Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

экология

Total questions: 207

Worksheet time: 2hrs 44mins

Name
Class
Date
1.

Грек тілінен аударғанда «экология» термині тірі организмдердің шығу тегі туралы ғылым ретінде аударылады

a)

  • ағзалардың тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігі

b)

  • тірі организмдердің құрылысы

c)

  • табиғат экономикасы туралы

d)

  • үй, тұрғын үй туралы

2.

"Экология" термині қай жылы енгізілді?

a)

  • 1799

b)

  • 1898

c)

1866

d)

  • 1838

3.

Ғалымдардың қайсысы «экология» терминін алғаш рет ұсынған?

a)

  • Вернадский

b)

  • Ю. Либих

c)

  • К. Хенке

d)

Э. Геккель

e)

  • Г.Ф. Морозов

4.

Экологияның дамуының екінші кезеңімен байланысты ғалымдарды таңдаңыз (ХІХ ғасырдың 60-жылдарынан кейін. – ХХ ғ. 50-ші жылдары)

a)

  • К.Ф. Рулье, Н.А.Северцов, В.В.Докучаев

b)

  • К. Линней, И.И. Лепехин, Ю.Либих

c)

В.Н. Сукачев, А.Г. Тенсли, В.И. Вернадский,

d)

  • Э.Геккель, Ч.Дарвин, К.Шретер

e)

Ю.Одум, С.С. Шварц, К.Мебиус

5.

Экология дегеніміз не?

a)

  • Табиғатты қорғайтын ғылым

b)

  • Қоршаған ортаны қорғайтын ғылым

c)

Барлық тірі ағзалардың бір-біріне өзара қарым-қатынасын және олардың тіршілік ету ортасына әсерін зерттейтін ғылым

d)

  • Тіршілік ортаны қорғайтын ғылым

e)

  • Тірі организмдердің даму ортасын зерттейтін ғылым

6.

Экологияны зерттеудің пәні болып табылады:

a)

  • биологиялық микрожүйелер және олардың уақыт пен кеңістіктегі динамикасы

b)

  • өсімдіктер әлемі

c)

  • биологиялық макрожүйелер және олардың уақыт пен кеңістіктегі динамикасы

d)

  • атомдар, молекулалар

e)

биосфера

7.

Экологияның үш негізгі бағыты:

a)

  • Аутэкология, синэкология, демэкология

b)

  • Биоэкология, гидроэкология, демэкология

c)

  • Зооэкология, фитоэкология, антропоэкология

d)

  • Физикалық, химиялық, биологиялық

e)

Гидроэкология, атмоэкология, литоэкология

8.

Экология дербес ғылым ретінде қашан түпкілікті қалыптасты?

a)

  • ХIХ ғасыр басында

b)

  • ХIХ ғасырдың ортасында

c)

  • ХХ ғасырдың аяғында

d)

  • ХIХ ғасырдың соңында

e)

ХХ ғасырдың басында

9.

Адамның биосфераны бұзу механизмдерін зерттейді:

a)

  • қолданбалы экология

b)

  • теориялық экология

c)

жаһандық экология

d)

  • әлеуметтік экология

e)

  • өнеркәсіптік экология

10.

  • Жердің экологиялық мәселелерімен айналысады:

a)

  • әлеуметтік экология

b)

  • теориялық экология

c)

қолданбалы экология

d)

  • жаһандық экология

e)

  • өнеркәсіптік экология

11.

Экологияның қай саласы тіршіліктің геофизикалық жағдайлары мен жансыз орта факторларының өзара әрекеттесуін зерттейді:

a)

  • теориялық экология

b)

геоэкология

c)

  • қолданбалы экология

d)

  • өнеркәсіптік экология

e)

  • әлеуметтік экология

12.

Экологияның қай саласы тіршілікті ұйымдастырудың жалпы заңдылықтарын ашады:

a)

  • жаһандық экология

b)

  • өнеркәсіптік экология

c)

теориялық экология

d)

  • қолданбалы экология

e)

  • әлеуметтік экология

13.

Жеке организмдер мен қоршаған орта факторларының өзара әрекеттесуін экологияның қандай саласы зерттейді?

a)

  • Синэкология

b)

  • Аутэкология

c)

  • Демэкология

d)

  • Ландшафттық экология

e)

  • Жаһандық экология

14.

Популяцияның қоршаған ортамен байланысын зерттейтін экологияның бір саласы ... деп аталады:

a)

  • Синэкология

b)

  • Аутэкология

c)

  • Демэкология

d)

  • Ландшафттық экология

e)

  • Жаһандық экология

15.

Синэкология нені зерттейді?

a)

  • Қауымдастықтардың экологиясын

b)

  • Микроорганизмдер экологиясын

c)

  • Дарақтар экологиясын

d)

  • Түрлер экологиясы

e)

  • Жердегі ғаламдық процестерді

16.

Тірі организмдер мекендейтін Жердің қабығы қалай аталады?

a)

  • Литосфера

b)

  • Атмосфера

c)

  • Стратосфера

d)

  • Гидросфера

e)

  • Биосфера

17.

Сыртқы және ішкі құрылысы ұқсас, бір аумақта тіршілік ететін және ұрпақ беретін организмдер тобы қалай аталады?

a)

  • Биотоп

b)

  • Түр

c)

  • Экожүйе

d)

  • Популяция

e)

  • Биоценоз

18.

Планетамыздағы тіршіліктің барлық көріністерін қамтитын табиғи жүйенің қалыптасу деңгейі деп аталады:

a)

  • Ұялы

b)

  • Популяциялық

c)

  • Ағзалық

d)

  • Биосфералық

e)

  • Молекулалық

19.

Түбімен тікелей байланысы жоқ пелагиялық белсенді қозғалатын жануарлардың жиынтығы:

a)

  • Фитопланктон

b)

  • Планктон

c)

  • Нейстон

d)

  • Нектон

e)

  • Бентос

20.

Жылдам белсенді қозғалу қабілеті жоқ пелагиялық организмдердің жиынтығы:

a)

  • Нектон

b)

  • Планктон

c)

  • Бентос

d)

  • Нейстон

e)

  • Зообентос

21.

Тереңдікте су қоймаларының тіршілік ететін организмдерінің жиынтығы:

a)

  • Бентос

b)

  • Планктон

c)

  • Нейстон

d)

  • Нектон

e)

  • Геобионт

22.

Микрожүйеге тірі жүйелерді ұйымдастырудың қандай деңгейлері жатады?

a)

  • Биоценотикалық, биосфералық

b)

  • Организмдік, популяциялық-түрлік

c)

  • Ұлпалық, ағзалық

d)

  • Молекулалық, жасушалық

e)

  • Биоценоз, экожүйе

23.

  • Тіршіліктің тіршілік ету өрісін анықтайтын абиотикалық жағдайлар:

a)

  • Су, температура, жарық

b)

  • Минералдық заттар, температура

c)

  • Оттегі және көмірқышқыл газы

d)

  • Көмірқышқыл газы, атмосфералық қысым

e)

  • Температура, оттегі

24.

Абиотикалық факторларға қандай фактор жатпайды?

a)

  • Жер бедері

b)

  • Температура

c)

  • Жарық

d)

  • Атмосфера

e)

  • Ауыл шаруашылығын дамыту

25.

Өсімдіктер қауымдастығы деп аталады:

a)

  • Экотоп

b)

  • Фитоценоз

c)

  • Биоценоз

d)

  • Зооценоз

e)

  • Биогеоценоз

26.

  • Қоректену түрі бойынша жасыл өсімдіктер мен фотосинтездеуші бактериялар болып табылады:

a)

  • Миксотрофтар

b)

  • Автотрофтар

c)

  • Гетеротрофтар

d)

  • Сапрофагтар

e)

  • Ыдыратушылар

27.

Топырақта тұрақты тіршілік ететін организмдер:

a)

  • Геобионттар

b)

  • Геофилдер

c)

  • Ыдыратушылар

d)

  • Паразиттер

e)

  • Геоксендер

28.

