Font size
Worksheetsпсихология
Total questions: 118
Worksheet time: 59mins
Эксперименттің мәні:
Психикалық процестің өтуі мен жағдайын мақсатты түрде өзгертуге болмайды.
Қызықтырған психикалық процестің көрінуіне арнайы жағдай жасалады.
Жоспарсыз өтілуінде.
Зерттеу мақсатын сыналушыға түсіндіруге болады.
Бақыланатын құбылыс туралы болжамды сыналушының өзі құрады.
Психологияның міндеттері:
Психологиялық ой-пікірлердің дамуын зерттеу.
Психикалық құбылыстардың мәнін және олардың заңдылықтарын түсінуге үйрету.
Оқыту мен тәрбиелеу.
Физиологиялық құбылыстарды және олардың заңдылықтарын басқаруға үйрету.
Адамның өміріндегі барлық түсініксіз құбылыстарды түсіндіру.
Жас ерекшелік психологиясының тармақтары:
Балалар психологиясы
Оқыту
Тәрбие
Ұстаз
Патопсихология
Дидактиканың психологиялық негіздерін, оқыту мен білім берудің жекелеген әдістеме мәселелерін, бағдарлап оқыту мен балалардың ақыл-ойын қалыптастыру сияқты өзге де мәселелермен шұғылданады:
Тәрбие психологиясы.
Оқыту психологиясы.
Арнаулы психология.
Ұстаз психологиясы.
Тифлопсихология.
Гуманистік және әлеуметтік тәрбие мәселелерінің психологиясын зерттеп, оқушылар ұжымының, еңбекпен түзету педагогикасының психологиялық негіздеріне қатысты мәселелерді іздестіреді:
Ұстаз психологиясы.
Оқыту психологиясы.
Арнаулы психология.
Тифлопсихология.
Тәрбие психологиясы.
Психологияның шетел ағымдарының бірі:
Эпистемоло́гия.
Волюнтаризм
Бихевиоризм .
Фанатизм.
Биологизм.
Әр қилы психикалық процестердің табиғи негізі мен үнемі дамып отыратын азаматтық қасиеттерін, психологиялық сапаларын зерттейтін сала:
Әлеуметтік психология
Жас кезеңдер психологиясы
Еңбек психологиясы
Арнаулы психология
Салыстырмалы психология
Психологияның даму барысындағы зерттеу пәні:
Жан туралы ғылым.
Тән туралы ғылым.
Эмоция туралы ғылым.
Сезім туралы ғылым.
Қарым-қатынас туралы ғылым.
Ақпарат тасымалдаушы,бір системадан басқаға сигнал беруші, өзара әрекеттегі екі системаның байланысы, бұл:
Коммуникация
Қарым-қатынас
Өзараәрекет
Интеракция
Келісілген өзара әрекет
Қарым-қатынас іс-әрекеттің ерекше түрі және басқа, коммуникативті емес іс-әрекеттің құрамдас бөлігі, компоненті деп есептеген ғалым:
А.Р. Лурия
А.А. Леонтьев
Л.С. Выготский
Л.Ф. Божович
Д.Б. Эльконин
Адам дамуының бірқалыпты даму жолынан ауытқуын, ми ауруына ұшырағандардың психикалық күйзелістері мен осы саладағы әр аурулардың себептерін қарастырады:
Әлеуметтік психология
Жас кезеңдер психологиясы
Арнаулы психология
Медициналық психология
Салыстырмалы психология
Тұлға:
Сүт қоректілер класына жататын биологиялық тіршілік иесі.
Қоғамдық-тарихи категория.
Тіршіліктің дамуының ерте сатыларында пайда болатын биологиялық эволюцияның нәтижесі.
Генотиптік құрылым.
Өзіндік өзгешелігі бар тұлға.
Күрделі эмоциялар:
Дистресс
Көңіл
Астеникалық сезімдер
Эмпатия
Стресс
Адамдардың белгілі-бір негізінде ұйымдасқан топтары арасындағы өзара қарым-қатынастағы психологиялық құбылыстардың сырын зерттейді:
Салыстырмалы психология
Арнаулы психология
Әлеуметтік психология
Медициналық психология
Жас кезеңдер психологиясы
Тұлға психологиялық құрылымын жасаған психолог:
К.К.Платонов.
