Font size
Worksheetsэкология
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Ортаның ландшафттық, климаттық және топырақтық жағдайлары бірдей компонентін қалай атайды?
биотоп, экотоп
биоценоз
биота
ареал
Температураның күрт өзгерiстерiне шыдай алмайтын оргнизмдердi көрсетiңiз:
Стенотермдiлер
Эвритермдiлер
Термофильдiлер
Термофобтылар
Температураның күрт өзгерiстерiне төзе алатын, соған бейiмделген организмдер қалай аталады?
Эвритермдiлер
Стенотермдiлер
Пойкилотермдiлер
Термофильдiлер
Түр таралған мекендеу орны қалай аталады?
Ареал
Биотоп
Биоценоз
Экологиялық қуыс
Экожүйе күн энергиясын қалай алады?
Өсiмдiктердiң күн энергиясын сiңiру қабiлетiнiң арқасында
Атмосферадағы озон қабатының ультракүлгiн сәулесiн ұстап қалуы арқасында
Жердiң күн сәулесiн сiңiрiп, қайта сәулелендiруiнiң арқасында
Әрбiр трофикалық деңгейде күн энергиясының өзгерiп отыруының арқасында
Су көздеріне тән тіршілік аймақтары:
пелагиаль және бенталь
беткі және терең аймақтар
территория және акватория
жылы және суық сулы аймақтар
Жер 1 минутта алатын жылудың мөлшері:
4,19 кдж/м2 мин
3, 7 кдж/м2 мин
4,5 кдж/м2 мин
1%
Химиялық элементтер табиғатта қалай таралған?
біркелкі емес
біркелкі
бірізділікпен
атмосферада, гидросферада, литосферада теңдей таралған
Организм тiршiлiгi үшiн қажеттi факторлар қалай аталады?
өмір жағдайлары
әсер ету факторлары
Даму факторлары
Антропогендiк факторлар
Ортаның ағзаның өсуіне қажетті жағдайлары қалай аталады?
тiршiлiк жағдайлары
әсер ету факторлары
даму факторлары
өсу жағдайлары
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
су
қан
лимфа
мұнай
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
ауа
қан
лимфа
мұнай
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
топырақ
қан
лимфа
мұнай
Жер бетіндегі негізгі тіршілік орталарының бірін көрсетіңіз:
ағза
қан
лимфа
биотикалық орта
Алғашқы тіршілік ортасы төмендегілердің қайсысы?
су.
ауа.
топырақ.
биосфера.
Екінші тіршілік ортасын көрсетіңіз:
Ауа, топырақ, организм.
Су.
Биосфера.
Биогеоценоз.
Негізгі тіршілік ортасы тірі организм болып табылатын ағзалар қалай аталады?
паразиттер
аэробионттар
гидробионттар
эдафобионттар
Паразиттердің түрлері:
эктопаразиттер және эндопаразиттер
беткі және терең қабат паразиттері
қансорғыш және қан сормайтын паразиттер
аэробты және анаэробты
Эктопаразиттерге төмендегілердің қайсысы жатады?
бит
эхинокок
сиыр цепені
аскарида
Эндопаразиттерге төмендегілердің қайсысы жатады?
эхинококк
бит
бүрге
кене
Жануарлардың барлық эволюциялық өзгерістері сыртқы орта өзгерістеріне байланысты пайда болады деп көрсеткен кім?
Северцов А. Н.
Кашкаров Д. Н.
Наумов Н. П.
Раункиер К.