Редуценттерге не жатады:

a)

  • Адам

b)

  • Бақалшақтар

c)

  • Бактериялар мен саңырауқұлақтар

d)

  • Жануарлар

e)

  • Балдырлар

29.

Органикалық заттарды өндіретін организмдер қалай аталады:

a)

  • Тұтынушылар

b)

  • Бұзушылар

c)

  • Ыдыратушылар

d)

  • Продуценттер

e)

  • Консументтер

30.

Атмосфераға оттегінің негізгі көзі түседі:

a)

  • Өсімдіктер

b)

  • Су

c)

  • Адам

d)

  • Бактериялар

e)

  • Жануарлар

31.

Тамақтанудың аралас түрі бар организмдер:

a)

  • Автотрофтар

b)

  • Миксотрофтар

c)

  • Фототрофтар

d)

  • Гетеротрофтар

e)

  • Хемотрофтар

32.

Жарық сүйгіш өсімдіктер:

a)

  • Псаммофиттер

b)

  • Галофиттер

c)

  • Ксерофиттер

d)

  • Гелиофиттер

e)

  • Сциофиттер

33.

Көлеңке сүйгіш өсімдіктер:

a)

  • Фотопериодизм

b)

  • Гелиофиттер

c)

  • Фитоценоз

d)

  • Галофиттер

e)

  • Сциофиттер

34.

Ылғалдылығы жоғары жағдайларда өсетін өсімдіктер:

a)

  • Галофиттер

b)

  • Ксерофиттер

c)

  • Гигрофиттер

d)

  • Псаммофиттер

e)

  • Мезофиттер

35.

Ағзалардың бейімделуі мыналардың көмегімен дамиды:

a)

  • Өзгергіштіктің, тұқым қуалаушылықтың және табиғи сұрыпталу

b)

  • Бастапқы факторлардың

c)

  • Биотикалық факторлардың

d)

  • Абиотикалық факторлардың

e)

  • Екіншілік факторлардың

36.

Ағзалардың бейімделу түрлері:

a)

  • Тек физиологиялық түрлері

b)

  • Ағзалардың құқықтық қасиеттері

c)

  • Морфологиялық, этологиялық, физиологиялық

d)

  • Тек морфологиялық түрлер

e)

  • Этологиялық түрлері

37.

Фотопериодизм дегеніміз не:

a)

  • Ағзаның қасиеттерінің өзгеруі

b)

  • Күн мен түннің ауысуы

c)

  • Жарықтың әсері

d)

  • Түрлердің қоршаған ортаға бейімделуі

e)

  • Күннің ұзақтығына бейімделу

38.

Қандай факторлар қандай да бір процестің, құбылыстың немесе организмнің тіршілік етуінің ағымын шектейді:

a)

  • Шектеуші

b)

  • Биотикалық

c)

  • Экстремалды

d)

  • Абиотикалық

e)

  • Климаттық

39.

Экологиялық факторлар болып бөлінеді:

a)

  • Жер үсті, топырақ

b)

  • Физикалық, химиялық, биологиялық

c)

  • Абиотикалық, биотикалық, антропогендік

d)

  • Климаттық, ғарыштық

e)

  • Абиотикалық, биотикалық

40.

Судағы шектеуші фактор қандай фактор болып табылады?

a)

  • Ағым

b)

  • Оттегі

c)

  • Ылғалдылық

d)

  • Қысым

e)

  • Температура

41.

Микробиогендік ортаның биотикалық факторына мыналар жатады:

a)

  • Адам

b)

  • Қоршаған орта

c)

  • Жасыл желектер

d)

  • Жануарлар

e)

  • Микробтар мен вирустар

42.

Ағзаның төзімділігі ең әлсіз буынмен және оның экологиялық қажеттіліктерінің тізбектерімен анықталады деп қандай заңда келтірілген?

a)

  • Либихтың минимумы заңы

b)

  • Факторлардың теңсіздік заңы

c)

  • Максимум заңы

d)

  • Линдеман заңы

e)

  • Шелфордтың толеранттылық заңы

43.

"Толеранттылық" заңы қашан ашылды?

a)

  • 1745 ж.

b)

  • 1813 ж.

c)

  • 1885 ж.

d)

  • 1713 ж.

e)

  • 1913 ж.

44.

Ғалымдардың қайсысы максимум заңын ашты:

a)

  • В. И. Вернадский

b)

  • Коммонер

c)

  • Ч. Элтон

d)

  • Ю. Либих

e)

  • В. Шелфорд

45.

Минимум заңын ашты:

a)

  • Коммонер

b)

  • Ч. Элтон

c)

  • В. И. Вернадский

d)

  • В. Шелфорд

e)

  • Ю. Либих

46.

Қандай заң организмнің төзімділігі оның экологиялық қажеттіліктер тізбегіндегі ең әлсіз буынмен анықталатынын көрсетеді:

a)

  • Минимум заңы (Либих)

b)

  • Оптимум заңы (Толеранттылық, Шелфорд)

c)

  • Гаузе заңы (Бәсекелік шеттету ережесі)

d)

  • Максимум заңы

e)

  • Олли принципі

47.

1903 жылы В. Иогансен бұл терминді енгізді:

a)

  • Популяция

b)

  • Автотроф

c)

  • Экожүйе

d)

  • Консумент

e)

  • Биоценоз

48.

Популяцияның гомеостазы дегеніміз не:

a)

  • Популяция санының шамадан тыс көбеюі

b)

  • Жас және жыныс құрамының тұрақтылығы

c)

  • Генетикалық әртүрлілік

d)

  • Тұрғын үйдің орнын өзгерту

e)

  • Популяция санының тұрақтылығы

49.

Популяция санының өсу түрлері болып табылады:

a)

  • Логистикалық және логарифмдік

b)

  • Логарифмдік және арифметикалық

c)

  • Репродуктивті

d)

  • Экспоненциалды және логистикалық

e)

  • Геометриялық және алгебралық

50.

Халық алып жатқан аумақ деп аталады:

a)

  • Экожүйе

b)

  • Территория

c)

  • Қауымдастық

d)

  • ареал

e)

  • Алаң

51.

Популяция саны - бұл:

a)

  • Генетикалық әртүрлілігі.

b)

  • Онда кіретін жеке даралар саны.

c)

  • Популяцияның тығыздығы.

d)

  • Популяцияның таралу аймағы.

e)

  • Аудан бірлігіне келетін даралар саны

52.

Популяцияның экологиялық тығыздығына анықтама беріңіз:

a)

  • Организмдер тіркелген уақыт аралығындағы даралардың орташа саны.

b)

  • Дарақтардың жалпы саны.

c)

  • Уақыт бірлігінде популяцияның орташа өсімі.

d)

  • Кеңістік популяциясы алып жатқан аудан немесе көлем бірлігіне шаққандағы даралардың орташа саны.

e)

  • Кеңістік бірлігіне қатысты популяция шамасы.

53.

Биоценоз деп нені атайды?

a)

  • Организмдердің белгілі бір орта жағдайларында терең табиғи үйлесуі.

b)

  • Органикалық заттарды өндіруші.

c)

  • Қоршаған ортаның қасиеті.

d)

  • Ботаникалық-географиялық кеңістік.

e)

  • Өсімдіктердің тіршілік формалары.

54.

Ғалымдардың қайсысы "биоценоз" ұғымын енгізді?

a)

  • В. В.Докучаев.

b)

  • В.И. Вернадский.

c)

  • Д. Аллен.

d)

  • К. Мебиус.

e)

  • Э.Геккель.

55.

«Биоценоз» термині қай жылы енгізілді?

a)

  • 1877 ж.

b)

  • 2003 ж.

c)

  • 1990 ж.

d)

  • 2000 ж.

e)

  • 1999 ж.

56.

