WorksheetsҚазақ тілі 10-сынып.Пунктуация
Total questions: 85
Worksheet time: 43mins
Cөйлемде қаратпа сөздер, қыстырма сөздер, одағайлар қандай тыныс белгімен бөлінеді?
Тырнақша
Қос нүкте
Үтір
Сызықша
Бәсе, жә, қош, құп, жарайды, мақұл, дұрыс сияқты сөздер сөйлемде қандай тыныс белгімен бөлінеді?
Дефис
Жақша
Үтір
Сызықша
Сөйлемде бірыңғай мүшелерінің арасына қандай тыныс белгі қойылады?
Жақша
Қос нүкте
Сызықша
Үтір
Сөйлемдегі оңашаланған айқындауыш мүшелер қандай тыныс белгілермен бөлінеді?
Дефис
Үтір
Тырнақша
Қос нүкте
Қарамастан, қоспағанда, есептегенде деген сөздерге аяқталатын сөз тізбектері қандай тыныс белгімен ажыратылады?
Қос нүкте
Үтір
Нүкте
Жақша
Бірдей немесе әркелкі тұлғада қайталанып келетін жеке сөздермен тіркестердің араларына қандай тыныс белгі қойылады?
Мысалы: Лаула, лаула, жалын! Үйінде отырса, отырсын т.б.
Нүкте
Сұрау белгісі
Леп белгісі
Үтір
Бірдей немесе әркелкі тұлғада қайталанып келетін жеке сөздермен тіркестердің араларына қандай тыныс белгі қойылады?
Мысалы: Лаула, лаула, жалын! Үйінде отырса, отырсын т.б.
Нүкте
Сұрау белгісі
Леп белгісі
Үтір
Қайталама қос сөз бен қосарлама қос сөздер аралығына қандай тыныс белгі қойылады?
Үтір
Жақша
Сызықша
Дефис
Күшейтпелі шырай жасайтын күшейткіш буыннан кейін қандай тыныс белгі қойылады?
Қос нүкте
Үтір
Сызықша
Дефис
Реттік сан есім араб цифрымен берілсе, одан кейін келетін зат есімнің алдынан қандай тыныс белгі қойылады?
Жақша
Қос нүкте
Дефис
Сызықша
Сан есім цифрмен жазылып, оған септік жалғаулары жалғанса, арасына қандай тыныс белгі қойылады?
Қос нүкте
Сызықша
Үтір
Дефис
Топтау, болжалдық сан есімдердің арасына қандай тыныс белгі қойылады?
Сызықша
Дефис
Үтір
Жақша
Басқы әріп түрінде қысқарған сөзден кейін жалғанатын қосымшаның алдына қандай тыныс белгі қойылады?
Дефис
Сызықша
Қос нүкте
Жақша
Шетелдік компания немесе шетелдік тауар (өзге тілдің әріптерімен жазылған) атауларынан кейін қосымша жалғанғанда, қандай тыныс белгі қойылады?
Мысалы: Toshiba-ға, Henkel-ден т.б.
Үтір
Дефис
Сызықша
Қос нүкте
Ұзындық, салмақ т.б. өлшемдер қысқартылып берілсе, жалғанатын қосымшаның алдынан қандай тыныс белгі қойылады?
Қос нүкте
Сызықша
Үтір
Дефис
Араб тілінен енген әл артиклінен кейін қандай тыныс белгі қойылады?
Үтір
Қос нүкте
Дефис
Сызықша
-мыс, -ақ, -ау, -ай демеулік шылауларынан бұрын қандай тыныс белгі қойылады?
үтір
нүкте
сызықша
Дефис
Сөз жолға сыймай қалған кезде тасымалдау үшін қандай тыныс белгі қойылады?
қос нүкте
үтір
Сызықша
Дефис
Бірыңғай мүшелердің алдынан келген жалпылауыш сөзден кейін қандай тыныс белгі қойылады?
Мысалы: Үш-ақ нәрсе - адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек.