Кез келген қатты, сұйық және газ тәрізді заттардың, микроағзалардың немесе энергияның (дыбыс, шу, сәулелер) адам және жануарлар денсаулығына, өсімдіктер мен экожүйелер жағдайына зиян тигізетін мөлшерде қоршаған табиғи ортаға түсуі:
ластану
өзгеру
деградация
деструкция
Табиғи биогеоценоздар үшін бөгде заттар жиынтығынан (мысалы, тұрмыстық шайынды сулар, улыхимикаттар, жану өнімдері, т.б.) болатын ластану:
ингредиенттік ластану
параметрлік ластану
биоценоздық ластану
стациалдық-деструкциялық ластану
Қоршаған ортаның сапалық көрсеткіштерін өзгертетін ластанулар (жылумен, шумен, радиациямен, электромагнитті толқындармен ластану):
параметрлік ластану
ингредиенттік ластану
биоценоздық ластану
физическалық ластану
Тірі ағзалар популяциялары құрамының және құрылымының бұзылуын туғызатын ластанулар (кәсіптік аңшылықпен артықша айналысу, түрлерді бағытты интродукциялау және акклиматизациялау, т.б.):
биоценоздық ластану
ингредиенттік ластану
параметрлік ластану
стациалдық-деструкциялық ластану
Атмосфераның температурасы қалай өзгереді:
Биіктеген сайын төмендейді
Биіктеген сайын көтеріледі
Желге байланысты өзгереді
Бірқалыпты тұрады
Озон экраны атмосфераның қай қабатында орналасқан?
Стратосферада.
Тропосферада.
Мезосферада.
Ионосферада.
Озон қабатының маңызы:
Жерді УК-сәулелерден қорғайды.
Жерді метеориттерден қорғайды.
Жер бетінің температурасын теңгереді.
Атмосфераны оттегімен байытады.
Озон қалай түзіледі?
О2 молекуласының УК-сәулелер әсерінен ыдырауынан.
Жер бетінен көтерілген көмір қышқыл газдың әсерінен.
Фотосинтез үрдісі барысында жасыл өсімдіктер көмегімен.
Найзағай кезіндегі электр тоғының әсерінен.
Жердің жоғарғы қатты қабығы қалай аталады?
Литосфера.
Топырақ.
Мантия.
Құнарлы қабық.
итосфераның қалыңдығы :
50-70 км.
11-15 км.
30 км.
900 км.
Литосфера неден құралады?
Тау жыныстары мен минералдардан.
Топырақ пен гумустан.
Шөгінді, қалдық және метаморфоздық тау жыныстарынан.
Тастардан, саздан және құмнан.
Литосфера қабаттарын көрсетіңіз:
Шөгінді жыныстар, гранит және базальт қабаттары.
Тау жыныстарының жоғарғы, орта және төменгі қабаттары.
Тасты, құмды, сазды қабаттар.
Перидотикалық және аралық қабаттар.П
Литосфераны зерттейтін ғылым:
Геология.
Геоморфология.
Биосфера.
Топырақтану.
Биотоп дегенiмiз не?
Биоценоздың өмiр ортасы
Организмдер жиынтығы
Өмiр ортасының бөлiгi
Белгiлi бiр аймақ
Атмосфера өмiр ортасы. мұндағы физикалық факторларды атаңыз?
Қысым
Азот, көмiрқышқылы
Инертті газдар, су буы
Жел, су буы, көміртектің қос тотығы
Атмосфера өмiр ортасы. мұндағы физикалық факторларды атаңыз?
г
Азот, көмiрқышқылы
Инертті газдар, су буы
Жел, су буы, көміртектің қос тотығы
Атмосфера өмiр ортасы. мұндағы физикалық факторларды атаңыз?
Жарық,
Азот, көмiрқышқылы
Инертті газдар, су буы
Жел, су буы, көміртектің қос тотығы
Атмосфера ауасының құрамындағы азоттың мөлшері қанша (%)?
78,08
30,5
20,95
0,03
Ауа температурасын анықтауда қолданылатын құралды көрсетiңiз:
Максимальды және минимальды термометрлер.