В. В. Столин
Л.С.Выготский.
П.Д.Юркевич
А. Г. Маклаков.
Тұлғаның мінез құрлымына кіреді:
Дене белгісі.
Ерік.
Жоғары нерв жүйесі.
Тәрбие.
Түйсік.
Экстроверттік мінез типі:
Сезімтал.
Ойшыл.
Белсенді.
Селқос.
Баяу.
Г. М. Андреева (1990) қарым-қатынастың өзара байланысының келесі жақтарын анықтап көрсетеді:
Жанашырлық, толерантты
Толерантты
Коммуникативті, перцептивті, интерактивті.
Креативті
Импульсивті
Адамның денсаулығы мен оны нығайтуға арналған шараларды жүзеге асыру жүйесін, оның әдіс-тәсілдерін айқындаумен шұғылданады:
Нейропсихология
Психофармакология
Психотерапия.
Психопрофилактика және гигиена.
Патопсихология
Қарым-қатынастағы серіктестердің бірін-бірі қабылдауы және осының негізінде өзара түсінісулері:
Басқа адамның образын қабылдау
Перцептивті
Интеракция
Коммуникация
Эмпатия
Қарым-қатынастағылардың арасындағы өзара әрекет, яғни әрекетпен алмасу:
Қарым-қатынастың интерактивті жағы
Қарым-қатынастың импульсивті жағы
Қарым-қатынастың перцептивті жағы
Қарым-қатынастың коммуникативті жағы
Қарым-қатынастың эмоционалды жағы
Адамның негізгі іс-әрекет түрлері:
Жоспар құру.
Ойын.
Жүгіру.
Болжам құру.
Секіру.
Г.М. Андреева қарым –қатынастың келесі жағын ашып берді:
Міндетті.
Коммуникативті.
Ынтымақты.
Қажетті.
Вербальды.
Адамның белгілі-бір әрекет үшін саналы меңгерілген талаптануы:
Іс-әрекет.
Қажеттілік.
Мотив.
Мотивация.
Эмпатия.
Қандай болмасын коммуникациялық процесс үш компоненттен тұрады:
Ақпарат, процесс, хабарлама
Коммуникатор, реципиент, хабарлама
Ақпарат, реципиент, хабарлама
Ақпарат , процесс, реципиент
Коммуникатор, ақпарат , процесс
Барлық қарым-қатынас құралдарын екіге бөледі:
Жария және жария емес
Сөздік және сөздік емес
Жеке бастық және қоғамдық
Вербальды және жария
Жеке бастық және вербальды емес
Сөйлеудің ақпараттық жағының сипаттамасы:
Ақпараттық, құрылымды
Анық, түсінікті, мазмұнды, белгілі бір тәртіппен
Рухани, адамгершілік
Адамгерщілік, құрылымды
Рухани, құрылымды
Іс-әрекеттің бірнеше түрлерінде жүзеге асатын, адамның қажеттіліктерін анықтайтын мотивтердің жиынтығы ретінде қарастырылатын күрделі психологиялық құбылыс:
Қажеттілік.
Мотивация.
Құмарлық.
Қызығу.
Көзқарас.
Адамның өмірі мен дамудың белгілі-бір жағдайларында міндетті түрде керек ететін мұқтаждықтары:
Мотивация.
Қажеттілік.
Құмарлық.
Қызығу.