жақша
үтір
сызықша
қос нүкте
Салалас құрмаластағы біріне-бірі түсінік болып келген және өйткені, себебі деген жалғаулықтар түсіп қалып жасалған жай сөйлемдердің арасына қандай тыныс белгі қойылады?
Мысалы: Мен пойызға үлгеретін болдым: пойыз кешке жүреді екен.
жақша
үтір
Қос нүкте
сызықша
Төл сөздің алдынан келген автордың сөзінен кейін қандай тыныс белгі қойылады?
сызықша
үтір
қос нүкте
дефис
Бірыңғай мүшелерден бұрын келген мысалы, атап айтқанда деген қыстырма сөздерден кейін не қойылады?
үтір
дефис
сызықша
қос нүкте
Цифр немесе әріптер арқылы санамаланып айтылған сөйлемдерден кейін қандай тыныс белгі қойылса, олар кіші әріптен басталып жазылады
үтір
сызықша
нүктелі үтір
дефис
Сөйлемде бастауыш пен баяндауыш қатар келсе арасына қандай тыныс белгі қойылады?
нүктелі үтір
дефис
үтір
сызықша
Бірыңғай мүшелерден кейін келген жалпылауыш сөздің алдынан ққандай тыныс белгі қойылады?
қос нүкте
дефис
үтір
сызықша
Диалог төл сөздің алды-артынан, тырнақшаға алынған төл сөздің артынан қандай тыныс белгі қойылады?
мысалы: – Әй, мынаның ән салғаны әжептеуір ғой, – деді Арын.
қос нүкте
үтір
дефис
сызықша
Жалғаулықсыз салаластардың арасына не қойылады?
Мысалы: Үйде шешен, – дауда жоқ.
үтір
қос нүкте
дефис
сызықша
Оңашаланған айқындауыш мүшелердің екі жағынан қандай тыныс белгі қойылады?
қос нүкте
үтір
сызықша
дефис
Бірыңғай сұраулы мүшелерді немесе сұраулы сөйлемдерді жинақтап тұратын әйтеуір деген сөз түсіп қалған жерге не қойылады?
М: Ісінгендіктен бе, таяқтан әлсірегендіктен бе – денесі зілдей ауыр еке
Үтір
Дефис
Сызықша
Қос нүкте
Сонда, сонша, сондай, соншалық, сол, мынау, мынадай деген сөздерге аяқталған тіркестен кейін жеке сөйлем тұрса, бұл сөздерден кейін қандай тыныс белгі қойылады?
Үтір
Сызықша
Қос нүкте
Нүкте
Бастауыш та, баяндауыш та зат есімнен, заттанған өзге сөз таптарынан болғанда қандай тыныс белгі қойылады?
Дефис
Үтір
Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша
Қос нүкте
Бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қандай жағдайларда қойылады?
Бастауыш тұйық етістіктен, баяндауыш III жақтағы жалғаусыз зат есімнен не керісінше болғанда;
Барлық жауап дұрыс
Бастауыш та, баяндауыш та зат есімнен, заттанған өзге сөз таптарынан болғанда;
Бастауыш жіктеу, сілтеу есімдіктерінен, баяндауыш III жақтағы зат есімнен болғанда;
Сендер үшін ең қолайлы тау – мына бергі Алмалы (С.Ш.).
Осы мысалдағы ереже қандай ереже бойынша қойылған?
Бастауыш пен баяндауыш бір сөздің қайталануынан жасалғанда;
Бастауыш тұйық етістіктен, баяндауыш III жақтағы жалғаусыз зат есімнен не керісінше болғанда;
Бастауыш та, баяндауыш та зат есімнен, заттанған өзге сөз таптарынан болғанда;
Бастауыш жіктеу, сілтеу есімдіктерінен, баяндауыш III жақтағы зат есімнен болғанда;
Бастауыш жіктеу, сілтеу есімдіктерінен, баяндауыш III жақтағы зат есімнен болған мысалды табыңыз:
Олақ – міншіл, қызғаншақ – күншіл. Бес жерде бес – жиырма бес.