Сынапты және анероидтық барометрлер
шашты және дөңгелек гигрометрлер
Психрометрлер
Топыраққа әсер етуші негізгі антропогендік әсер:
эрозия
рекультивация
мелиорация
жер жырту
Топыраққа әсер етуші негізгі антропогендік әсер::
батпақтану
рекультивация
мелиорация
вспашка
Топыраққа әсер етуші негізгі антропогендік әсер::
ластану
рекультивация
мелиорация
вспашка
Топыраққа әсер етуші негізгі антропогендік әсер::
шөлдену
рекультивация
мелиорация
вспашка
Көлдердің жағасынан ортасына қарай шөп басуы және көл экожүйесінің қартаюы:
Эвтрофикация
Климакс
Экологиялық сукцессия
Денудация
Табиғи орта компоненттерінің, табиғи және табиғи-антропогендік нысандардың, сондай-ақ антропогендік нысандардың жиынтығы:
қоршаған орта
табиғи орта
антропогендік орта
техногендік орта
Өзінің табиғи қасиеттерін сақтап қалған табиғи-экологиялық жүйе, табиғи ландшафт және оларды құраушы элементтер:
табиғи нысан
қоршаған орта
антропогендік орта
техногендік орта
Адамның шаруашылықтық іс-әрекеті нәтижесінде өзгерген табиғи нысан:
табиғи-антропогендік нысан
қоршаған орта
антропогендік орта
техногендік орта
Өзінің физикалық, химиялық, биологиялық және де басқа көрсеткіштерімен және олардың жиынымен сипатталатын қоршаған ортаның күйі:
қоршаған ортаның сапасы
ластаушы заттар
Табиғат қорлары
қоршаған ортаны қорғауға арналған нормативтер
Организмде қатерлі және қатерсіз ісіктер пайда болуын туғызатын химиялық заттар қалай аталады?
Канцерогенді заттар
Инфекциялық аурулар
Вирустар
Микробтар
Экономика мен экология арасындағы қарама-қайшылықтар мейлінше өткірленетін қоғам мен табиғат арасындағы әсерлесулер:
экологиялық дағдарыс
гидросфераның ластануы
атмосфераның ластануы
литосфераның ластануы
Атмосфераның басты ластаушы көздері:
қара және түсті металлургия, химиялық өндіріс, автокөліканспорта
шайынды сулар
табиғи өрттен шығатын түтін мен күйе
топырақта шіріген заттардан бөлінетін әр түрлі газдар
Ауа қозғалмай тұрып қалғанда, ауадағы лас заттармен араласқан улы тұман қалай аталады?
смог
конденсация
ақрозоль
пестицид
Қоршаған ортаның организмге тура әсер ететiн белгiлi бiр жағдайларын немесе элементтерiн қалай атайды?
Факторлар
Параметрлер
Ортаның құрам бөлiгi
Стрессорлар
Қоршаған орта факторының организм түрлерi немесе популяциялары тiршiлiк ете алатын бөлiгiнiң сандық мәнi қалай аталады ?
Фактордың биоинтервалы
Оптимум аймағы
Популяция төзiмдiлiгiнiң шегi
Дара төзiмдiлiгiнiң шегi
Фактордың экстремалды мәнiнде организм тiршiлiк ете ала ма?
Қысқа уақыт қана тiршiлiк ете алады
Тiршiлiк ете алады, бiрақ көбеймейдi
Тiршiлiк етiп, ұрпақ берiп, көбейедi
Тiршiлiк ете алмайды
Фактордың организм тiршiлiгiне қауiп төндiретiн, шектен тыс мәнi қалай аталады?
Экстремальды фактор
Летальдық фактор
Кризистiк фактор
Стресс фактор
Фактордың әсерiнен организмде пайда болған ауытқулар (өзгерiстер) әлi қайтымды және организм фактор әсерi тоқталған соң қайта қалпына келе алатын болса, мұндай фактор мәнi қалай аталады?
Кризистiк
Летальдық
Шектеушi
Пессимальды
Фактордың әсерiнен туған оргнизмдегi өзгерiстер қайтымсыз болып, организмнiң өлiп кетуiне алып келетiн болса, мұндай фактордың мәнi қалай аталады?
Летальдық
Кризистiк
Шектеушi
Пессимальды
Жануарлардың ұрпағына қамқорлық
жасауы қандай қарым-қатынасқа жатады?
Түрiшiлiк
Түраралық
Трофикалық
Топикалық
Үйiрдегi иерархия (бағыныштылық) қарым-қатынастардың қай түрiне жатады?
