wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

эколоджи

Total questions: 61

Worksheet time: 34mins

Name
Class
Date
1.


“Экология” түсінігін ұсынған:

a)

Неміс ғалымы Юстус Либих (1840 ж.).

b)

грек ғалымы Эратосфен

c)

1802 жылы француз ғалымдары Жан-Батист Ламарк

d)

1866 жылы неміс ғалымы Эрнст Геккель ұсынды.

2.

Экология – нені зерттейтін ғылым:

a)

Тірі ағзалардың қоршаған ортамен қарым-қатынасын, олардың тіршілік ету жағдайларын, популяциялар мен экожүйелердің тұрақтылығы мен өзгерістерін зерттейді.

b)

тірі организмдерді және олардың құрылымын, қызметін, даму заңдылықтарын, таралуын, өзара және қоршаған ортамен байланысын зерттейтін ғылым.

c)

электромагниттік толқындардың таралуы мен қолданылуын зерттейтін ғылым мен технология саласы.

d)

Жердің табиғатын, халқын, олардың шаруашылық әрекеттерін және кеңістіктік ұйымдасуын зерттейтін ғылым.

3.

Биосфера және экожүйедегі процестерді, қоршаған орта жағдайын ұзақ уақыт бақылау жүйесінің атауы:

a)

Экожүйе

b)

Биотоп

c)

Ксенобиотиктер

d)

Экологиялық мониторинг деп аталады.

4.

Адам ағзасынан шығарылмайтын зиянды заттар:

a)

Фреондар

b)

Ксенобиотиктер

c)

Атмосфералық инверсия

d)

Сәулелену

5.

Атмосфераның жоғары қабаттарындағы озон қабатының қызметі:

a)

Жерді ультракүлгін сәулелердің зиянды әсерінен қорғайды, тірі ағзаларды радиациядан сақтайды.

b)

Химиялық заттар экожүйені ластап, биоаккумуляцияға, биологиялық тепе-теңдіктің бұзылуына әкеледі.

c)

Жасыл аймақтар құру, аумақты тиімді желдету, шудан қорғаныс элементтерін енгізу.

6.

Популяция санының өсу түрлері

a)

Экспоненциалды өсу: Ресурстар шектеусіз болғанда популяция тез көбейеді.

b)

Сәулеленудің биологиялық әсерінің дозасы – дозалық эквивалент.

c)

Логистикалық өсу: Ресурстардың шектеулі болуына байланысты өсу біртіндеп тұрақтанады.

d)

Нейтрализм

7.

Озон қабатын бұзатын заттар:

a)

Фреондар

b)

хлорфторкөмірсутектер (ХФК)

c)

Алкен

d)

бром қосылыстары.

8.

Қауымдастық алып жатқан табиғи тіршілік кеңістігі:

a)

Экотоп

b)

Экожүйе

c)

Биотоп

d)

Биология

9.

9. Табиғаттың тірі және өлі компоненттерінің арасындағы тұрақты байланыс және олардың мекендеу ортасы:

a)

Экожүйе немесе экосистема

b)

Экология

c)

Биомониторинг

d)

Экотоп

10.

Экологтар ауыл шаруашылығында пестицидтерді қолдануға қарсы, өйткені:

a)

Химиялық заттар экожүйені ластап, биоаккумуляцияға, биологиялық тепе-теңдіктің бұзылуына әкеледі.


b)

Жердің шөгуі, жер сілкінісі, экожүйелердің бұзылуы.

c)

Шығыны көп кетеді

11.

Қышқыл жауындардың себептері

a)

Минамата ауруы.

b)

Флуктуация (санның ауытқуы)

c)

Күкірт диоксиді (SO₂) және азот оксидтері (NOₓ) атмосфераға таралып, су буымен қосылғанда қышқыл түзеді.

12.

Атмосфераның беткі қабатындағы ауа температурасы төмендемей, биіктікке қарай жоғарылайтын күйі:

a)

Атмосфералық инверсия деп аталады.


b)

Биотоп деп аталады.

c)

Экологиялық мониторинг деп аталады.

d)

Продуценттер деп аталады

13.

Зивертпен өлшенетін радиоактивті сәулелену сипаттамасы:

a)

Сәулелену

b)

Флуктуация

c)

Сәулеленудің биологиялық әсерінің дозасы – дозалық эквивалент.


14.

ҚР Экологиялық кодексі қай жылы қабылданған:

a)

2012 жылы көктемде

b)

2006 жылы қыркүйекте

c)

2007 жылы 9 қаңтарда қабылданды.

d)

Мамыр айында (2000 жылы)

15.

Кернеулі күйде жабдықты сөндіру үшін ұнтақ құрамдарды қолдануға рұқсат беріле ме:

a)

Жоқ, пайдасы болмайды

b)

Иә, ұнтақ құрамдар өртті сөндіруде қолданылады.

c)

Кей жағдай да болмайды.

16.