Биоценоздың деңгейлілігін не сипаттайды?

a)

  • Түрлік құрамы.

b)

  • Мекендеу орны.

c)

  • Кеңістіктік құрылым.

d)

  • Жас құрамы.

e)

  • Мінез-құлық.

57.

Тіршілік ету ортасы дегеніміз не?

a)

  • Қоршалған аудан.

b)

  • Тұрғын үй.

c)

  • Биотоп.

d)

  • Ағзалар үшін қолайлы факторлар.

e)

  • Тірі ағзаны қоршаған барлық орта.

58.

Адамдарда әртүрлі ауруларды тудыратын тірі организмдердің қоршаған ортаның ластануы аталады:

a)

  • Химиялық.

b)

  • Иондаушы.

c)

  • Биологиялық.

d)

  • Радиоактивті.

e)

  • Шулы.

59.

Біртекті учаскедегі абиотикалық факторлардың жиынтығы бұл:

a)

  • Биотоп.

b)

  • Экожүйе.

c)

  • Биогеоценоз.

d)

  • Экотоп.

e)

  • Биосфера.

60.

Қоршаған ортамен тепе-теңдікте болатын биоценоздардың өзгеруінің салыстырмалы тұрақты сатысының соңғы түзілімдері қалай аталады?

a)

  • Климакстық.

b)

  • Сукцессиялар.

c)

  • Экожүйелік.

d)

  • Биоценозды.

e)

  • Дұрыс жауап жоқ.

61.

Экожүйелердегі жануарлар қауымдастығы қалай аталады?

a)

  • Биотоп

b)

  • Биогеоценоз

c)

  • Фитоценоз

d)

  • Биоценоз

e)

  • Зооценоз

62.

Биогеоценоз - бұл…

a)

  • тірі мен өлі табиғаттың арақатынасы

b)

  • белгілі бір кеңістікті мекендейтін бір түрге жататын даралар жиынтығы

c)

  • экологияның бір бөлігі

d)

  • бір аумақта мекендейтін жануарлар мен өсімдіктер тобы

e)

  • бірге тіршілік ететін және бір-бірімен байланысқан түрлер кешені

63.

Аменсализм дегеніміз не....

a)

  • Бірі үшін тиімді, екіншісі үшін тиімсіз қарым-қатынас

b)

  • Біреуіне ыңғайлы, екіншісіне ыңғайлы емес аумақтық қатынастар

c)

  • Бір түрдің өсуін екіншісінің бөліну өнімдерімен тежеу

d)

  • Басқа түрлермен қоректену

e)

  • Бәсекелестік, күрес

64.

Бәсекелестік дегеніміз не....

  • Бірдей экологиялық жағдайлар үшін күрес

  • Бірі үшін пайдалы, екіншісі үшін пайдалы емес тағамдық қатынастар

  • Пәтершілік

  • Жануарлардың тұқымдарды таратуы

  • Биоценоздарда кейбір түрлердің басқаларымен басылуы

a)

  • Пәтершілік

b)

  • Бірдей экологиялық жағдайлар үшін күрес

c)

  • Жануарлардың тұқымдарды таратуы

d)

  • Биоценоздарда кейбір түрлердің басқаларымен басылуы

e)

  • Бірі үшін пайдалы, екіншісі үшін пайдалы емес тағамдық қатынастар

65.

Тұтынушы организм тірі иесін қорек көзі ретінде ғана емес, сонымен бірге тұрақты немесе уақытша тіршілік ету ортасы ретінде де пайдаланатын түрлер арасындағы байланыстардың бір түрі....

a)

  • Бейтараптылық

b)

  • Симбиоз

c)

Паразитизм

d)

  • Комменсализм

e)

Міндетті симбиоз

66.

Мутуализм – бұл....

a)

  • Бірі үшін тиімді, екіншісі үшін тиімсіз ынтымақтастық

b)

  • Кеңістіктік қатынастар

c)

  • Өзара тиімді ынтымақтастық

d)

  • Кейбір түрлерді басқалардың жеуі

67.

Комменсализм – бұл....

a)

  • Басым (доминантты) түрлері

b)

  • Азық-түлік үшін күрес

c)

  • Сирек кездесетін түрлер

d)

  • Жануарлардың тұқымдарды таратуы

e)

  • Бірі үшін тиімді, екіншісі үшін тиімді емес өзара қарым-қатынастар

68.

Бір-біріне кедергі жасамайтын екі түрдің қалыпты тіршілігі бұл……

a)

  • Аллелопатия

b)

  • Өзара қарым-қатынас

c)

  • Паразитизм

    Паразитизм

d)

  • Жыртқыштық

e)

  • Бейтараптылық

69.

Бір түрдегі организмдер басқа организмдердің қоректік заттары немесе ұлпалары есебінен тіршілік етеді. Байланыстың бұл түрі қалай аталады:

a)

  • Жыртқыштық

b)

  • Паразитизм

c)

  • Симбиоз

d)

  • Мутуализм

e)

  • Пәтершілік

70.

  • Экологиялық қуыс - бұл:

    (не пон)

a)

Экологиялық жүйе ішіндегі тұрмыс жағдайларының жиынтығы

b)

  • Популяцияның тіршілік ету шарттары

c)

  • Популяцияның тіршілік ету жағдайларының жиынтығы

d)

  • Ағзалардың тіршілік ету жағдайларының жиынтығы

e)

  • Түрлердің тіршілік ету шарттары

71.

Бір түрдің даралары басқа түрдің дараларын жейді. Мұндай қатынас қалай аталады:

a)

  • Комменсализм

b)

  • Жыртқыштық

c)

  • Аменсализм

d)

  • Паразитизм

e)

  • Симбиоз

72.

2 немесе одан да көп 2 түрге жататын даралардың бірлескен, өзара тиімді тіршілігі деп аталады:

a)

  • Пәтершілік

b)

  • Паразитизм

c)

  • Комменсализм

d)

  • Жыртқыштық

e)

  • Симбиоз

73.

Ағзалардың экологиялық орны анықталады:

a)

  • Тіршілік ету жағдайларының барлық жиынтығымен

b)

  • Ареалымен

c)

  • Биологиялық ортамен

d)

  • Ортаның физикалық параметрлерімен

e)

  • Тағамдық ерекшелігімен

74.

Экожүйенің трофикалық құрылымын қалай көрсетуге болады?

a)

  • Өнімділік пирамидасы арқылы

b)

  • Экологиялық кесте арқылы

c)

  • Экологиялық пирамидалар арқылы

d)

  • Жас құрамының графигі арқылы

e)

  • Энергетикалық бюджет кестесі арқылы

75.

Қоректендіру тізбегінің ұзындығын не анықтайды?

a)

  • Тұтынушылар саны

b)

  • Биомассаның жинақталу жылдамдығы

c)

  • Өнімдер сандары

d)

  • Азық-түлік мөлшері

e)

  • Қоректендіру тізбегіндегі қолжетімді энергияның жоғалуынан

76.

Қоректендіру тізбектерінде 4-5 буыннан артық болмайды. Бұл түсіндіріледі:

a)

  • Қоректендіру тізбектеріндегі энергияның жетіспеушілігімен

b)

  • Азықтардың жетіспеушілігімен

c)

  • Қауымдастықтағы түрлердің аз әртүрлілігімен

d)

  • Кіші органикалық заттардың минералдануымен

e)

  • Қатаң белгіленген түрлермен қоректенуімен

77.

Трофикалық тізбек немесе қоректік тізбек болып табылады:

a)

  • Даралардың тұрақты көбеюіне әкелетін организмдер арасындағы қатынастар

b)

  • Организмдер арасындағы ақпарат алмасатын қатынастар

c)

  • Дұрыс жауап жоқ

d)

  • Экожүйеде зат пен энергияның түрленуі жүретін организмдер арасындағы қатынастар

e)

  • Экожүйеде заттың трансформациясы жүретін организмдер арасындағы қатынастар

78.

