wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Кристаллография сессия

Total questions: 94

Worksheet time: 47mins

Name
Class
Date
1.

Дискотикалық мезафазалар қандай молекулалық құрылыммен сипатталады?

a)

Сфералық молекулалармен

      

b)

Дискоидты, яғни диск тәрізді молекулалармен

c)

Ине тәрізді молекулалармен

d)

Куб тәрізді молекулалармен

e)

Цилиндр тәрізді молекулалармен

2.

Дискотикалық мезафазалар қандай типті сұйық кристаллдарға жатады?

     

a)

Немотикалық сұйық кристаллдар

b)

Смектикалық сұйық кристаллдар

c)

Холестерикалық сұйық кристаллдар

d)

Колоналық сұйық кристаллдар

e)

Изотропты сұйық кристаллдар

3.

Дискотикалық мезафазалар қандай құрылымдық ерекшелікке ие?

      

a)

Молекулалар ретсіз орналасады

b)

Молекулалар бағана тәрізді құрылымдар түзейді

c)

Молекулалар қабаттарда еркін қозғалады

d)

Молекулалар торлы құрылым құрайды

e)

Молекулалар сұйық күйде болады

4.

Дискотикалық мезафазалардың физикалық қасиеттеріне қандай сипат тән?

a)

Өткізгіштігі жоғары

b)

Реттелмеген құрылым

c)

Бір бағытта анизотропия

d)

Қатты күйге өтуі жеңіл

e)

Жылу өткізгіштігі жоғары

5.

Дискотикалық мезафазалар қандай қолдану салаларында маңызды рөл атқарады?

    

   

a)

Тамақ өнеркәсібі

b)

Электронды құрылғыларда және дисплей технологиясында

c)

Химиялық тыңайтқыштар өндірісінде

d)

Құрылыс материалдарын өндіруде

e)

Фармацевтика өндірісінде

6.

    Қарапайым кристалдық құрылымдар 

a)

    Атомдарының орналасуы өзара бірдей болатын заттар

b)

Металдардағы атомдар арасындағы қашықтық

c)

  бұл иондық қатты денелердің кристалдық құрылымы.

d)

Екі атомның атомаралық қашықтығына қарай әрекеттесу энергиясы

e)

Металдың кристалдық торының түйіндерінде атомдар 

7.

Сұйық кристалдар

a)

Олар қатты және сұйық күйлер арасындағы ерекше құрылымды көрсетеді.

b)

   ионды байланысқан молекулалық емес қосылыстар.

c)

бұл барлық дерлік алынған негізгі әдіс кристалдықзаттардың атомдық құрылымы туралы құрылымдық деректер.

d)

  қысқа толқындыэлектромагниттік сәулелену.

e)

кәдімгі сұйықтардыңқасиеттері мен қатты кристалдардың қасиеттері арасындағы қасиеттері бар зат күйі.

8.

   Кристалдық тор параметрлері

 

a)

Металдардағы атомдар арасындағы қашықтық

b)

Молекулалар кеңістікте әр түрлі пішіндер қабылдайды, бұл олардың химиялық қасиеттерін анықтайды.

c)

кристалдық құрылымның геометриялық сипаттамалары, олар кристалдың негізін құрайтын атомдардың, иондардың немесемолекулалардың орналасуынанықтайды.

d)

Бірдей молекулалар көзге көрінбейтін айна бейнелер сияқты қалпында болады.

e)

Кристалдардың құрылымы мен олардың химиялық қасеттері

9.

    Кристаллографиялық нүктелік топтар. 

a)

Электрондар металдарда еркін қозғалады, олар электр және жылу өткізгіштікке әсері    

b)

Әр түрлі тығыздықтағы тіндерде түрлі көлеңкелер қалдыруы

c)

кристалдардың симметрия қасиеттерін сипаттайтын математикалық құрылымдар.

d)

Атомдардың өлшемі және электрондық бұлттың сипаты

e)

дискілер алтыбұрышты торға оралған бағандарды құрайды

10.

Төмендегі материалдардың қайсысында дискотикалық мезофазаны анықтауға болады?