Көзқарас
Г. Айзенк пікірінше, интроверттер сипаттамасы:
Олар көп адамдармен араласпайды, сондықтан достары көп емес, бірақ өзіне адал
Интроверттер қарапайым, ұялшақ, оқшаулануға бейім, адамдармен қарым-қатынастан гөрі кітап оқығанды ұнатады
Олардың достары көп, қарым-қатынасқа жеңіл түседі
Олар байланысты баяу орнатады және өздеріне бөтен басқа адамдардың эмоциональды өміріне қиын араласады
Олар қарым-қатынасқа тез түседі
Г. Айзенк пікірінше, экстраверттер сипаттамасы:
Олар қарым-қатынасқа қиын түседі, достары аз
Олар ашық, мейрімді, адал, өзіне сенімді, достары көп, вербальды қарым-қатынасқа бейім, жалғыз кітап оқығанды немесе оқуға дайындықты ұнатпайды
Олар көп адамдармен араласпайды, сондықтан достары көп емес, бірақ өзіне адал достар
Олар эмоцияларын аз көрсетеді, қарым-қатынасқа қиын түседі
Олар эмоцияларын аз көрсетеді және коммуникабельді емес
Бұл ғылымның және басқа да психологтардың пікірінше, эмпатия екі формада көрініс береді – жанашырлық және қайырымдылық.
Т.П. Гаврилова
А. Фрейд
Л.Ф. Божович
Б.В. Зейгарник
К. Хорни
Субъектінің көңіл-күйі, бұл басқалардың басынан өткізетін сезімдері:
Төзімділік
Толеранттық
Жанашырлық
Қозғыштық
Импульсивтілік
Бұл сезімге деген мейірімді, жанашыр көзқарас, басқа біреудің бақытсыздығы (өкініш білдіру, көңіл айту және т.б.):
Жанашырлық
Қайырымдылық
Толеранттық
Мейірімділік
Төзімділік
Адамды аз уақыт болсын кенеттен булықтыра билеп, бұрқ етіп сыртқа шығатын эмоциялық күй:
Аффекті
Құмарлық
Көңіл-күй
Стресс
Эмоция
Агрессивтілікке әсер ететін әлеуметтік факторлар:
Мектеп және басқа да әлеуметтік ортаның әсерлері
Ата-аналардың ұлдармен ойнауға деген ұмтылысы қыздарға қарағанда дөрекі болып табылады және соңғылар агрессивті әрекеттерге батылдықпен қарайды
Генетическикалық шарттасқан фактор
Тұқымқуалаушылықтың әсері
Либидоның мінез-құлыққа әсері
Тыңдаудың бұл түрі тиімді, егер ол эмпатиялық тыңдауға негізделсе:
Когнитивті
Эмоциональды
Рефлексивті
Позитивті
Негативті тыңдау
Бұл адамның қарым-қатынастан қашуға немесе әлеуметтік қатынастарды болдырмауға деген ұмтылысымен байланысты мінез бітісі
Ұялшақтық
Қолайсыздық
Өкпелегіштік
Қорқыныш
Төзімсіздік
Эмпатияның жоғарғы дәрежесіне тән сипаттама:
Жауапкершілік, тәртіптілік
Жұмсақтық, ізгілік, қарым-қатынас, эмоционалдық
Тәртіптілік
Тұйықтық, жауапкершілік
Тұйықтық , қаттылық
Субъектіге императивті емес әсер етудің тікелей формалары:
Өтініш, ұсыныс, ақыл айту
Қолдау және жұбату
Агрессия
Қамқорлық
Кеңес
Адамдардың бір-бірімен қарым-қатынас жасау қажетінен туатын және біртіндеп дамып отыратын бір сыдырғы тұрақты процесс:
Қажеттіліктер.
Сезімдер.
Мотивтер.
Қабілеттер.
Эмоциялар.
Қандай да бір іс-әрекеттің сәтті орындалуының шарты болып табылатын, тұлғаның индивидуалды психикалық сапаларының жиынтығы:
Сезімдер.
Қабілеттер.
Қажеттіліктер.
Эмоциялар.
Мотивтер.
Адамның өз мінез-құлқын саналы түрде меңгере алу қабілеті:
Ерік
Сана
Сезім
Эмоция
Қабілет
Тұлғааралық қақтығысқа байланысты рөлдер түрі:
Ішкі тұлғалық.
Тұлғааралық
Тұлға мен топ аралық
Топ аралық.
Мемлекетаралық.