Ғылымға "экологиялық жүйе" терминін енгізген кім?

a)

  • Вернадский

b)

  • Тенсли

c)

  • Зюсс

d)

  • Дарвин

e)

  • Геккель

79.

10 ереже% Линдеманның бұл туралы айтады:

a)

  • Трофикалық пирамиданың әр деңгейі үшін тамақ 10% -ға көп тұтынылады

b)

  • Түрдің оннан бір бөлігінің қуаты аз болады

c)

  • Өскен сайын даралар санының 10% жоғалтады

d)

  • Экологиялық пирамида бойынша жылжу кезінде даралардың массасы 10%-ға азаяды

e)

  • Экологиялық пирамиданың бір трофикалық деңгейінен екіншісіне энергияның 10% өтеді

80.

Продуценттердің органикалық массасы қалай аталады?

a)

  • Таза

b)

  • Бастапқы

c)

  • Бастапқы өнім

d)

  • Қайталама өнім

e)

  • Жалпы

81.

Тұтынушылар массасының өсімі қалай аталады?

a)

  • Жалпы

b)

  • Бастапқы

c)

  • Қайталама өнім

d)

  • Таза

e)

  • Бастапқы өнім

82.

Тірі ағзалардың тұтас жиынтығын және планета материясының осы организмдермен үздіксіз алмасып отыратын бөлігін қамтитын Жердің қабығы деп аталады:

a)

  • Биосфера

b)

  • Гидросфера

c)

  • Экосфера

d)

  • Атмосфера

83.

Тірі организмдер мекендейтін Жердің қабығы деп аталады:

a)

  • Литосфера

b)

  • Биосфера

c)

  • Стратосфера

d)

  • Гидросфера

e)

  • Атмосфера

84.

"Биосфера" терминін енгізген...

a)

  • Вернадский, 1926

b)

  • Геккель, 1866

c)

  • Зюсс, 1875

d)

  • Сукачев, 1943

e)

  • Тенсли, 1935

85.

Биосфера туралы ілім әзірленді...

a)

  • С. Дарвин

b)

  • К. Линней

c)

  • И.П. Павлов

d)

  • В.И. Вернадский

e)

  • Ж.Б. Ламарк

86.

Вернадскийдің ілімі бойынша биосфера мынадай құрамдас бөліктерден тұрады:

a)

  • Тірі және жансыз

b)

  • Тірі зат, костық, биокосты, биогенді

c)

  • Биокосты

d)

  • Костық және органикалық

e)

  • Органикалық және бейорганикалық

87.

Биосфераның "кірпіштері" болып табылады:

a)

  • Өсімдіктер

b)

  • Жануарлар

c)

  • Халық саны

d)

  • Биогеоценоздар

e)

  • Адамдар

88.

В.И. Вернадский қандай заттарды биогенді деп атады?

a)

  • Тірі организмдер жасаған заттар

b)

  • Продуценттердің тізбектелген қатарлары арқылы энергияның таралуы

c)

  • Тірі организмдердің салыстырмалы құрамы

d)

  • Энергияны оның көзінен тізбекті байланыстар арқылы тасымалдайтын ағзалар

e)

  • Түзілуіне тірі организмдер қатыспайтын заттар

89.

Биосфера дамуының жоғары сатысы қалай аталады?

a)

  • Ноосфера

b)

  • Агросфера

c)

  • Биосфера

d)

  • Техносфера

e)

  • Социосфера

90.

"Ноосфера" терминін алғаш кім ұсынған?

a)

  • Э. Геккель

b)

  • П. Тейяр де Шарден

c)

  • В.И. Вернадский

d)

  • Э. Зюсс

e)

  • Э. Леруа

91.

"Ноосфера" термині қай жылы енгізілді?

a)

  • 1950 ж.

b)

  • 1900 ж.

c)

  • 1927 ж.

d)

  • 1940 ж.

e)

  • 1888 ж.

92.

БҰҰ-ның табиғатты қорғау жөніндегі үйлестірушісін көрсетіңіз:

a)

  • ДДСҰ

b)

  • МАГАТЭ

c)

  • ЮНЕП

d)

  • ЮНЕСКО

e)

  • ФАО

93.

"Рим клубын" құрудың бастамашысын атаңыз:

a)

  • М. Месарович

b)

  • А. Печчеи

c)

  • Дж. Форрестер

d)

  • Э. Пестель

e)

  • Д. Медоуз

94.

"Рим клубының" бірінші "Өсу шегі" баяндамасының авторын атаңыз:

a)

  • М. Месарович

b)

  • Д. Медоуз

c)

  • Э. Пестель

d)

  • А. Печчеи

e)

  • Б. Миллер

95.

Біріккен Ұлттар Ұйымының қоршаған орта және даму жөніндегі халықаралық комиссиясының төрағасын атаңыз:

a)

  • Э. Пестель

b)

  • А. Печчеи

c)

  • М. Месарович

d)

  • Дж. Форрестер

e)

  • Х. Брунтланд

96.

БҰҰ-ның қоршаған орта және даму жөніндегі алғашқы конференциясының уақыты мен орнын көрсетіңіз:

a)

  • Вашингтон, 1973 ж.

b)

  • Севилья, 1995 ж.

c)

  • Йоханнесбург, 2002 ж.

d)

  • Рио-де-Жанейро, 1992 ж.

e)

  • Стокгольм, 1972 ж.

97.

Тұрақты даму тұжырымдамасының қағидаттары қай жылы тұжырымдалғанын көрсетіңіз:

a)

  • 1992 ж.

b)

  • 1972 ж.

c)

  • 1982 ж.

d)

  • 1962 ж.

e)

  • 2002 ж.

98.

Қоршаған ортаны қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастықтың негізгі қағидаттары әзірленді:

a)

  • Севилья, 1995 ж.

b)

  • Стокгольм, 1972 ж.

c)

  • Минск, 1983 ж.

d)

  • Йоханнесбург, 2002 ж.

e)

  • Рио-де-Жанейро, 1992 ж.

99.

Қоршаған орта туралы декларация қабылданды:

a)

  • Минск, 1983 ж.

b)

  • Стокгольм, 1972 ж.

c)

  • Рио-де-Жанейро, 1992 ж.

d)

  • Йоханнесбург, 2002 ж.

e)

  • Севилья, 1995 ж.

100.

Қоршаған орта туралы декларация қабылданды:

a)

  • Севилья, 1995 ж.

b)

  • Минск, 1983 ж.

c)

  • Стокгольм, 1972 ж.

d)

  • Йоханнесбург, 2002 ж.

101.

Атом энергетикасы жөніндегі халықаралық агенттік:

a)

ЮНЕСКО.

b)

ФАО.

c)

МАГАТЭ.

d)

ЮНЕП.

102.

Озон қабаты бойынша Вена келісіміне қол қойылды:

a)

1990 ж.

b)

1970 ж.

c)

2000 ж.
1995 ж.

d)

1985 ж.

103.

БҰҰ-ның қоршаған орта және даму жөніндегі конференциясында қабылданған құжат:

a)

"Өсу шегі" бағдарламасы.

b)

"Біздің ортақ болашағымыз" мәлімдемесі.

c)

БҰҰ-ның озон қабатын қорғау жөніндегі бағдарламасы.

d)

Ормандардың барлық түрлерін басқару, сақтау және орнықты дамыту жөніндегі жаһандық консенсус қағидаттары туралы мәлімдеме

e)

Біріккен Ұлттар Ұйымының қоршаған ортаны қорғау жөніндегі бағдарламасы.

104.

Монреаль конференциясы өтті:

a)


1992 ж.

b)

1979 ж.

c)

1987 ж.

d)

1998 ж.

e)

2002 ж.

105.

Гринпис ұйымының құрылған күні:

a)


1992 ж.

b)

1979 ж.

c)

1971 ж.

d)

1998 ж.

e)

2002 ж.

106.

Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күні атап өтіледі:

a)

5 мамыр.

b)

10 қыркүйек.

c)

1 қаңтар.

d)

5 маусым.

e)

6 тамыз.