Минимум заңын ашқан:

a)

Ньютон

b)

француз ғалымдары Жан-Батист Ламарк пен Готфрид Рейнхольд Тревиранус

c)

грек ғалымы Эратосфен

d)

Неміс ғалымы Юстус Либих (1840 ж.).

17.

Қалалардың акустикалық ластануына не кіреді:

a)

Көлік қозғалысының шуылы

b)

тұрмыстық техника шуылы.

c)

өндірістік нысандардың дыбысы

18.

Экологиялық процестерді модельдеумен айналысады:

a)

Сәулелеу

b)

экологиялық модельдеу.


c)

Математикалық экология

d)

Моделизация

19.

Толеранттылық дегеніміз:

a)

Ағзалардың қоршаған ортаның қолайсыз факторларына бейімделу қабілеті.

b)

Жасыл аймақтар құру, аумақты тиімді желдету, шудан қорғаныс элементтерін енгізу.

20.

Адам денсаулығына әсер ететін факторларды, өнімдердің сапасын, табиғи орта өзгерістерін нақты бақылау:

a)

Экожүйе

b)

Биомониторинг

c)

Мониторинг

d)

Модельдеу

21.

Қоршаған орта сапасын жақсартуда архитектура-жоспарлау шаралары:

a)

Жасыл аймақтар құру, аумақты тиімді желдету, шудан қорғаныс элементтерін енгізу.

b)

50 метрден 1000 метрге дейін, өндіріс түріне байланысты.

c)

Көлік қозғалысының шуылы, өндірістік нысандардың дыбысы, тұрмыстық техника шуылы.

22.

Санитария-қорғаныс аймағының ені:

a)

50 метрден 1000 метрге дейін, өндіріс түріне байланысты.

b)

1200 метр

c)

3000 метр

d)

50 ге жетпейді

23.

Өндірістің зиянды факторларынан тұрғындарды қорғау үшін өндіріс көздерін бөлетін аймақ:

a)

Санитарлық-қорғаныс аймағы.

b)

Білмеймін

c)

Кешенді өңдеу

d)

Ондай аймақ жоқ

24.

Норматив (ОБУВ) – тұрғын орындардың атмосфералық ауада заттардың шамамен қауіпсіз деңгейі келесі мерзімімен белгіленеді:

a)

Орташа тәуліктік немесе орташа жылдық деңгейлер бойынша.

b)

Жоғары жылдықпен өлшенеді

c)

Төмен тәуліктік

25.

Орта экологиялық факторлардың үш негізгі тобы:

a)

Абиотикалық (өлі табиғат),

b)

биотикалық (тірі ағзалар), антропогендік (адам әсері).

c)

Биотоп

d)

Экологиялық

26.

Өмір жағдайының өзгерістеріне ағзалардың шыдамдылық қасиеті:

a)

Толеранттық

b)

Биомонитаоринг

c)

Экологиялық

27.

Ноосфера түсінігін кім енгізген:

a)

Эдуард Леруа

b)

Ньютон

c)

Әбу Насыр Әл фараби

d)

Владимир Вернадский.

28.

Биосфера түсінігі кіммен енгізілген:

a)

Владимир Вернадский.

b)

Юстус Либих

c)

Эдуард

29.

Экология" түсінігі қай жылы ұсынылған:

a)

2025

b)

1866

c)

1999

d)

1867

30.

Психологиялық дискомфорт жағдайын туғызатын табиғи емес қалалар ортасы:

a)

Антропогендік орта.

b)

Антополог

c)

Ксенобиотиктер

31.

Қалалардың өсіп дамуы, қалалар маңызы жоғарлау, қала тұрғындарының өсуі:

a)

Урбанизация

b)

Урбанизация

c)

Демографиялық

32.

Қазіргі кезде қандай көрсеткіштер қоршаған орта сапасының басты нормативтері болып саналады:

a)

Химиялық тазарту

b)

РШК

c)

Ауаның, судың, топырақтың ластану деңгейі

d)

рұқсат етілген шекті концентрациялар

33.

Адаммен, жасанды синтездеу нәтижесінде алынған химиялық қосылыстар:

a)

Нейтрализм

b)

Ареал

c)

Ксенобиотиктер

34.

Өте қауіпті ластанғыштар тізіміне кіретін үш металл:

a)

Сынап, қорғасын

b)

Мырыш титан кадмий

c)

Алюминий мыс қалайы

d)

Кадмий

35.

Популяциялар бір-біріне әсер етпейді, биотикалық байланыстың осындай түрі:

a)

Модельдеу

b)

Нейтрализм

c)

Урбанизм

36.

Популяция немесе түрдің өмір кезінде кездесетін кеңістігі немесе таралу аймағы:

a)

Материк

b)

Ареал

c)

Биосфера

37.

Адамның қолдануымен салыстырғанда, қалпына келмейтін немесе жәй қалпына келетін қазбалар:

a)

Қалпына келмейтін ресурстар (мұнай, көмір, табиғи газ).

b)

Қалпына келетін ресурстар

38.

