingles ang wika mo gayong iyon ang inihandog sa’yo ng iyong Inang-bayan. Ayun ay di mo matanggap kaya lalong hinigpitan nila ang iyong tanikala. Dumating ang pangatlong latay, mas mabagsik, mas matindi kung humagupit kaya lalong namilipit ang iyong katawan. Sa panahong iyon ka dinusta pati na ang iyong lupang sinilangan. Iyon nagpabuhay ng iyong dugo}

^{kaya ikaw ay bumangon at lumaban sa mga tampalasang yumapak sa iyong bayan. Walang takot kang humarap sa kanila hangang malagot mo ang tanikalang gumapas sa’yo sa loob ng apat na raang taon. Ngayon, ikaw nga ay Malaya na, wala na ang panlalait, wala na ang pagdurusta, wala na ang paghihirap at wala na ang tanikala. Lumaya lamang ang iyong katawan subalit naiwan sa likod mo ang mga latay na tumimo sa iyong isip. Malaya ka na nga sa salitang Malaya, isang tunay na Pilipino sa bayang Pilipinas, subalit ang kilos mo, ang kaugalian at ang iyong isipan. Ahh…hangang ngayon ay mababakas pa ang mga latay ng iyong kahapon.} _{Hango Mula sa “Latay ng Kahapon”}

“Ilang dantaon na ikaw ay nilagyan ng tanikala?” Ang sinisimbolo ng salitang may salungguhit ay ________.

^{“Ilang daantaong tayo ay napasakamay ng mga dayuhan. Naghirap at nagtiis. Ngayon, napasakamay na natin ang kalayaan at tinagurian na tayong Malaya; subalit Malaya na nga ba?”}

^{Unang hampas ang naramdaman mo nang ikaw ay hagupitin ng mgmananakop. Masidhing kirot ang dumapo sa iyo noon, at naganap ang unang latay sa iyong katawan. Ilang dantaon na ikaw ay nilagyan ng tanikala, pinagdusa sa sarili mong bayan, pinaranas ng kalupitan, at paulit-ulit na pinapatay. Nagpasalamat ka sa mga puti nang silain nila ang iyong mananakop. Subalit nagkamali ka dahil sila pala ang papalit, ang pangalawang hampas. Muling bumahid sa iyong katawan ang latay, ikalawang latay na sa buong akala mo’y dina masusundan. Pinilit ka pa nilang palitan din ng Ingles ang wika mo gayong iyon ang inihandog sa’yo ng iyong Inang-bayan. Ayun ay di mo matanggap kaya lalong hinigpitan nila ang iyong tanikala. Dumating ang pangatlong latay, mas mabagsik, mas matindi kung humagupit kaya lalong namilipit ang iyong katawan. Sa panahong iyon ka dinusta pati na ang iyong lupang sinilangan. Iyon nagpabuhay ng iyong dugo}

^{kaya ikaw ay bumangon at lumaban sa mga tampalasang yumapak sa iyong bayan. Walang takot kang humarap sa kanila hangang malagot mo ang tanikalang gumapas sa’yo sa loob ng apat na raang taon. Ngayon, ikaw nga ay Malaya na, wala na ang panlalait, wala na ang pagdurusta, wala na ang paghihirap at wala na ang tanikala. Lumaya lamang ang iyong katawan subalit naiwan sa likod mo ang mga latay na tumimo sa iyong isip. Malaya ka na nga sa salitang Malaya, isang tunay na Pilipino sa bayang Pilipinas, subalit ang kilos mo, ang kaugalian at ang iyong isipan. Ahh…hangang ngayon ay mababakas pa ang mga latay ng iyong kahapon.} _{Hango Mula sa “Latay ng Kahapon”}

Ang mga puting tinutukoy sa akda ay _______________.

^{“Ilang daantaong tayo ay napasakamay ng mga dayuhan. Naghirap at nagtiis. Ngayon, napasakamay na natin ang kalayaan at tinagurian na tayong Malaya; subalit Malaya na nga ba?”}

^{Unang hampas ang naramdaman mo nang ikaw ay hagupitin ng mgmananakop. Masidhing kirot ang dumapo sa iyo noon, at naganap ang unang latay sa iyong katawan. Ilang dantaon na ikaw ay nilagyan ng tanikala, pinagdusa sa sarili mong bayan, pinaranas ng kalupitan, at paulit-ulit na pinapatay. Nagpasalamat ka sa mga puti nang silain nila ang iyong mananakop. Subalit nagkamali ka dahil sila pala ang papalit, ang pangalawang hampas. Muling bumahid sa iyong katawan ang latay, ikalawang latay na sa buong akala mo’y dina masusundan. Pinilit ka pa nilang palitan din ng Ingles ang wika mo gayong iyon ang inihandog sa’yo ng iyong Inang-bayan. Ayun ay di mo matanggap kaya lalong hinigpitan nila ang iyong tanikala. Dumating ang pangatlong latay, mas mabagsik, mas matindi kung humagupit kaya lalong namilipit ang iyong katawan. Sa panahong iyon ka dinusta pati na ang iyong lupang sinilangan. Iyon nagpabuhay ng iyong dugo}

^{kaya ikaw ay bumangon at lumaban sa mga tampalasang yumapak sa iyong bayan. Walang takot kang humarap sa kanila hangang malagot mo ang tanikalang gumapas sa’yo sa loob ng apat na raang taon. Ngayon, ikaw nga ay Malaya na, wala na ang panlalait, wala na ang pagdurusta, wala na ang paghihirap at wala na ang tanikala. Lumaya lamang ang iyong katawan subalit naiwan sa likod mo ang mga latay na tumimo sa iyong isip. Malaya ka na nga sa salitang Malaya, isang tunay na Pilipino sa bayang Pilipinas, subalit ang kilos mo, ang kaugalian at ang iyong isipan. Ahh…hangang ngayon ay mababakas pa ang mga latay ng iyong kahapon.} _{Hango Mula sa “Latay ng Kahapon”}

Ang kausap ng manunulat sa akda sa binasang akda ay __________________.