107.

Ауаның алыс қашықтыққа трансшекаралық ластануы туралы конвенция:

a)

1986 ж.

b)

1979 ж.

c)

1992 ж.

d)

1972 ж.

e)

2000 ж.

108.

"Тұрақты даму" термині қай жылы қабылданды:

a)

1987 ж.

b)

1979 ж.

c)

1992 ж.

d)

1972 ж.

e)

2000 ж.

109.

КСРО, АҚШ, Италия және Англия арасында Антарктида туралы шарт жасалды:

a)

1959 ж.

b)

1979 ж.

c)

1992 ж.

d)

1972 ж.

e)

2000 ж.

110.

Ауыл шаруашылығына қатысты БҰҰ органы:

a)

ЮНЕСКО

b)

МАГАТЭ.

c)

ФАО.

d)

ДДҰ.

e)

ЮНЕП.

111.

Білім, ғылым және мәдениет мәселелері бойынша халықаралық ұйым:

a)

ЮНЕСКО

b)

МАГАТЭ.

c)

ФАО.

d)

ДДҰ.

e)

ЮНЕП.

112.

Материалдық игіліктердің пайда болуына ықпал ететін табиғи объектілер мен құбылыстар:

a)

Табиғи жағдайлар.

b)

Табиғи орта.

c)

Өмір сүру шарттары.

d)

Табиғи ресурстар.

e)

Табиғат.

113.

Жер, орман, пайдалы қазбалар, су ресурстары қандай классификация бойынша біріктіріледі:

a)

Пайдалану бойынша.

b)

Табиғаттың құрамдас бөлігі бойынша.

c)

Шаруашылық игеру бойынша.

d)

Биосфераның құрамдас бөлігі бойынша.

e)

Континенттер бойынша.

114.

Сарқылмайтын және сарқылатын ресурстар классификациясы:

a)

Сарқылуы бойынша.

b)

Табиғаттың құрамдас бөлігі бойынша.

c)

Пайдалану бойынша.

d)

Биосфераның құрамдас бөлігі бойынша.

e)

Адамның әсер ету сипаты бойынша.

115.

. Денсаулық сақтау, өндірістік, ғылыми ресурстар классификациясы:

a)

Биосфераның компоненттері бойынша.

b)

Континенттер бойынша.

c)

Пайдалану бойынша.

d)

Адамның әсер ету сипаты бойынша.

e)

Табиғаттың құрамдас бөлігі бойынша.

116.

Ресурсты үнемдейтін технология түрі:

a)

Табиғи ресурстарды толық пайдалану.

b)

Өндіріс қалдықтарын қайта пайдалану.

c)

Табиғатты тиімсіз пайдалану

d)

Нормалар шегіндегі шығарындыларды қатаң шектеу.

e)

Табиғатты ұтымды пайдалану.

117.

Сарқылмайтын ресурстарға жатады:

a)


Минералдық шикізат

b)

Күн энергиясы.

c)

Тұщы су.

d)

Өсімдіктер мен жануарлар.

e)

Қазба отындары

118.

Климаттық параметрлер:

a)

Сарқылмайтын ресурстарға.

b)

Пайдаланылатын ресурстарға.

c)

Жаңартылмайтын ресурстарға.

d)

Жаңартылатын ресурстарға.

e)

Сарқылатын ресурстарға.

119.

Биосфераны құрайтын атмосфера қабаты:




a)

Стратосфера.

b)

Ионосфера.

c)

Магнитосфера.

d)

Мезосфера.

e)

Тропосфера.

120.


Атмосфераның химиялық құрамына не кіреді




a)

50% азот, 27,25% оттегі,1,2% аргон

b)

24% азот, 52% оттегі, 0,93% аргон

c)

21,8% азот, 22,9% оттегі, 2,7% аргон

d)

78,08% азот, 20,94% оттегі, 0,93% аргон

e)

78,08% азот, 20,94% көміртек, 2,6% аргон

121.

Атмосферадағы оттегінің мөлшері




a)

0,1%

b)

20,95%

c)

78,08%

d)

0,93%

e)

0,03%

122.

Атмосферадағы көмірқышқыл газының мөлшері

a)

0,93%

b)

0,1%

c)

0,03%

d)

21%

e)

78%

123.

Атмосфераны ластаушы заттар агрегаттық күйі бойынша бөлінеді

a)

Химиялық және физикалық

b)

Ыстық және суық

c)

Газ тәріздес, сұйық және қатты заттар

d)

Газды, сұйық және аэрозольді

e)

Органикалық және бейорганикалық

124.

Атмосфераны ластаушы заттар бөлінеді

a)

Газды және қатты

b)

Табиғи және антропогендік

c)

Өнеркәсіптік және механикалық

d)

Ұйымдастырушылық және ұйымдастырушылық емес

e)

Тұрмыстық және ауыл шаруашылығы

125.

Атмосфераға түсу тәсілі бойынша өнеркәсіптік шығарындылар бөлінеді

a)

Органикалық және бейорганикалық

b)

Суық және ыстық

c)

Ұйымдастырылған және ұйымдастырылмаған

d)

Газ тәрізді, сұйық және қатты

e)

Тазартылған және тазартылмаған

126.

Атмосфералық ауаның ластануын болдырмау шараларын көрсетіңіз

a)

Өнеркәсіптік кәсіпорындардың айналасында санитарлық-қорғау аймақтарын ұйымдастыру

b)

Суды ластайтын заттарды бейтараптандыру

c)

Сүзгілеу, зарарсыздандыр

d)

Тұндырғыштарда тұндыру
Суды қайнату

127.

Аталған ресурстардың қайсысы сарқылатын және салыстырмалы түрде жаңартылатын ресурстарға жататынын анықтаңыз

a)

Металл минералдық шикізаты

b)

Жел, толқын, ағын су

c)

Жер қойнауының жылуы

d)

Қазба отындары

e)

Құнарлы топырақ

128.

Орны толмайтындар тобына қандай ресурстар жататынын анықтаңыз

a)

Топырақтың құнарлылығы

b)

Минералдық шикізат

c)

Күн энергиясы

d)

Сулы

e)

Жануарлар мен өсімдіктер

129.

Планетаның су ресурстары мыналардан тұрады

a)

Жердің, жер үсті суларының, өзендердің ылғалдылығы

b)

Мұхиттар, өзендер, су айдындары, ылғал

c)

Мұздықтар, атмосфералық ылғалдылық, өзендер, жер асты сулары

d)

Жер үсті, жер асты сулары, мұздықтар, атмосфералық және топырақ ылғалдылығы

e)

Жерасты бұлақтары, теңіздер, мұхиттар, өзендер, су айдындары

130.

Аталған ресурстардың қайсысы таусылатын және салыстырмалы түрде жаңартылатын ресурстарға жататынын анықтаңыз

a)

Жел, толқын, ағын су

b)

Жер қойнауының жылуы

c)

Тұщы су

d)

Қазба отындары

e)

Металл минералдық шикізаты

131.

Табиғаттағы тұщы су қоры құрайды...

a)

90%

b)

30%

c)

3%

d)

10%

132.

Тұщы судың жетіспеушілігі мәселесінің неліктен туындағанын көрсетіңіз




a)

Мұздықтардың еруіне байланысты

b)

Қышқылды жауын-шашынның түсуіне байланысты

c)

Халық санының және оның қажеттіліктерінің қарқынды өсуіне байланысты

d)

Озон саңылауларының пайда болуына байланысты

e)

Климаттың жылынуына байланысты

133.

Судың санитарлық-биологиялық көрсеткіштері



a)

Коли-титр, иісі, түсі, тұздардың құрамы, рН

b)

Түсі, коли-индексі

c)

Коли-титр, коли-индекс, вирустар, бактериялар

d)

Тұздардың құрамы, рН

134.