Көп үйлі ауыл – Абайдың екі шешесі Ұлжан мен Айғыздың ауылы (М.Ә.).
Соны тәрбиелеп адам қылу – міндет (М.Ә.).
Бұл – университет қалашығының құрылысы (С.Ш.).
Бастауыш тұйық етістіктен, баяндауыш III жақтағы жалғаусыз зат есімнен не керісінше болып сызықша қойылған сөйлемді табыңыз:
Құнанбай аулының көбірек орнығып отыратын қонысының бірі – Ботақан ошағы (М.Ә.).
Құнанбайға көз алмай, қырандай қарап отырған – дәл төрдегі Байсал
Соны тәрбиелеп адам қылу – міндет (М.Ә.).
Бұл – университет қалашығының құрылысы (С.Ш.).
Бастауыш та, баяндауыш та сын есімнен не сан есімнен жасалып сызықша қойылған сөйлемді табыңыз:
Олақ – міншіл, қызғаншақ – күншіл. Бес жерде бес – жиырма бес.
Соны тәрбиелеп адам қылу – міндет
Құнанбайға көз алмай, қырандай қарап отырған – дәл төрдегі Байсал (М.Ә.).
Жиырма – беске қалдықсыз бөлінеді. Бұл – балалардың алғаш рет көпшілік алдына шығуы еді.
Бастауыш есімшеден, ал баяндауыш зат есім, есімше, есімдіктен жасалғанда қандай тыныс белгі қойылады?
Қос нүкте
Үтір
Дефис
Сызықша
Бастауыш бірі, біреуі, біріншісі, алдыңғысы, соңғысы, көбі деген сөздерден, баяндауыш атау тұлғадағы зат есімнен не тұйық етістіктен болғанда қандай тыныс белгі қойылады?
үтір
дефис
сызықша
нүктелі үтір
Бастауыш өзінен кейінгі сөзбен тіркесіп, сөйлемнің басқа мүшесімен шатасып кететін болса қандай тыныс белгі қойылады?
үтір
жақша
сызықша
дефис
Бастауыш зат есімнен не заттанған сөз таптарынан, баяндауыш болымсыздықты білдіретін емес сөзі тіркескен есімдерден болса қандай тыныс белгі қойылады?
жақша
сызықша
дефис
үтір
Бастауыш пен баяндауышты байланыстырушы дегеніміз, деген… сияқты сөздер тұрса қандай тыныс белгі қойылады?
нүктелі үтір
қос нүкте
дефис
сызықша
Ол – ол ма, бұрынғы – бұрынғыма сияқты қыстырма сөз тіркестерінің араларына сызықша қойылады қандай тыныс белгі қойылады?
нүктелі үтір
үтір
сызықша
дефис
Мәтін ішінде дәйексөз қандай тыныс белгіге алынады?
дефис
жақшаға
сызықша
тырнақшаға
Шығарманың ішінде келтірілген үлкенді-кішілі хаттарға қандай тыныс белгі қойылады?
Үтірге
Дефиске
Тырнақшаға
Жақшаға
Осы өнерді қайтсем де меңгеремін, - деп өзіме ант бердім.
Сөйлемде қандай тыныс белгі түсіп қалған?
дефис
сызықша
жақша
тырнақша
Мақал-мәтелдер, афоризмдер сөйлем ішінде келтірілгенде қандай тыныс белгіге алынады?
сызықшаға
дефиске
жақшаға
тырнақшаға
Сөйлемде авторы көрсетілмей берілген біреудің сөзі айтылса, қандай тыныс белгіге қойылады?
дефис
сызықша
тырнақша
жақша
Газет, журнал, кітап, шығарма, қаулы, кино т.б. аттары қандай тыныс белгіге алынады?
тырнақша
жақшаға
дефиске
сызықша
Қыстырма сөйлемдер не сөз тіркестері келсе қандай тыныс белгіге алынады?