К.Левин бойынша қақтығыс жағдайының түрі:
Адам екі бірдей күштің аралығында болады
Адам әртүрлі уақытта бір қарсыласпен болады
Адам екі әртүрлі күштің арасында болады
Адам күштілігі әлсізбен қарсыласта болады
Адам күштілігі жоғары қарсыласпен болады
Қақтығысы басқару мына әдістермен жүзеге асады:
Топ аралық әдіс
Ішкі тұлғалық әдіс
Эксперимент әдісі
Стандартты әдіс
Тұрақтылық әдісі
Күрделі эмоциялар:
Стресс
Аффект.
Қызығу.
Дистресс.
Мұрат.
Құмарлықтың белгілері:
Алдын ала жоспарланады
Тұрақты.
Тұқымқуалау арқылы беріледі.
Таяз.
Тұрақсыз.
Аффектің негізгі белгілері:
Қысқа мерзімдік.
Әлсіз.
Үстірт.
Тұрақты.
Таяз.
Ойын:
Адамдар арасындағы хабар алмасу
Қажеттiлiктi қанағаттандыру үшiн шындықты қайта жасау
Қоғамдық тәжiрибенi меңгеру және қайта құру
Танымдық аумақтың қалыптасуы
Жеке тұлғаның мiнез құлық көрсетуi
Мақсат және оған жетуге ұмтылу (дайындық кезең):
Еріктік сапа.
Еріктік әрекет.
Еріктік күш.
Ерікті тәрбиелеу.
Ерікті амал.
Табанды адам:
Жағдайды дұрыс бағалай алмайды.
Көздеген мақсатына жетуді көздейді.
Қиқар адам.
Жалтақ.
Ынжық.
Темперамент мінезді қалыптастырудың негізі әрі оның тума негізі деген ғалым:
Л.С.Выготский.
А.Лазурский.
А.Адлер
Д.Виреннус.
К.Роджерс
Адамның қоршаған орта туралы білімдерінің жиынтығы:
Дүниетаным
Темперамент
Мінез
Қабілет
Мұрат.
Шындықты бағалау критерийі, яғни айналасындағы адамдарға, өзіне қатынасы мен өмірлік ұстанымынан көрінетін тұлғалық қасиеттер:
Қабілет.
Құндылық.
Эмоция.
Мотив.
Құмарлық.
Қабілеттің дамуының алғышарты:
Оқу.
Тәрбие.
Әлеуметтік орта.
Анализаторлар.
Қиял.
Талант:
Арнайы қабілеттің жоғары деңгейі.
Жалпы қабілет.
Белгілі бір үйлесімділік.
Нағыз бейімділік.
Әрекет негізінде айқындалады және дамиды.
Қақтығыстардың пайда болуы мен дамуына әсер ететін факторлар мен себептердің төрт тобы:
Объективті, ұйымдастырушылық-басқарушылық, әлеуметтік-психологиялық,субъективтік.
Объективті, ұйымдастырушылық-басқарушылық, әлеуметтік-психологиялық, жеке бастық.
Ұйымдастырушылық-басқарушылық, әлеуметтік-психологиялық,субъективтік, жеке бастық.
Субъективтік, жеке бастық, объективті, әлеуметтік-психологиялық.
Топтық, субъективтік,объективті, әлеуметтік-психологиялық.
Психологияның даму барысындағы зерттеу пәні:
Психология-эмоция туралы ғылым.
Психология –тұлға туралы ғылым.
Психология – жан туралы ғылым.
Психология – индивид туралы ғылым.
Психология- ұлт туралы ғылым.
Психология сана туралы ғылым ретінде:
Психикалық қасиетті сана деп атады.
Отта да, суда да жан бар деп түсіндірді.
XІV ғасырда пайда болды.
XVII ғасырда жаратылыстану ғылымдарының дамуымен байланысты пайда болды.
XV ғасырда жаратылыстану ғылымдарының дамуымен байланысты пайда болды.
Қиял-бұл:
Мида жанама және жалпылай бейнеленуі.
Бұрын қабылданған заттар мен құбылыстардың бейнесін есте сақтау, қайта жаңғырту мен ұмыту.
Сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың образдарын жаңғыртып, оларды өңдеп бейнелеуден тұратын, тек адамға ғана тән психикалық процесс.
Шындықтағы бейнелердің бұрмаланып қабылдануы.
Сыртқы дүние құбылыстарының жекелеген қасиеттерінің бейнесі.
Ырықсыз пассив қиялға не жатады:
Түс көру.
Арман.
Шығармашылық қиял.
Ойлау.
Қайта жасау қиялы.
Зейiннiң физиологиялық негiзiн ашқан ғалымдар:
Л.С.Выготский.
Ананьев Б.Г.
А.Ф.Ухтомский.
А.Н. Леонтьев.
П.Шошар.
Зейін -бұл:
Психиканың икемделуі
Затқа, құбылысқа сананың мақсат қою арқылы бағытталып, шоғырлануы.
Заттар мен құбылыстардың тұтастай бейнесі.
Шындықтағы қандай болмасын бір сұлулықты сезінуі.
Өте әлсіз тітіркендіргіштерді түйсіне алуы.
У.Джеймс пікірінше адамдардың қайғыруын, қорқуын, қуанышын мына эмоциялық күйлер танытады:
Қызару.
Қалтырау.
Бозару.
Түс көру.
Армандау.
Эмоцияны зерттеген ғалымдар:
З.Фрейд.
У.Кеннон.
А.Адлер.
К.Юнг.
Н.Бернштейн.
Адамның өз мінез құлқын меңгере алуы:
Қабілет.
Ерік.
Сезім.
Эмоция.
Көңіл-күй.
Күрделі еріктік әрекеттің буындары:
Қалау.
Құштарлық.
Үлгімен салыстыру.
Жоспарлау.
Мотивация.
Темперамент типі байқалады:
Ерік күшінен.
Дене конститутциясынан.
Дауыс ырғағынан.
Денедегі төрт түрлі сұйықтықтан.
Эмоция мен сезімдерінен.
Холерик темпераменті:
Әлсіз.
Күшті.
Эмоциясы әлсіз.
Тежелуі қозудан басым.
Қозу мен тежелу тепе-тең.
Грек философы Теофрастың мінезге берген сипаттамасы:
Адамның қарымқатынасына тән қасиет.
Жалпы ерекшелік.
Дара ерекшелік.
Адамның ұлттық сапасына тән қасиет.
Сезім мен ерекшелігі.
Темперамент бұл-:
Адамның өз мінез құлқын меңгере алуы.
Адамның психологиялық әрекетінің нақты динамикасын айқындайтын психологиялық дара қасиеттердің жиынтығы.
Сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың образдарын жаңғыртып, оларды өңдеп бейнелеуден тұратын, тек адамға ғана тән психикалық процесс.
Адамның өз эмоцияларын басқара алуы..
Адамның шындықтағы қандай болмасын бір сұлулықты сезінуі.
С.М. Жақыпов қабілеттің онтогенезде даму мәселесі бойынша :
Қабілет - дағдылы жұмыс шарты.
Қабілет – белгілі бір адамда қалыптастырылған дағдылармен немесе іскерліктермен, білімділікпен сәйкес келмейтін ерекшелік.
Қабілет - іс-әрекетке қолайлы жағдай.
Қабілет - іс-әрекеттің орындалуын қамтамасыз ететін іскерліктер мен дағдылар.
Қабілет - білім, іскерлік және дағдының тәжірибеде тиімді қолдану.
Cөйлеудің анықтамасы:
Адамзаттың мәдени тәжірибесін сақтау.
Адамның өз мінез-құлқын меңгере алу қабілеті.
Тілдің көмегімен қарым-қатынас жасау процесі.
Адам санасының белгілі бір затқа бағыттала тұрақталуын көрсететін құбылыс.
Бір текті заттардың, құбылыстардың ортақ қасиеттерін оймен біріктіру.
Мінез-бұл:
Адамның өз эмоцияларын басқара алуы.
Әрбір адамның жеке басына тән өзіндік психологиялық қасиеттер мен ерекшеліктердің жиынтығы.