Табиғи сулардың сапасы келесі көрсеткіштермен бағаланады


a)

Физикалық-химиялық ластану көрсеткіштері

b)

Физикалық, химиялық, санитарлық-биологиялық

c)

Санитарлық-биологиялық ластануға байланысты

d)

Химиялық ластанулар есебінен болжамдауды

e)

Физикалық ластанулар есебінен болжамдауды

135.

Ағынды суларды тазарту әдістері



a)

Механикалық, химиялық, физика-химиялық және биологиялық

b)


Химиялық, географиялық және реагентті

c)

Химиялық, физикалық-химиялық және географиялық

d)

Механикалық, физика-химиялық және биологиялық

e)

Физика-химиялық, реагенттік және биологиялық

136.

Судың биологиялық ластаушы заттарын табыңыз

a)

Фенолдар


b)

Ауыр металдардың тұздары

c)

Мұнай

d)

Радионуклидтер

e)

Бактериялар

137.

Ластаушы заттардың қандай түріне су объектілерінің "гүлденуіне" әкелетін балдырлар жатады

a)

Суспензияларды құрайтын заттарға

b)

Сумен коллоидтық жүйелер түзетін заттарға

c)

Биологиялық ластағыштарға

d)

Химиялық ластағыштарға

e)

Суда еритін және онда иондық күйде сақталатын заттарға

138.

Судың сапасын жақсартудың негізгі жолдарын атаңыз

a)

Ағарту, түсін өзгерту, зарарсыздандыру

b)

Түсінің өзгеруі, тотығуы, хлорлануы

c)

Залалсыздандыру, хлорлау, сүзу

d)

Ағарту, қалқыма заттарды кетіру

e)

Залалсыздандыру, қайнату, озондау

139.

Агроэкожүйелердің тұрақсыздығының себептерінің бірі болып табылады

a)

Олардың дамуына бақылаудың жоқтығы

b)

Бір мезгілде отырғызылатын өсімдік түрлерінің алуан түрлілігі

c)

Топырақтың тез сарқылуы

d)

Агроэкожүйеге нашар күтім жасау

e)

Ауыспалы егісті дұрыс ұйымдастыру

140.

Дефляция - бұл




a)

Топырақтың су эрозиясы

b)

Атмосфераның ластануы

c)

Топырақтың жел эрозиясы

d)

Жер асты суларының ластануы

e)

Ағынды топырақ эрозиясы

141.

Табиғат қорғау дегеніміз




a)

Қоршаған ортаны ластанудан қорғауға бағытталған жұмыстар кешені

b)

Тазалау аппараттарын пайдалана отырып, қоршаған ортаны қорғау

c)

Биосфера мен атмосфераны ластанудан қорғау

d)

Экологиялық жүйелердің тепе-теңдігін сақтау

e)

Қоршаған ортаның тазалығы

142.

Ластану - бұл

a)


Қоршаған ортаға өзіне тән физикалық агенттерді енгізу

b)

Қоршаған ортаға өзіне тән физикалық және химиялық агенттерді енгізу

c)

Қоршаған ортаға өзіне тән биологиялық агенттерді енгізу

d)

Ортаға оған тән емес агенттерді енгізу

e)

Ортаға өзіне тән химиялық агенттерді енгізу

143.

Қоршаған ортаның антропогендік өзгерісі

a)

Кәсіпорындардың әсерінен

b)

Кәсіпорын қалдықтарының әсерінен

c)

Адамның іс-әрекетінен

d)

Жануарлардың әсерінен

e)

Өсімдіктердің әсерінен

144.

Табиғи ресурстарды айуандықпен пайдаланудан туындайтын экологиялық проблемалар мыналар болып табылады


a)

Қоғамның мемлекеттік мәселесі

b)

Адамзаттың континенттік мәселесі

c)

Әлемдік өркениеттің жалпыпланетарлық проблемасы

d)

Қоғамның аймақтық мәселесі

e)

Адамзаттың материктік мәселесі

145.

Озон тесігі дегеніміз



a)

Ауадан айырылған кеңістік

b)

Сөнген жұлдыздың кеңістігі

c)

Ғарыш техникасын ұшырудан болған кеңістік

d)

Озон қабатының (50%) төмендетілген кеңістігі

e)

Ғарыштық сәулелерді шығаратын кеңістік

146.

Озон қабаты орналасқан



a)

Педосферада

b)

Гидросферада

c)

Биосферада
Тропосферада

d)

Стратосферада

147.

Атмосфераның жоғарғы қабатындағы озон қабаты

a)


Өнеркәсіптік ластану нәтижесінде пайда болған

b)

Жердің жылулық сәулеленуін кешіктіреді

c)

Ультракүлгін сәулеленуден қорғайтын қалқан болып табылады

d)

Атмосфераның тұрақты газ құрамын сақтайды

e)

Ластаушы заттардың жойылуына ықпал етеді

148.

Озонды бұзатын заттар

a)

Иондаушы сәулелену

b)

Автомобильдерден шығатын газдар

c)

Азот және күкірт оксидтері

d)

Фреондар

e)

Көмірқышқыл газы және метан

149.

Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемаларына мыналар жатады

a)

Үлкен қалалар ауданындағы ауаның ластануы

b)

Озон қабатының бұзылуы

c)

Ағынды суларды өзенге ағызу
Құрылыс кезінде шағын орман алқабының жойылуы

d)

Бұрғылау ұңғымаларынан мұнайдың ағуы

150.

"Парниктік" газдар – бұл


a)

Фреондар

b)

Азот және күкірт оксидтері

c)

Автомобильдерден шығатын газдар

d)

Иондаушы сәулелену

e)

Көмірқышқыл газы және метан

151.

"Парниктік" әсер




a)

Биосферада елеулі өзгерістерге әкелмейді

b)

Бұл орташа температураның жоғарылауына әкеледі және планетадағы климаттың жақсаруына ықпал етеді

c)

Атмосфераның мөлдірлігінің төмендеуіне әкеліп соғады, нәтижесінде салқындауға әкеледі

d)

Температураның көтерілуіне және биосферадағы қолайсыз өзгерістерге әкеледі

e)

Температураның төмендеуіне әкеледі

152.

Қышқылдық жауын-шашын алғаш рет тіркелді



a)

Жапонияда, 1960 ж.

b)

Ресейде, 1990 ж.

c)

АҚШ-та, 1945 ж.

d)

Англияда, 1908 ж.

e)

Францияда, 1950 ж.

153.

Қышқыл жаңбыр терминін енгізген инженер


a)

Ж.Крутцен

b)

В.Вернадский

c)

Исаченко

d)

Роберт Смит

e)

Ш.Раулапь

154.

Қышқылдық жауын-шашынды тудырады




a)

Иондаушы сәулелену

b)

Фреондар

c)

Көмірқышқыл газы және метан

d)

Автомобильдерден шығатын газдар

e)

Азот және күкірт диоксиді

155.

Қышқылдық жауын–шашын - бұл


a)

Азот және күкірт қышқылдары

b)

Органикалық қышқылдар мен фенолдар

c)


Азот және сірке қышқылдары

d)

Фреондар және органикалық қышқылдар

e)

Түтіндер мен аэрозольдер

156.

Қышқыл жаңбырдың түсуі мыналармен байланысты




a)

Атмосферадағы көмірқышқыл газының мөлшерінің жоғарылауымен

b)

Атмосферадағы метан құрамының жоғарылауымен

c)

Атмосфераға күкірт диоксиді мен азот оксидінің шығарындылары

d)

Атмосферадағы озон мөлшерінің артуымен

e)

Күн радиациясының өзгеруімен

157.

Автокөліктен шыққан улы тұман



a)

Репеллент

b)

Детрит

c)

Смог

d)

Техносфера

e)

Эндемик

158.

Биосфераны ластайтын заттардың ең көп мөлшері мыналардан келеді

a)

Ауыл шаруашылығы

b)

Тоқыма өнеркәсібі

c)

Адамның тұрмыстық қызметі

d)

Көлік құралдары

e)

Химия және көмір өнеркәсібі кәсіпорындары

159.