қос нүктеге
жақшаға
тырнақшаға
дефис
Сөздерді түсіндіру үшін берілген аудармасы, синонимі т.б. неге алынып жазылады?
1Мысалы:900 жылдың желтоқсанында «Искра»(«Ұшқын») газетінің бірінші нөмірі шықты.
сызықша
қос нүкте
жақша
тырнақша
Дәйексөздің, мысалдың кімдікі екенін, қайдан алынғанын көрсету үшін, кітаптың аты, авторы т.б. қандай тыныс белгіге алынып беріледі?
үтір
қос нүкте
жақшаға
тырнақшаға
Жалғаулықсыз бірыңғай мүшелердің араларына не қойылады?
қос нүкте
сызықша
үтір
дефис
Күрделі бірыңғай мүшелердің өз ішінде үтірлері болса, бірыңғай мүшелердің жігіне не қойылады?
дефис
жақша
сызықша
нүктелі үтір
Я, яки, немесе, не, әлде, да, де, әрі жалғаулық шылаулары бірыңғай мүшелермен қайталанып келсе, араларына не қойылады?
Мысалы:Теріскейден соққан желдің екпіні әрі күшті, әрі суық
дефис
қос нүкте
үтір
сызықша
Бірыңғай мүшелердің арасында не, немесе, я, яки, әрі, әлде, да, де жалғаулық шылаулары қайталанбай тұрса, не қойылмайды?
дефис
қос нүкте
сызықша
үтір
Бірыңғай мүшелердің арасында мен, және жалғаулық шылаулары тұрса, не қойылмайды?
леп белгісі
сұрау белгісі
нүкте
үтір
Бірыңғай мүшелердің арасында бірақ, дегенмен, алайда жалғаулықтары, сондай-ақ, сонымен бірге тіркестері тұрса, не қойылады?
тырнақша
қос нүкте
сызықша
үтір
Жалпылауыш сөз бірыңғай мүшелерден бұрын тұрса, жалпылауыш сөзден кейін не қойылады?
жақша
үтір
сызықша
қос нүкте
Бірыңғай мүшелерден кейін жалпылауыш сөз болып келетіндер, көбінесе, жалпылау есімдіктері мен сан есімдер. Жалпылауыш сөз бірыңғай мүшелерден кейін келсе, жалпылауыш сөзден бұрын не қойылады?
үтір
қос нүкте
дефис
сызықша
Қаратпа, қыстырма, одағай сөздер сөйлемнің басында келсе, одан кейін не қойылады?
жақша
сызықша
дефис
үтір
Қаратпа, қыстырма, одағай сөздер сөйлемнің ортасында келсе, екі жағынан не қойылады?
сызықша
дефис
үтір
сызықша
Қаратпа, қыстырма, одағай сөздер сөйлемнің соңында келсе, алдынан не қойылады?
қос нүкте
дефис
үтір
сызықша
Айқындауыш құрылысына қарай нешеге бөлінеді?
беске
төртке
екіге
үшке
Қосарлы айқындауышқа қандай тыныс белгі қойылады?
үтір
қос нүкте
сызықша
дефис
оңашаланған айқындауыш өзі айқындайтын сөзінен көбіне қандай тыныс белгі арқылы ажыратылады?
қос нүкте
дефис
сызықша
үтір
175. Өз ішінде үтірлері бар оңашаланған айқындауыштарды бірыңғай мүшемен шатастырмас үшін, екі жағынан не қоюға болады?
тырнақша
қос нүкте
үтір
сызықша
Оңашаланған айқындауыш мүше өзінің алдындағы айқындайтын сөзімен септік, тәуелдік жағынан қиыспай тұрса, яғни айқындалушы сөз атау тұлғада келсе, араларына қандай тыныс белгі қойылады да? айқындауыштан кейін ешқандай тыныс белгі қойылмайды.