 

a)

Металдар

b)

полимерлер

c)

диск тәрізді молекулаларға негізделген сұйық кристалдар

d)

иондық кристалдар

e)

Газ қоспалары

11.

  Қандай да бір нәрсенің бірдей бөліктерінің орналасуындағы өлшем сәйкестігі:

a)

Симметрия

b)

Симметрия жазықтығы

c)

Симметрия осі

d)

Симметрия центрі

e)

Айналмалы симметрия

12.

Кристалдар сингониялар бойынша жіктеледі:

 

a)

7 топқа

b)

3 топқа

c)

5 топқа

d)

4 топқа

e)

14 топқа

13.

   Триклиндік сингонияға жатады:

a)

Родонит

b)

Барит

c)

Гипс

d)

Анатаз

e)

Апатит

14.

   Кубтық сингонияға жатады:

 

a)

Магнетит

b)

Турмалин

c)

Нефелин

d)

Оливин

e)

Аксинит

15.

Дискотикалық мезофазалар - бұл

a)

диск тәрізді молекулалардан түзілген Мезофазалар

b)

таяқша тәрізді молекулалардан түзілген Мезофазалар

c)

сфералық молекулалар түзетін Мезофазалар

d)

заттардың аморфты күйлері

e)

кристалдық фазалар

16.

Дискотикалық мезофазаларға Симметрияның қандай түрі тән?

a)

алтыбұрышты

b)

Тетрагональды

c)

текше

d)

нематикалық

e)

смектикалық

17.

Төмендегі материалдардың қайсысында дискотикалық мезофазаны анықтауға болады?

a)

диск тәрізді молекулаларға негізделген сұйық кристалдар

b)

Металдар

c)

Полимерлер

d)

Иондық кристалдар

e)

Газ қоспалары

18.

Молекулалық деңгейде дискотикалық мезофазалардың құрылымы -

a)

дискілер алтыбұрышты торға оралған бағандарды құрайды

b)

өзектер параллель орналасқан

c)

молекулалар ретсіз орналасқан

d)

молекулалардың қабаттары бір-біріне перпендикуляр орналасқан

e)

сфералық молекулалардың торын құрайды

19.

Дискотикалық мезофазаларды қалыптастыру үшін өзара әрекеттесудің қай түрі маңызды?

a)

Ван-дер-ваальс күштері және π-π өзара әрекеттесу

b)

иондық өзара әрекеттесу

c)

металл байланыстары

d)

коваленттік байланыстар

e)

сутегі байланыстары

20.

   Рентгендік талдау әдістері негізделген

a)

сандық және сапалық жағынан анықтауға

b)

физикалық және химиялық жағынан анықтауға

c)

физикалық жәнн сандық жағынан анықтауға

d)

ешқандай сиппаттамаларға негізделмеген

e)

А,В жауабы

21.

  Дифрактометрия дегеніміз

a)

кристалдық үлгідегі бөлшектер ағынының дифракциялық үлгісін тіркеу әдістері

b)

кристалдық торларды физикалық зерттеу әдісі

c)

сәлеленуді зерттеу әдісі

d)

кристалл құрылымын зерттеу әдісі

e)

рефлекстердің интегралдық қарқындылығын тіркеу әдісі

22.

  Рентгендік фазалық талдау

a)

кристалды затты тез анықтауға мүмкіндік береді

b)

сәулені бірден көрсетеді

c)

кристалды заттарды анықтай алмайды

d)

тек нақты кристалдарды ғана анықтай алады

e)

дұрыс жауап жоқ

23.

Дифракторметрияда сәулеленудің түрі

a)

Рентгендік

b)

Атомдық

c)

Молекулалық

d)

Металдық

e)

Протондық

24.

Брегг-Вульф формуласы

a)

2d sinӨ = nл

b)

а=sin θ\theta

c)

I=q/t

d)

I ( h k l) =I (  hkl)

25.

Рентген сәулелерінің медицинада қолданылу мақсаты-…

a)

ішкі мүшелер құрылымын зерттеу

b)

қан құрамын зерттеу

c)

кристалл құрылымын анықтау

d)

жасушалардың құрылымын анықтау

e)

теріні тексеру

26.

