wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Биоэк РК-1|1-56

Total questions: 56

Worksheet time: 28mins

Name
Class
Date
1.

Биомасса пирамидасы дегеніміз:

a)

қоректік тізбектің бірінші деңгейінен екінші деңгейіне берілетін органикалық заттар массасы.

b)

қоректік тізбектегі бірінші деңгейден келесі әрбір деңгейге берілетін энергия мөлшерінің заңдылығы.

c)

әрбір қоректік тізбек деңгейлеріндегі организмдер саны арақатынасының заңдылығы.

d)

қоректік тізбектің бірінші деңгейінен екінші деңгейіне берілетін минералдық заттар массасы.

e)

барлық жауап дұрыс.

2.

Биосферадағы заттар мен энергия ауысуының белгілі бір тәртіппен қайталануы:

a)

Биогеохимиялық айналым.

b)

Су айналымы

c)

Оттегі айналымы.

d)

Көміртек айналымы.

e)

Азот айналымы.

3.

Бактериялардағы көміртектің құрамы:

a)

54%.

b)

34,5%

c)

40%

d)

45,4%.

e)

46,5%

4.

Экосистемадағы фосфор айналымына қатысады:

a)

Топырақ пен су.

b)

Оттек пен азот.

c)

Мұнай мен көмір.

d)

Көміртек пен көмірсу.

e)

Жарық және өсімдіктер.

5.

Дүниежүзілік ылғал дегеніміз:

a)

Табиғаттағы су айналымы, гидросфера, атмосфераны қамтитын үздіксіз айналым.

b)

Биосферадағы заттар мен энергия ауысуының белгілі бір тәртіппен қайталануы

c)

Су ресурстарын адамның қажеттілігіне пайдалану жүйесі.

d)

Өсімдіктердің фотосинтезі арқылы ылғал бөлінуі.

6.

Бұл организмдер продуценттер тұтынатын органикалық заттармен немесе консументтермен және олардың трансформацияланған жаңа түрлерін пайдаланады:

a)

Консументтер

b)

Продуценттер

c)

Редуценттер

d)

Паразиттер

7.

Қайсысы продуцент болып табылады:

a)

Фитопланктон

b)

Топырақ бактериялары.

c)

Шөпқоректі жануарлар.

d)

Құстар

8.

Редуценттердің өнімі болып табылады:

a)

Минералдық заттар

b)

Органикалық заттар

c)

Оттегі

d)

Көмірқышқыл газы.

9.

Қайсысы екінші реттік консументтерге жатпайды:

a)

Өсімдікқоректі жәндіктер.

b)

Түлкі

c)

Аю

d)

Жыртқыш құстар.

10.

Редуценттерге жататын организмдер:

a)

Бактериялар мен саңырауқұлақтар

b)

Жасыл өсімдіктер

c)

Жануарлар

d)

Фотосинтез жүргізетін организмдер

11.

Тірі организмдер ұйымдарын алғаш рет экожүйе деңгейінде зерттеген:

a)

К.Либиус.

b)

Н.Наумов

c)

А.Тенсли

d)

В.Сукачев

12.

Көп түрлі биологиялық жүйе, биосферадағы тірі организмдердің эволюциялық қалыптасқан күрделі ұйымдасуының бір түрі болып табылады:

a)

биоценоз

b)

зооценоз

c)

биогеоценоз

d)

ноосфера

13.

Биоценоздың дамуы, бір қауымдастықтың басқасына уақытқа тәуелді ауысуы:

a)

экологиялық сукцессия.

b)

экожүйе динамикасы.

c)

экологиялық қуыс.

d)

тұрақтылық қағидасы.

14.

Биоценоздың басты қызметі:

a)

биосферадағы заттар айналымын ұстап тұру.

b)

даму

c)

бейімделу

d)

тұрақтылықты сақтау.

15.

Бейорганикалық орта:

a)

биотоп

b)

ареал

c)

құрлық

d)

су

16.

Экожүйе туралы өте нақты ілімді тұжырымдаған:

a)

А. Тенсли

b)

С. Фобе

c)

К. Либиус

d)

Н. Наумов

17.

Экологиялық пирамида ережесін ұсынған:

a)

Ч. Элтон

b)

Н. Наумов

c)

С. Фобе

d)

В. Сукачев

18.

Линдеман заңы бойынша:

a)

әрбір келесі трофикалық деңгейге алдыңғысының масса, саны, энергиясының 10% ғана өтеді.

b)

әрбір келесі трофикалық деңгейге алдыңғысының масса, саны, энергиясының 90% өтеді.

c)

әрбір келесі трофикалық деңгейге алдыңғысының масса, саны, энергиясының 30% өтеді.

d)

әрбір келесі трофикалық деңгейге алдыңғысының масса, саны, энергиясының 40% өтеді.

19.

Линдеман заңы қай жылы ашылды:

a)

1942

b)

1950

c)

1943

d)

1957

20.