сызықша
тырнақша
дефис
үтір
Салаласа және сабақтаса байланысқан құрмаластың жай сөйлемдері арасына, негізінен, қандай тыныс белгі қойылады?
тырнақша
қос нүкте
сызықша
үтір
Жалғаулықсыз қарсылықты салалас құрамындағы жай сөйлемдер арасына қандай тыныс белгі қойылады?
Жақша мен дефис
Барлық жауап дұрыс
қос нүкте мен тырнақша
үтір мен сызықша
Алғашқы жай сөйлемдегі іс шұғыл түрде өткен болса не біріндегі іске екіншісіндегі қарама-қарсы қойылып айтылса, арасына не қойылады?
дефис
жақша
қос нүкте
сызықша
Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлемдердің арасына қандайь тыныс белгі қойылады?
үтір
сызықша
дефис
қос нүкте
Түсіндірмелі салаластың алғашқы жай сөйлемінің баяндауышы сонша, сондай, сол, мынау, себебі сөздерімен аяқталса, олардан соң не қойылады?
жақша
үтір
дефис
сызықша
Шартты бағыныңқы сабақтастың баяндауышы шартты райдан жасалып, бағыныңқы сөйлемге мән бере айтылса, одан кейін не қойылады?
жақша
қос нүкте
сызықша
дефис
Өйткені, себебі жалғаулықтары түсіп қалып жасалған салаластардың жай сөйлемдері арасына қандай тыныс белгі қойылады?
жақша
үтір
сызықша
қос нүкте
Автор сөзі төл сөзден кейін келгенде, төл сөз қандай тыныс белгіге алынады?
көп нүкте
дефис
жақша
тырнақша
Автор сөзі төл сөзден бұрын келсе, одан кейін қандай тыныс белгі қойылып, төл сөз тырнақшаға алынады?
үтір
дефис
сызықша
Қос нүкте
Төл сөз автор сөзінің ішінде келсе, бірінші автор сөзінен кейін қос нүкте, төл сөз тырнақшаға алынып (не жаңа жолдан сызықшамен), одан соң үтір (леп не сұрау белгісі, көп нүкте) және қандай тыныс белгі қойылады?
үтір
қос нүкте
дефис
сызықша
Төл сөздің ішінде төл сөз келсе, алғашқысының алдынан сызықша қойылады да, соңғысы қандай тыныс белгіге алынады?
дефис
жақша
тырнақша
үтір
Төл сөзден кейін келген де көмекші етістігінен соң толық бір сөйлем келсе, одан кейін не қойылады?
қос нүкте
дефис
сызықша
үтір
Төл сөздің ортасындағы автор сөзі тиянақсыз болса, автор сөзінен соң не қойылады?
үтір
дефис
сызықша
қос нүкте
Айт сөзің болса! – деді де, осы үйдегі жұрт естісін, куә болсын дегенді ойлады (М.Әуезов).
Сөйлемде қандай тыныс белгі қойылмайды?
Қос нүкте
Дефис
Үтір
Сызықша
– Әкем Біреудің ала жібін аттама деп отырушы еді, – деді ол күмілжіп.
Сөйлемде қандай тыныс белгі қалып кеткен?
Үтір
Қос нүкте
Жақша
Тырнақша
– Бұл не жұмбақ - десті екеуі. – Көл ортасында бұл жалау қайдан пайда болды (С.Мұқанов)
Сөйлемде қандай тыныс белгі түсіп қалған?
Қос нүкте
Үтір
Леп белгісі
Сұрау белгісі
– Ертең ерте Шыңғысқа көшеміз - деді Құнанбай. – Буынып-түйіне беріңдер (М.Әуезов).
Сөйлемде қандай тыныс белгі қойылады?
Леп белгісі
Сызықша
Қос нүкте
Үтір
– Мені, деді Амантай далаға шыққан Асқарға, – губернатор шақырған екен (С.Мұқанов).
Сөйлемде қандай тыныс белгі түсіп қалған?
тырнақша
қос нүкте
үтір
сызықша