Рентген құрылымдық талдау дегеніміз-…

a)

кристалл құрылымын рентген сәулелері арқылы зерттеу

b)

электромагниттік сәулелерді тіркеу

c)

рентген сәулелерінің толқын ұзындығын өлшеу

d)

жоғары жиілікті толқындармен жұмыс

e)

құрамындағы металдардың қатынасын анықтау

27.

Рентген сәулелерінің кристаллдармен дифракциялануы мына қасиетке негізделген.

a)

кристаллдың  атомдық құрылымының ретті орналасуы

b)

кристаллдың  атомдық құрылымының ретсіз орналасуы

c)

кристаллдың беткі қабатының қасиеті

d)

жарық толқындарына әсер етуі

e)

сәуле жиілігін арттыруға

28.

⁠Лауэ әдісінде қолданылатын физикалық құбылыс.

a)

интерференция

b)

электр өткізгіштік

c)

резонанс

d)

магнит өрісі

e)

жылу өткізгіштік

29.

⁠Бульф-Брэгг теңдеуі рентген дифракциясында қолданылуы.

a)

рентген сәулелерінің кристаллдағы дифракция бұрышын есептеу үшін

b)

электрондардың қозғалысын зерттеу үшін

c)

кристалдың температуралық қасиеттерін зерттеу үшін

d)

химиялық құрамын талдау үшін

e)

радиотолқындардың қасиеттерін анықтау үшін

30.

Кристалл симметриясы нені сипаттайды?

a)

Кристалл ішіндегі атомдардың массасын

b)

Кристалдағы атомдардың байланысу энергиясын

c)

Кристалл ішіндегі атомдардың кеңістікте орналасуын

d)

Кристалл ішіндегі атомдардың айналу жылдамдығын

e)

Кристалл ішіндегі атомдардың көлемін

31.

Жабық операция дегеніміз не?

a)

Кристалл ішіндегі симметрия элементтерінің барлығы бір-біріне тәуелді болуы

b)

Симметрия элементтерін қолдану арқылы кристаллды бастапқы күйіне қайтару операциясы

c)

Кристалдың физикалық қасиеттерін өзгерту

d)

Кристалл ішіндегі атомдардың бірін бірі жабуы

e)

Кристалдың кеңістіктік бағытталуының өзгеруі

32.

Симметрия элементтері қандай типтерге бөлінеді?

a)

Бұрыштық және сызықтық

b)

Айналу осі, айна жазықтығы, инверсия орталығы, айналу-инверсия осі

c)

Тек осьтік

d)

Радиалдық және осьтік

e)

Полярлық және осьтік

33.

Симметрияның айналу осі қандай операцияны сипаттайды?

a)

Кристалл құрылымын толығымен өзгертетін операция

b)

Кристалдың белгілі бір бұрышқа айналғанда бастапқы күйіне қайтатын қасиеті

c)

Кристалдың айналуын тоқтататын операция

d)

Кристалдың барлық атомдарының жылжуын

e)

Кристалл атомдарының тығыздалуын

34.

Симметрияның инверсия орталығы қандай операцияны сипаттайды?

a)

Кристаллды белгілі бір бұрышқа айналдыру

b)

Кристаллдың барлық элементтерін бастапқы орындарына симметриялы түрде көшіретін нүкте

c)

Айна жазықтығы арқылы симметрияландыру

d)

Кристалл құрылымындағы элементтердің жылжуын сипаттайды

e)

Кристалл ішіндегі атомдардың тербелісін сипаттайды

35.

Нүктелік топ дегеніміз не?

a)

Кристалл ішіндегі атомдардың белгілі бір нүктелерде жинақталуы

b)

Кристалл симметриясының барлық жабық операцияларын қамтитын симметрия элементтерінің жиынтығы

c)

Кристалл ішіндегі барлық элементтердің энергия жиынтығы

d)

Атомдардың айналу жылдамдығының жиынтығы

e)

Кристаллдағы иондардың тығыздығын анықтайтын әдіс

36.

4-қабатты айналу осі нені білдіреді?

a)

Кристалдың 180° айналғаннан кейін бастапқы күйіне оралуы

b)

Кристалдың 90° айналғаннан кейін бастапқы күйіне оралуы

c)

Кристалдың 60° айналғаннан кейін бастапқы күйіне оралуы

d)

Кристалдың 120° айналғаннан кейін бастапқы күйіне оралуы

e)

Кристалдың 360° айналғаннан кейін бастапқы күйіне оралуы

37.