Экологиялық қуыс түсінігіне үштік ұғым енгізген:

a)

Ю. Одум.

b)

В. Сукачев.

c)

Дж. Хатчинсон.

d)

А. Тенсли.

21.

”Биоценоз”терминін қай ғалым ұсынды:

a)

К. Мебиус.

b)

В.Н. Сукачев.

c)

А. Тенсли.

d)

Г. Каулсон.

22.

Биоценоз:

a)

Бұл барлық биологиялық түр популяциялардың жиынтығы, осы экожүйе функциясының қалыптасуына қатысатындар.

b)

Бір бірлестіктің екіншісімен орын ауыстыруы.

c)

Жер бетінің табиғат жағдайлары біртекті алқабын мекендейтін өсімдіктер, жануарлар  және ағзалар бірлестігі.

d)

Популяцияның, табиғи бірлестіктердің және экожүйенің бір-бірімен  өзара және қоршаған ортамен қарым-қатынасын зерттейді.

23.

Табиғаттағы зат алмасу процесіне байланысты биоценоздағы организмдер неше топқа бөлінеді:

a)

3

b)

4

c)

2

d)

5

24.

Экологиялық сукцессия дегеніміз не:

a)

Бір биоценоздың басқа биоценозбен ауысып отыруы.

b)

Тірі ағзалар жиынтығының қореқтену, өсу және ұрпақ беру мақсатында, белгілі бір тіршілік ету кеңістігін бірлесе пайдалануының тарихи қалыптасқан жүйесі.

c)

Қореқтену типімен біріктірілген организмдер жиынтығы.

d)

Белгілі бір кеңістікте генетикалық жүйе түзетін, көбею арқылы өзін-өзі жаңғыртып отыратын ағзалар тобы.

25.

Экологиялық сукцессияның қандай түрлері бар:

a)

Автотрофты, гетеротрофты, аутогенді, аллогенді, фитогенді,

зоогенді, ландшафты, антропогенді.

b)

аутогенді, аллогенді.

c)

автотрофты, гетеротрофты

d)

фитогенді, зоогенді.

26.

Экожүйенің неше түрі бар:

a)

4

b)

2

c)

5

d)

3

27.

Климакс дегеніміз не:

a)

Кез келген сукцессия топтамасының екпіндері біртіндеп баяулайды, ақыр соңында тұрақты кезеңі құрастырылып бірлестік қалыптасады.

b)

Бірлестіктегі организмдердің орналасуынан бұзылған жағдайда ғана басталады.

c)

Өмір сүру орындарынан айырылған ағзалардың қайтадан жартастар  мен үңгірлерде, сусымалы құмдарда өз өмірлерін бастауы.

d)

Табиғи сұрыпталу нәтижесінде қалыптасатын өздігінен реттелетін күрделі де тұрақты биологиялық жүйе.

28.

В.Н. Беклемишовтың классификациясы бойынша биоценоздағы түраралық биотикалық қарым-қатынастар неше түрге бөлінеді:

a)

4

b)

5

c)

3

d)

6

29.

Экожүйе терминін ғылымға енгізген ғалым:

a)

А. Тенсли.

b)

Ч. Элтон

c)

А. Гумбольдт.

d)

К. Линней.

30.

Сукцессия өсімдік жамылғысының өзгеруіне байланысты қалай аталады:

a)

1,2 ретті.

b)

2,3 ретті.

c)

4,5 ретті.

d)

3,4 ретті.

31.

Экология терминін ғылымға алғаш енгізген:

a)

Эрнест Геккель.

b)

Ч. Дарвин.

c)

H.Ф. Рамерс

d)

Ч. Элтон.

32.

Экология термині ғылымға қай жылы енгізілді:

a)

1866

b)

1850

c)

1871

d)

1864

33.

Экология - барлық күрделі қарым-қатынастар жиынтығын зерттейді, яғни тіршілік үшін күрес деген ғалым:

a)

Ч.Дарвин.

b)

Р. Линдеман.

c)

Ч. Элтон.

d)

Эрнест Геккель.

34.

Биологиялық жүйелердің ұйымдастырылу деңгейнің әртүрлілігіне қатысты принциптерді, экологияда жалғасқан деңгей ретінде, жеке түрді қарастырады:

a)

аутэкология

b)

демэкология

c)

синэкология

d)

эндоэкология

35.

Биологиялық жүйелердің ұйымдастырылу деңгейнің әртүрлілігіне қатысты принциптерді, экологияда жалғасқан деңгей ретінде, популяцияны қарастырады:

a)

демэкология

b)

аутэкология

c)

синэкология

d)

экзоэкология

36.

Биологиялық жүйелердің ұйымдастырылу деңгейнің әртүрлілігіне қатысты принциптерді, экологияда жалғасқан деңгей ретінде, қауымдастықты қарастырады:

a)

синэкология

b)

аутэкология

c)

демэкология

d)

эндоэкология

37.