Қалдық суларды тазарту негізгі әдістері:

a)

Экологиялық

b)

химиялық тазарту

c)

Механикалық, биологиялық

39.

Топырақты жел эрозиясынан қорғайтын шаралар:

a)

орман белдеулері құру.

b)

Ағаш отырғызу, жырту бағытын өзгерту

c)

Білмеймін

d)

Қоқыс өртеу

40.

. ТҚХҰ Қызыл кітабының «Қара тізіміне» кіретіндер

a)

Сүтқоректілер

b)

Толықтай жойылып кеткен түрлер.

c)

Көбейіп жатқан түрлер

d)

Жыртқыштар

41.

Топырақты жел эрозиясынан қорғайтын шаралар:

a)

орман белдеулері құру.

b)

Ағаш отырғызу, жырту бағытын өзгерту

c)

Білмеймін

d)

Қоқыс өртеу

42.

Күрделі экологиялық құбылыстарды, процестерді оңайлатып имитациялау зерттеу әдісі:

a)

Сәулелеу

b)

Модельдеу

c)

Филтрлеу

43.

Тірі ағзалары бар Жер қабаты:

a)

Биосфера

b)

Литосфера

c)

Гидросфера

44.

Сан тығыздығына байланысты емес популяцияның өсуі:

a)

Тығыздыққа тәуелсіз өсу.

b)

Тәуелді өсу

45.

Экожүйелерде уақыт бірлігінде түзілетін органикалық заттар:

a)

Химиялық өнімділік

b)

Биологиялық өнімділік

c)

Экологиялық өнімділік

46.

Экологиялық пирамиданың бір трофикалық деңгейінен екінші деңгейге энергияның ауысуы:

a)

Линдеман заңынан сай 80% дәрежесіне сай жүреді

b)

Энергияның 10% ережесіне сәйкес жүреді (Линдеман заңы).

c)

20% дәрежесіне сай жүреді

47.

Табиғи шудың фоналық өлшемі:

a)

20-30 десибел

b)

90 десибел

c)

20–30 дБ

d)

35 десибел

48.

Қызыл кітаптың екінші категориясына жататын түрлер:

a)

Сирек кездесетін, жойылу қаупі бар түрлер.

b)

Толық жойылып кеткен түрлер

49.

Жердің қазіргі табиғи жүйесі жағдайын зерттейтін халықаралық мониторинг:

a)

Биомониторинг

b)

Ғаламдық мониторинг.

c)

Экожүйе

50.

Аутэкология нені зерттейді:

a)

Тірі организмдерді зерттейді

b)

Жеке ағзаның қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейді.

c)

Жеке ағзанының тұрмыс тіршілігін зерттейді

51.

Популяция санының орташа көрсеткіштен ауысуы:

a)

Флуктуация (санның ауытқуы).

b)

Ксенобиотик

c)

Шизофрения

52.

Булану эффектісі нәтижесінде атмосферадағы көмірқышқыл газының жиналуы неге әкеледі:

a)

Ғаламдық жылынуға

b)

Экологиялық жылынуға

c)

Ғаламдық жылынуға

53.

Жапонияда табылған сынаппен улануға байланысты ауру:

a)

Минимата ауруы

b)

Шизофрения

c)

Даун ауруы

d)

Рак ауруы

54.

Популяцияның максималды мөлшеріне жетуіне мүмкіндік бермейтін факторлар:

a)

Шектеуші факторлар (азық-түлік тапшылығы, бәсекелестік).

b)

Экологиялық факторлар

55.

Консументтер:

a)

Бұл тұтынушылар, яғни энергияны дайын органикалық заттардан алатын ағзалар

b)

Жануарлар, жәндіктер

c)

Адамдар

56.

Мұнай өндіру кезінде суды жер асты құыстарына құю қандай апаттарға әкеледі:

a)

Экожүйелердің бұзылуы

b)

Жердің шөгуі

c)

Жер сілкінісі

d)

Су тасқыны

57.

Тірі ағзаларға қолайлы жағдай туғызатын аймақ:

a)

Биологиялық оптимум

b)

Экологиялық потимум

c)

Химиялық оптимум

58.

Тірі ағзаларға қолайсыз жағдай туғызатын аймақ:

a)

Физикалық

b)

Экологиялық стресс аймағы

c)

Биологиялық стресс аймағы

59.

Биоценоз құрамындағы популяцияның белгілі бір алып тұратын орны:

a)

Биологиялық

b)

Экологиялық ниша.

c)

Биоценоз

60.

Кен орындарынан пайдалы компоненттерді максималды және кешенді түрде шығару:

a)

Өндіріс

b)

Кешенді өндеу әдісі

61.

Шикізатты және энергияны үнемді пайдалану, қалдықтарды азайту:

a)

Қалдықсыз технологиялар

b)

Қалдықты технологиялар