Нүктелік топтардың кристаллохимиядағы рөлі қандай?

a)

Олар кристаллдағы химиялық реакцияларды анықтайды

b)

Олар кристалл симметриясын және оның физикалық қасиеттерін сипаттайды

c)

Олар кристаллдың тығыздығын анықтайды

d)

Олар кристалл ішіндегі байланыс энергиясын анықтайды

e)

Олар кристалл құрылымының көлемін сипаттайды

38.

Кристалдардағы симметрия элементтері неше топқа бөлінеді?

a)

10

b)

5

c)

7

d)

14

e)

32

39.

Кристаллдың айна жазықтығы қалай анықталады?

a)

Ол жазықтық арқылы кристалл екіге бөлініп, бір бөлігінен екінші бөлікке симметриялы түрде көшірілуі

b)

Кристаллдың белгілі бір бұрышқа айналуы

c)

Кристаллдың бір нүктеге шоғырлануы

d)

Кристалл ішінде иондардың қайта орналасуы

e)

Кристаллдың атомдарынан қашықтау процесі

40.

Координациялық сан дегеніміз не?

       

a)

Химиялық байланыстардың жалпы саны

b)

Орталық атомды қоршап тұрған атомдардың немесе иондардың саны

c)

Кристалдық тордың көлемі

d)

Кристалдық ұяшықтардың саны

e)

Атомдардың байланысу бұрышы

41.

NaCl құрылымының координациялық саны:

a)

2

b)

12

c)

8

d)

6

e)

4

42.

Цезий хлоридінің (CsCl) координациялық саны:

      

a)

10

b)

12

c)

8

d)

6

e)

4

43.

Октаэдрлік координация саны қандай?

           

a)

2

b)

12

c)

8

d)

6

e)

4

44.

Координациялық сан 8 болатын полиэдр түрі:

          

a)

Тетраэдр

b)

Октаэдр

c)

куб

d)

призма

e)

додекаэдр

45.

Атомдардың симметриялы түрде қайталанып орналасуы қандай құрылымға тән?

     

a)

Реттелген құрылым

b)

Ақаулы құрылым

c)

Аморфты құрылым

d)

Иілгіш құрылым

e)

Қабатты құрылым

46.

Кристалдық құрылымның негізгі параметрлеріне не жатады?

 

a)

Түсі

b)

Атомаралық қашықтық пен байланыс бұрыштары

c)

Қысым

d)

Жылдамдық

e)

Температура

47.

Беторталықтанған кубтық тордың координациялық саны:

    

a)

4

b)

6

c)

8

d)

12

e)

14

48.

Орталық атомды қоршап тұрған атомдардың саны артқанда, қандай өзгеріс болуы мүмкін?

          

a)

Кристалл балқу температурасы төмендейді

b)

Координациялық сан артады

c)

Атомаралық байланыс әлсірейді

d)

Кристалл түсі өзгереді

e)

Кристалл кеуектілігі артады

49.

Реттелген құрылымның мысалын таңдаңыз:

           

a)

NaCl

b)

Аморфты көміртек

c)

Шыны

d)

Полимер

e)

Сутек

50.

Графит құрылымына тән сипаттама:

           

a)

Беторталықтанған кубтық тор

b)

Гексагональды қабатты құрылым

c)

Бето орталықтанған тетраэдрлік тор

d)

Октаэдрлік құрылым

e)

Куб құрылымы

51.

Перитрондық торлы құрылымның мысалы:

          

a)

NaCl және CsCl

b)

Al және Cu

c)

SiO₂ және ZnS

d)

TiO₂ және MgO

e)

Fe және Ni

52.

Кристалдық құрылымның координациялық саны төмен болса, қандай қасиет тән болуы мүмкін?

a)

Аз тығыздық

b)

Жоғары тығыздық

c)

Жоғары иілгіштік

d)

Жоғары қаттылық

e)

Тұрақсыздық

53.

