wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

5-сынып қазақ тілі. Фонетика.Үндестік заңы

Total questions: 46

Worksheet time: 23mins

Name
Class
Date
1.

Дыбыстау мүшелері (тіл, ерін, тіс, көмей, өкпе, т.б.) арқылы жасалып, құлаққа естілетін үн қалай аталады?

a)

Тасымал

b)

Ықпал

c)

Әріп

d)

Дыбыс

2.

дыбыстың жазудағы таңбасы қалай аталады?

a)

Ықпал

b)

Тасымал

c)

Дыбыс

d)

Әріп

3.

Қазақ әліпбиінде неше әріп бар?

a)

43 әріп

b)

44 әріп

c)

45 әріп

d)

42 әріп

4.

Қазақ әліпбиіндегі 42 әріптің нешеуі төл дыбыстар?

a)

27-і төл дыбыстар

b)

25-і төл дыбыстар

c)

29-і төл дыбыстар

d)

28-і төл дыбыстар

5.

Кірме сөздердегі дыбыстарды қандай әріптер таңбалайды?

a)

б, г, ғ, д, з, ж.

b)

  й, л, м, н, ң, р, у.

c)

  в, ф, х, ц, ч, щ, э, h, ё.

d)

ә, ө, ү, і, е;

6.

Қазақтың төл сөздерінде және кірме сөздерде кейде дара, кейде бірнеше дыбыс қосындысын таңбалайтын әріптер:

a)

й, л, м, н, ң, р, у.

b)

б, г, ғ, д, з, ж.

c)

у, и, я, ю

d)

к, қ, п, с, т, ш.

7.

Кірме сөздерде кездесетін дыбыстық мәні жоқ әріптер

a)

р, у.

b)

т, ш

c)

ь, ъ.

d)

к, қ

8.

Өкпеден шыққан ауаның кедергісіз шығуынан пайда болатын, және тек үннен тұратын дыбыстар:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Төл дыбыстар

c)

Дауысты дыбыстар

d)

Дауыссыз дыбыстар

9.

Қазақ тілінде неше төл дауысты дыбыс бар?

a)

6

b)

8

c)

7

d)

9

10.

Қазақ тілінде 9 төл дауысты дыбысты табыңыз:

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

й, л, м, н, ң, р, у

c)

  к, қ, п, с, т, ш, ө, ғ,н

d)

  а, ә, е, о, ө, ұ, ү, ы, і.

11.

Тілдің қатысына қарай дыбыстар қалай аталады?

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Еріндік, езулік

c)

Ашық, қысаң

d)

Жуан, жіңішке

12.

Жуан дауысты дыбыстарды табыңыз:

a)

б, г, ғ, д, з, ж.

b)

к, қ, п, с, т, ш.

c)

а, о, ұ, ы

d)

ә, ө, ү, і, е

13.

Жіңішке дауысты дыбыстарды табыңыз:

a)

б, г, ғ, д, з, ж

b)

ы, і, ұ, ү

c)

а, о, ұ, ы

d)

ә, ө, ү, і, е

14.

Жақтың қатысына қарай дыбыстар қалай аталады?

a)

Қатаң, ұяң

b)

Еріндік, езулік

c)

Жуан, жіңішке

d)

Ашық, қысаң

15.

Ашық дауысты дыбыстарды табыңыз:

a)

к, қ, п, с, т, ш

b)

б, г, ғ, д, з, ж

c)

ы, і, ұ, ү;

d)

а, ә, о, ө, е

16.

Қысаң дауысты дыбыстарды табыңыз:

a)

  у, и, я, ю.

b)

к, қ, п, с, т, ш.

c)

ы, і, ұ, ү

d)

а, ә, о, ө, е

17.

Дауысты дыбыстар еріннің қатысына қарай қалай бөлінеді?

a)

Қатаң, ұяң

b)

Жуан, жіңішке

c)

Ашық, қысаң

d)

Еріндік, езулік

18.

Еріндік дауысты дыбыстарды табыңыз:

a)

у, и, я, ю.

b)

о, ө, ұ, ү

c)

а, ә, ы, і, е.

d)

й, л, м, н, ң, р, у.

19.

