wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл біліміне кіріспе

Total questions: 50

Worksheet time: 13hrs 30mins

Name
Class
Date
1.

Тіл білімінің зерттеу нысаны:

a)

Жазу тарихы

b)

Адамзаттың дыбыстық тілі

c)

Сөз мағынасы

d)

Этнолингвистика

2.

Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым қалай аталады:

a)

Лингвистика

b)

Фразеология

c)

Ассимиляция

d)

Метатеза

3.

Тіл немен тығыз байланысты:

a)

Халықпен

b)

Ұжыммен

c)

Табиғатпен

d)

Қоғаммен

4.

Қысқарған сөзді көрсетіңіз?

a)

Тараз

b)

тас

c)

ХҚТУ

d)

Семей

5.

Тіл дыбыстарын зерттейтін тіл білімінің саласы?

a)

морфология

b)

синтаксис

c)

фонетика

d)

грамматика

6.

Сөздердің шығу тегін зерттейтін лексикологияның саласы?

a)

этимология

b)

ономосиология

c)

оронимия

d)

топонимика

7.

Омоним дегеніміз не?

a)

дыбысталуы бірдей, мағыналары басқа сөздер

b)

мағынасы бір-біріне қарама-қарсы сөздер

c)

мағыналары бірдей, дыбысталуы әр түрлі сөздер

d)

мағыналары да, дыбысталуы да бірдейсөздер

8.

Лингвистиканы медицинамен байланыстыратын саласы:

a)

Фразеология

b)

Екпін

c)

Артикуляция

d)

Синтаксис

9.

Вокализм дегеніміз не?

a)

Дауысты дыбыстар жүйесі

b)

Дауыссыз дыбыстар жүйесі

c)

Екпін жүйесі

d)

Интонация жүйесі

10.

Ойды жарыққа шығару құралы?

a)

тіл

b)

фонема

c)

сөз

d)

морфема

11.

Грек тілінің «бірге» және «байланысу, үндесу» деген мағынаны білдіретін сөздері бойынша жасалған термин?

a)

диссимиляция

b)

сингармонизм

c)

ассимиляция

d)

лабиоденталь

12.

Сөйлем мүшелерінің санын анықтаңыз.

a)

5

b)

4

c)

3

d)

2

13.

Латын тілінің «ұқсау, ұқсасу» деген мағынаны білдіретін сөзі бойынша жасалған термин?

a)

асимиляция

b)

диссимиляция

c)

деривациялық

d)

сингармонизм

14.

Латын тілінің «ұқсамау» деген мағынаны білдіретін сөзі бойынша жасалған термин?

a)

диссимиляция

b)

ассимиляция

c)

деривациялық

d)

сингармонизм

15.

Тілдер туыстығын анықтауда қолданылатын зерттеу әдісі?

a)

салыстырмалы-тарихи

b)

сипаттама

c)

синхронды

d)

диахронды

16.

Реттік сан есімді табыңыз

a)

Он бірінші

b)

Он - он бес.

c)

Екі бүтін оннан үш

d)

Он бір. Екі бүтін оннан үш.

17.

Тұрақты сөз тіркестері қарастырылатын тіл білімінің саласы?

a)

лексикология

b)

фонетика

c)

морфология

d)

синтаксис

18.

Сипаттама тіл білімі нені қарастырады:

a)

Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктерін

b)

Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын

c)

Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастырады

d)

Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындауды

19.

1993 жылы жарық көрген “Тіл білімінің негіздері” оқулығының авторы?

a)

К.Аханов

b)

Н. Марр

c)

Ә.Болғанбайұлы

d)

Р.Әмір

20.

Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым?

a)

лингвистика

b)

логика

c)

акустика

d)

физиология

21.

Тұрақты сөз тіркестерін қарастыратын тіл білімінің саласы?

a)

фразеология

b)

лексикология

c)

семасиология

d)

этимология

22.

Тіл білімінің толық мағынасындағы ғылым ретінде қалыптасу кезеңі?

a)

ХІХғ. басы

b)

ХҮІІІғ. басы

c)

ХҮІІІғ. ортасы

d)

ХҮІІғ. аяғы

23.

Метатеза құбылысы бар сөздер қатары?

a)

әпке-әкпе, таңба-тамға

b)

тахт-тақ, бахт-бақ

c)

разы-ырза, лақ-ылақ

d)

танк-танкі, киоск-киоскіде

24.

Бір сөзді екінші сөзден, бір морфеманы басқа морфемадан ажырату қызметін атқаратын тілдік элемент?

a)

фонема

b)

морфема

c)

сөз

d)

жалғау

25.

Қоғам өмірінде қолданылатын әр түрлі типтегі таңбалар табиғатын зертейтін ғылым?

a)

ономосиология

b)

семиотика

c)

лексикология

d)

фразеология

26.