Полиэдрлердің тұрақтылығына әсер ететін фактор:

     

a)

Атомдардың түсі

b)

Ион радиусы мен поляризация

c)

Қысым

d)

Құрылымның тығыздығы

e)

Байланыс бұрышы

54.

Координациялық санға байланысты кристалл құрылымының қандай пішіні болуы мүмкін?

  

a)

Куб, октаэдр, тетраэдр және басқа да пішіндер

b)

тек текше

c)

гексаэдр

d)

тек 0ана октаэдр

e)

сфера

55.

Цезий хлориді (CsCl) құрылымында иондар қандай координациялық сандарға ие?

       

a)

12 және 12

b)

10 және 10

c)

8 және 8

d)

6 және 6

e)

4 және 4

56.

Ақаулы құрылымның мысалы:

    

a)

NaCl

b)

SiO₂

c)

полимер

d)

шыны

e)

металл

57.

Координациялық саны 4 болатын полиэдр:

a)

метан немесе тетраэдр

b)

этан

c)

куб

d)

октаэдр

58.

NaCl құрылымының сингониясы

a)

кубтық немесе текше

b)

триклиндік

c)

моноклиндік

d)

гексагональды

e)

тетрагональды

59.

Келесі қосылыстарға тән кристалдық торлардың түрлерін анықтаңыз: 1. Қола 2. Су 3. Құм 4. Ас тұзы

a)

1-металдық, 2- молекулалық, 3-атомдық, 4-иондық

b)

1-металдық, 2-молекулалық,3-иондық, 4-атомдық

c)

1-металдық,2-иондық,3-атомдық,4-молекулалық

d)

1-атомдық,2-иондық,3-молекулалық,4-металдық

60.

Координациялық сан дегеніміз:

a)

Кристалл ұяшығындағы атом саны

b)

Ион немесе атомды қоршап тұрған жақын орналасқан атомдар немесе иондар саны

c)

Металдың тығыздығы

d)

Атомның электрондық саны

61.

Магнийдің кристалдық торының түрі:

a)

Кубтық көлемді центрленген

b)

Гексагональды тығыз жинақталған

c)

Кубтық жақтық центрленген

d)

Алтыбұрышты призма

62.

Геометриялық фигураларды бастапқы қалпына келтіретін шағылулар мен айналулар:

a)

Симметрия операциялары

b)

Симметрия элементтері

c)

Кристалл торы

d)

Тетраэдрлік байланыстар

63.

Симметриялық түрлендірулер мен оларға сәйкес симметрия элементтерін белгілеу үшін қолданылатын арнайы символдар жүйесі

a)

Симметрия классификациясы

b)

Халықаралық символдар жүйесі

c)

Графикалық модельдер

d)

Кристаллографиялық индекстер

64.

Денені тең екі бөлікке бөлетін және бір-біріне айна кескіні болатын жазықтық

a)

Центр симметриясы

b)

Айналу осі

c)

Симметрия жазықтығы

d)

Инверсиялық нүкте

65.

Тоғыз симметрия жазықтығы бар

a)

Кубтық кристалл

b)

Тригональдық сингония

c)

Тетрагональдық кристалл

d)

Моноклиндік сингония

66.

Симметрия жазықтығы шексіз

a)

Гексагональды кристалл

b)

Қалыпты кристалл

c)

Ромбтық сингония

d)

Моноклиндік кристалл

67.

Симметрия жазықтығы үшеу

a)

Тригональдық кристалл

b)

Моноклиндік кристалл

c)

Орторомбтық кристалл

d)

Тетрагональдық кристалл

68.

Симметрия элементіне жатпайды:

a)

Кристалдық тор

b)

Симметрия жазықтығы

c)

Айналу осі

d)

Инверсиялық нүкте

69.

Әртүрлі симметрия операцияларының саны

a)

Симметрия жазықтығы

b)

Симметрия дәрежесі

c)

Симметриялық топтар саны

d)

Кристаллографиялық симметриялар

70.

1820 ж. кристалдың барлық нүктелік симметрия топтарын анықтаған неміс ғалымы

a)

Йоганн Гесс

b)

Исаак Ньютон

c)

Фридрих Моос

d)

Иоганн Гессе

71.