Түрiшiлiк
Түраралық
Генеративтiк
Трофикалық
«Кез-келген фактордың экожүйенiң және ондағы организмдердiң қарым-қатынасы ең тиiмдi түрде дамуына қажеттi қолайлы мәнi болады» деп тұжырымдайтын заңды көрсетiңiз:
Оптималдылық заңы
Шектеушi факторлар заңы
Толеранттылық заңы
Констелляция заңы
Басқа факторлардың бәрi қалыпты болса да, организмнiң тiршiлiк әрекетiн шектейтiн факторды қалай атайды?
Шектеушi
Летальдық
Кризистiк
Оптимальды
Толеранттық диапазоны кең организмдер әдетте:
Кең таралады
Кейбiр жерлерде ғана таралады
Таралмайды
Сирек кездеседi
Екi фактор бiрлесе әсер еткенде, олардың әрқайсысы екiншiсiнiң әсерiн күшейте түсетiн болса, мұндай әсер қалай аталады?
Синергистiк әсер
Негативтiк әсер
Антагонистiк әсер
Оптимальды әсер
Фотосинтез кезiндегi ферменттiк реакциялар қалай аталады?
Қараңғылық реакциялар
Жарықтық реакциялар
Адаптациялық реакциялар
Транспирация
Даралар саны көбейiп, популяция тығыздығы артуының себебiнен туатын мекендеу ортасындағы өзгерiстер қалай аталады?
Масса әсерi
Топ әсерi
Популяция санының динамикасы
Гомеостаз
Интерференция деген не?
Даралардың бiр-бiрiне тура әсерi
Шектеулi ресурсты бiрге пайдаланудан тұратын әсерлер
Екi дараның бiр-бiрiне бейтарап қатынасы
Екi дараның бiр-бiрiне пайда келтiре бiрге тiршiлiк етуi
Екі түрдің бір-бірімен екі жақты пайдалы тіршілік етуі:
симбиоз
нейтрализм
аменсализм
комменсализм
Екi түрге жататын дара бiр-бiрiне ешқандай әсер көрсетпейтiн қарым-қатынас қалай аталады?
Нейтрализм
Аменсализм
Комменсализм
Мутуализм
Дара немесе популяция тiршiлiк етiп және көбейiп отырған орта жағдайларының диапазоны қалай аталады?
Көп өлшемдi экологиялық қуыс
Iске асырылған экологиялық қуыс
Кеңiстiктiк қуыс
Фундаментальды қуыс
Мекендеу орнына байланысты экологиялық қуыс:
кеңістіктік
трофикалық
көп өлшемді
іргелі
Ағзаның еш қандай жауы болмаған жағдайда және ортаның физикалық жағдайлары мейлінше қалыпты болған жағдайда иеленетін қуысы қалай аталады?
іргелі
көп өлшемді
іске асырылған
кеңістіктік
Организмнiң нақты тiршiлiк етiп отырған жағдайларының диапазоны (ылғи фундементальды қуыстан кем немесе оған тең болып келедi) қалай аталады?
іске асырылған экологиялық қуыс
фундементальды экологиялық қуыс
кеңiстiктiк экологиялық қуыс
көп өлшемдi қуыс
Организм тiршiлiгiнде ылғалдылықтың тапшылығын туғызатын климаттың құрғақшылығын қалай атайды ?
Аридтiлiк
Континенталдылық
Су дефицитi
Стенобионттылық
Қандай организмдер үшiн су шектеушi фактор бола алмайды ?
Су организмдерi үшiн
Құрлық өсiмдiктерi үшiн
Құрлық жануарлары үшiн
Шөл организмдерi үшiн
Фактордың кризистiк және летальдық мәндерiнiң күйi неге байланысты?
Фактор экспозициясына (әсер ету уақытына)
Организмнiң жасына байланысты ерекшелiгiне
Оранизмнiң түрiне
Жыл мезгiлiне
Фактор әсерiнiң қандай дозасы (мөлшерi) орташа летальды деп аталады?
Тест-обьектiлердiң 50%-i өлiп қалатын доза
Өзгерiстер әсерiнен барлық тест-обьектiлер өлiп қалатын доза
Фактор әсерi тоқталған соң организм өздiгiнен қалпына келе алатын доза
Тест-обьектiлерге әсер етпейтiн доза
Берiлген территорияның кейбiр ландшафттарына, регион бөлiктерiне арналған жергiлiктi климат қалай аталады?