Езулік дауысты дыбыстарды табыңыз:

a)

о, ө, ұ, ү

b)

а, ә, ы, і, е.

c)

у, и, я, ю.

d)

б, г, ғ, д, з, ж

20.

Өкпеден шыққан ауаның кедергіге ұшырап шығуынан пайда болатын және үн мен салдырдың қатысынан жасалатын дыбыстар қалай аталады?

a)

Үнді дыбыстар

b)

Қатаң дыбыстар

c)

Дауысты дыбыстар

d)

Дауыссыз дыбыстар

21.

Тек салдырдан тұратын дауыссыз дыбыстар қалай аталады?

a)

Қысаң

b)

Үнді

c)

Ұяң

d)

Қатаң

22.

Үнге қарағанда салдыр басым келетін дауыссыз дыбыстар қалай аталады?

a)

Қысаң

b)

Қатаң

c)

Үнді

d)

Ұяң

23.

Қазақ тілінде неше төл дауыссыз дыбыс бар?

a)

20

b)

18

c)

17

d)

19

24.

Қатаң дауыссыздар:

a)

к, қ, п, с, т, ш

b)

б, г, ғ, д, з, ж

c)

й, л, м, н, ң, р, у

d)

о, ө, ұ, ү

25.

Ұяң дауыссыздар:

a)

а, ә, ы, і, е.

b)

б, г, ғ, д, з, ж.

c)

к, қ, п, с, т, ш.

d)

й, л, м, н, ң, р, у

26.

Түбір мен қосымшаның немесе сөз бен сөз арасындағы дыбыстардың бір-біріне әсер, ықпал етуі қалай аталады?

a)

Екпін

b)

Тасымал

c)

Буын үндестігі

d)

Үндестік заңы

27.

Үндестік заңы нешеге бөлінеді:

a)

4

b)

2

c)

3

d)

5

28.

Сөздің алғашқы буыны жуан болса, келесі буындары да жуан немесе соңғы буыны жуан болса, оған жалғанатын қосымша да жуан болатын үндестік заңы қалай аталады?

a)

Тасымал

b)

Ықпал

c)

Буын үндестігі

d)

Дыбыс үндестігі

29.

Сөздің алғашқы буыны жіңішке болса, келесі буыны да жіңішке немесе сөздің соңғы буыны жіңішке болса, оған жалғанатын қосымша да жіңішке болатын үндестік заңы қалай аталады?

a)

Тасымал

b)

Дыбыс үндестігі

c)

Буын үндестігі

d)

Екпін

30.

Өзге тілден енген сөздер қалай аталады?

a)

Тасымал

b)

Ықпал

c)

Аралас буынды сөздер

d)

Дыбыс үндестігі

31.

Осы қосымшалар қалай аталады?

1) көмектес септік жалғауы. Мысалы: баламен, қонақпен, оқулықпен, т.б.

2) -нікі (-дікі, -тікі), -тай, -тал, -еке. Мысалы: Әсемдікі, әкетай, өсімтал, Қалеке, т.б.

3) -бей, -кер, -гер, -қор, -паз, -қой, -кеш, -хана, -кес. Мысалы: бейшара, балгер, жемқор, әсемпаз, сәнқой, арбакеш, емхана, зиянкес, т.б.

4) -ов, -ова, -ев, -ева, -ин, -ина. Мысалы: Әуезов, Жұмабаев, Бегалин, т.б.

a)

Барлық жауап дұрыс

b)

Тәуелдік жалғауы қосымшалары

c)

Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар

d)

Буын үндестігіне бағынатын қосымшалар

32.

Еріндік дауыстылардың бастапқы буындағы ыңғайына қарай соңғы буындардың үйлесіп келуі қалай аталады?

a)

Ықпал

b)

Ерін үндестігі

c)

Дыбыс үндестігі

d)

Буын үндестігі

33.

Еріндік о, ө, ұ, ү дыбыстарынан кейін келетін езулік ы, е, і дыбыстары айтуда еріндік дыбыстарға жақындайтындар қалай аталады?

a)

Ерін үндестігі

b)

Буын үндестігі

c)

Дыбыс үндестігі

d)

Тасымал

34.

Осы заңдылық қалай аталады?