^{“Ilang daantaong tayo ay napasakamay ng mga dayuhan. Naghirap at nagtiis. Ngayon, napasakamay na natin ang kalayaan at tinagurian na tayong Malaya; subalit Malaya na nga ba?”}

^{Unang hampas ang naramdaman mo nang ikaw ay hagupitin ng mgmananakop. Masidhing kirot ang dumapo sa iyo noon, at naganap ang unang latay sa iyong katawan. Ilang dantaon na ikaw ay nilagyan ng tanikala, pinagdusa sa sarili mong bayan, pinaranas ng kalupitan, at paulit-ulit na pinapatay. Nagpasalamat ka sa mga puti nang silain nila ang iyong mananakop. Subalit nagkamali ka dahil sila pala ang papalit, ang pangalawang hampas. Muling bumahid sa iyong katawan ang latay, ikalawang latay na sa buong akala mo’y dina masusundan. Pinilit ka pa nilang palitan din ng Ingles ang wika mo gayong iyon ang inihandog sa’yo ng iyong Inang-bayan. Ayun ay di mo matanggap kaya lalong hinigpitan nila ang iyong tanikala. Dumating ang pangatlong latay, mas mabagsik, mas matindi kung humagupit kaya lalong namilipit ang iyong katawan. Sa panahong iyon ka dinusta pati na ang iyong lupang sinilangan. Iyon nagpabuhay ng iyong dugo}

^{kaya ikaw ay bumangon at lumaban sa mga tampalasang yumapak sa iyong bayan. Walang takot kang humarap sa kanila hangang malagot mo ang tanikalang gumapas sa’yo sa loob ng apat na raang taon. Ngayon, ikaw nga ay Malaya na, wala na ang panlalait, wala na ang pagdurusta, wala na ang paghihirap at wala na ang tanikala. Lumaya lamang ang iyong katawan subalit naiwan sa likod mo ang mga latay na tumimo sa iyong isip. Malaya ka na nga sa salitang Malaya, isang tunay na Pilipino sa bayang Pilipinas, subalit ang kilos mo, ang kaugalian at ang iyong isipan. Ahh…hangang ngayon ay mababakas pa ang mga latay ng iyong kahapon.} _{Hango Mula sa “Latay ng Kahapon”}

Ang tekstong binasa ay isang _____________.

^{“Ilang daantaong tayo ay napasakamay ng mga dayuhan. Naghirap at nagtiis. Ngayon, napasakamay na natin ang kalayaan at tinagurian na tayong Malaya; subalit Malaya na nga ba?”}

^{Unang hampas ang naramdaman mo nang ikaw ay hagupitin ng mgmananakop. Masidhing kirot ang dumapo sa iyo noon, at naganap ang unang latay sa iyong katawan. Ilang dantaon na ikaw ay nilagyan ng tanikala, pinagdusa sa sarili mong bayan, pinaranas ng kalupitan, at paulit-ulit na pinapatay. Nagpasalamat ka sa mga puti nang silain nila ang iyong mananakop. Subalit nagkamali ka dahil sila pala ang papalit, ang pangalawang hampas. Muling bumahid sa iyong katawan ang latay, ikalawang latay na sa buong akala mo’y dina masusundan. Pinilit ka pa nilang palitan din ng Ingles ang wika mo gayong iyon ang inihandog sa’yo ng iyong Inang-bayan. Ayun ay di mo matanggap kaya lalong hinigpitan nila ang iyong tanikala. Dumating ang pangatlong latay, mas mabagsik, mas matindi kung humagupit kaya lalong namilipit ang iyong katawan. Sa panahong iyon ka dinusta pati na ang iyong lupang sinilangan. Iyon nagpabuhay ng iyong dugo}

^{kaya ikaw ay bumangon at lumaban sa mga tampalasang yumapak sa iyong bayan. Walang takot kang humarap sa kanila hangang malagot mo ang tanikalang gumapas sa’yo sa loob ng apat na raang taon. Ngayon, ikaw nga ay Malaya na, wala na ang panlalait, wala na ang pagdurusta, wala na ang paghihirap at wala na ang tanikala. Lumaya lamang ang iyong katawan subalit naiwan sa likod mo ang mga latay na tumimo sa iyong isip. Malaya ka na nga sa salitang Malaya, isang tunay na Pilipino sa bayang Pilipinas, subalit ang kilos mo, ang kaugalian at ang iyong isipan. Ahh…hangang ngayon ay mababakas pa ang mga latay ng iyong kahapon.} _{Hango Mula sa “Latay ng Kahapon”}

Ang sanaysay na binasa ay isang ______________.