Н.Ф. Ремерс (1994) қазіргі таңдағы экологиялық құрылым бойынша биоэкология ғылымын неше деңгейде жіктеді:

a)

4

b)

3

c)

6

d)

2

38.

Биологиялық құрылымның (биотикалық жуйе) иерархиялық деңгейде ұйымдасуына байланысты биоэкология - қандай белімдерден тұрады:

a)

эндоэкология жене экзоэкология.

b)

эволюциялық және палеэкология.

c)

аутэкология және демэкология.

d)

синэкология және демэкология.

39.

Биоэкология бөлімдері:

a)

жүйелік экология, жүйелік топтық экология, эволюциялық экология жене палеоэкология.

b)

аутэкология, демэкология және синэкология.

c)

эндоэкология және экзоэкология.

d)

палеэкология, эндоэкология және экзоэкология.

40.

Аутэкология нені зерттейді:

a)

Организмдердің жеке экологиялық қатынастарын.

b)

Популяциялар арасындағы өзара байланыс.

c)

Қауымдастықтардың динамикасы.

d)

Биосфераның жаһандық өзгерістері.

41.

Адаптация дегеніміз:

a)

Ағзалардың орта жағдайына бейімделуі.

b)

Ағзалардың жаңа ортаға қоныс аударуы.

c)

Энергияны сақтау үдерісі.

d)

Қоректік тізбекке кіруі.

42.

Абиотикалық факторлардың біріне не жатады:

a)

Желдің жылдамдығы.

b)

Микроағзалар

c)

Өсімдіктер

d)

Жануарлар

43.

Биотикалық факторлардың мысалы қандай:

a)

Өсімдіктердің тозаңдануы.

b)

Жарықтың әсері.

c)

Ауаның ылғалдылығы.

d)

Температураның төмендеуі.

44.

Антропогендік факторларға не жатады:

a)

Адамның өндірістік әрекеті.

b)

Ауа ылғалдылығы.

c)

Жарықтану

d)

Температураның өзгерісі.

45.

Тірі ағзалардың мекен ортасына бейімделуі қалай аталады:

a)

Адаптация

b)

Эволюция

c)

Мутация

d)

Миграция

46.

Жарық, температура және су қандай факторға жатады:

a)

Абиотикалық

b)

Биотикалық

c)

Антропогендік

d)

Симбиотикалық

47.

Фитогенді биотикалық факторларға не жатады:

a)

Өсімдіктердің мекен етуге әсері.

b)

Жануарлардың әсері.

c)

Ауа ылғалдылығының өзгеруі.

d)

Топырақ құрамының өзгеруі.

48.

Организмге жанама әсер ететін факторлар қандай:

a)

Антропогендік

b)

Биотикалық

c)

Абиотикалық

d)

Эдафикалық

49.

Гидрологиялық факторларға не жатады:

a)

Судың физикалық және химиялық қасиеттері.

b)

Жануарлардың мекен етуі.

c)

Топырақтың механикалық құрамы.

d)

Климаттық жағдайлар.

50.

Организмдердің суды тұтынуына және қоректену ортасындағы ылғалдылықтың әртүрлі болуына және организмдердің икемделу қабілетіне байланысты неше топқа бөлінеді:

a)

4

b)

3

c)

2

d)

6

51.

Зат алмасу қарқындылығына қарай организмдер неше топқа бөлінеді:

a)

3

b)

4

c)

5

d)

2

52.

Лайлы секіргіз балығы ұзақ уақыт сусыз жерде тыныс алу үшін қай мүше қызмет атқарады:

a)

Тері жамылғысы

b)

Желбезек

c)

Ауыз қуысы.

d)

Жүрек қуысы.

53.

Қалпына келу үдерісі төмен, дене температурасы тұрақсыз және толығымен термореттеуші механизмдері жоқтығымен сипатталатын организмдер:

a)

пойкилотермді

b)

гомойотермді

c)

гетеротермдi

d)

гелиофиттер

54.

Экологиялық оптимумы фотосинтездік толық жарықпен қамтамасыз етілу аумағына қатысты және күшті көлеңкелену олардың жоюылуына әкеледі:

a)

Жарық сүйгіш.

b)

Көлеңке сүйгіш.

c)

Көлеңкеге төзімді.

d)

Ылғал сүйгіш.

55.

Су шығының шектеу және олардың аз бөлігінің жоғалтуға да қабілетсіз:

a)

Гигрофиттер және гигрофилдер.

b)

Мезофиттер және мезофилдер.

c)

Ксерофиттер және ксерофилдер.

d)

Сапрофиттер

56.

Су мен ауа ылғалдылығын тутынуы аз болуымен, құрғақ және ылғалды ауыспалы кезеңдерді өткізуге қабілеттілігімен ерекшеленеді:

a)

Мезофиттер

b)

Гиграфиттер

c)

Ксерофиттер

d)

Гидатофиттер