Алғашқы буындағы о немесе ұ дыбыстары екінші буындағы ы дыбысын ұ ға айналдырады. Мысалы: орын - орұн, құлын - құлұн. Ал ашық дауысты а дыбысына о-ның да, ұ-ның да әсері байқалмайды. Мысалы: орақ, құлан.

a)

Тасымал

b)

Буын үндестігі

c)

Ерін үндестігі

d)

Дыбыс үндестігі

35.

Осы заңдылық қалай аталады?

Алғашқы буындағы ө немесе ү дыбыстары екінші буындағы і дыбысын ү ге айналдырады. Мысалы: көрік – көрүк, күдік – күдү

a)

Ықпал

b)

Буын үндестігі

c)

Ерін үндестігі

d)

Дыбыс үндестігі

36.

Осы заңдылық қалай аталады?

Алғашқы буындағы ө немесе ү дыбысы келесі буындағы е дыбысын ө-ге айналдырады. Мысалы: өлең – өлөң, күрек – күрөк.

a)

Дыбыс үндестігі

b)

Буын үндестігі

c)

Ерін үндестігі

d)

Тасымал

37.

Сөздердің дұрыс жазылу заңдылығы қалай аталады?

a)

Дыбыс үндестігі

b)

Орфоэпия

c)

Орфография

d)

Тасымал

38.

Сөздердің дұрыс айтылу, оқылу заңдылығы. Мысалы: бүгін деп жазамыз, бүгүн деп айтамыз; басшы деп жазамыз, башшы деп айтылатын осы заңдылық қалай аталады?

a)

Буын үндестігі

b)

Орфоэпия

c)

Орфография

d)

Дыбыс үндестігі

39.

Сөз ішінде немесе сөз аралығындағы көрші дыбыстардың бір-біріне ықпал етуі қалай деп аталады?

a)

Тасымал

b)

Ерін үндестігі

c)

Дыбыс үндестігі

d)

Буын үндестігі

40.

Түбір мен қосымшаның немесе сөз аралығындағы көрші дыбыстардың алдыңғысының кейінгі дыбысқа ықпал етуі қалай аталады?

a)

Буын үндестігі

b)

Тоғыспалы ықпал

c)

Ілгерінді ықпал

d)

Кейінді ықпал

41.

Осы ықпал қалай аталады?

дос+тар (сөз соңы с қатаң болғандықтан, т – қатаңнан басталатын қосымша жалғанады);

a)

Буын үндестігі

b)

Тоғыспалы ықпал

c)

Ілгерінді ықпал

d)

Кейінді ықпал

42.

сөз ішінде немесе сөз аралығындағы көрші дыбыстардың соңғысының алдыңғы дыбысқа ықпал етуі қалай аталады?

a)

Тасымал

b)

Кейінді ықпал

c)

Ілгерінді ықпал

d)

Тоғыспалы ықпал

43.

Кейінді ықпалды табыңыз:

a)

боз құнан

b)

қаз+дар

c)

жаз+са

d)

клуб+та

44.

Сөздің соңғы дыбысы қатаң п, қ, к болып, жалғанатын қосымша дауыстыдан басталса, олар ұяң сыңарларына (п-б, к-г, қ-ғ) айналады, кейде п дыбысы у-ға айналатын ықпал түрі қалай аталады?

a)

Буын үндестігі

b)

Ілгерінді ықпал

c)

Кейінді ықпал

d)

Тоғыспалы ықпал

45.

Сөз тіркестерінің, біріккен сөз сыңарларының аралығындағы көршілес дыбыстардың бір-біріне ілгерінді де, кейінді де әсер етуі, сол арқылы басқа дыбысқа ауысуы қалай аталады?

a)

Дыбыс үндестігі

b)

Кейінді ықпал

c)

Ілгерінді ықпал

d)

Тоғыспалы ықпал

46.

Есжан – Ешшан, жас жігіт – жаш шігіт осы сөздер қандай ықпал түріне жатады?

a)

Дыбыс үндестігі

b)

Кейінді ықпал

c)

Тоғыспалы ықпал

d)

Ілгерінді ықпал

Similar Resources on Wayground

Қазақ тілі мен әдебиеті тест 3

50 questions

Қазақ тілі мен әдебиеті тест 3

quiz

Worksheet

•

1st - 12th Grade

200-250

50 questions

200-250

quiz

Worksheet

•

6th - 8th Grade