Кристалды шектеу элементтері дегеніміз

a)

Кристалл құрылымын бұзатын қоспалар

b)

Кристалл беттері мен қырлары

c)

Симметрия элементтері

d)

Жарық өткізгіштігі

72.

Кристалл құрылысының схемасы ретінде қабылданған

a)

Кристалл торы

b)

Кристалл диаграммасы

c)

Симметрия осі

d)

Ұяшық

73.

Сульфидті минерал

a)

Галит

b)

Халькопирит

c)

Флюорит

d)

Флюорит

74.

Флюориттің химиялық формуласы

a)

CaF2

b)

CaCl2

c)

CaCO3

d)

CaSO4

75.

Зергерлік тас ретінде практикалық маңызы бар оксид минералы

a)

Гематит

b)

Корунд

c)

Кварц

d)

Циркон

76.

Кварцпен байланысты емес алюминий тотығы

a)

Корунд

b)

Халькопирит

c)

Циркон

d)

Гематит

77.

Гематиттің химиялық формуласы

a)

Fe2O3

b)

FeS

c)

FeSO4

d)

Fe3O4

78.

Сұйылтылған тұз қышқылымен қарқынды әрекеттесетін карбонатты минерал

a)

Кальцит

b)

Гипс

c)

Доломит

d)

Флюорит

79.

Өзіне тән зәйтүн-жасыл реңкті қалайы рудасы

a)

Оливин

b)

Касситерит

c)

Пирит

d)

Турмалин

80.

Кварцтың полиморфты түрленуі

a)

Тригоналдық кварц

b)

Бета-кварц

c)

Альфа -кварц

d)

Барлығы

81.

Метаморфикалық тау жыныстары үшін жыныс түзуші болып табылатын карбонатты минерал

a)

Кальцит

b)

Доломит

c)

Магнезит

d)

Арагонит

82.

Мыс сульфидті кен орындарының тотығу аймақтарындағы қайталама минерал

a)

Малахит

b)

Арагонит

c)

Халькопирит

d)

Барит

83.

Созылған түк тәрізді кристалдар түріндегі кварцта кездесетін титан минералы

a)

Рутил

b)

Анатаз

c)

Циркон

d)

Илменит

84.

Жасыл түсті кварц түрі

a)

Аметист

b)

Авантюрин

c)

Цитрин

d)

Молдавит

85.

Галиттің ерекше қасиеті

a)

Суда жақсы ериді

b)

Жарықты шағылыстырады

c)

Қызыл түсті

d)

Магниттік қасиеті бар

86.

Куб формалы кристалдары бар минерал

a)

Галит

b)

Кварц

c)

Гипс

d)

Гематит

87.

Шыны жасауда, отқа төзімді және химия өнеркәсібінде, фаянс пен фарфор өндірісінде қолданылатын минерал

a)

Кварц

b)

Флюорит

c)

Корунд

d)

Циркон

88.

Халькопириттің химиялық формуласы

a)

CuFeS2

b)

Cu2S

c)

Cu2O

d)

CuCO3

89.

ригоналдық сингония минералы

a)

Кальцит

b)

гематит

c)

доломит

d)

барлығы

90.

Корундтың қызыл бағалы түрі

a)

рубин

b)

сапфир

c)

аметист

d)

топаз

91.

Кальцит сингониясы

a)

тригональдық

b)

моноклиндік

c)

ортромбдық

d)

кубтық

92.

Ұсақ ұнтақта тұз қышқылымен әрекеттесетін карбонатты минерал

a)

кальцит

b)

доломит

c)

магнезит

d)

арагонит

93.

Белгілі бір температура диапазонында сұйық және қатты күй арасындағы өтпелі фазада болатын, қатты денелерге тән құрылымдық реттілікті сақтай отырып, сұйықтық сияқты ағуға қабілетті заттар

a)

Аморфты денелер

b)

Сұйық кристалдар

c)

Полиморфты минералдар

d)

Изотропты материалдар

94.

Ақаулы кристалдық құрылымның негізгі себебі қандай?

a)

Сыртқы орта температурасының өзгеруі

b)

Химиялық қоспалардың болуы

c)

Сәулелену әсері

d)

Барлығы дұрыс