Мезоклимат.
Макроклимат.
Микроклимат.
Мегоклимат.
Қоршаған орта факторының организм түрлерi немесе популяциялары тiршiлiк ете алатын бөлiгiнiң сандық мәнi қалай аталады?
Фактордың биоинтервалы
Оптимум аймағы
Популяция төзiмдiлiгiнiң шегi
Дара төзiмдiлiгiнiң шегi
Дене температурасы сыртқы орта температурасына тәуелдi болып келетiн организмдердi көрсетiңiз:
Эктотермділер
Эндотермділер
Мезотермділер
Ыстық қандылар
Дене температурасын сыртқы орта температурасының өзгерістерiне тәуелсіз, тұрақты деңгейде сақтай алатын организмдердi көрсетiңiз:
Эндотермділер
Эктотермділер
Термофилдi организмдер
Стенотермдi организмдер
Индивидуалдық өзгергіштік қандай жағдайда орын алады? ?
спонтанды мутация жағдайында және жыныстық көбею нәтижесінде
сыртқы орта жайғдайларының әсері нәтижесінде
популяция санының өсіміне байланысты
популяция тығыздығы артқанда
Ортаға физикалық, химиялық және биологиялық агенттердің қосылуы немесе пайда болуы
дефляция
эрозия
гомеостаз
коррозия
Атмосферадағы оттегі мөлшері, %:
20,95;
0,03;
0,02;
78,0;
лектрлі-магниттік сәулелерге жататындар:
гамма, рентген
альфа, бета
бета, нейтрон
альфа, нейтрон
Басқа сәулелермен салыстырғанда мөлшері үлкен, ауадағы жолы бірнеше см-ден аспайтын сәуле:
альфа сәулесі
бета сәулесі
нейтрон сәулесі
гамма сәулесі
Мөлшері гелий атом ядроларынан кіші ауадағы жолы ұзақ, бірнеше м-ге созылатын сәуле:
бета сәулесі
альфа сәулесі
нейтрон сәулесі
гамма сәулесі
Электрлік қасиеті жағынан бейтарап элемент, радиоактивті емес материалдар мен денелерден өтетін сәуле:
нейтрон сәулесі
бета сәулесі
альфа сәулесі
гамма сәулесі
Электірлік-магниттік сәулелер қатарына жатып, күн сәулесі сияқты ұзақ қашықтыққа шашырайтын сәуле:
гамма сәулесі
бета сәулесі
альфа сәулесі
нейтрон сәулесі
Адам денесін, түрлі топтастықтарды экологиялық жүйелерді зерттеуге пайдаланатын сәуле:
рентген сәулесі
бета сәулесі
альфа сәулесі
нейтрон сәулесі
Сәуленің әсер ету мөлшеріне қарай қанша дәрежелі сәуле ауруы болады?
4
3
6
8
1-ші дәрежелі сәуле ауруының жеңіл түрі қанша рентген мөлшерде болады?
100-200
150-200
200-300
100-150
2-ші дәрежелі сәуле ауруының орташа түрі қанша рентген мөлшерде болады?
200-300
250-350
150-250
300-400
3-ші дәрежелі сәуле ауруының ауыр түрі қанша рентген мөлшерде болады?
300-500
330-400
400-600
500-700
4-ші дережелі сәуле ауруының өте ауыр түрі қанша рентген мөлшерде болады?
500-ден астам
300-ден астам
700-ден астам
600-ден сатам
Сәуле аурулары қанша кезеңде жүреді:
4
2
6
4
Әлсіздік, бас айналу, жүрек айну сәуле ауруының қаншасыншы кезеңінде байқалады?
1-ші.
2-ші
4ші
3-ші
Аурудың t-сы көтеріліп, ішіне қан құйылып жаралар пайда болатын белгілер сәуле ауруының қаншасыншы кезеңінде байқалады?
2-ші
3-ші
1-ші
3-1-ші
Бактерияларда тіршілік ететін вирусты қалай атайды?
бактериофаг
аллель
фенотип
генотип