Сөз соңында қосалық дыбыстар қосылып айтылатын фонетикалық процесс?

a)

эпитеза

b)

протеза

c)

эпентеза

d)

апокопа

27.

Морфема мен оның  түрлерін, сөздердің түленуін қарастыратын тіл білімінің саласы?

a)

морфология

b)

синтаксис

c)

этимология

d)

фразеология

28.

Грек тілінің «сөз» және «ілім» деген сөздерінен жасалған термин?

a)

лексикология

b)

семасиология

c)

этимология

d)

этнонимика

29.

Сөз тіркесі мен сөйлем туралы, олардың құрылымы мен түрлері туралы ілім?

a)

синтаксис

b)

фразеология

c)

этимология

d)

морфология

30.

Тілдің коммуникативтік қызметі?

a)

қарым-қатынас құралы болу

b)

ойды қалыптастыру

c)

ойды жарыққа шығару

d)

таңбалық сипаты

31.

Кісі аттарын зерттейтін тіл білімінің саласы?

a)

антропонимика

b)

этнография

c)

семасиология

d)

топонимика

32.

Географиялық атауларды зерттейтін тіл білімінің саласы?

a)

топонимика

b)

этнография

c)

семасиология

d)

антропонимика

33.

Көп мағыналылық құбылысы?

a)

полисемия

b)

семантика

c)

логика

d)

философия

34.

Грамматикалық жақ, шақ категориялары тән сөз табы?

a)

етістік

b)

есімдік

c)

зат есім

d)

сын есім

35.

>- дар, - дер, - тар, - тер, - лар, - лер жалғаудың қай түріне жататынын көрсетіңіз.

a)

Көптік.

b)

Жіктік

c)

Септік.

d)

Тәуелдік.

36.

Дөрекілеу, қолайсыздау айтылатын сөздерді сыпайы сөздер мен ауыстырып айту құбылысы?

a)

эвфемизм

b)

дисфемизм

c)

каламбур

d)

парафраза

37.

Сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызмет атқаруына байланысты туған лексикалық мағына?

a)

синтаксистік шартты мағына

b)

фразеологиялық байлаулы мағына

c)

номинативті мағына

d)

ауыспалы мағына

38.

Оқшау сөздер тобын көрсет:

a)

қаратпа, қыстырма, одағай сөз

b)

бөгде сөз, мақал

c)

мәтел, цитата, диалог

d)

монолог, одағай

39.

Әртүрлі туыстас тілдердегі ортақ түбірлес сөздердің ұқсас жақтары мен айырым жақтарын көрсететін сөздік түрі?

a)

салыстырмалы

b)

этимологиялық

c)

аударма

d)

түсіндірме

40.

Өздік етіс жұрнағы?

a)

-н, -ын,  -ін

b)

с, -ыс, іс

c)

л, -ыл, -іл

d)

т, -қыз, -дыр

41.

Тіл біліміндегі дауысты дыбыстар жүйесі?

a)

вокализм

b)

консонантизм

c)

сингармонизм

d)

диссимиляция

42.

Менжіктеу есімдігінің көпше түрі.

a)

Біз

b)

Сен

c)

Олар

d)

Сіз

43.

Өзара мәндес сөздерден не құралады?

a)

Синонимдік қатар

b)

Антонимдік қатар

c)

Омонимдік қатар

d)

Сөйлем мүшелері

44.

Сөздік құрамның ең басты және тұрақты бөлшегі?

a)

негізгі сөздік қор

b)

историзм

c)

кірме сөздер

d)

неологизм

45.

Фонетика нені зерттейді ?

a)

тіл дыбыстарын

b)

сөз құрамын

c)

сөз таптарын

d)

сөйлем мүшесін

46.

Қос сөзді көрсетіңіз?

a)

әлсін-әлсін 

b)

тез

c)

жылдам

d)

жау

47.

Тура мағыналы сөзді сөйлем

a)

заттардың бәрінен де менің сөмкем жеңіл тартты

b)

Қимылы жеңіл, жүрісі шапшаң іске епті кісі екен.

c)

Бұл создер Еркінге жеңіл болғанмен, Омарға ауыр

d)

Жеңіл мінез қыз балаға жараспас

48.

Грамматика нені зерттейді ?

a)

сөз, сөз тіркесін, сөйлем

b)

қысқарған сөзді

c)

тіл дыбыстарын

d)

дауысты дыбыстар

49.

Морфология нені зерттейді?

a)

сөз құрамын, сөз таптарын

b)

дауысты дыбысты

c)

дауыссыз дыбысты

d)

сөз құрамын

50.

Шылау сөздердің мағыналық топтарын табыңыз:

a)

демеулік, жалғаулық, септеулік;

b)

көңіл-күй, шақыру, жекіру;

c)

дыбыстық, еліктеуіш;

d)

салыстырмалы, күшейтпелі;