Тұрақты даму дегеніміз

a)

Өз қажеттіліктерін қанағаттандыру

b)

Адамдардың табиғатпен үйлесімді салауатты және жемісті өмір сүруге құқығы

c)

Еркін қоғам құру

d)

Экспоненциалды қисық бойынша қоғамның дамуы

e)

Халықтың демографиялық өсімі

160.

Халық санының өсуіне неге әкелетінін көрсетіңіз



a)

Тіршілікті қамтамасыз етудің табиғи жүйелерінің деградациясына

b)

Бос жұмыс орындарының пайда болуына, экологиялық жағдайдың жақсаруына

c)

Қылмыстың өсуіне, қақтығыстарға, табиғи ресурстардың сарқылуына

d)

Сырқаттанушылыққа, мұздықтардың еруіне, табиғи ресурстарды байытуға

e)


Жұмыссыздыққа, ғылым мен техниканың дамуына, қоршаған ортаның сапасын жақсартуға

161.

Қатерлі ісік ауруларының себебі болуы мүмкін

a)

Күйзелістер

b)

Канцерогендер

c)

Алкоголь

d)

Темекі шегу

e)

Табиғаттың химиялық ластануы

162.

Арал өңіріндегі экологиялық жағдайға сипаттама беріңіз




a)

Экологиялық катастрофа

b)

Экологиялық апат

c)

Күйреу

d)

Экологиялық дағдарыс

e)

Тепе-теңдік күй

163.

Жоғарғы құнарлы жыныстардың желмен немесе су ағынымен бұзылуы




a)

Рекультивация

b)

Ирригация

c)

Сукцессия

d)

Мелиорация

e)

Эрозия

164.

Қазақстандағы жаһандық экологиялық проблемаға жатқызылды


a)


Радиоактивті қалдықтарды көму

b)

Арал теңізі

c)

Балқаш көлдері

d)

Шағын өзендердің ластануы

e)

Каспий теңізі

165.

Қазақстанда XXI ғасырдың басында шөлейттенген аумақтардың пайыздық қатынасы құрайды

a)

шамамен 75

b)

шамамен 50

c)

шамамен 70

d)

шамамен 66.

e)

шамамен 60

166.

Халық санының қарқынды өсуі қалай аталатынын көрсетіңіз:




a)

демографиялық апат.

b)

демографиялық жарылыс.

c)

популяциялық жарылыс.

d)

биосфералық жарылыс.

e)

экожүйенің жарылысы.

167.

Экологиялық дағдарыстың анықтамасын табыңыз:



a)

экожүйелердің биологиялық өнімділігін қайтымсыз жоғалтуы орын алатын жағдай.

b)


экожүйелерді қалпына келтіру қиын, шөлейттену процестері жүріп жатқан жағдай.

c)

ортаның жаңа сапаға ауысуымен қатар жүретін биосфераның немесе оның бөліктерінің өзгеруі.

d)

аумақтар адам өміріне жарамсыз болып қалатын жағдай.

e)

қоғам мен табиғат арасындағы тепе-теңдіктің тұрақты бұзылу жағдайы.

168.

Экологиялық апаттың анықтамасын табыңыз:



a)

экожүйелердің биологиялық өнімділігін қайтымсыз жоғалтуы орын алатын жағдай.

b)

ортаның жаңа сапаға ауысуымен қатар жүретін биосфераның немесе оның бөліктерінің өзгеруі.

c)

аумақтар адам өміріне жарамсыз болып қалатын жағдай.

d)

экожүйелерді қалпына келтіру қиын, шөлейттену процестері жүріп жатқан жағдай.

e)

организмдер санының тепе-теңдігі байқалатын тепе-теңдік күй.

169.

Қазақстанның қандай аумақтары шөлейттенуге бейім:

a)

Қазақтың ұсақ шоқысы.

b)

Солтүстік Қазақстан.

c)

Шығыс Қазақстан.

d)

Ертіс өңірі.

e)

Арал өңірі.

170.

Аралдың экологиялық проблемасы неде екенін көрсетіңіз:



a)

түрлік құрамның ұлғаюы.

b)

биоәртүрлілікті арттыру.

c)

су деңгейінің көтерілуі.

d)

озон саңылауларының пайда болуы.

e)

су деңгейінің төмендеуі.

171.

Арал теңізінің деңгейі төмендей бастады:

a)

70-ші жылдардан бастап

b)

60-шы жылдардан бастап

c)

90-шы жылдардан бастап

d)

40-шы жылдардан бастап

e)

50-ші жылдардан бастап

172.

"Невада - Семей" экологиялық қозғалысын ұйымдастырудың бастамашысы болды:




a)

А. Солженицын.

b)

М. Жұмабаев.

c)

Ж. Жабаев.

d)

О. Сүлейменов.

e)

А. Қонаев.

173.

Қазақстан аумақтағы ең ірі әскери ядролық сынақ полигоны:

a)

Нарын.

b)

Азғыр.

c)

Семей.

d)

Тайсойған.

174.

Қазақстан Республикасы Президентінің "Семей ядролық сынақ полигонын жабу туралы" Жарлығына қай жылы қол қойылды?

a)

2000.

b)

1991.

c)

1993.

d)

1992.

175.

Ерекше экологиялық және эстетикалық ерекшеліктерімен ерекшеленетін және негізінен халықтың ұйымдасқан демалысы үшін пайдаланылатын қауіпсіздік мәні бар аймақтар табылады:

a)

ботаникалық бақ

b)

табиғи парктер

c)

ұлттық парктер

d)

Мемлекеттік табиғи қаумалдар

e)

Мемлекеттік табиғи қорықтар, оның ішінде биосфералық қорықтар

176.

Баянауыл ұлттық паркі орналасқан:

a)

Ақмола облысында

b)

Павлодар облысында

c)

Алматы облысында

d)

Оңтүстік Қазақстан облысында

e)

Қарағанды облысында

177.

Шаруашылық пайдаланудан алынған және экожүйелерді, тіршілік иелерінің түрлерін немесе табиғаттың басқа объектілерін сақтауға арналған табиғи аумақ деп аталады:

a)

қорықша.

b)

хайуанаттар бағы.

c)

ботаникалық бақ.

d)

қорық.

e)

ұлттық парк.

178.

Организмдерді қорғаудың ең қатаң режимі қандай ерекше қорғалатын аумақта екенін көрсетіңіз:

a)

хайуанаттар бағында.

b)

қорықта.

c)

қорықша.

d)

ұлттық паркте.

179.

Қызыл кітаптің "Қара тізіміне" мыналар енгізілген:

a)

жойылып бара жатқан түрлер.

b)

біржола жойылып кеткен түрлер.

c)

саны жағынан қалпына келетін түрлер.

d)

сирек кездесетін түрлер.

e)

саны азайып бара жатқан түрлер.

180.

ЮНЕСКО халықаралық маңызы бар сулы-батпақты алқаптар резервіне енгізген қорық:

a)

Ақсу-Жабағылы.

b)

Қорғалжын.

c)

Батыс-Алтай.

d)

Алматы.

e)

Алакөл.

181.

Бірінші санатқа Қызыл ҚР кітаптарына жануарлардың келесі түрлері жатқызылған:

a)

қызыл қасқыр, еуропалық күзен, қызылқұм арқары.

b)

қар барысы, сілеусін, жарқанат, тышқан.

c)

кіші аққу.

d)

төрт жолақты сырғанақ.

e)

жұпар, құлан, сары құтан.

182.

Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген қызғылт қоқиқаз Қазақстанның қай қорығында мекендейді:

a)

  • Барса-Келмес

b)

  • Қаратау

c)

  • Ақсу-Жабағылы

d)

  • Алматы

e)

  • Қорғалжын

183.