Адамның психологиялық әрекетінің нақты динамикасын айқындайтын психологиялық дара қасиеттердің жиынтығы.
Сыртқы дүние құбылыстарының жекелеген қасиеттерінің бейнесі.
Сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың образдарын жаңғыртып, оларды өңдеп бейнелеуден тұратын, тек адамға ғана тән психикалық процесс.
Сөйлеу әрекетінің қызметтері:
Тұрмыстық.
Іскерлік.
Коммуникативтік.
Перцептік.
Ғылыми.
Эмоция:
Адамның өзекті қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған практикалык іс-әрекеттің барысын және нәтижесін тікелей уайым формасында бейнелейтін субъективті психикалық жағдайдың ерекше түрі
Адамдар үшін белгілі бір мәні мен мағынасы бар шарты белгілер жүйесі, олардың көмегімен дыбыстардың үйлесімі беріледі.
Сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың образдарын жаңғыртып, оларды өңдеп бейнелеуден тұратын, тек адамға ғана тән психикалық процесс.
Бұрын қабылданған заттар мен құбылыстардың бейнесін жасаудағы психикалық процесс.
Шындықты бағалау критерийі, яғни айналасындағы адамдарға, өзіне қатынасы мен өмірлік ұстанымынан көрінетін тұлғалық қасиеттер.
Сөйлеудің түрлері:
Диалог.
Интервью.
Ырықты.
Ырықсыз.
Жанама.
Қиял-бұл:
Бұрын қабылданған заттар мен құбылыстардың бейнесін жасаудағы психикалық процесс.
Сананың бір объектіге шоғырлануы.
Бейненің мида тұтастай бейнеленуі.
Мида жанама және жалпылай бейнеленуі.
Сыртқы дүние құбылыстарының жекелеген қасиеттерінің бейнесі.
Ырықсыз пассив қиялға не жатады:
Түс көру.
Арман.
Шығармашылық қиял.
Иллюзия.
Қайта жасау қиялы.
Сезім:
Сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың образдарын жаңғыртып, оларды өңдеп бейнелеуден тұратын, тек адамға ғана тән психикалық процесс.
Адамның өзіне, өзге адамдарға, айналасындағы заттар мен құбылыстарға көңіл-күйінің қатынасын білдіретін және оларды бейнелейтін психикалық процесс.
Бұрын қабылданған заттар мен құбылыстардың бейнесін жасаудағы психикалық процесс.
Шындықты бағалау критерийі, яғни айналасындағы адамдарға, өзіне қатынасы мен өмірлік ұстанымынан көрінетін тұлғалық қасиеттер.
Адамның өзекті қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған практикалык іс-әрекеттің барысын және нәтижесін тікелей уайым формасында бейнелейтін субъективті психикалық жағдайдың ерекше түрі
Құмарлық:
Адамның өзіне, өзге адамдарға, айналасындағы заттар мен құбылыстарға көңіл-күйінің қатынасын білдіретін және оларды бейнелейтін психикалық процесс.
Адамның басқа ниеттерінен үстем болатын және барлық талпыныстары мен күштерін құштар затына шоғырландыратын күшті, берік, барлығын қамтитын эмоциялық күй.
Сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың образдарын жаңғыртып, оларды өңдеп бейнелеуден тұратын, тек адамға ғана тән психикалық процесс.
Шындықты бағалау критерийі, яғни айналасындағы адамдарға, өзіне қатынасы мен өмірлік ұстанымынан көрінетін тұлғалық қасиеттер.
Бұрын қабылданған заттар мен құбылыстардың бейнесін жасаудағы психикалық процесс.
Зейiннiң физиологиялық негiзiн ашқан ғалымдар:
Павлов И.П.
Сеченев И.С.
Л.С.Выготский.
А.Н. Леонтьев.
И.Бернштейн.
Зейіннің неге бағытталуына байланысты мынадай түрлері бар:
Үйреншікті емес.
Қимылдық.
Ырықсыз.
Сезімдік.
Жанама.