Өсімдіктердің түрлері және жануарлардың, Қызыл кітаптың екінші санатына жататындар:

a)

  • белгісіз түрлер.

b)

  • жойылып бара жатқан түрлер.

c)

  • саны азайып бара жатқан түрлер.

d)

  • сирек кездесетін түрлер.

e)

  • қалпына келтірілген түрлер.

184.

Халықаралық Қызыл кітапқа енгізілген Қазақстан Республикасындағы жануарлар түрлері:

a)

  • кіші саршұнақ, сұр қасқыр.

b)

  • тау ешкісі, арқар.

c)

  • жарқанат, сұңқылдақ аққу.

  • кесіртке, құрбақа, жолбарыс.

d)

  • құлан, ақ тырна, қызғылт қоқиқаз, бірқазан.

185.

Ғылыми, экологиялық, мәдени және эстетикалық құндылығы бар бірегей, қайталанбайтын табиғи объектілер (үңгірлер, шағын шатқалдар, ғасырлық ағаштар, жартастар, сарқырамалар және т.б.).) – бұл:

a)

  • табиғи парктер

b)

  • табиғат ескерткіштері

c)

  • мемлекеттік табиғи қаумалдар

d)

  • ұлттық парктер

e)

  • мемлекеттік табиғи қорықтар, оның ішінде биосфералық қорықтар

186.

Түрлер санының азаю себептерін көрсетіңіз:

a)

  • шектен тыс пайдалану, тіршілік ету ортасының бұзылуы.

b)

  • жүйелеудің жаңа критерийлерінің пайда болуы.

c)

  • экожүйелік тәсіл.

d)

  • биосфералық апат.

e)

  • бір түр біртіндеп екінші түрге ауысады.

187.

Түрлер санының азаю себептерін көрсетіңіз:

a)

  • жүйелеудің жаңа критерийлерінің пайда болуы.

b)

  • шектен тыс пайдалану, тіршілік ету ортасының бұзылуы.

c)

  • бір түр біртіндеп екінші түрге ауысады.

d)

  • жүйелеудің жаңа критерийлерінің пайда болуы.

e)

  • биосфералық апат.

188.

Түрлердің әртүрлілігінің төмендеуінің салдарын көрсетіңіз:

a)

  • бір түрдің жойылып кетуі олардың ұрпақтарының дамуына алғышарттар жасайды.

b)

  • бір түрдің жойылып кетуі оның қоректену қорының сақталуына ықпал етеді.

c)

сбір түрдің жойылуы басқа популяциялардың көбеюіне алғышарттар жасайды.

d)

  • бір түрдің жойылуы жаңа түрлердің пайда болуына алғышарттар жасайды.

e)

  • бір түрдің жойылып кетуі тағы 4-5 түрдің тіршілік әрекетіне нұқсан келтіруге алғышарттар жасайды.

189.

Қорықтық және ұйымдастырылған демалыс мәртебесі бар аумақтарды көрсетіңіз:

a)

  • қорықтар.

b)

  • қорықшалар.

c)

  • табиғат ескерткіштері.

d)

  • биосфералық қорықтар.

e)

  • ұлттық парктер.

190.

Қазақстан Республикасындағы алғашқы қорық қай жылы құрылды?

a)

  • 1945 ж.

b)

  • 1905 ж.

c)

  • 1957 ж.

d)

  • 1988 ж.

e)

  • 1926 ж.

191.

Киіктерді қорғау мақсатында құрылған қорық:

a)

  • Алматы.

b)

  • Марқакөл.

c)

  • Алакөл.

d)

  • Барсакелмес.

e)

Наурызым.

192.

Экотон деп атайды:

a)

  • қауымдастықтар арасындағы өтпелі аймақтарға тән көптеген түрлердің тіршілік етуіне ең қолайлы жағдайлар.

b)

  • бір биоценозда түрлердің тіршілік етуінің оңтайлы шарттары.

c)

  • бір түрдегі организмдердің тіршілік етуіне ең аз қолайлы жағдайлар.

d)

  • қауымдастық арасындағы өтпелі аймақтар.

e)

  • бір фитоценоз шегінде абиотикалық факторлардың әсерінен тежелу аймағы.

193.

Адамзат болашақ ұрпақтың да өз қажеттіліктерін қанағаттандыру қабілетіне қауіп төндірмей, өз қажеттіліктерін қанағаттандыра алатын даму деп аталады:

a)

  • тепе-теңдік.

b)

  • аман-есен.

c)

  • дағдарыстық.

d)

  • тұрақты.

e)

  • апатты.

194.

Мониторинг термині қай жылы енгізілді?

a)

1991.

b)

1984.

c)

1972.

d)

1994.

195.

Қоршаған орта мониторингінің жалпымемлекеттік жүйесі:

a)

  • жергілікті.

b)

  • ұлттық.

c)

  • жаһандық.

d)

  • аймақтық.

e)

  • округтік.

196.

Экологиялық мониторингке мыналар жатады:

a)

  • эксперименттік және зерттеушілік.

b)

  • ұлттық және зерттеушілік.

c)

  • жаһандық және ұлттық.

d)

  • ғаламдық және эксперименттік.

e)

  • зерттеу және аймақтық.

197.

Мониторингтің міндеті - жағдайын бақылау:

a)

  • мезосфера.

b)

  • биосфера.

c)

  • тропосфера.

d)

  • атмосфера

e)

  • .ионосфера.

198.

Жеке алынған өндірістің мониторингі:

a)

  • округтік.

b)

  • болжамды.

c)

  • ғаламдық.

d)

  • ұлттық.

e)

  • жергілікті.

199.

Халықаралық деңгейде жүзеге асырылатын мониторинг:

a)

  • болжамды.

b)

  • ғаламдық.

c)

  • жергілікті.

d)

  • ұлттық.

e)

  • аймақтық.

200.

Табиғи ресурстар туралы ақпараттың жүйеленген сандық және сапалық жиынтығы - бұл:

a)

  • анықтама.

b)

  • сертификат.

c)

  • кадастр.

d)

  • бонитет.

e)

  • есепке алу.

201.

Табиғатты қорғаудың қандай аспектісі биоәртүрлілікті сақтауға қатысты:

a)

  • құқықтық.

b)

  • техникалық-технологиялық.

c)

  • әлеуметтік-гигиеналық.

d)

  • ғылыми-танымдық.

e)

  • экологиялық-экономикалық.

202.

Табиғатты қорғаудың қандай аспектісі қалдықсыз технологияларды жасаумен айналысады:

a)

  • экологиялық-экономикалық.

b)

  • ғылыми-танымдық.

c)

  • техникалық-технологиялық.

d)

  • әлеуметтік-гигиеналық.

e)

  • құқықтық.

203.

Табиғатты қорғаудың қандай аспектісі жаңа кәсіпорындарды жоспарлау кезінде халықтың денсаулығын болжауды анықтайды:

a)

  • құқықтық.

b)

  • техникалық-технологиялық.

c)

  • ғылыми-танымдық.

d)

  • әлеуметтік-гигиеналық.

e)

  • экологиялық-экономикалық.

204.

Соңғы "Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау туралы заңы" қай жылы шығарылды?

a)

1997.

b)

1998

c)

2000

d)

1991

205.

"Атмосфералық ауаны қорғау туралы" Заң қабылданды:

a)

  • 15 шілде 1997 ж.

b)

  • 18 маусым 1995 ж.

c)

  • 12 мамыр 2006 ж.

d)

  • 11 наурыз 2002 ж.

e)

  • 20 сәуір 1993 ж.

206.

Қазақстан Республикасының Жер кодексінің қабылданған күнін көрсетіңіз:

a)

  • 2003 ж.

b)

  • 2001 ж.

c)

  • 2002 ж.

d)

  • 2004 жылы.

e)

  • 2000 ж.

207.

"Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі" қай жылы жарық көрді:

a)

1991

b)

  • 2000

c)

  • 2006

d)

  • 2007

Similar Resources on Wayground

багалау тест

210 questions

багалау тест

quiz

Worksheet

•

University