Зейіннің қызметі:
Сыртқы ортаны реттеу.
Қажетсіз объектіден ой-сананы ауыстыру.
Өзін-өзі қадағалау.
Қажетсіз объектіге көңіл қою.
Адамдарды қадағалау.
У.Джеймс пікірінше адамдардың қайғыруын, қорқуын, қуанышын мына эмоциялық күйлер танытады:
Қызару.
Жылау.
Бозару.
Түс көру.
Есінеу.
Күрделі эмоциялар:
Қөңіл-күй.
Аффект.
Дистресс.
Дерпрессия.
Эмпатия.
Жоғары сезімдер:
Аффект.
Интеллектік.
Апатия.
Құмарлық.
Этикалық.
Әрекеттің мынадай компоненттері ажыратылады:
Шеткі.
Физикалық.
Перифериялық.
Моторлық.
Танымдық.
Ерік-бұл:
Адамның шындықтағы қандай болмасын бір сұлулықты сезінуі.
Адамның өз мінез құлқын меңгере алуы.
Адамдар қатынасының дамуымен бірге пайда болды.
Сезім мүшелерінің өте әлсіз тітіркендіргіштерді түйсіне алуы.
Сезгіштіктің тек артуын ғана көрсететін құбылыс.
Күрделі еріктік әрекеттің буындары:
Бақылау.
Орындау.
Үлгімен салыстыру.
Құштарлық.
Қалау.
Адамның ұстамдылық қасиеті байқалады:
Ауруды тежеу.
Жұмысты тежеу.
Жағымсыз көңіл-күйді тежеуден.
Аффект кезінде
Енжарлық.
Әлеуметтік және табиғи өмірдің сан алуан жақтарына эмоциялық қатынас:
Сезім.
Ерік.
Мінез.
Төзімділік.
Ұстамдылық.
Темперамент типі байқалады:
Адамның ерік әрекетінен.
Психикасының күші мен тереңдігінен.
Дауыс ырғағынан.
Дене конститутциясынан.
Денедегі төрт түрлі сұйықтықтан.
Жоғары нерв жүйесі күшті темперамент типтері:
Интроверт.
Атлетик.
Сангвиник.
Флегматик.
Меланхолик.
Холерик темперамент типіндегі адамдардың психологиялық сипаттамасы:
Байсалды.
Белсенді.
Селқос.
Тұйық.
Сезімтал
Холерик оқушылармен жүргізілетін оқу-тәрбие жұмыстары:
Белсенділігін дамыту.
Ұстамдылыққа үйрету.
Тұрақтылыққа тәрбиелеу.
Өзойын ашық жеткізуге үйрету.
Қозғалғыштығын дамыту.
Грек философы Теофрастың мінезге берген сипаттамасы:
Адам қабілетіне байланысты ерекшелік.
Адамның адамгершілік сапасына тән қасиет.
Жалпы ерекшелік.
Адамның ұлттық сапасына тән қасиет.
Сезім мен ерекшелігі.
Мінездің жігерлілік, ұстамдылық, руханилық мінездеріне қарсы мінез бітістері:
Оптимист.
Мансапқорлық.
Ынжықтық.
Жүгенсіздік.
Үстірттік
Мінездің қалыптасуындағы сензитивтік кезеңдер:
8-10 жас.
2-5 жас.
9-11жас.
11-14жас.
14-18 жас.
Экстроверттік мінез бітістерінің жағымсыз жағы:
Жеңілтектік
Ойлаудың тарлығы.
Іс-әрекетке бірден кірісіп кетпейді.
Қыңырлық.
Эмоционалдық салқындық.
Мінездің еңбекке қатысты бітістері:
Асқақтық.
Еңбексүйгіштік.
Мансапқорлық.
Адалдық.
Қайрымдылық.
Қазіргі кезде қабілетке берілетін анықтамалар:
Қабілет - іс-әрекетке қолайлы жағдайды жасау.
Қабілет - дағдылы жұмыс шарты.
Қабілет - барлық мүмкін психикалық процестер мен жағдайлардың жиынтығы.
Қабілет –мінез бітістерінің бірі.
Қабілет - тітіркендіргіштің жаңалығы, өзгешелігі, қарама-қарсылығы.
Қабілет жіктеледі:
Жалпы және арнаулы.
Ырықты және ырықсыз.
Тура және жанама.
Тума және жүре пайда болатын.
Бейнелік және сөз-логикалық.
Нышан - бұл:
Қабілеттің жеке табиғи негізі болып табылады.
Борыш пен міндетті сезіну.
Ерік сапасы.
Қабілет дамуының алғышарты.
Негізі іс-әрекеттің орындалуын қамтамасыз ететін іскерліктер мен дағдылар.
Талант-бұл:
Нағыз бейімділік.
Арнайы қабілеттің жоғары деңгейі.
Жалпы қабілет.
Түйсіну даңгейі.
Шабыттың шегі.
Қарым-қатынас туралы қарама-қайшы көзқарастарды біріктіруге тырысқан ғалым:
Т.В. Бендас
Д.Ф. Божович
Г. М. Андреева
В. Зейгарник
А. Фрейд
«Қарым-қатынас - бұл қарым-қатынастағы серіктесінің эмоциясымен алмасу және серіктесінің қандайда бір эмоциясын туғызу»,-деп жазған автор:
Выготский Л. С.
Рубинштейн С. Л.
BЛеонтьев А. Н.
Ильин Е. П.
Лурия А. Р.
ҒҒалымның анықтауынша, билік ету мотивациясы- бұл басқа адамдарға бақылау жасаудан, мінез-құлық ережелері мен нормаларын, заңдарын бекітуден, төрелік етуден қанағат алуға ұмтылыс және қабілеттілік:
А. Адлер
Д. Верофф
К. Юнг
З. Фрейд
К. Хорни
Жаңа тұрпатты жаңғырудың ең басты шарттары:
Интеллектуалды даму
Экономикалық даму
Ұлттық кодты сақтау
Ғылыми-техникалық потенциал
Ішкі нарықты кеңейту
Өзіңнің ұлттық және жеке байлығыңды нақты білу, оны үнемді пайдаланып, соған сәйкес болашағыңды жоспарлай алу, ысырапшылдық пен астамшылыққа, даңғойлық пен кердеңдікке жол бермеу -
Идеализм
Инструментализм
Прагматизм
Реализм
Номинализм
Адамның ұстамдылық қасиеті байқалады:
Ашушаңдықтан.
Өзін оқыс қимыл-қозғалыстан тежеу.
Жұмысты тежеу.
Ауруды тежеу.
Басқалардан талап ету.
Мінездің психологиялық теориясы:
Гуманистік теория.
Психоаналитикалық теория.
Френология..
Өріс теориясы
Когнитивтік теория.
Бала сөйлеуінің даму кезеңдері:
Ауызекі тілдің дамуы.
Эгоцентрлік сөйлеудің дамуы.
Сөздік қордың дамуы.
Естудің дамуы.
Тұрмыстық тілдің дамуы.
Тілдің сөйлеуден айырмашылығы:
Екі адамның сөйлесуі.
Адамдар үшін белгілі бір мәні мен мағынасы бар шарты белгілер жүйесі, олардың көмегімен дыбыстардың үйлесімі беріледі.
Айтылатын және қабылданатын дыбыстардың жиынтығы.
Психикалық процестермен байланысты.
Жеке даралық ерекшелігі бар.
Агглютинация жолымен жасалған қиял өнімі:
Бір көзді дәу.
Ою-өрнек.
Кентавр.
Желаяқ.
Шынашақтай бала.
Дағдылардың қалыптасуының шарттары:
Тәжірибені ұйымдастыру.
Іс-әрекет операцияларын белгілеу.
Қадағалау, кейін өзін-өзі қадағалау және бағалау
Жоспарсыз өту.
Нәтижені тіркеп отыру.
Тұлғаның белсенділікке байланысты қасиеттеріне жатады:
Жинақылық.
Тоқтамға келгіштік.
Тәртіптілік.
Төзімділік.
Ұстамдылық.
